Bukti

Bukti bagi sesebuah kenyataan ialah apa yang menyokong sesebuah kenyataan tersebut. Ia biasanya difahami sebagai petunjuk bahawa sesebuah kenyataan itu benar. Takrifan yang tepat dan peranan bukti berbeza-beza merentasi bidang yang berbeza. Dalam epistemologi, bukti ialah apa yang membenarkan kepercayaan atau apa yang menjadikannya diterima akal untuk memegang sesetengah kepercayaan tertentu. Sebagai contoh, pengalaman persepsi bagi sebatang pokok boleh menjadi bukti untuk membenarkan kepercayaan bahawa terdapatnya sebatang pokok. Dalam hal ini, bukti biasanya difahami sebagai keadaan mental peribadi. Dalam fenomenologi, bukti terhad kepada pengetahuan intuitif, sering dikaitkan dengan andaian kontroversi bahawa ia menyediakan akses yang tidak dapat disangkal kepada kebenaran.

Dalam sains, bukti saintifik ialah maklumat yang diperoleh melalui kaedah saintifik yang mengesahkan atau tidak mengesahkan hipotesis saintifik, bertindak sebagai penimbang tara neutral antara teori yang bersaing. Pengukuran orbit "anomali" Mercury, sebagai contoh, dilihat sebagai bukti yang mengesahkan teori relativiti am Einstein . Masalah ketidakpastian dan sarat teori adalah dua halangan yang mengancam untuk menjejaskan peranan bukti saintifik. Ahli falsafah sains cenderung untuk memahami bukti bukan sebagai keadaan mental tetapi sebagai maklumat yang boleh disahkan, objek atau peristiwa fizikal yang boleh diperhatikan, dijamin dengan mengikuti kaedah saintifik.

Dalam undang-undang, bukti atau penjelasan ialah maklumat untuk menubuhkan atau menyangkal dakwaan yang berkaitan dengan kes, seperti keterangan, bukti dokumentari dan bukti fizikal.American College of Forensic Examiners Institute. (2016). The Certified Criminal Investigator Body of Knowledge. Boca Raton, Florida: CRC Press. pp. 112–113. 

Hubungan antara bukti dan pernyataan yang disokong boleh berbeza dari segi kekuatan, daripada korelasi lemah kepada bukti yang tidak boleh dipertikaikan. Teori-teori hubungan bukti menguji sifat hubungan ini. Pendekatan kebarangkalian berpendapat bahawa sesuatu dikira sebagai bukti jika ia meningkatkan kebarangkalian pernyataan yang disokong. Menurut hipotetik-deduktivisme, bukti terdiri daripada akibat pemerhatian sesuatu hipotesis. Pendekatan contoh positif menyatakan bahawa ayat pemerhatian adalah bukti untuk pernyataan universal jika ayat itu menerangkan contoh positif pernyataan ini.

 Rujukan 

Kategori:Konsep dalam epistemologi
Kategori:Bukti