Chinmayananda Saraswati

Swami Chinmayananda Saraswati (IAST: Svāmī Cinmayānanda Sarasvatī), yang lebih dikenali sebagai Pujya Gurudev Swami Chinmayananda Saraswati, dilahirkan dengan nama Balakrishna Menon pada 8 Mei 1916 dan meninggal dunia pada 3 Ogos 1993. Beliau merupakan seorang pemimpin rohani Hindu dan juga guru rohani yang berpengaruh. 

Pada tahun 1953, beliau menubuhkan Chinmaya Mission, sebuah organisasi bukan untung yang beroperasi di peringkat global, bagi menyebarkan ajaran Advaita Vedanta, Bhagavad Gita, Upanishad, serta kitab-kitab suci Hindu yang lain. Melalui misi ini, Swami Chinmayananda menjadi pelopor kebangkitan semula nilai rohani dan budaya Hindu di seluruh dunia, khususnya dengan menyampaikan ajaran-ajaran ini dalam bahasa Inggeris di India dan juga di luar negara.

Sebelum menempuh kehidupan rohani, Swami Chinmayananda merupakan seorang wartawan dan turut terlibat dalam gerakan kemerdekaan India. Beliau mempelajari Vedanta di bawah bimbingan Swami Sivananda dan kemudiannya berguru dengan Tapovan Maharaj, sebelum mengangkat sumpah sebagai seorang sannyasi (pertapa). Siri ceramah pertama beliau mengenai kerohanian Hindu, dikenali sebagai jñāna yajña, disampaikan pada tahun 1951, dan inilah yang menjadi permulaan kepada usaha penubuhan Chinmaya Mission. Kini, Chinmaya Mission mempunyai lebih 300 cawangan di India dan di serata dunia, serta menjalankan pelbagai aktiviti pendidikan, keagamaan dan kebajikan.

Pendekatan Swami Chinmayananda amat berkesan dalam menyentuh golongan kelas pertengahan India yang berpendidikan Inggeris serta diaspora India, dengan ceramah dan penulisannya dalam bahasa Inggeris. Beliau juga memainkan peranan penting dalam penubuhan Vishva Hindu Parishad (VHP), sebuah pertubuhan berhaluan kanan yang merupakan sebahagian daripada kelompok Sangh Parivar. Pada tahun 1964, beliau menghimpunkan para perwakilan di ashram Sandeepany untuk menubuhkan VHP dan menjadi presiden pertamanya. Matlamatnya adalah untuk "menyedarkan umat Hindu dan menjadikan mereka sedar akan kedudukan mulia mereka dalam masyarakat dunia," serta menyeru, "Mari kita jadikan umat Hindu kembali kepada ajaran Hindu sebenar, dan segalanya akan menjadi baik."Katju, Manjari (1998). "The Early Vishva Hindu Parishad: 1964 to 1983". Social Scientist. 26 (5/6): 34–60. doi:10.2307/3517547. ISSN 0970-0293. JSTOR 3517547.

Swami Chinmayananda telah menghasilkan sebanyak 95 karya penulisan, termasuk ulasan terhadap Upanishad utama dan Bhagavad Gita. Beliau juga pernah dilantik sebagai profesor pelawat dalam bidang falsafah India di beberapa universiti di Amerika dan Asia, serta mengadakan siri syarahan di universiti-universiti di pelbagai negara.

 Kehidupan Awal dan Pendidikan (1916–1942) 
Balakrishna Menon, yang kelak dikenali sebagai Swami Chinmayananda, dilahirkan pada 8 Mei 1916 di bandar Ernakulam, Kerala, India. Beliau merupakan anak sulung kepada Kutta Menon, seorang hakim terkenal yang juga merupakan anak saudara kepada Maharaja Cochin. Ibunya, Paru Kutty, yang mesra dipanggil ‘Manku’, meninggal dunia ketika melahirkan anak ketiganya. Akibat daripada kehilangan ini, Balan dibesarkan oleh kakak sulung ibunya, Kochunarayani.

