Bahasa Kikuyu

Bahasa Kikuyu atau Gikuyu (  ) (juga dikenali sebagai Gĩgĩkũyũ) ialah bahasa Bantu yang dituturkan oleh orang Gĩkũyũ (Agĩkũyũ) dari Kenya. Bahasa Kikuyu digunakan terutamanya di kawasan antara Nyeri, Kiambu, Nairobi dan Nakuru. Orang Kikuyu biasanya menganggap tanah mereka yang berada di banjaran gunung serta sekitarnya di Kenya Tengah, termasuk Gunung Kenya, yang mereka panggil Kĩrĩmanyaga.

 Fonologi 
Simbol yang ditunjukkan dalam kurungan sudut menggantikan simbol IPA yang tiada dalam ortografi.

 Vokal 
DepanPusatBelakangSempitSeparuh sempit 〈ĩ〉 〈ũ〉Separuh luas 〈e〉 〈o〉Luas

 Konsonan 
Dwibibir Gigi /Gusi Lelangit Velar Glotis Sengauan    〈ny〉  〈ng'〉 Hentian      〈mb〉  〈nd〉  〈ng〉 Letusam  〈nj〉 Geseran   〈c〉    〈b〉  〈th〉  〈g〉 Likuida  〈r〉 Malaran tak geser  〈y〉 

 Nada 
Kikuyu mempunyai dua nada aras (tinggi dan rendah), nada naik rendah-tinggi dan turun.Kevin C. Ford, 1975. "The tones of nouns in Kikuyu," Studies in African Linguistics 6, 49–64; G.N. Clements & Kevin C. Ford, 1979, "Kikuyu Tone Shift and its Synchronic Consequences", Linguistic Inquiry 10.2, 179–210. 

 Contoh frasa 
Melayu Gĩkũyũ Apa khabar Ũhoro waku atau kũhana atĩa? Beri saya air He maaĩ Apa khabar? Ũrĩ mwega? atau Wĩ mwega Saya lapar Ndĩ mũhũtu Tolong saya Ndeithia Saya baik Ndĩ mwega Adakah anda seorang kawan? Wĩ mũrata? Selamat tinggal, semoga diberkati Tigwo na wega/Tigwo na thaayũ Saya sayang awak Nĩngwendete. Datang sini Ũka haha Saya akan telefon awak Nĩngũkũhũrĩra iniũ Saya ucapkan terima kasih Nĩndacokia ngatho Saya diberkati Ndĩĩ mũrathime Beri saya wang He mbeca / He mbia Jangan cakap sebarangan Tiga wana / tiga ũrimũ Jangan gelak Ndũgatheke Anda belajar Wĩ mũthomu Terima kasih Thengiũ / Nĩ wega / Nĩ ngaatho Pergi dengan aman Thiĩ na thaayũ Hari Mũthenya Malam Ũtukũ Tuhan Ngai Roh Leluhur Ngomi Negara/negeri/Bangsa Bũrũri

 Dalam budaya popular 
Dalam filem 1983 Star Wars Episod VI: Return of the Jedi, watak Nien Nunb bercakap dalam bahasa Kikuyu.

Lagu 2023 Mwaki oleh DJ Zerb Brazil menampilkan artis Kenya, Sofiya Nzau, menyanyi dalam bahasa Kikuyu.

 Rujukan 

 Pautan luar 

 Robert Englebretson (ed.), "A Basic Sketch Grammar of Gĩkũyũ", 2015.
 Abjad dan sebutan Gikuyu di Omniglot
 Muigwithania 2.0 – Akhbar Kikuyu pertama dihidupkan semula di Internet
 Kursus Pertama dalam Kikuyu (jilid 1; lihat rujukan untuk v2 & v3)
 Kamus Gikuyu Pertama Saya

Kategori:Bahasa di Kenya
Kategori:Laman yang mengandungi pautan ke kandungan langganan sahaja