Zhangzhou

Zhangzhou (, ) ialah sebuah bandar peringkat prefektur di Wilayah Fujian, China. Prefektur di sekitar bandar utama ini merangkumi sudut tenggara wilayah tersebut, menghadap Selat Taiwan dan (bersama Quanzhou) mengelilingi prefektur Xiamen.

 Nama 
Zhangzhou ialah pinyin romanisasi atonal bagi nama bandar ini , menggunakan sebutan dalam Bahasa Mandarin Piawai."Zhangzhou". Collins English Dictionary. Namanya berasal daripada status lampau sebagai kerusi Prefektur Zhang dalam China imperial. Nama yang sama pernah dirumikan sebagai Changchow pada Peta Pos China dan  dalam sistem Wade-Giles. Romanisasi lain termasuk Chang-chow.

Ia juga muncul sebagai Chang-chu, Changchew, Chiang-chew, Chiang-Chew, Chiang Chew, Chiochiu, Chanchiu, Changchiu daripada sebutan tempatan dialek Zhangzhou dalam Hokkien . Nama ini muncul dalam sumber Jesuit Empayar Sepanyol dan Empayar Portugis sebagai , daripada sebutan dialek Quanzhou dalam Hokkien , yang kemudiannya diinggriskan menjadi Chinchew. Menjelang abad ke-19, bagaimanapun, nama Chinchew telah beralih penggunaannya untuk merujuk kepada Quanzhou, sebuah pelabuhan lain kira-kira  timur laut dari pusat Zhangzhou.

 Geografi 
Zhangzhou terletak di tebing Sungai Jiulong di selatan Fujian, kira-kira  dari pusat Xiamen, yang kawasan teras bandarnya telah berkembang membentuk kawasan bandar bersatu dengannya. Prefektur Zhangzhou meliputi sudut tenggara wilayah, mengelilingi Xiamen. Prefektur Quanzhou berada di timur laut, Longyan di barat laut, dan Shantou di Guangdong di barat daya.

 Iklim 
Zhangzhou mempunyai iklim subtropika lembap yang dipengaruhi monsun (pengelasan Köppen Cfa), dengan musim sejuk sederhana hingga hangat, serta musim panas yang panjang, sangat panas dan lembap. Purata suhu 24 jam bulanan antara  pada Januari hingga  pada Julai, dengan purata tahunan . Tempoh bebas fros berlangsung selama 330 hari.

 Sejarah 
Menurut Odoric of Pordenone, Zhangzhou merupakan sebuah bandar makmur yang dua kali ganda saiz Bologna.

Pada awal Dinasti Qing, Zhangzhou ialah pelabuhan utama Fujian yang berdagang dengan Macao Portugis dan Sepanyol Manila. Untuk suatu tempoh, Portugis mengekalkan sebuah kilang perdagangan di bandar ini.

Pada akhir Dinasti Qing, Zhangzhou kekal sebagai pusat pengeluaran sutera, bata, dan gula dengan kira-kira sejuta penduduk serta perdagangan dalaman dan maritim yang luas. Tembok bandarnya mempunyai lilitan kira-kira  tetapi termasuk banyak kawasan lapang dan tanah pertanian. Jalannya berturap dengan granit tetapi kurang disenggara. Jambatan  merentasi Sungai Jiulong terdiri daripada papan kayu yang diletakkan di antara 25 tiang batu pada jarak yang hampir sama. Pelabuhan Xiamen di sebuah pulau di muara Sungai Jiulong berfungsi terutamanya sebagai pusat perdagangan bagi hasil dan barangan Zhangzhou serta kawasan pedalamannya; kedua-duanya terjejas dari segi ekonomi apabila ladang teh India menjatuhkan permintaan untuk teh Fujian pada akhir abad ke-19..