Balan menerima pendidikan awal di Sree Rama Varma High School, Kochi (1921–1928), diikuti oleh Vivekodayam School, Thrissur (1928–1932). Beliau kemudian melanjutkan pelajaran dalam bidang seni di Maharaja’s College, Ernakulam, di mana beliau memperoleh kelayakan FA (Fellow of Arts) antara tahun 1932 hingga 1934. Seterusnya, beliau menyambung pengajian di St. Thomas College, Trichur (1935–1937) untuk mendapatkan Ijazah Sarjana Muda Sastera (BA). Antara tahun 1940 hingga 1943, beliau melanjutkan pengajian pascasiswazah dalam bidang sastera dan undang-undang di Universiti Lucknow, sambil turut mengikuti kursus dalam kewartawanan.

 Penglibatan dalam Gerakan Kemerdekaan India 
Menjelang Ogos 1942, dalam suasana hangat gerakan "Quit India" yang dipelopori oleh aktivis kemerdekaan India, Balan turut terlibat secara aktif dengan menulis dan menyebarkan risalah yang membangkitkan semangat kebangsaan rakyat. Aktiviti ini mengakibatkan waran tangkap dikeluarkan terhadapnya. Setelah menyedari perkara tersebut, Balan melarikan diri dan hidup dalam penyamaran, berpindah-randah di kawasan Abbottabad agar tidak dikesan oleh pihak berkuasa British, sebelum berpindah ke Delhi.

Pada tahun 1944, hampir dua tahun selepas waran tangkap dikeluarkan, dengan menyangka kesnya telah dilupakan, Balan muncul semula di Punjab dan menyertai beberapa kumpulan perjuangan kemerdekaan. Beliau memberi nasihat kepada para pelajar dalam pengedaran risalah dan pengaturan mogok awam. Namun akhirnya beliau ditangkap dan dipenjarakan. Semasa dalam tahanan, beliau terpaksa hidup dalam keadaan yang sangat tidak bersih dan akhirnya dijangkiti penyakit tifus. Akibat keadaannya yang kritikal, beliau termasuk dalam kumpulan tahanan yang dibuang ke tepi jalan di pinggir kota pada waktu malam. Di situlah beliau ditemukan oleh seorang wanita Kristian India yang teringatkan anaknya yang sedang berkhidmat dalam tentera. Wanita itu membawa Balan pulang ke rumah dan memanggil doktor, yang kemudian mendesak agar beliau segera dihantar ke hospital.

 Kerjaya dalam Bidang Kewartawanan 
Setelah pulih secara beransur-ansur daripada penyakitnya, Balan memulakan kerjaya sebagai wartawan dengan bantuan K. Rama Rao, yang menawarkan beliau pekerjaan pertama di The National Herald, sebuah akhbar muda yang diasaskan beberapa tahun sebelumnya oleh Jawaharlal Nehru. Di akhbar ini, Balan menulis beberapa siri artikel yang menyeru kepada pelaksanaan sosialisme dalam masyarakat India, memandangkan majoriti rakyat ketika itu hidup dalam kemiskinan.

Beliau turut menghasilkan penulisan yang merangkumi pelbagai topik — dari sejarah dan kebudayaan, sehinggalah isu-isu sosial dan politik. Artikel-artikel seperti "In Praise of the Postman" dan "The Mochi—Symbol of Craftsmanship" menonjolkan keberanian dan kelantangan pendapatnya, menjadikan beliau seorang wartawan yang dianggap kontroversial oleh sesetengah pihak. Pada tahun 1947, beliau mula menulis satu lagi siri artikel untuk majalah The Commonweal.

 Pengajian Vedanta 
Ketika bergiat aktif sebagai wartawan, Balan membuat keputusan untuk mengunjungi ashram Swami Sivananda di Rishikesh. Niat asalnya adalah untuk menulis satu pendedahan mengenai kehidupan para sadhu (pertapa) yang disangkanya sekadar memperdayakan masyarakat. Dalam kata-kata beliau sendiri: "Saya pergi bukan untuk mencari ilmu, tetapi untuk mendedahkan bagaimana para swami mempermainkan masyarakat awam."

Namun begitu, pada musim panas tahun 1947, sebaik sahaja tiba di Rishikesh dan mendaki satu batu ke ashram Divine Life Society milik Swami Sivananda, persepsi Balan mula berubah. Kehadiran para bijaksana dan suasana rohani membuka matanya. Niat untuk tinggal hanya selama seminggu akhirnya berlanjutan menjadi sebulan, kemudian lebih lama lagi. Pada usia 31 tahun, Balan berubah daripada seorang skeptik menjadi pencari kebenaran yang bersemangat, dan akhirnya memilih jalan sebagai seorang sannyasi (pertapa).

