Orang Cina Pulau Pinang

Orang Cina Pulau Pinang atau kaum Cina Pulau Pinang ialah etnik Cina Malaysia yang berketurunan Cina sepenuhnya atau separa yang berasal atau tinggal di negeri Pulau Pinang. , 45% penduduk Pulau Pinang tergolong dalam kumpulan etnik Cina, menjadikan etnik Cina komuniti terbesar di negeri ini. Kebanyakan orang Cina Pulau Pinang ialah keturunan pedagang, akauntan, buruh dan imigran dari selatan China yang berpindah ke Pulau Pinang dari abad ke-18 hingga ke-20. Menjelang pertengahan abad ke-19, George Town, ibu kota Pulau Pinang, menjadi rumah kepada komuniti Peranakan yang penting, juga dikenali sebagai Cina Raja kerana kesetiaan mereka kepada Mahkota British. Di bawah pemerintahan penjajahan British, Pulau Pinang terus mengalami peningkatan penghijrahan orang Cina sepanjang abad ke-19. Memandangkan kumpulan terbesar orang Cina Pulau Pinang ialah suku Hokkien (38% daripada populasi Cina Pulau Pinang pada tahun 1957) yang berasal dari wilayah Fujian di selatan China, yang menjadi asal-usul bahasa Hokkien. Hokkien Pulau Pinang kemudian telah berkembang secara beransur-ansur dan kini digunakan secara meluas oleh penduduk Pulau Pinang untuk komunikasi harian.

 Sejarah 

 Demografi 

Daripada hampir 720,000 orang Cina di negeri ini, kebanyakannya tertumpu di Pulau Pinang, khususnya di dalam dan sekitar bandar raya George Town.

Etnik Cina merupakan kumpulan penduduk terbesar di Pulau Pinang; Banci Malaysia 2020 menunjukkan bahawa kira-kira 56% daripada penduduk pulau tersebut adalah berketurunan Cina perantauan. Di pulau tersebut, lebih ramai penduduk Cina menetap di Daerah Timur Laut Pulau Pinang, di mana terletaknya George Town, berbanding di Daerah Barat Daya Pulau Pinang yang kurang padat.

Kaum Cina juga membentuk 35.7% daripada jumlah penduduk di Seberang Perai, bahagian tanah besar negeri Pulau Pinang. Mereka kebiasaannya menetap di Daerah Seberang Perai Tengah dan Daerah Seberang Perai Selatan, serta menjadi majoriti ketara di bandar-bandar seperti Bukit Mertajam, Batu Kawan, dan Nibong Tebal.

+ Peratus penduduk Cina di Pulau Pinang dan Seberang Perai Kawasan Peratus (%) Tumpuan utama Pulau Pinang (Pulau)56.0Daerah Timur Laut Pulau Pinang (George Town)Seberang Perai35.7Daerah Seberang Perai Tengah (Bukit Mertajam)Daerah Seberang Perai Selatan (Nibong Tebal, Batu Kawan)

 Bahasa 

Menurut Banci Malaysia 2010, sehingga 63.9% daripada penduduk berketurunan Sinitik di Pulau Pinang menggunakan Hokkien sebagai bahasa ibunda. Angka ini turut merangkumi mereka yang berketurunan Peranakan. Kumpulan linguistik Sinitik kedua terbesar ialah Teochew, iaitu 17.8% daripada populasi Sinitik Pulau Pinang, diikuti oleh Kantonis (8.3%). Komuniti Hakka dan Hainan pula mewakili jumlah yang lebih kecil.

 Kumpulan bahasa Peratus (%)Hokkien63.9Teochew17.8Kantonis8.3Hakka5.2Hainan1.5 Lain-lain3.2Jumlah 100.0


Penggunaan menyeluruh Hokkien Pulau Pinang menjadikannya lingua franca dalam kalangan orang Cina Pulau Pinang. Hokkien tempatan ini berasal daripada subdialek Hokkien Zhangzhou dan telah menyerap banyak istilah dalam bahasa Melayu dan Inggeris sepanjang sejarahnya. Ia kini menjadi dialek tersendiri yang lazim digunakan di utara Malaysia. Uniknya, Hokkien Pulau Pinang dituturkan oleh rakyat negeri ini merentas kaum dalam komunikasi harian sehingga anggota polis turut ditawarkan kursus khas dalam dialek ini.

Dalam dekad kebelakangan ini, Hokkien Pulau Pinang turut dipopularkan melalui media massa, termasuk buku, kamus dan filem, sebahagiannya didorong oleh usaha mengekalkan kerelevanannya di tengah pengaruh yang kian meningkat daripada bahasa Mandarin dan bahasa Inggeris, khususnya dalam kalangan generasi muda.

