Pertikaian sempadan Kemboja–Thailand 2025

Berikutan pertempuran kecil di sempadan Kemboja–Thailand pada 28 Mei 2025, pertikaian wilayah antara kedua-dua negara kembali memuncak, menyebabkan kemerosotan hubungan dan akhirnya mencetuskan konflik bersenjata besar yang bermula pada 24 Julai oleh pencerobohan Thailand ke dalam wilayah Kemboja.

Pertikaian ini bermula daripada Perjanjian Franco-Siam pada tahun 1907 antara Kerajaan Siam (kini Thailand) dan Republik Ketiga Perancis, yang ketika itu mentadbir Indochina Perancis (yang merangkumi Kemboja pada masa kini). Selepas Kemboja mencapai kemerdekaan, Kuil Preah Vihear yang menjadi subjek pertikaian telah dianugerahkan kepada Kemboja oleh Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ) pada tahun 1962. Namun begitu, kuil tersebut dan beberapa kawasan sempadan lain terus menjadi isu pertikaian. Sentimen nasionalis di kedua-dua negara telah memburukkan lagi ketegangan. Antara tahun 2008 hingga 2011, beberapa pertempuran kecil antara kedua-dua pihak telah menyebabkan korban jiwa di kedua-dua belah.

Perdana Menteri Kemboja, Hun Manet, memberi respon terhadap insiden tersebut dengan mengambil langkah untuk mendapatkan keputusan daripada Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ), sambil menyatakan bahawa beliau tidak mahu melihat berlakunya konflik dengan Thailand.  Phumtham Wechayachai, pemangku Perdana Menteri Thailand, berkata bahawa kedua-dua pihak tidak mahu memperbesar-besarkan konflik tersebut dan bahawa isu itu telah diselesaikan.Perbincangan antara angkatan tentera Kemboja dan Thailand telah diadakan pada 29 Mei.

Pada 13 Februari, tentera Thailand telah menghalang pelancong Kemboja daripada menyanyikan lagu kebangsaan Kemboja di kuil Prasat Ta Muen Thom yang menjadi pertikaian. Pada 28 Mei, tentera Kemboja dan Thailand telah berbalas tembakan secara singkat, mengakibatkan kematian seorang anggota tentera Kemboja. Usaha untuk meredakan ketegangan gagal, dan ketegangan yang berterusan telah menyebabkan penutupan pos kawalan sempadan. Pada 23 Julai, seorang anggota tentera Thailand terpijak periuk api di daerah Nam Yuen, Ubon Ratchathani, menyebabkan beliau kehilangan sebelah kaki. Keesokan harinya, konflik bersenjata tercetus antara kedua-dua negara, dengan Thailand dan Kemboja masing-masing mendakwa bertindak atas dasar mempertahankan diri. 

Pada 26 Julai, Mejar Jeneral Kemboja, Duang Somniang maut terkena hantaman artileri dalam konflik yang semakin meluas. Pada 27 Julai 2025, Perdana Menteri Malaysia, Anwar Ibrahim dan Menteri Luar Negeri Malaysia,Mohamad Hasan, telah menjemput kedua-dua pemimpin Thailand dan Kemboja untuk menghadiri rundingan damai di Putrajaya, susulan konflik bersenjata yang semakin memuncak di sempadan kedua negara. Jemputan ini dilakukan atas kapasiti Malaysia sebagai Pengerusi ASEAN ketika itu, serta atas permintaan awal tidak rasmi yang disampaikan melalui saluran diplomatik.

Malaysia bertindak sebagai orang tengah (mediator) dalam rundingan ini, selepas kedua-dua pihak bersetuju untuk tidak melibatkan kuasa besar luar seperti Amerika Syarikat atau China dalam proses damai. Rundingan berprofil tinggi ini berlangsung secara tertutup di Kompleks Seri Perdana, Putra, Putrajaya dan dipengerusikan oleh Anwar Ibrahim.

Hasil daripada rundingan tersebut, satu persetujuan telah dicapai untuk mengadakan gencatan senjata serta-merta dan tanpa syarat, berkuat kuasa mulai 7 pagi, 29 Julai 2025. Malaysia dipuji oleh komuniti serantau dan antarabangsa. Perang di sepanjang sempadan berlaku semula sekitar setengah hari selepas kedua negara berunding. Tentera Thailand tetap menduduki beberapa daerah sempadan di dalam Kemboja, meski keduanya telah melakukan pertukaran tawanan perang pada Ogos 2025.