Beliau mula membaca dan mengkaji kitab-kitab suci Hindu serta menelaah buku-buku rohani. Swami Sivananda, yang mengenali bakat terpendam Balan, memberi kepercayaan kepadanya untuk menyelaras Jawatankuasa Gita di ashram tersebut. Selepas kembali ke Divine Life Society, pada 25 Februari 1949 — bersamaan dengan perayaan suci Maha Shivaratri — Balan secara rasmi diangkat sebagai sannyasi oleh Swami Sivananda, dan diberikan nama rohani Swami Chinmayananda, yang bermaksud "kebahagiaan kesedaran murni".

Dengan restu Swami Sivananda, Swami Chinmayananda meneruskan pencarian ilmunya dengan berguru kepada salah seorang mahaguru Vedanta terulung pada zamannya — Tapovan Maharaj dari Uttarkashi. Beliau mendedikasikan beberapa tahun berikutnya kepada pengajian intensif falsafah Vedanta di bawah bimbingan langsung Tapovan Maharaj, yang terkenal dengan ketegasan, kesederhanaan, dan kemurnian hidup rohaninya.

 Gerakan Kerohanian 
Swami Chinmayananda menyampaikan satsang secara spontan di lorong sempit

Pada tahun 1951, meskipun bertentangan dengan tradisi Hindu ortodoks ketika itu, tetapi dengan restu penuh gurunya, Chinmayananda membuat keputusan radikal untuk menyebarkan ajaran Vedanta kepada masyarakat umum. Pada bulan Mei tahun tersebut, beliau meninggalkan pergunungan Himalaya dengan misi untuk menjelajah seluruh India, mengunjungi tempat-tempat ibadah bagi menilai bagaimana warisan keagamaan Hindu sedang dipelihara dan diajarkan.

Beliau kemudian mencatatkan:“Saya amat kecewa dan hampa dengan... kandungan yang dikemukakan sebagai yang terbaik dalam agama Hindu... Pengalaman saya sepanjang lima bulan mengembara hanya menguatkan tekad bahawa saya mesti melaksanakan sesi Upanishad Jñāna Yajña (siri ceramah) di seluruh India, di semua bandar besar.”Ceramah sulung beliau diadakan pada Disember 1951 di sebuah kuil Ganesha di bandar Pune. Pada mulanya, audiens hanya terdiri daripada segelintir individu, namun jumlah pendengar meningkat dengan mendadak — sehingga mencecah ribuan orang. Pegawai-pegawai tentera dari Southern Command turut hadir, dan kehadiran orang ramai melimpah ke lorong-lorong berhampiran kuil.

Yang paling menonjol dalam pendekatan beliau ialah keterbukaannya: semua orang, lelaki dan wanita, tanpa mengira latar belakang sosial, dijemput untuk turut serta dalam upacara dan ritual. Ceramahnya bukan sekadar wacana intelektual, tetapi disampaikan dengan semangat, ketulusan, dan gaya bahasa Inggeris yang memikat, menjadikannya mudah difahami oleh generasi muda berpendidikan moden.

 Chinmaya Mission 
Pada penghujung jñāna yajña kedua di Madras pada tahun 1953, sekumpulan kecil hadirin menyuarakan hasrat untuk menubuhkan sebuah wadah bagi pengkajian dan perbincangan falsafah Vedanta. Swami Chinmayananda bersetuju secara prinsip, namun dengan tegas menegaskan:"Jangan mulakan sebarang organisasi atas nama saya. Saya tidak datang untuk membina institusi. Saya datang untuk menyampaikan pesanan para resi silam, yang telah memberi manfaat kepada saya. Jika ia memberi manfaat kepada anda, sebarkannya."Singh, Nanki (2011). He Did It. Chinmaya Mission West. p. 176.Namun, kumpulan dari Madras tetap berpegang bahawa cara terbaik untuk “menyampaikan” mesej tersebut adalah melalui sokongan sebuah forum rasmi. Mereka menulis kembali kepada beliau dan menyatakan bahawa perkataan “Chinmaya” dalam bahasa Sanskrit tidak semestinya merujuk kepada nama beliau, kerana istilah itu sendiri bermaksud "Pengetahuan Suci" — tepat dengan matlamat mereka. Swami Chinmayananda akhirnya bersetuju. Maka, pada 8 Ogos 1953, Chinmaya Mission pun ditubuhkan.

