Dewa Pintu (Menshen)

Menshen, atau dewa pintu, ialah penjaga ilahi bagi pintu dan gerbang dalam agama rakyat Cina, digunakan untuk melindungi daripada pengaruh jahat atau menggalakkan kemasukan pengaruh baik. Mereka bermula sebagai pasangan dewa Shenshu () dan Yulü () pada zaman dinasti Han, namun jeneral yang didewakan Qin Shubao () dan Yuchi Gong () lebih popular sejak zaman dinasti Tang. Dalam kes di mana dewa pintu diletakkan pada pintu tunggal, Wei Zheng atau Zhong Kui lazimnya digunakan.

 Sejarah 
Pintu dan gerbang seni bina Cina telah lama menerima perhatian ritual khusus. Pengorbanan kepada roh pintu direkodkan seawal Kitab Etika.. Menjelang zaman dinasti Han, roh ini telah menjadi dua dewa Shenshu dan Yulü, yang namanya atau gambarnya dilukis pada kayu pic dan dilekatkan pada pintu. Apabila Maharaja Taizong dari Tang diganggu mimpi buruk, beliau memerintahkan potret jeneralnya Qin Shubao dan Yuchi Gong dilekatkan pada gerbang. Mereka akhirnya didewakan sebagai pelindung ilahi, menggantikan Shentu dan Yulü, dan kekal sebagai dewa pintu paling biasa hingga kini. Qin dan Yuchi, bersama beberapa pemimpin ketenteraan yang didewakan lain, membentuk kumpulan  untuk menghalau roh jahat dan pengaruh buruk. Kumpulan lain yang terdiri daripada sarjana membentuk  untuk menarik keberkatan dan tuah baik. Sesetengah dewa juga dipercayai mempunyai pengawal yang berperanan sama di kuil mereka, seperti pengiring Mazu iaitu Qianliyan dan Shunfeng'er.

 Legenda 
Bab ke-10 dalam novel klasik Cina Perjalanan ke Barat mengandungi kisah asal-usul dewa pintu. Dalam kisah ini, Raja Naga Sungai Jing menyamar sebagai manusia untuk memperdaya penilik nasib Yuan Shoucheng. Oleh kerana dia mampu mengawal cuaca, dia bertaruh dengan Yuan tentang ramalan cuaca Chang'an untuk keesokan hari. Namun, dia terkejut apabila menerima perintah daripada Maharaja Jed supaya memberikan cuaca tepat seperti yang diramalkan Yuan. Raja Naga memilih untuk memenangi pertaruhan itu dan mengabaikan perintah, lalu datang untuk mengejek Yuan keesokan hari. Yuan tetap tenang dan mendedahkan bahawa dia sudah mengetahui identiti Raja Naga sejak awal. Tambahan pula, kerana sang naga berani mengingkari perintah Maharaja Jed, hukumannya bakal tiba. Naga itu terkejut dan merayu Yuan untuk menyelamatkannya. Yuan memberitahunya bahawa Wei Zheng, seorang menteri kanan di istana Maharaja Taizong dari Tang akan dihantar untuk memenggalnya pada tengah hari esok. Naga itu memohon bantuan Taizong, dan baginda bersetuju. Bagi menyelamatkannya, baginda menjemput Wei Zheng bermain go pada pagi itu, berusaha menahannya hingga selepas tengah hari. Namun, ketika Wei tertidur, rohnya meninggalkan tubuh dan ke Syurga untuk melaksanakan perintah Maharaja Jed. Tidak lama kemudian, kepala naga jatuh dari langit. Roh Raja Naga yang marah kemudian menghantui Taizong setiap malam, sehingga jeneralnya Qin Shubao dan Yuchi Gong menawarkan diri untuk berjaga di pintunya. Untuk mengelakkan membebankan mereka, potret mereka dilukis dan dilekatkan pada pintu, yang kemudian diikuti rakyatnya..

 Seni bina 
Dalam penggunaan moden, dewa pintu biasanya berupa imej bercetak yang dilekatkan pada pintu berkembar, diganti setiap Tahun Baru Cina. Kadang-kala, ia diukir secara timbul atau dijadikan patung di kedua-dua sisi pintu. Patung atau gambar ini mesti menghadap satu sama lain; adalah dianggap malang jika ia diletakkan membelakangi antara satu sama lain.

 Pemujaan 
Di China purba, terdapat ritual pengorbanan kepada roh pintu rumah golongan berada yang direkodkan dalam Kitab Etika. Dalam China moden, dewa pintu bukanlah unsur rasmi Taoisme di China dan digunakan sebagai hiasan tradisional atau kerana kepercayaan popular. Walau bagaimanapun, terdapat juga beberapa dewa yang dipuja atas sebab lain termasuk Naga Biru, Harimau Putih, dan pengiring Mazu iaitu Qianliyan dan Shunfeng'er yang turut berperanan sebagai dewa pintu di Tokong Taoisme.