 Latar belakang 

Pertikaian sempadan antara Kemboja dan Thailand berpunca daripada kekaburan garis persempadanan yang timbul daripada Perjanjian Franco-Siam 1904, yang menetapkan beberapa sempadan antara Kerajaan Siam (kini Thailand) dan Indochina Perancis (kini merangkumi Kemboja, Laos dan Vietnam). Namun, selepas Kemboja mencapai kemerdekaan, Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ) memutuskan pada tahun 1962 bahawa Kuil Preah Vihear terletak di bawah kedaulatan Kemboja. Walau bagaimanapun, kawasan sekitar kuil tersebut kekal dipertikaikan, sekali gus menyebabkan ketegangan yang berterusan — terutamanya dalam tempoh antara tahun 2008 hingga 2011, apabila pertempuran ketenteraan telah menyebabkan korban dan kecederaan di kedua-dua pihak. Sentimen nasionalis di kedua-dua negara memainkan peranan penting dalam meningkatkan konflik ini. Antara tahun 2008 hingga 2011, pertempuran yang berulang kali telah menyebabkan kecederaan dan kematian di kedua-dua belah pihak.  Pada tahun 2011, Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ) telah menyerahkan pertikaian tersebut kepada ASEAN. Namun, usaha ASEAN untuk meredakan ketegangan gagal selepas Thailand menarik balik kebenaran yang sebelum ini diberikan kepada pemerhati antarabangsa.  Kemboja kembali membawa kes tersebut ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ), namun Thailand menolak bidang kuasa ICJ untuk menentukan garis sempadan, dengan alasan bahawa isu tersebut perlu diselesaikan secara dua hala. Oleh itu, keputusan ICJ yang memihak kepada Kemboja tidak memberikan sebarang kesan..  
kiri|thumb|300x300px|Kes Kuil Preah Vihear sedang dibicarakan di Mahkamah Keadilan Antarabangsa pada tahun 1961
Ketegangan di sempadan kembali memuncak pada awal tahun 2025. Pada 13 Februari, tentera Thailand telah menghalang pelancong Kemboja daripada menyanyikan lagu kebangsaan Kemboja di Prasat Ta Muen Thom, sebuah lokasi yang dipertikaikan, sekali gus memburukkan lagi keadaan. Hong, Raksmey (19 February 2025).  Bangprapa, Mongkol (18 February 2025). 

 Awal mula (28 Mei–23 Julai) 

 Pergelutan Segitiga Zamrud 
Pada 28 Mei, askar Kemboja dan Thailand terlibat dalam pertempuran singkat selama 10 minit, yang mengakibatkan kematian seorang askar Kemboja, Leftenan Kedua Suon Roun.Pertempuran itu berlaku di sepanjang sempadan antara wilayah Preah Vihear di Kemboja dan wilayah Ubon Ratchathani di Thailand.Kedua-dua negara saling menuduh satu sama lain sebagai pihak yang memulakan serangan. Mao Phalla, jurucakap tentera Kemboja, mendakwa bahawa askar Thailand terlebih dahulu melepaskan tembakan ke arah askar Kemboja yang berada dalam satu parit yang telah digunakan sekian lama. Sementara itu, Winthai Suvaree, jurucakap tentera Thailand, menyatakan bahawa askar Thailand telah cuba memujuk askar Kemboja supaya berundur sebelum askar Kemboja melepaskan tembakan.  

 Percubaan untuk meredakan ketegangan dan ketegangan berterusan 
Berikutan pertempuran di Segitiga Zamrud, Perdana Menteri Kemboja Hun Manet memberi maklum balas dengan mengumumkan permulaan proses untuk membawa isu tersebut ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ), sambil menegaskan bahawa beliau tidak menginginkan konflik dengan Thailand.Di pihak Thailand, Menteri Pertahanan Phumtham Wechayachai menyatakan bahawa kedua-dua pihak tidak mahu keadaan menjadi semakin tegang dan mengesahkan bahawa insiden itu telah pun diselesaikan. Pada 29 Mei, satu mesyuarat telah diadakan antara Jeneral Phana Khlaeoplotthuk, Panglima Tentera Diraja Thailand, dan Jeneral Mao Sophan, Panglima Tentera Diraja Kemboja, bagi menyelaraskan usaha mengurangkan ketegangan dan mencegah insiden pada masa hadapan.

