Wilayah Ashanti

Wilayah Ashanti terletak di bahagian selatan Ghana dan merupakan wilayah ketiga terbesar daripada 16 wilayah pentadbiran, menduduki jumlah permukaan tanah seluas 24,389 km2 (9,417 bt2) dan membentuk 10.2 peratus daripada jumlah keluasan tanah Ghana. Ia adalah wilayah paling ramai penduduk di Ghana, dengan populasi 5,440,463 mengikut banci 2021, menyumbang kira-kira satu perenam daripada jumlah penduduk Ghana. Wilayah Ashanti terkenal dengan jongkong emas dan pengeluaran koko. Bandar terbesar dan ibu kota Ashanti ialah Kumasi.Ashanti Region 

 Geografi 
Wilayah Ashanti terletak di bahagian tengah Ghana. Ia terletak di antara longitud 0.15W dan 2.25W serta latitud 5.50N dan 7.46N. Wilayah ini berkongsi sempadan dengan enam daripada enam belas wilayah politik: Bono, Bono Timur, dan Ahafo di utara, Wilayah Timur di timur, Wilayah Tengah di selatan, dan Wilayah Barat di barat Selatan. Wilayah ini dibahagikan kepada 43 daerah, setiap satu diketuai oleh seorang Ketua Eksekutif Daerah.

 Ekonomi 
Ekonomi Wilayah Ashanti sebahagian besarnya berdikari, didominasi oleh sektor perkhidmatan, sektor pertanian, serta sumber asli. Wilayah ini juga terkenal dengan pengeluaran mangan, bauksit dan komoditi pertanian seperti koko dan keladi, dengan rantau ini mempunyai tahap cukai yang rendah dan tanpa memerlukan pelaburan langsung asing.

 Demografi 
Pusat penduduk di Wilayah Ashanti terletak di Daerah Metropolitan Kumasi. Menurut bancian 2000, wilayah ini mempunyai populasi 3,612,950, menjadikannya wilayah paling ramai penduduk di Ghana; namun, ketumpatannya (148.1 setiap persegi 1 km (0.62 bt)) adalah lebih rendah daripada Wilayah Tengah (162.2/km2). Majoriti penduduk Wilayah Ashanti adalah daripada kumpulan etnik Akan dan terdiri daripada warganegara berdasarkan kelahiran (94.2%), manakala 5% adalah warga Ghana yang semula jadi. Sebilangan kecil (5.8%) penduduk berasal dari luar Ashanti, Akanland, atau Ghana; 3.7 peratus penduduk Ashanti berasal dari salah satu daripada lima negara berbahasa Inggeris ECOWAS dan 2.1 peratus adalah dari negara lain di Afrika. Penduduk bukan Afrika yang tinggal di rantau ini ialah 1.8 peratus daripada jumlah penduduk. Akan merupakan kumpulan etnik yang dominan di rantau ini, mewakili 94.2% warganegara mengikut kelahiran. Sebilangan tinggi (82.9%) daripada populasi Akan ialah Ashanti.

 Pengangkutan 
Wilayah Ashanti dilayan oleh Lapangan Terbang Kumasi, yang mengendalikan penerbangan domestik. Lima lebuh raya negara (N4, N6, N8, N10 dan N6) dan beberapa lebuh raya serantau, seperti R52 dan R106, terletak di rantau ini.

N6 disambungkan ke Kumasi, Nsawam, N4 dan Accra melalui Bulatan Kwame Nkrumah. Ashanti juga disambungkan ke Wilayah Tengah oleh N8 dan N10, yang kedua-duanya berasal dari Yemoransa di Wilayah Tengah. N10, juga disambungkan ke Kumasi.

 Pendidikan 

 Sekolah menengah atas 

 Pendidikan tinggi 
Wilayah Ashanti mempunyai tiga universiti awam. Di samping itu, terdapat universiti dan kolej swasta, yang tersebar di seluruh rantau ini.