 Senarai 
Berikut ialah tokoh-tokoh, sebahagiannya tokoh mitologi, yang diketahui pernah dipuja sebagai dewa pintu.
NamaHuraianBahasa MelayuCina
(trad.)ShenshuDewa pintu paling awal direkodkan, muncul dalam Shan Hai Jing. Diperintahkan oleh Maharaja Jed untuk menjaga pokok Peach Keabadian, yang sedang digigit oleh roh jahat.YulüWangtianjunPengiring kepada Dewa Utara; dilihat di Tokong Taoisme.MatianjunNaga BiruDilihat di Tokong Taoisme.Harimau PutihQianliyanIblis “melihat semua” dan “mendengar semua” yang kadang-kadang dianggap sebagai bentuk didewakan kepada adik-beradik Gao Ming dan Gao Jue, jeneral atau penyamun tamak pada zaman Raja Zhou dari Shang dalam Dinasti Shang, yang ditundukkan dan dijadikan sahabat oleh Mazu, dukun dan dewi laut dari Fujian. Mereka biasanya berperanan sebagai dewa pintu di Tokong Mazu, tetapi juga muncul sebagai “mata” dan “telinga” Maharaja Jed dalam Perjalanan ke Barat.Shunfeng'erFangbiDua tokoh dari Fengshen Yanyi.FangxiangSatu bentuk Tuhan Tertinggi dan pengasas Taoisme Quanzhen. Dilihat di kuil Taoisme.Liu HaichanMiji JingangJuga dikenali sebagai Hēnghā Èrjiàng (), berasal daripada Vajrapani Buddha, yang diadaptasi daripada bentuk Greco-Buddhist Heracles. Dilihat di kuil Buddha dan Taoisme.HeSecara kolektif dikenali sebagai "2 Dewa Abadi He dan He", dengan nama bermaksud "Harmoni" dan "Penyatuan".HeQin ShubaoJeneral dinasti Tang yang gambarnya diperintahkan oleh Maharaja Taizong dilekatkan pada pintu gerbang.Yuchi GongSun BinJeneral zaman Negeri Berperang; dipuja di beberapa kawasan Shaanxi.Pang JuanBai QiJeneral zaman Negeri Berperang.Li MuDua lagi tokoh dari Penciptaan Dewa-dewa.Zhao GongmingFusuPutera mahkota dan jeneral Dinasti Qin yang mempertahankan sempadan utara Qin daripada Xiongnu.Meng TianChen ShengPemberontak yang memimpin Pemberontakan Dazexiang menentang Empayar Qin.Wu GuangZiying, Raja QinPemerintah terakhir Dinasti Qin dan penggantinya, yang secara nominal mengetuai Lapan Belas Kerajaan sebelum penubuhan Dinasti Han.Maharaja Yi dari ChuYing BuJeneral dinasti Han di bawah Liu Bang, pengasas Han.Peng YueYao QiPemimpin fiksyen di bawah Maharaja Guangwu dari Han dalam Hikayat Han Timur ().Ma WuGuan YuGuan Yu dan Zhang Fei ialah jeneral Shu semasa Tiga Kerajaan, digambarkan sebagai saudara angkat Liu Bei dalam Hikayat Tiga Kerajaan dan termasuk dalam Lima Jeneral Harimau. Guan Ping ialah anaknya. Zhou Cang ialah watak bawahan fiksyen dalam Hikayat Tiga Kerajaan. Guan Sheng ialah keturunan fiksyen yang muncul dalam novel Pahlawan dari Paya.Zhang Fei
Guan Ping
Zhou Cang
Guan ShengZhao YunJeneral Shu semasa Tiga Kerajaan, termasuk dalam Lima Jeneral Harimau. Dikenali di beberapa kawasan Henan.Ma ChaoMa ChaoJeneral Shu semasa Tiga Kerajaan. Dikenali di beberapa kawasan Hebei.Ma DaiZhuge LiangMenteri utama bagi negeri Shu dan Wei semasa Tiga Kerajaan, digambarkan sebagai musuh ketat dalam Romance of the Three Kingdoms.Sima YiPei YuanqingJeneral pemberontak fiksyen dan putera sejarah yang difiksyenkan, anak Li Yuan, pengasas Tang, yang muncul dalam Shuo Tang.Li YuanbaWei ZhengPegawai awal Dinasti Tang.Li ShijiXue RenguiJeneral dari kedua-dua pihak dalam Perang Tang-Goguryeo. Dikenali di beberapa kawasan utara Hebei.Yŏn KaesomunZhang XunPegawai Tang yang terkorban ketika Pertempuran Suiyang menentang Pemberontakan An Lushan.Xu YuanZhao KuangyinMaharaja Taizu dari Song, pengasas dinasti Song dan leluhur jeneral Keluarga Yang.Yang GunMeng LiangBawahan fiksyen kepada jeneral Keluarga Yang.Jiao ZanYue FeiJeneral Dinasti Song dan anaknya.Yue YunWen TaibaoSeorang jeneral Song dan dewa Taoisme.Yue YunDi LeiAnak dan bawahan Yue Fei.Xu YanzhaoYang BoFan LihuaIsteri fiksyen Xue Dingshan yang digambarkan di Xiaobei Taishuai Gong di Tainan, Taiwan.Chen JindingMu GuiyingMu ialah jeneral wanita fiksyen dari Song Utara berkaitan dengan jeneral Keluarga Yang. Qin ialah jeneral wanita dari Sichuan semasa Dinasti Ming.Qin Liangyu

 Galeri 

Kategori:Dewa-dewi Cina