Rundingan dua hala untuk meredakan ketegangan telah diadakan pada 5 Jun, namun gagal menghasilkan sebarang keputusan yang konkrit. Phumtham mendakwa bahawa Kemboja telah menolak cadangan-cadangan daripada pihak Thailand dan bahawa pada 7 Jun, Thailand akan memperkukuhkan kehadiran tenteranya di sempadan. Secara berasingan pada tarikh yang sama, tentera Thailand mendakwa bahawa orang awam Kemboja sering menceroboh ke wilayah Thailand dan bahawa "tindakan provokasi ini, serta peningkatan kehadiran ketenteraan, menunjukkan niat yang jelas untuk menggunakan kekerasan." Pada 17 Jun, Kemboja mengumumkan bahawa mereka telah mengharamkan import buah-buahan dan drama bersiri dari Thailand.. 

 Penutupan pos kawalan sempada 

Wilayah Trat berada dalam konteks yang lebih luas berkaitan reformasi pengurusan sempadan selepas Kementerian Pertahanan menyerahkan kuasa ke atas kawasan sempadan kepada Tentera Diraja Thailand, susulan mesyuarat Majlis Keselamatan Negara (NSC) yang diadakan pada 7 Jun 2025. Cadangan ini telah dikemukakan oleh Paetongtarn.Di bawah mandat ini, tentera telah mengeluarkan arahan kepada unit-unit lapangan masing-masing untuk menguatkuasakan kawalan sempadan dengan ketat, termasuk mengawal waktu pembukaan dan penutupan pusat pemeriksaan di sepanjang sempadan Kemboja. Walaupun tiada penutupan rasmi serta-merta dilaksanakan, penyerahan kuasa ini membolehkan komander wilayah bertindak mengikut budi bicara mereka berdasarkan keadaan tempatan.

Satu laporan yang belum disahkan pada 20 Jun 2025 menyatakan bahawa Kementerian Luar Negeri Thailand telah memanggil pulang dutanya dan menurunkan hubungan diplomatik dengan Kemboja ke peringkat chargé d'affaires sebagai tindak balas. Namun begitu, satu laporan berasingan yang juga belum disahkan oleh penerbit yang sama kemudiannya menyatakan bahawa Kementerian Luar Negeri telah menjelaskan bahawa mereka hanya memanggil pulang duta tersebut ke Thailand untuk “menilai” situasi semasa. Sehingga kini, hubungan diplomatik antara kedua-dua negara masih belum diturunkan secara rasmi. 

Pada malam 21 Jun 2025, Boonsin menggunakan budi bicara di bawah kuasa yang diberikan melalui arahan NSC dan tentera, dan meluluskan penutupan tanpa had tempoh bagi pusat pemeriksaan perdagangan bantuan Chong Sai Taku di daerah Ban Kruat, wilayah Buri Ram. Beliau memetik alasan keselamatan negara, keselamatan nyawa dan harta benda, serta kesesuaian operasi bagi pegawai sempadan.Tindakan ini menandakan langkah tegas pertama sejak penyerahan kuasa oleh kerajaan pusat, dan menjadi titik perubahan utama dalam tindakan balas berasaskan dasar antara Thailand dan Kemboja di peringkat tempatan.. 

Akibat daripada penutupan pusat pemeriksaan oleh Thailand, Kemboja mengeluarkan maklum balas pada pagi berikutnya. Pada jam 7:00 pagi, 22 Jun 2025, Hun Manet mengumumkan melalui laman Facebook beliau bahawa kerajaan Kemboja telah memutuskan untuk menutup pusat pemeriksaan Ban Jup Koki yang terletak di Daerah Banteay Ampil, wilayah Oddar Meanchey, yang terletak betul-betul bertentangan dengan pusat pemeriksaan Chong Sai Taku di Thailand. Selain itu, Kemboja turut mengarahkan penutupan satu lagi pusat pemeriksaan, iaitu Chong Choum, di Daerah Anlong Veng, wilayah Oddar Meanchey, yang menghadap pusat pemeriksaan sempadan tetap Chong Sa-Ngam di daerah Phu Sing, wilayah Sisaket, Thailand.Selain mengumumkan penutupan tersebut, Hun Manet turut menyatakan di Facebook: “Bermula tengah malam ini, semua import bahan api dan gas dari Thailand akan dihentikan.” 