Dari 1918 hingga 1920, Chen Jiongming menubuhkan wilayah anarkis Wilayah Perlindungan Perlembagaan Fujian Selatan dengan Zhangzhou sebagai ibu kotanya.Chen Jiongming Anarchism and the Federalist State

Bandar lama Zhangzhou (kini Daerah Xiangcheng) telah diduduki pada April dan Mei 1932 oleh sekumpulan gerila Komunis yang diketuai oleh Mao Zedong. Disebabkan kehadiran kapal perang Barat di Teluk Xiamen, penghantaran senjata dari Kesatuan Soviet tidak dapat sampai ke hulu Sungai Jiulong kepada pasukan Mao dan pangkalan utama Komunis. Menyedari hal ini, Mao berundur dari bandar tersebut, menurut sesetengah catatan dengan sejumlah besar rampasan daripada penduduknya..

 Pentadbiran 
Zhangzhou merangkumi 4 daerah bandar, dan 7 daerah.

 Daerah Xiangcheng ()
 Daerah Longwen ()
 Daerah Longhai ()
 Daerah Changtai ()
 Daerah Dongshan ()
 Daerah Hua'an ()
 Daerah Nanjing ()
 Daerah Pinghe ()
 Daerah Yunxiao ()
 Daerah Zhangpu ()
 Daerah Zhao'an ()

Peta

 Demografi 
Semasa Banci penduduk China 2020, seluruh kawasan Zhangzhou mempunyai 5,054,328 penduduk. Bersama dengan 2,120,178 orang di pusat Xiamen, daerah bandar Xiangcheng, Longwen, Longhai dan Changtai, membentuk satu kawasan metropolitan dengan kira-kira 7,284,148 orang.

Bahasa utama masyarakat Hokkien Zhangzhou ialah dialek tempatan Min Nan, sebahagian daripada cabang Min Selatan dalam Bahasa Cina Min. 

Bahasa Hakka juga dituturkan di kawasan tani luar bandar Zhangzhou di bahagian barat dan selatan.

 Ekonomi 
Pes tampal Babao telah dicipta oleh ahli perubatan Wei Changan sebagai ubat tradisional pada tahun 1673. Ia digunakan semula untuk kegunaan seni beberapa tahun kemudian dan mendapat perhatian diraja pada zaman Maharaja Qianlong. Ia kekal dihargai kerana warnanya yang terang dan baunya yang harum.

Sebuah kilang petrokimia utama yang menghasilkan paraxilena, dimiliki oleh Kumpulan Xianglu yang berpangkalan di Taiwan, terletak di Semenanjung Gulei di Zhangzhou. Kilang ini mengalami kebakaran besar pada tahun 2013 dan 2015.

 Pengangkutan 
Dua stesen penumpang berkhidmat di Zhangzhou:

 Stesen Kereta Api Zhangzhou Timur di laluan lama Kereta api Yingtan–Xiamen, di timur laut bandar;
 Stesen Kereta Api Zhangzhou, persimpangan Kereta api Xiamen–Shenzhen berkelajuan tinggi dan Kereta api Longyan–Xiamen, dibuka pada tahun 2012, terletak di selatan bandar.

 Pendidikan 

 Universiti Normal Minnan
 Kolej Teh Tenfu
 Kolej Sains dan Teknologi Zhangzhou

 Penduduk terkenal 

 Chen Yuanguang (657–711), pemimpin gerakan untuk mengasinisasikan Fujian dan Guangdong utara.
 Khaw Soo Cheang (1786–1882), saudagar dan gabenor sebuah wilayah di Thailand.
 Lim Gu Tong (1895–1976), penulis antarabangsa, duta budaya dan pencipta.
 Fang Zhouzi (1967), penulis sains.

 Bandar berkembar 
Zhangzhou dipasangkan dengan wilayah, bandar dan pekan berikut:

  Palembang, Sumatera Selatan (sejak 2002)
  Isahaya, Nagasaki
  Date, Subpersekutuan Iburi
  Gödöllő, Wilayah Pest
  Wageningen, Gelderland
  Honolulu, Hawaii

 Rujukan