Pogrom Istanbul

Pogrom Istanbul, juga dikenali sebagai rusuhan Istanbul,Juga dikenali di Greece sebagai Peristiwa September (; ), juga dirujuk sebagai Kristallnacht Turki adalah siri serangan gerombolan anti-Greek tajaan negara yang ditujukan terutamanya kepada minoriti Yunani Istanbul pada 6–7 September 1955. Pogrom itu didalangi oleh Parti Demokrat yang memerintah di Turki dengan kerjasama pelbagai organisasi keselamatan (Kumpulan Mobilisasi Taktikal, Counter-Guerilla dan Perkhidmatan Keselamatan Negara). Peristiwa itu dicetuskan oleh pengeboman konsulat Turki di Thessaloniki, Macedonia, Greece, - rumah tempat Mustafa Kemal Atatürk dilahirkan pada tahun 1881. Bom itu sebenarnya ditanam oleh seorang pengantar Turki di konsulat, yang kemudiannya ditangkap dan mengaku. Akhbar Turki berdiam diri mengenai penahanan itu, dan sebaliknya, ia menyindir bahawa orang Yunani telah melancarkan bom.

Pogrom kadang-kadang digambarkan sebagai pembunuhan beramai-ramai terhadap orang Yunani, kerana, menurut Alfred-Maurice de Zayas, walaupun jumlah kematiannya agak rendah, ia "memenuhi kriteria artikel 2 Konvensyen 1948 mengenai Pencegahan dan Hukuman Jenayah Genosid. (UNCG) kerana 'niat untuk memusnahkan keseluruhan atau sebahagian'' minoriti Yunani di Istanbul telah terbukti, pogrom telah didalangi oleh kerajaan Perdana Menteri Turki Adnan Menderes" dan "Akibat pogrom itu, minoriti Yunani akhirnya berhijrah dari Turki."

Sekumpulan perusuh Turki, kebanyakan anggotanya diangkut masuk ke bandar lebih awal, menyerang komuniti Yunani Istanbul selama sembilan jam. Walaupun kumpulan perusuh itu tidak secara eksplisit menyeru agar orang Yunani dibunuh, lebih sedozen orang mati semasa atau selepas serangan itu akibat dipukul dan dibakar. Orang Armenia dan Yahudi juga dicederakan. Polis kebanyakannya tidak berkesan, dan keganasan berterusan sehingga kerajaan mengisytiharkan undang-undang tentera di Istanbul, memanggil tentera dan mengarahkannya untuk menghentikan rusuhan. Kerosakan material dianggarkan berjumlah AS$500 juta, termasuk pembakaran gereja dan kemusnahan kedai dan rumah persendirian.

Pogrom telah mempercepatkan penghijrahan etnik Yunani dari Turki, khususnya orang Yunani Istanbul. Penduduk Yunani di Turki merosot daripada 119,822 pada tahun 1927,Tsilenisdemography-lab.prd.uth.gr  kepada kira-kira 7,000 pada tahun 1978. Di Istanbul sahaja, penduduk berbahasa Yunani berkurangan daripada 65,108 kepada 49,081 antara 1955 dan 1960. Angka 2008 yang dikeluarkan oleh Kementerian Luar Turki meletakkan jumlah warga Turki berketurunan Yunani pada 3,000–4,000; manakala menurut Human Rights Watch (2006) jumlah mereka dianggarkan seramai 2,500 orang.

Serangan itu telah digambarkan sebagai kesinambungan proses Turkifikasi yang bermula dengan kemerosotan Empayar Uthmaniyyah,Ergil, Doğu. "Past as present", Turkish Daily News 12 September 2005. kerana kira-kira 40% daripada hartanah yang diserang adalah milik minoriti lain. Pogrom telah dibandingkan dalam beberapa media dengan Kristallnacht, pogrom 1938 terhadap orang Yahudi di seluruh Nazi Jerman.

Pada tahun 2009, Perdana Menteri Turki ketika itu Erdogan berkata bahawa Turki telah melakukan kesilapan, dan bahawa: "Minoriti yang mempunyai identiti etnik yang berbeza telah diusir dari negara kita pada masa lalu. Ia adalah hasil daripada dasar fasis.": "Yıllarca bu ülkede bir şeyler yapıldı. Farklı etnik kimlikte olanlar ülkemizden kovuldu. Acaba kazandık mı? Bunların üzerinde durarak bir düşünmek lazım. Ama aklıselim ile bunların üzerinde düşünülmedi. Bu aslında faşizan bir yaklaşımın neticesiydi. Bu hatalara zaman içerisinde zaman zaman biz de düştük ama aklıselim ile düşününce şuralarda ne gibi yanlışlar yaptık ki şöyle bir başımızı iki elimizin arasına aldığımızda hakikaten ne yanlışlar yapmışsınız, diyorsunuz."

Rujukan