Minggu-minggu berikutnya menyaksikan berlakunya lebih banyak insiden di sempadan dan kemerosotan berterusan dalam hubungan dua hala:

 24 Jun 2025 : Suruhanjaya Antirasuah Negara (NACC) telah memulakan siasatan awal terhadap Perdana Menteri Paetongtarn Shinawatra berhubung dakwaan pelanggaran serius terhadap kod etika yang berpunca daripada perbualan kontroversi dengan Presiden Senat Kemboja, Hun Sen, mengenai pertikaian sempadan antara Thailand dan Kemboja. 
 26 Jun 2025 : Tentera Laut Diraja Thai mendakwa mereka telah menembak jatuh 4 dron yang tidak diketahui di sempadan wilayah Chanthaburi menggunakan langkah anti-dron awal minggu ini. 
 4 Julai 2025 :Satu pertengkaran lisan berlaku antara sekumpulan askar bersenjata Kemboja dan anggota bersenjata Thahan Pran di kawasan pertikaian di Wilayah Si Saket, di mana kedua-dua pihak menarik diri tanpa sebarang keganasan.  
 13 Julai 2025 : Satu insiden berlaku di Ta Muean Thom, Wilayah Surin apabila seorang pelancong Thailand menyerang seorang askar Kemboja dengan menumbuknya sebelum melarikan diri. Suspek kemudiannya dikenal pasti dan ditangkap oleh pihak berkuasa Thailand.

 Kejadian periuk api 
Tiga anggota Tentera Diraja Thailand mengalami kecederaan semasa melakukan rondaan di kawasan Segitiga Zamrud apabila mereka secara tidak sengaja menginjak pelantar ranjau darat. Pada mulanya, terdapat spekulasi bahawa ranjau tersebut adalah peninggalan Perang Dingin, namun bukti kemudian menunjukkan bahawa ranjau tersebut adalah ranjau PMN-2 Rusia yang lebih baharu.Salah seorang yang cedera telah kehilangan salah satu kakinya Thailand menyatakan rancangan untuk membawa perkara ini ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), memandangkan Kemboja merupakan penandatangan Perjanjian Ottawa. . 

Heng Ratana, wakil Pusat Tindakan Ranjau Kemboja, mendakwa dalam satu hantaran di Facebook bahawa "Dalam kes ranjau darat baru-baru ini yang diletakkan di Thailand, terdapat beberapa media sosial di Thailand yang menunjukkan angkatan bersenjata mereka yang melakukannya…" dan mencadangkan agar perkara ini dibawa ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ). Tentera Diraja Thailand menuduh Kemboja menyebarkan maklumat salah, dan menyatakan bahawa rakaman video yang disediakan oleh sumber Kemboja adalah mengenai askar Thailand yang sedang menyahtempatkan ranjau.. 

Susulan operasi penyahtempatan ranjau oleh Tentera Diraja Thailand, sekurang-kurangnya 2 lagi ranjau PMN-2 ditemui berhampiran tapak letupan asal. Ranjau tersebut digambarkan berada dalam keadaan "Baru dan Sedia untuk diguna." Selain itu, Tentera Diraja Thailand mengecam tindakan ini sebagai "Pelanggaran jelas kedaulatan Thailand" dan menggesa negara-negara lain supaya mengecam Kemboja. 

Kemudian pada 23 Julai 2025, Thailand menurunkan hubungan diplomatik dengan Kemboja. Thailand memanggil balik dutanya dari Phnom Penh dan mengusir utusan Kemboja dari Bangkok. 

 Konflik tentera membara (24 Julai) 
Pada pagi 24 Julai 2025, tentera Thailand melaporkan bahawa dron tanpa pemandu (UAV) Kemboja telah dilihat terbang di sekitar kawasan hadapan Prasat Ta Muen Thom dan mengesan enam anggota tentera Kemboja bersenjata menghampiri pagar dawai berduri di hadapan pangkalan Thailand. Tentera Diraja Thailand mengesahkan laporan bahawa pasukan Kemboja telah melepaskan tembakan ke arah tentera Thailand kira-kira 200 meter di sebelah timur Kuil Ta Muen Thom. 

Pada hari yang sama, Kemboja melaporkan bahawa tentera Thailand telah melancarkan serangan bersenjata terhadap pasukan Kemboja dan menutup akses awam secara paksa ke Kuil Ta Muen Thom. Menurut jurucakap Kementerian Pertahanan Negara, “Pasukan Kemboja bertindak sepenuhnya dalam kerangka pertahanan diri, sebagai tindak balas terhadap pencerobohan tanpa provokasi oleh tentera Thailand yang telah melanggar kedaulatan wilayah kami.” 