Seperti di negeri-negeri lain, generasi muda berketurunan Sinitik kini lebih cenderung bertutur dalam bahasa Mandarin bersama keluarga dan rakan-rakan.

Selain bahasa Hokkien dan bahasa Mandarin, yang menjadi bahasa pengantar utama di sekolah rendah Cina, dialek Kantonis, Teochew dan Hakka juga digunakan oleh sebahagian kecil komuniti Cina. Umumnya, komuniti ini tiba di Pulau Pinang selepas masyarakat Hoklo lebih dahulu menetap pada awal abad ke-19. Komuniti Kantonis dan Hakka menjadi dominan di beberapa kawasan dalam George Town menjelang akhir abad ke-19, manakala sebilangan besar masyarakat Teochew terlibat dalam sektor pertanian di kawasan yang ketika itu dikenali sebagai Province Wellesley (kini Seberang Perai). Sehingga hari ini, ramai keturunan Teochew masih menetap di bandar-bandar seperti Bukit Mertajam, Sungai Bakap dan Nibong Tebal.

Tambahan pula, semua warga Pulau Pinang mampu bertutur dalam bahasa Melayu, bahasa kebangsaan Malaysia, kerana bahasa ini diwajibkan di semua sekolah. Kesan penjajahan Empayar British turut meninggalkan warisan sistem pendidikan Inggeris dan sekolah mubaligh, yang menyumbang kepada kadar penguasaan bahasa Inggeris yang agak tinggi dalam kalangan orang Cina Pulau Pinang.

 Budaya 

 Masakan 
 Perayaan 

Hari Wesak pula diraikan oleh penganut Buddha dengan perarakan besar yang dianjurkan oleh persatuan dan tokong Buddha di Pulau Pinang sejak tahun 1949, dengan perarakan menggunakan kereta perarakan yang memaparkan elemen Mahayana dan Theravada. Kebanyakan penganut Buddha dan Tao juga menyambut Pesta Qingming (清明节) dan Pesta Zhong Yuan sebagai penghormatan kepada saudara-mara dan sahabat yang telah meninggal dunia. Pengikut Tao turut menyambut sambutan ulang tahun dewa-dewa mereka seperti Hari Keputeraan Guan Gong dan Perayaan Sembilan Maharaja Dewa (九皇诞) di tokong-tokong sekitar Pulau Pinang. Penganut Kristian pula meraikan Krismas dan Easter, manakala penganut Katolik turut menyambut Novena St. Anne selama 10 hari di Gereja St. Anne, Bukit Mertajam.

 Persembahan Chingay 
 Mercu tanda 

 Pendidikan 
 Sekolah Cina 
George Town menjadi pusat kepada pendidikan Cina di Malaysia apabila Sekolah Menengah Chung Hwa Confucian ditubuhkan pada tahun 1904. Ia merupakan sekolah Cina pertama di Tanah Melayu British serta yang pertama menggunakan bahasa Mandarin sebagai bahasa pengantar. Sehingga kini, sekolah-sekolah Cina di Pulau Pinang masih terkenal dengan kecemerlangan akademik. Antara sekolah menengah Cina di Pulau Pinang ialah:
 Awam 
 No.  Nama sekolah  Nama Bahasa Cina  Daerah  Tahun ditubuhkan  Logo 1  SMJK Jit Sin  日新国民型华文中学  Seberang Perai Tengah  1919  50px 2  SMJK Chung Ling  锺灵国民型华文中学  Timur Laut  1917  50px 3  SMJK Perempuan China Pulau Pinang  槟华女子国民型华文中学  Timur Laut  1921   4  SMJK Chung Ling Butterworth  北海锺灵国民型华文中学  Seberang Perai Utara  1986  50px 5  SMJK Jit Sin II  威南日新国民型华文中学  Seberang Perai Selatan  2017  50px 6  SMJK Phor Tay  菩提国民型华文中学  Timur Laut  1935  50px 7  SMJK Convent Datuk Keramat  柑仔园修道院国民型华文中学  Timur Laut  1947  50px 8  SMJK Heng Ee  恒毅国民型华文中学  Timur Laut  1957  50px 9  SMJK Heng Ee Cawangan Bayan Baru  恒毅国民型华文中学峇央峇鲁分校  Barat Daya  2017  50px 10  SMJK Chung Hwa Confucian  孔圣庙中华国民型华文中学  Timur Laut  1921  50px 11  SMJK Union  协和国民型华文中学  Timur Laut  1939  50px 12  SMJK Sacred Heart  圣心国民型华文中学  Barat Daya  1956  50px