 Universiti 

 Universiti Sains dan Teknologi Kwame Nkrumah, Kumasi
 Kolej Universiti Baptist Ghana, Kumasi
 Kolej Universiti Spiritan, Ejisu
 Kolej Universiti Garden City, Kenyasi, Kumasi
 Latihan Kemahiran dan Pembangunan Keusahawanan Universiti Akenten Appiah-Menka, (dahulunya Kampus Universiti Pendidikan Kumasi, Winneba)]
 Institut Teknologi Maklumat Negara, Kampus Kumasi NIIT.
 Universiti Teknikal Kumasi, K-Poly
 IPMC, Kampus Kumasi
 Kolej Pendidikan Akrokerri
 Kolej Pendidikan St. Monica, Mampong
 Kolej Universiti Perkhidmatan Kristian, Odeneho Kwadaso
 Kolej Pendidikan Wesley
 Kolej Pendidikan St. Louis
 Akenten Appiah-Menka Universiti Latihan Kemahiran dan Pembangunan Keusahawanan (dahulunya Kampus Universiti Pendidikan Mampong, Winneba)
 Maktab Pendidikan Teknikal Mampong (MAMTECH)
 S.D.A. Kolej Pendidikan, Agona

 Penjagaan kesihatan 
Penjagaan kesihatan di rantau ini diuruskan oleh Direktorat Kesihatan Serantau (RHD) Ashanti, yang diketuai oleh Dr. Emmanuel Tinkorang. Di bawah agensi itu terdapat 43 direktorat kesihatan daerah yang lebih kecil diuruskan oleh daerah masing-masing.

Terdapat kira-kira 1,654 kemudahan kesihatan di rantau ini, kebanyakannya terdiri daripada kemudahan CHPS dan pusat kesihatan. Ini adalah senarai hospital paling popular di Wilayah Ashanti:

 Hospital Manhyia
 Hospital Kwadaso SDA
 Hospital Pengajaran Komfo Anokye
 Hospital Universiti Sains dan Teknologi Kwame Nkrumah
 Hospital Kumasi South
 Hospital First Care
 Hospital Tafo Government 
 Hospital Suntreso Government 
 Hospital West End 

 Sukan 

Kumasi Asante Kotoko
Ashanti Gold SC
King Faisal Babyes F.C.
New Edubiase United
Stadium utama ialah Stadium Sukan Kumasi

 Bahagian pentadbiran 
Wilayah Ashanti ditadbir oleh kerajaan tempatan. Di bawah sistem pentadbirannya, wilayah ini dibahagikan kepada 43 MMDA (terdiri daripada 1 Metropolitan, 18 Perbandaran dan 24 Perhimpunan Biasa). Setiap Perhimpunan Daerah, Perbandaran atau Metropolitan ditadbir oleh Ketua Eksekutif dan Ahli Parlimen yang mewakili kerajaan pusat, tetapi memperoleh kuasa daripada Perhimpunan yang diketuai oleh ahli pengerusi yang dipilih oleh ahli Dewan yang lain. Selepas itu, MMDA telah ditambah daripada 10 kepada 18 pada tahun 1988; dari 18 hingga 21 pada tahun 2004; dari 21 hingga 27 pada tahun 2008; dari 27 hingga 30 pada 2012; dan dari 30 hingga 43 pada 2018. Senarai Ahli Parlimen semasa adalah seperti berikut:
Peta semua daerah di Wilayah Ashanticenter|600px
+ Bahagian pentadbiran Wilayah AshantiDaerahIbu kotaKawasan pilihan rayaAhli parlimenPartiAdansi AsokwaAdansi AsokwaAdansi-AsokwaKobina Tahir HammondAdansi UtaraFomenaFomenaAndrew Asiamah Amoako (Timbalan Speaker Kedua)Adansi SelatanNew EdubiaseNew EdubeaseAdams Abdul SalamAfigya Kwabre UtaraBoamangAfigya Kwabre UtaraCollins Adomako-MensahAfigya Kwabre SelatanKodieAfigya Kwabre SelatanWilliam Owuraku AidooAhafo Ano Perbandaran UtaraTepaAhafo Ano UtaraSuleman Adamu SanidAhafo Ano TenggaraDwinyame / AdugyamaAhafo Ano TenggaraFrancis Manu-AdoaborAhafo Ano Barat DayaMankransoAhafo Ano Barat DayaKwaku Adu JohnsonAkrofuomAkrofuomAkrofuomAlex BlanksonAmansie SentralJacobuOdotobriEmmanuel Akwasi GyamfiAmansie BaratManso NkwantaManso NkwantaGeorge Kwabena Obeng TakyiAmansie SelatanManso AdubiaManso EdubiaFrimpong Yaw AddoAsante Akim Sentral MunisipalKonongoAsante Akim SentralKwame Anyimadu - AntwiAsante Akim UtaraAgogoAsante Akim UtaraAndy Kwame Appiah-KubiAsante Akim Perbandaran SelatanJuasoAsante Akim SelatanKwaku Asante-BoatengAsokore MampongAsokore MampongAsawaseMuntaka Mohammed Mubarak(Ketua Whip Minoriti)Asokwa MunisipalAsokwaAsokwaPatricia AppiagyeiAtwima KwanwomaTwedieAtwima-KwanwomaKofi Amankwa-ManuAtwima MponuaNyinahinAtwima MponuaIsaac Kwame AsiamahAtwima Nwabiagya MunisipalNkawieAtwima-Nwabiagya SelatanBenito Owusu BioAtwima Nwabiagya UtaraBarekeseAtwima-Nwabiagya UtaraEmmanuel Adjei AnhwereBekwai MunisipalBekwaiBekwaiJoseph Osei-Owusu  (Timbalan Speaker Pertama) Bosome FrehoAsiwaBosome-FrehoAkwasi Darko BoatengBosomtweKuntanseBosomtweYaw Osei AdutwumEjisu MunisipalEjisuEjisuJohn Ampotuah KumahEjura Sekyedumase MunisipalEjuraEjura-SekyedumaseMuhammad Bawah BraimahJuaben MunisipalJuabenJuabenAma Pomaa Boateng Kumasi Metropolitan (KMA)KumasiBantamaFrancis Asenso -BoakyeManhyia UtaraAkwasi KonaduManhyia SouthMatthew Opoku PrempehNhyiaesoStephen AmoahSubinEugene Boakye AntwiKwabre Timur MunisipalMampontengKwabre TimurFrancisca Oteng MensahKwadaso MunisipalKwadasoKwadasoKingsley NyarkoMampong MunisipalMampongMampongKwaku Ampratwum-SarpongObuasi Timur MunisipalTutukaObuasi TimurPatrick Boakye-YiadomObuasi MunisipalObuasiObuasi BaratKwaku Agyemang KwartengOffinso MunisipalOffinsoOffinso SelatanAugustine Collins NtimOffinso UtaraAkomadanOffinso UtaraIsaac Yaw OpokuOforikrom MunisipalOforikromOforikromEmmanuel MarfoOld Tafo MunisipalOld TafoOld TafoVincent Ekow AssafuahDataran Sekyere AframDrobonsoDataran Sekyere Afram Alex Adomako-MensahSekyere SentralNsutaNsuta-KwamangAdelaide NtimSekyere TimurEffiduaseAfigya Sekyere TimurMavis Nkansah BoaduSekyere KumawuKumawuKumawuPhilip BasoahSekyere SelatanAgonaEffiduase-AsokoreNana Ayew AfriyieSuame MunisipalSuameSuameOsei Kyei Mensah Bonsu (Ketua Majoriti)