Pada pukul 9:40 pagi, tentera Thailand mendakwa bahawa Kemboja telah melepaskan pelancar roket berbilang BM-21 ke arah Prasat Don Tuan, berhampiran kawasan kediaman. Pada pukul 9:50 pagi, Thailand turut mendakwa bahawa pasukan Kemboja cuba memasuki kawasan wilayah Thailand berhampiran Kuil Ta Kwai, dan mereka telah bertindak balas dengan tembakan artileri. Pada pukul 10:58 pagi, enam pesawat F-16 Tentera Udara Diraja Thailand mengebom kedudukan pasukan Kemboja di Chong An Ma, wilayah Ubon Ratchathani, sambil mendakwa bahawa beberapa pangkalan tentera Kemboja telah dimusnahkan. Kedutaan Besar Diraja Thailand di Phnom Penh telah meminta semua warganegara Thailand yang berada di Kemboja supaya segera meninggalkan negara itu.      

Sebuah stesen minyak di wilayah Sisaket telah terkena tembakan roket BM-21 Grad dari Kemboja, mengakibatkan "ramai" korban dalam kalangan orang awam, termasuk sekurang-kurangnya lapan kematian, salah seorang daripadanya ialah seorang kanak-kanak lelaki berusia 8 tahun. Pada pukul 11:54 pagi, tentera Kemboja menyerang Hospital Phnom Dongrak, menyebabkan beberapa kecederaan dan hospital tersebut terpaksa dipindahkan.     

Pada pukul 14:41, Tentera Diraja Thailand mendakwa bahawa mereka telah berjaya memusnahkan dua buah kereta kebal Kemboja di Khao Sattasom. Pada pukul 15:00, tentera Thailand melancarkan serangan darat dan udara yang dinamakan "Operasi Yuttha Bodin", sebagai tindak balas terhadap pertempuran yang berterusan dengan pasukan Kemboja yan  

Pada sebelah petang, Hun Sen menyatakan bahawa Kemboja "tiada pilihan selain untuk melawan balik" terhadap Thailand, sambil menambah bahawa beliau turut serta dalam arahan ketenteraan melalui pautan video. Hun Sen menafikan laporan media Thailand bahawa beliau telah ke luar negara, dan menyalahkan tentera Thailand kerana meningkatkan ketegangan, serta mendakwa bahawa pihak Thailand merancang untuk menutup pintu masuk ke Kuil Ta Muen Thom.Pada petang yang sama, pentadbiran wilayah Oddar Meanchey di Kemboja mengumumkan bahawa seramai 5,000 orang awam telah dipindahkan dari kawasan konflik. 

Tentera Udara Diraja Thailand mengecam tindakan Kemboja yang menggunakan senjata untuk menyerang orang awam dan menyatakan bahawa pihaknya “bersedia untuk mempertahankan rakyat dan kedaulatan negara daripada pencabulan hak asasi manusia”. Ia turut mendakwa telah melancarkan sekurang-kurangnya dua serangan udara terhadap kedudukan tentera Kemboja, dengan satu serangan disahkan menerusi rakaman video. Satu video turut dimuat naik yang menunjukkan sebuah dron Tentera Darat Diraja Thailand menjatuhkan bom tangan ke atas beberapa lokasi simpanan peluru Kemboja sebelum terbakar dan terhempas.

 Rundingan 
Pada 2 Jun, Hun Manet mengumumkan bahawa kerajaan Kemboja akan mengemukakan aduan kepada Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ), sambil menyatakan harapannya agar Thailand bersetuju untuk membawa isu tersebut ke ICJ dan mengelakkan sebarang konfrontasi bersenjata. Namun begitu, Thailand tidak mengiktiraf bidang kuasa ICJ. Sebaliknya, Phumtham menyatakan bahawa sebarang isu perlu diselesaikan melalui rundingan dua hala.  

ada 24 Julai, selepas konflik bersenjata tercetus, Hun Manet mengumumkan bahawa beliau telah menghantar surat kepada Presiden Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, meminta satu mesyuarat tergempar diadakan bagi menghentikan "pencerobohan Thailand ke atas kedaulatan Kemboja."

