Najm al-Din al-Tufi

Najm ad-Dīn Abū al-Rabīʿ Sulaymān ibn ʿAbd al-Qawī al-Ṭūfī () ialah seorang sarjana Hanbali dan murid kepada Ibn Taymiyyah. Beliau merujuk Ibn Taymiyyah sebagai "syekh kami". Kebanyakan karya beliau berkaitan dengan teori perundangan Islam dan teologi. Tulisan-tulisan beliau tidak menarik pengikut besar dalam kalangan Hanbali, namun Mukhtasar al-Rawdah terus menerima ulasan sehingga abad ke-16.

Beliau terkenal dengan tulisannya tentang maslahah, iaitu bahawa mengelakkan kemudaratan merupakan kewajipan umum yang hanya boleh diketepikan melalui nas khusus seperti hukuman hudud. Teori beliau tentang maslahah kemudiannya mempengaruhi gerakan pembaharuan Islam pada abad ke-20.

 Riwayat Hidup 
Al-Tūfī mendapat pendidikan awal di tempat lahirnya dan berhijrah ke Baghdad pada 1282, di mana beliau mempelajari nahu Arab, fiqh, hadis dan logik. Selepas tinggal setahun di Damsyik pada 704 H—sering menghadiri kuliah Ibn Taymiyya dan al-Mizzī—beliau berpindah ke Kaherah pada 1305 dan meneruskan pengajian serta menjadi pembantu guru (muʿīd) di Mansūriyyah dan Nāsiriyyah. Pada 1311 M beliau dipenjarakan beberapa hari atas tuduhan cenderung kepada Syiah sebelum diusir dari Kaherah. Selepas singgah di Damietta, beliau ke bandar Qus di Mesir Hulu, meneroka perpustakaan dan menghasilkan pelbagai karya. Pada 1315 beliau menunaikan haji dan tinggal setahun lagi di Mekah. Pada 1316 beliau berhijrah ke Palestin dan meninggal dunia di Hebron.

 Tuduhan Cenderung kepada Syiah 
Terdapat perdebatan ilmiah tentang kemungkinan kecenderungan al-Tūfī terhadap Syiah. Semasa di Mekah, beliau berhubungan dengan sarjana Imamiyyah, al-Sakākīnī. Di Kaherah, beliau dituduh memegang pandangan Syiah dan menghina sahabat Nabi. Al-Safadi (w.764/1362) melaporkan bahawa beliau menarik balik kecenderungan tersebut,Al-Şafadī... 19/43 namun Ibn Rajab (w.795/1393) menganggap penafian itu sebagai taqiyya dan menuduhnya berbohong.Ibn Rajab... 4/404–421 Mustafa Zayd menolak dakwaan tersebut dan menunjukkan bahawa al-Tūfī mengkritik doktrin Syiah dan tidak pernah disebut dalam biografi sarjana Syiah.Zayd, Mustafā... p.59–70 Muhammad Said Ramadan al-Bouti pula berpendapat sebaliknya dan melihat kritikan al-Tūfī terhadap Syiah sebagai tanda sifatnya yang sukar dijangka.Al-Butī... p.217–219

 Maslahah 
Karya paling lengkap al-Tūfī tentang maslahah ialah dalam syarahnya terhadap koleksi 40 hadis oleh Imam Nawawi, khususnya hadis ke-32, lā ḍarar wa-lā ḍirār. Beliau menegaskan bahawa hadis ini menunjukkan larangan memberi mudarat kepada orang lain dan membalas mudarat, dan bahawa maslahat mempunyai kedudukan umum dalam syariah kecuali apabila wujud nas khusus seperti hudud.

Menurut al-Tūfī, maslahah hanya terpakai dalam muamalat (urusan sosial) dan adat, bukan pada ibadat dan perkara tetap (muqaddarāt). Jika al-Qur'an, hadis atau ijma bertentangan dengan maslahah, maka maslahah diberi keutamaan. Kritikan utama terhadap teori beliau ialah ketiadaan contoh praktikal yang diberikannya, tidak seperti al-Ghazālī, al-Qarāfī, dan al-Shāṭibī yang lebih berpengaruh. Beliau juga dipengaruhi tulisan al-Qarāfī, khususnya dalam menyenaraikan sembilan belas sumber hukum.Al-Qarāfī... p.445

 Gerakan Salafiyyah 
Teori maslahah al-Tūfī tidak berkembang sehingga awal abad ke-20 apabila sarjana Salafiyyah seperti Jamal al-Din Qasimi dan Rashid Rida menghidupkan kembali konsep tersebut melalui majalah al-Manār bagi menangkis reformis sekular. Pada era selepas kejatuhan Empayar Uthmaniyyah, kebanyakan negara Arab mengadaptasi sistem undang-undang Eropah. Teori al-Tūfī menyediakan asas untuk mengemas kini syariah dalam dunia moden sambil mengekalkan legitimasi tradisi Islam.

Rida menggunakan maslahah untuk menunjukkan bahawa syariah selari dengan akal dan untuk keluar dari kebergantungan mutlak kepada madhhab dan taqlid. Beliau menegaskan bahawa prinsip umum tidak boleh mengatasi nas yang jelas, kecuali dalam keadaan darurat yang diiktiraf syarak.Shaham... pp.43–46

Selepas itu, teori ini dikritik oleh sarjana seperti al-Kawtharī dan al-Būṭī, sebahagiannya kerana keserupaan dengan fahaman utilitarianisme. Wael Hallaq pula menganggap teori al-Tūfī tidak cukup jelas dari segi skop dan konsep.

 Karya 
Daripada lebih 50 karya beliau, 19 masih terpelihara.

 Mukhtasar al-Rawdah, ringkasan kepada Rawdat al-Nazir oleh Ibn Qudamah
 al-Ta'līq ʿalā al-Anājīl al-arbaʿa... — ulasan kritikal terhadap Injil, Taurat dan kitab para nabi.
 Kitāb at-Taʿyīn fī Sharḥ al-Arbaʿīn — syarah kepada 40 hadis Imam Nawawi; popular pada abad ke-20.Zaid... p.133.
 at-Taʿālīq ʿalā l-anājīl al-arbaʿa — disunting kritikal oleh Lejla Demiri.
 al-Jadhal fī ʿilm al-jadal — mengandungi pandangan bahawa Nabi Isa mungkin malaikat.
 al-Ishārāt al-ilāhiyyah ilā al-mabāḥith al-uṣūliyyah, karya tiga jilid mengenai usul fiqh.
 aṣ-Ṣaʿqa al-ghaḍabiyyah fī r-radd ʿalā munkirī al-ʿArabiyyah — mempertahankan bahasa Arab.

 Rujukan 

 Pautan luar 
 Maṣlaḥa in Contemporary Islamic Legal Theory – JSTOR

Category:1276 births
Category:1316 deaths
Category:Ulama Sunni
Category:Ulama Hanbali
Category:Ahli teologi Islam abad ke-14
Category:Ahli teologi Islam abad ke-13
Category:Tokoh Arab abad ke-13
Category:Tokoh Arab abad ke-14