 Tempat-tempat menarik 
Berikut ialah senarai tempat menarik yang berpotensi di Wilayah Ashanti:

 Taman-taman 
 Santuari Rama-rama Hutan Bobiri
 Santuari Hidupan Liar Bomfobiri
 Taman Negara Digya
 Rizab Alam Semula Jadi Tegas Kogyae
 Hutan Simpan Owabi dan Santuari Burung

 Kawasan rekreasi 
 Pusat Kebudayaan Kebangsaan, Kumasi
 Taman Rattray

 Tapak bersejarah 
 Laman web Komfo Anokye Sword
 Muzium Istana Manhyia
 Kubu Kumasi dan Muzium Tentera
 Muzium Angkatan Tentera
 Muzium Jubli Prempeh II
 Bangunan Tradisional Asante
 Muzium Yaa Asantewaa

 Perayaan 
 Perayaan Papa
 Perayaan Kente
 Perayaan Yaa Asantewaa
 Perayaan Mmoa Nni Nko
 Perayaan Nkyidwo 

 Lain-lain 
 Pasar Kejetia
 Percetakan kain Adinkra di Ntonso

 Orang-orang terkenal 

 Pelakon 
 Sonia Ibrahim

 Atlet 
 Sulley Muntari
 Emmanuel Frimpong
 Samuel Kuffour
 Tony Yeboah
 Kwadwo Asamoah
 Maxwell Konadu
 Harrison Afful
 Quincy Owusu-Abeyie
 Kofi Kingston
 Ransford Selasi

 Pembikin filem 
 Deborah Owusu-Bonsu

 Ahli muzik 
 Nana Acheampong

 Tokoh tentera dan politik 
 Kofi Annan
 John Kufuor
 I. K Acheampong
 Akwasi Amankwaa Afrifa
 J.H. Frimpong-Ansah
 Joseph Yaw Manu
 Kwasi Anin-Yeboah
 Joseph Adjei Buadi

 Perniagaan 
 Sam Jonah
 Osei Kwame Despite

 Nota 

 Rujukan 

 Pautan luar