 Swasta 
 No.  Nama Sekolah  Nama Bahasa Cina  Tahun Penubuhan  Daerah  Logo 1  Sekolah Menengah Han Chiang  韩江中学  1950 Timur Laut  50px 2  Sekolah Menengah Persendirian Chung Ling  锺灵独立中学  1962 Timur Laut  50px 3  Sekolah Menengah Persendirian Jit Sin  日新独立中学  1962 Seberang Perai Tengah  50px 4  Sekolah Menengah Persendirian Perempuan China Pulau Pinang  槟华女子独立中学  1962  Timur Laut   5  Sekolah Menengah Persendirian Phor Tay  菩提独立中学  1962 Timur Laut  50px

 Senarai Orang Cina Pulau Pinang 

 Ah Niu (1976– ), penyanyi
 Andrea Fonseka (1984– ), Ratu Miss Universe Malaysia 2004
 Angie Ng, peragawati
 Chan Peng Soon (1988– ), pemain badminton dan pemenang pingat perak Olimpik
 Chelsia Ng (1981– ), pelakon
 Chew Choon Eng (1976– ), pemain badminton
 Chin Eei Hui (1982– ), pemain badminton
 Chung Keng Quee (1821–1901), pengasas Taiping; rumah agamnya kini dikenali sebagai Rumah Agam Peranakan Pulau Pinang
 Chung Thye Phin (1879–1935), tokoh perlombongan dan getah
 Danny Quah (1958– ), profesor ekonomi di Universiti Nasional Singapura
 David E. L. Choong (1929–2011), pemain badminton
 Eddy Choong (1930–2013), pemain badminton
 Eva Lee Kwok (1942– ), tokoh perniagaan Kanada
 Gu Hongming (1857–1928), penulis
 Hannah Tan (1981– ), pelakon, penulis lagu, peragawati dan personaliti TV
 Heah Hock Aun (1932–2014), pemain badminton
 Heah Joo Seang (1899–1962), ahli politik dan tokoh korporat
 Irene Ng (1963– ), Ahli Parlimen Singapura bagi Tampines (2001–2015)
 Irene Ng (1974– ), pelakon Amerika
 Ivan Yuen (1990– ), pemain skuasy
 Jimmy Choo (1948– ), pereka kasut tersohor dunia
 Khaw Boon Wan (1952– ), Menteri Penyelaras Infrastruktur Singapura dan Menteri Pengangkutan (2015–)
 Koh Lay Huan (–1826), Kapitan Cina pertama di Pulau Pinang
 Koh Tsu Koon (1949– ), Ketua Menteri Pulau Pinang ke-3 (1990–2008)
 Law Choo Kiang (1970– ), Speaker Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang (2013– )
 Lim Boon Keng (1869–1957), penerima OBE, doktor perubatan
 Lim Chong Eu (1919–2010), Ketua Menteri Pulau Pinang ke-2 (1969–1990)
 Lim Kean Chye (1919–2023), pengasas Kesatuan Demokratik Malaya
 Lim Khim Wah (1989– ), pemain badminton
 Loh Boon Siew (1915–1995), pengedar pertama Honda di Malaysia
 Loh Kean Hean, pemain badminton Singapura
 Loh Kean Yew, pemain badminton Singapura
 Low Wee Wern (1990– ), pemain skuasy
 Lyndel Soon (1978– ), Miss Tourism Malaysia 2001
 Ng Tat Wai (1947– ), pemain badminton
 Ooi Tze Liang (1993– ), penerjun
 Ong Beng Hee (1980– ), pemain skuasy
 Ong Ewe Hock (1972– ), pemain badminton
 Ong Hock Thye (1908–1977), hakim
 Pik-Sen Lim (1944– ), pelakon Britain
 Saw Teong Hin (1962– ), pengarah filem You Mean the World to Me, filem pertama dalam Hokkien Pulau Pinang
 Saw Yi Khy (1986– ), perenang
 Tan Twan Eng (1972– ), novelis
 Tee Jing Yi (1991– ), pemain badminton
 Wee Chong Jin (1917–2005), Ketua Hakim Negara pertama Singapura (1963–1990)
 Wong Pow Nee (1913–2002), Ketua Menteri Pulau Pinang pertama (1957–1969)
 Woo Wing Thye (1954– ), ahli ekonomi terkenal dunia, graduan Yale dan Harvard
 Wu Lien-teh (1879–1960), doktor Cina dan calon Hadiah Nobel Perubatan 1935
 Yeap Chor Ee (1867–1952), ahli perniagaan
 Yeohlee Teng, pereka fesyen Amerika

 Lihat juga 
 Orang India Pulau Pinang
 Rujukan 
Kategori:Diaspora Cina di MalaysiaKategori:Kelompok etnik di Malaysia

 Lihat juga 
 Orang India Pulau Pinang

 Rujukan 

Kategori:Diaspora Cina di Malaysia
Kategori:Kelompok etnik di Malaysia