 Reaksi antarabangsa 

 Negara 

 : Seorang jurucakap Jabatan Hal Ehwal Luar Negeri dan Perdagangan (Department of Foreign Affairs and Trade) menyatakan bahawa kerajaan Australia "amat bimbang" terhadap laporan pertempuran di sepanjang sempadan Thailand–Kemboja, termasuk pengeboman di kawasan kediaman. "Kami mahukan penyuraian ketegangan dan perlindungan terhadap orang awam," kata jurucakap tersebut..
 :Kerajaan Perancis menyatakan kebimbangan yang mendalam berikutan pertempuran bersenjata antara Thailand dan Kemboja serta mengucapkan takziah kepada mereka yang terkorban dalam konflik tersebut. Perancis turut menggesa kedua-dua negara agar segera menghentikan pertempuran dan menyelesaikan perbezaan mereka secara aman, selaras dengan undang-undang antarabangsa..
 : Kedutaan Republik Indonesia di Phnom Penh menggesa warganegara Indonesia agar berhati-hati dan berwaspada di kawasan konflik. Kedutaan turut mengeluarkan arahan kepada warganegara Indonesia di Kemboja supaya kekal tenang sambil terus memantau perkembangan situasi semasa..
 : Menteri Luar Negeri Jepun, Takeshi Iwaya, menyatakan bahawa beliau sedang berusaha untuk menggalakkan Kemboja dan Thailand agar menyuraikan ketegangan yang berlaku. Beliau turut menegaskan bahawa hubungan yang baik antara Kemboja dan Thailand adalah amat penting bagi keamanan dan kestabilan di rantau ini..
 : Kementerian Hal Ehwal Luar Negeri menyuarakan kebimbangan serius terhadap situasi semasa di sempadan Kemboja–Thailand. Kementerian itu menggesa kedua-dua pihak agar bertindak dengan berhemah dan mencari penyelesaian secara aman terhadap konflik yang sedang berlaku..
 : Perdana Menteri Anwar Ibrahim menyatakan kebimbangannya terhadap situasi yang berlaku dan menyatakan kesediaannya untuk berbincang dengan kedua-dua pihak bagi mencari jalan penyuraian ketegangan serta rundingan damai.
 : Jabatan Hal Ehwal Luar Negeri menekankan "kepentingan untuk mengekalkan saluran komunikasi yang terbuka dan memastikan penyuraian ketegangan." Diharapkan agar kedua-dua negara dapat menangani isu ini selaras dengan undang-undang antarabangsa dan prinsip penyelesaian pertikaian secara aman.
 : Jurucakap Kementerian Luar Negeri Rusia, Maria Zakharova, menyatakan bahawa Rusia bimbang terhadap peningkatan konflik tersebut dan telah menggesa kedua-dua pihak agar menunjukkan sikap sederhana dan berhemah..
 : Kementerian Hal Ehwal Luar Negeri menyatakan kebimbangan serius terhadap pertempuran yang berlaku, sambil menggesa kedua-dua negara agar bertindak dengan berhati-hati dan menghentikan permusuhan, menyuraikan ketegangan melalui saluran diplomatik, serta melindungi keselamatan semua orang awam..
 : Setiausaha Rendah Parlimen bagi Indo-Pasifik, Catherine West, menyatakan rasa dukacitanya terhadap korban dalam kalangan orang awam dan menggesa kedua-dua pihak agar menunjukkan kawalan diri serta mencari penyelesaian melalui dialog secara aman.
 : Kedutaan Amerika Syarikat di Bangkok dan Phnom Penh menggesa warganegara Amerika yang tinggal atau melancong berhampiran sempadan Thailand–Kemboja supaya mematuhi arahan yang dikeluarkan oleh pihak keselamatan Thailand.
 : Jurucakap rasmi Kementerian Hal Ehwal Luar Negeri secara rasmi menggesa kedua-dua negara agar menunjukkan tahap kawalan diri yang paling tinggi, mengelakkan penggunaan kekerasan, tidak memburukkan lagi keadaan, serta menyelesaikan perbezaan melalui cara yang aman selaras dengan undang-undang antarabangsa dan semangat solidariti serantau..

 Rujukan 

Kategori:Sumber bahasa Thai CS1 (th)
Kategori:Templat pautan antara bahasa yang sedia ada
Kategori:Semua rencana dengan kenyataan tidak bersumber
Kategori:Laman-laman dengan terjemahan-terjemahan yang belum disemak