Tidak lama kemudian, ratusan kumpulan kajian ditubuhkan di seluruh negara, di mana orang ramai berkumpul dalam kumpulan kecil untuk mempelajari agama dan falsafah secara sistematik. Kumpulan khas bagi wanita, dikenali sebagai Devi Group, turut diwujudkan untuk membina kesedaran rohani dan melaksanakan kerja-kerja kebajikan masyarakat.

Pada tahun 1956, jñāna yajña yang ke-23 di Delhi dirasmikan oleh Presiden India ketika itu, Rajendra Prasad, yang memuji usaha Swami Chinmayananda dalam mengembalikan kegemilangan budaya India. Dalam tempoh lima tahun sahaja, beliau telah mengajar lebih daripada 50,000 rakyat India melalui 25 jñāna yajña di seluruh negara.

 Misi Global dan Dialog Antara Agama 
Pada 6 Mac 1965, Swami Chinmayananda memulakan lawatan pengajaran antarabangsa yang pertama, meliputi 39 bandar di 18 negara, termasuk Thailand, Hong Kong, Jepun, Malaysia, Amerika Syarikat, Mexico, Sepanyol, United Kingdom, Belgium, Belanda, Sweden, Jerman, Denmark, Perancis, Switzerland, Itali, Greece dan Lubnan.

Selama 28 tahun berikutnya, beliau meneruskan ceramah antarabangsa ini dengan disiplin tinggi — hanya tinggal seminggu atau lebih di setiap lokasi, menyampaikan sekurang-kurangnya dua ceramah setiap hari, di samping mengendalikan pelbagai mesyuarat, temuramah, perbincangan dan program. Beliau juga rajin menulis — menghantar puluhan surat setiap hari.

Pada tahun 1971, beliau memimpin doa dalam satu seminar antara agama di Universiti Harvard, Massachusetts, sebagai simbol keterbukaannya terhadap dialog antara kepercayaan. Pesan beliau turut menyentuh hati pemimpin agama lain. Salah satu yajña beliau di Bombay dirasmikan oleh Cardinal Valerian Gracias, seorang Uskup Agung Katolik terkemuka. Pada tahun 1981, Dalai Lama, ketua mazhab Buddha Tibet, mengunjungi beliau di ashram Chinmaya Mission di Sidhbari.

Pada tahun 1975, sebagai tindak balas terhadap pertumbuhan pesat pengaruh beliau di Amerika Syarikat, Chinmaya Mission West ditubuhkan bagi menyelaraskan aktiviti-aktiviti rohani di rantau tersebut.

Pada tahun 1992, beliau melawat dua belas universiti di Amerika Syarikat dalam satu siri syarahan khas bertujuan menubuhkan Chinmaya International Foundation, sebuah pusat perpustakaan dan penyelidikan antarabangsa di Kerala, India — sebagai legasi ilmiah global kepada pengajian Vedanta.

 Vishva Hindu Parishad (VHP) 
Pada tahun 1963, Swami Chinmayananda menulis sebuah artikel yang mengemukakan gagasan untuk mengadakan sebuah Majlis Hindu Sedunia (World Hindu Council), yang bertujuan menjemput perwakilan dari seluruh dunia untuk membincangkan cabaran serta keperluan demi kelangsungan dan pembangunan budaya Hindu. Gagasan ini mendapat perhatian S. S. Apte, seorang pracharak Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS), yang pada masa itu juga sedang mengutarakan idea serupa.

Pada tahun yang sama, Chinmaya Mission mengumpulkan dana sebanyak ₹10,000 bagi menyumbang kepada pembinaan Vivekananda Rock Memorial di Kanyakumari, satu projek yang sedang diusahakan oleh RSS ketika itu. Tambahan pula, pada bulan Ogos 1964, Paus Katolik mengumumkan bahawa Persidangan Ekaristi Antarabangsa akan diadakan di Bombay pada bulan November. Pengumuman tersebut turut menyatakan bahawa sejumlah penganut Hindu akan memeluk agama Kristian semasa persidangan tersebut. Sebagai reaksi, Swami Chinmayananda mengumumkan bahawa beliau pula akan "menukar lebih ramai orang kepada agama Hindu."

 Penubuhan Vishva Hindu Parishad (1964) 
Pada Ogos 1964, Swami Chinmayananda dan S. S. Apte menganjurkan persidangan tersebut di ashram Sandeepany, yang akhirnya membawa kepada penubuhan Vishva Hindu Parishad (VHP). Swami Chinmayananda telah dipilih sebagai Presiden pertamanya, manakala Apte dilantik sebagai Setiausaha Agung.

