Sel pelopor

Dalam bidang biologi sel, sel pelopor atau sel blas—merupakan sejenis sel yang mengalami pembezaan separa atau berada pada peringkat pertengahan pembezaan, dan kadangkala sel jenis ini dikenali sebagai sel progenitor. Sel pelopor ialah sejenis sel tunjang dengan keupayaan untuk mengalami pembezaan kepada hanya satu jenis sel, dan hal ini bermakna ia merupakan sejenis sel tunjang unipotensi. Dalam bidang embriologi, sel pelopor merupakan sekumpulan sel yang kemudiannya mengalami pembezaan sehingga menjadi satu organ, dan dalam kes ini sel progenitor dianggap bersifat multipotensi.

Oleh kerana sumbangannya kepada perkembangan pelbagai organ dan kanser, sel pelopor dan sel progenitor mempunyai banyak kegunaan yang berpotensi dalam bidang perubatan. Terdapat penyelidikan berterusan berkenaan penggunaan sel jenis ini untuk membina injap jantung, saluran darah dan tisu lain dengan menggunakan sel pelopor darah dan otot.

 Jenis sitologi 

 Sel pelopor oligodendrosit
 Mieloblas
 Timosit
 Meiosit
 Megakarioblas
 Promegakariosit
 Melanoblas
 Limfoblas
 Sel pelopor sumsum tulang
 Normoblas
 Angioblas (sel pelopor endotelium)
 Sel pelopor mieloid
 Plasmablas
 Sel progenitor neutrofil
 Sel progenitor retina

 Kepentingan perubatan 
Prospek perubatan regeneratif telah menjadi semakin popular dalam beberapa tahun kebelakangan ini. Penyelidikan sel tunjang telah menjadi daya tarikan bagi pelbagai kaedah rawatan untuk penyakit manusia.

Salah satu daripada subkategori besar sel pelopor ialah sel pelopor saraf (NPC), yang terdiri daripada oligodendrosit, astrosit, dan sel pelopor neuron. Sebaik sahaja pembezaan menjadi sel pelopor ini berlaku, maka sel yang mengalami pembezaan itu sudah tidak mungkin dapat menjadi sel pelopor jenis lain. Walaupun begitu, terdapat beberapa penyelidikan semasa yang sedang meneroka keupayaan untuk membolehkan sel pelopor mengubah menjadi sel pelopor lain. NPC mempunyai pelbagai aplikasi dalam bidang perubatan, dengan penyelidikan memfokuskan pada semua subset. Sel pelopor glia, iaitu <b id="mwSA">sel pelopor oligodendrosit</b>, sedang diterokai untuk kegunaan dalam merawat leukodistrofi yang termasuklah gangguan penyimpanan lisosom dan gangguan hipomielin.

Terdapat satu lagi kumpulan sel pelopor lain dipanggil sel pelopor endothelium (EPC) atau angioblas apabila dalam embrio yang terlibat dalam perkembangan vaskular. Terdapat dua cabang perkembangan sistem vaskular yakni vaskulogenesis dan angiogenesis. Vaskulogenesis melibatkan pembezaan sel pelopor endotelium menjadi sel endotelium yang utamanya berlaku sewaktu fasa perkembangan embrio. Pada asalnya, vaskulogenesis dianggap tidak memainkan peranan dalam perkembangan vaskular dewasa, namun EPC telah menunjukkan penglibatannya dalam neopemvaskularan patologi seperti kanser, penyembuhan luka, dan iskemia.

Walaupun agak baharu, sel pelopor neutrofil (NeP) telah dikaji untuk menentukan peranan sel progenitor neutrofil dalam kanser. Sel pelopor neutrofil dan sel progenitor neutrofil wujud dalam sumsum tulang. Menurut satu kajian, sel-sel jenis tersebut juga boleh didapati dalam darah pesakit yang disahkan menghidap melanoma, dan hal ini mencadangkan berlakunya pembebasan NeP ke dalam aliran darah dari sumsum tulang sebagai tindak balas melawan kanser. Tambahan pula, sel-sel tersebut mempamerkan tingkah laku yang menggalakkan perkembangan tumor dalam kedua-dua spesies tikus dan manusia.

Satu lagi kategori sel pelopor yang wujud ialah sel progenitor retina. Kemerosotan retina (RD) merupakan salah satu punca buta yang paling kerap ditemui pada manusia. Terdapat beberapa penyelidikan yang sedang mengkaji keberkesanan penggunaan sel pelopor retina ini sebagai rawatan regeneratif RD. Pelbagai ujian telah dijalankan, kebanyakannya menunjukkan tiada penolakan terhadap pemindahan sel.

 Rujukan 

 Petikan 

 Sumber 

 Precursor cell – Britannica Online Encyclopedia

 Pautan luar 

 NIF Search – Precursor Cell via the Neuroscience Information Framework

Kategori:Sel tunjang
Kategori:Biologi sel
Kategori:WPPER