Menurut Swami Chinmayananda, tujuan utama VHP adalah untuk:“Menyedarkan umat Hindu dan menjadikan mereka sedar akan tempat mulia mereka dalam masyarakat antarabangsa. Setelah setiap individu Hindu menyedari identiti dirinya, maka tugas Parishad telah selesai dan kami akan merasa sangat dihargai... Mari kita ‘menukar’ umat Hindu kepada ke-Hindu-an yang sebenar — dan semuanya akan menjadi baik.”Beliau turut menekankan bahawa fokus VHP seharusnya termasuk pendidikan budaya dan nilai rohani kepada anak-anak diaspora Hindu, agar mereka diberi peluang untuk “belajar, menghargai dan melibatkan diri dalam tradisi kita.”

 Sokongan terhadap Yatra dan Isu Ayodhya 
Pada 1980-an, Swami Chinmayananda menyokong Ekatmata Yatras (perarakan kesatuan) yang dianjurkan oleh VHP, dan menyatakan bahawa mereka yang menentang perarakan ini adalah golongan yang "tidak menghormati perpaduan nasional dan terpisah dari akar budaya negara."

Pada tahun 1992, beliau menghadiri Persidangan Hindu Eropah ke-5 anjuran VHP di Frankfurt, Jerman. Salah satu isu utama persidangan itu ialah pertikaian Ayodhya. Dalam ucapannya, Swami Chinmayananda menyatakan bahawa 14 tiang Masjid Babri, yang berunsur senibina kuil Hindu, seharusnya diserahkan kepada umat Hindu.

Beberapa bulan kemudian, Masjid Babri dirobohkan oleh aktivis VHP dalam satu kejadian yang menjadi kemuncak kepada konflik Ayodhya.

 Pandangan terhadap Perobohan Masjid Babri 

Pada Januari 1993, Swami Chinmayananda memberi satu wawancara kepada Ram Madhav, di mana beliau membincangkan tentang perobohan Masjid Babri. Beliau menyamakan kejadian itu dengan runtuhnya Tembok Berlin, dan menyatakan bahawa:“Menjatuhkan struktur itu bukanlah satu kesalahan, kerana ia sebenarnya bukan lagi sebuah masjid yang digunakan.”Beliau juga berkata:“Pertama, biarlah kita bina Kuil Rama ini. Selepas itu, ada dua lagi monumen yang dibina di atas tempat lahir Krishna dan Kashi Viswanath.”Namun beliau mengingatkan bahawa semangat terhadap pembinaan Kuil Rama tidak mencukupi, dengan menyeru:“Adakah kita benar-benar bersedia untuk menjalani kehidupan seperti Rama?”

 Menjelang Akhir Hayat 
Pada saat kematiannya, Swami Chinmayananda sepatutnya menjadi penceramah utama di Persidangan Global World Vision 2000 di Washington, D.C., yang dianjurkan oleh VHP dari 6 hingga 8 Ogos 1993. Persidangan itu diadakan sempena ulang tahun ke-100 ucapan Swami Vivekananda di Parlimen Agama-agama Dunia pada tahun 1893.

Lima hari selepas pemergian beliau, pada 8 Ogos, para perwakilan persidangan mengadakan saat bertafakur untuk memperingati jasa dan warisan beliau.

 Filem Biografi 
Pada tahun 2014, sebuah filem biografi berbahasa Inggeris bertajuk On a Quest telah diterbitkan, yang mengisahkan perjalanan hidup dan karya agung Swami Chinmayananda. Filem ini menyoroti perubahan luar biasa beliau — daripada seorang wartawan skeptik kepada seorang guru rohani global yang membawa ajaran Vedanta kepada jutaan insan.

Pada Jun 2022, filem ini telah diterbitkan kepada umum melalui platform YouTube dalam tiga bahasa: Inggeris, Hindi, dan Sanskrit. Kemudiannya, pada Ogos 2022, filem ini turut dilancarkan dalam versi Tamil, Telugu, dan Malayalam, menjadikannya lebih mudah diakses oleh pelbagai lapisan masyarakat di India dan komuniti diaspora.

 Rujukan 
Kategori:Hinduisme
Kategori:Tokoh Hindu