Dialek-dialek Johor-Riau

Dialek-dialek Johor-Riau () merupakan Bahasa Melayu yang dipertuturkan selepas era Kesultanan Melaka, Ia digunakan ketika peralihan Kesultanan Johor lama iaitu kawasan Johor-Pahang-Riau-Lingga. Bahasa ini dipertuturkan oleh penduduk Semenanjung Tanah Melayu, Temasik, Kepulauan Riau, Kepulauan Lingga , Riau dan sebahagian Sumatera Selatan. Dialek adalah variasi bahasa yang dituturkan oleh sesuatu kumpulan sosial atau lapisan masyarakat. Manakala loghat adalah lenggok bahasa yang dapat difahami beberapa kumpulan sosial, contoh di Semenanjung Malaysia seperti loghat Johor-Riau atau selatan, loghat utara dan loghat pantai timur. Manakala di Borneo Malaysia seperti loghat Sarawak dan loghat Sabah. 


Bahasa Johor-Riau pada awalnya kesinambungan daripada Bahasa Melayu Klasik kemudian menjadi Bahasa Johor-Riau. Bahasa Johor-Riau merupakan bahasa piawai lama kemudian berkembang menjadi Bahasa Melayu Piawai baharu seperti Bahasa Melayu Piawai dan Bahasa Piawai Indonesia. Pada akhirnya bahasa ini menghasilkan pelbagai dialek iaitu dialek-dialek Johor-Riau seperti Bahasa Melayu Johor,Bahasa Melayu Riau, Bahasa Melayu Melaka,Bahasa Melayu Selangor dan dialek yang berada di dalam kawasan Kesultanan Johor lama. Selepas negara Malaysia dan Indonesia wujud, Bahasa Johor-Riau dan Bahasa Melayu terus berkembang menjadi Bahasa Melayu Piawai, manakala dialek Bahasa Melayu Riau berkembang menjadi Bahasa Melayu Standard Riau kemudian diubah suai menjadi Bahasa Indonesia.

Bahasa piawai dan dialek Johor-Riau Moden

Dialek Johor-Riau Moden telah pun berpisah perkembangannya dengan bahasa Melayu Pra-Moden sejak fasa perkembangan bahasa Melayu Klasik, manakala bahasa Melayu Pra-Moden yang terbentuk kemudian sedikit sebanyak dipengaruhi oleh lingkungan pengaruh yang dibentuk oleh pihak British dan pihak Belanda sejak Perjanjian Inggeris-Belanda pada tahun 1824. Penyelarasan bahasa Melayu Pra-Moden yang dipengaruhi oleh lingkungan pengaruh British dan Belanda itu akhirnya membentuk bahasa Melayu Baku yang diselaraskan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka di Malaysia dan bahasa Indonesia baku yang diselaraskan oleh Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa di Indonesia. Perbezaan antara dua jenis pemiawaian bahasa ini boleh rujuk laman Perbezaan antara bahasa Melayu Baku dan bahasa Indonesia.

Loghat, Dialek, Subdialek, Varian, Varian lokal kawasan Johor-Riau 
Loghat Johor-Riau
Dialek Bahasa Melayu Johor
Subdialek Johor Bahru
Subdialek Muar-Batu Pahat
Subdialek Mersing
Dialek Bahasa Melayu Melaka
Dialek Bahasa Melayu Selangor
Subdialek Selangor Barat
Varian Langat
Varian Jugra
Subdialek Kuala Lumpur
Dialek Bahasa Melayu Perak
Subdialek Perak Selatan
Subdialek Perak Tengah
Subdialek Kuala Kangsar
Dialek Bahasa Melayu Pahang 
Subdialek Hulu Pahang
Varian Sungai Jelai
Varian lokal/mikro Lipis
Varian lokal/mikro Raub
Varian Sungai Tembeling
Varian lokal/mikro Ulu Tembeling 
Varian lokal/mikro Tembeling Tengah
Subdialek Sungai Pahang
Subdialek Rompin
Subdialek Bentong
Subdialek Tioman
Dialek Bahasa Melayu Singapura
Subdialek Johor Bahru-Singapura 
Subdialek Singapura-Batam
Dialek Bahasa Melayu Riau
Dialek Bahasa Melayu Riau Pesisir
Dialek Bahasa Melayu Tembilahan

Pecahan Dialek Johor-Selangor
Dialek Melayu Johor-Selangor mempunyai empat pecahan dialek, iaitu:

 Subdialek Melayu Johor Bahru-Kuala Lumpur
 Subdialek Melayu Muar-Batu Pahat 
 Subdialek Melayu Mersing 
 Subdialek Melayu Selangor Barat 

Dialek Riau

Bahasa Melayu Riau memiliki tujuh dialek utama, yang terdiri dari:
Bahasa Melayu Riau
Bahasa Melayu Kuantan Singingi
Bahasa Melayu Pangaraian
Bahasa Melayu Riau Pesisir
Bahasa Melayu Rokan
Bahasa Melayu Siak
Bahasa Melayu Tembilahan

Perbandingan dialek Johor-Riau
+ Jadual 1: Perbandingan fonologi dialek Johor-Riau Senarai inventori fonologiBahasa Melayu Piawai (kelainan "a" /a/)Bahasa Melayu Piawai (kelainan "pepet" /ə/)Subdialek Melayu Johor Bahru-Kuala Lumpur Subdialek Melayu Muar-Batu Pahat Subdialek Melayu Mersing Subdialek Melayu Selangor Barat Bahasa Melayu RiauBahasa Melayu Kuantan SingingiBahasa Melayu PangaraianBahasa Melayu Riau PesisirBahasa Rokan HilirBahasa Melayu SiakBahasa Melayu Tembilahan/a/ pada suku kata akhir terbuka [a] [a] /i/ dan /u/ pada suku kata akhir tertutup [ɪ] dan [ʊ] [e] dan [o] /r/ onset [r] [ɣ] /r/ koda (tanpa mengira kedudukan suku kata) [r] digugurkan /ar/ [ar] [a] [ɔ] [a] [aw] /-ir/ dan /-ur/ [-ir] atau [-ur] [-e] atau [-o] ? Rangkap vokal /-ia-/, /-ai-/, /-ua-/, atau /-au-/ [-ia-], [-aɪ-], [-ua-], atau [-aʊ-] [-ia-], [-ae-], [-ua-], atau [-ao-] [-iʔa-], [-aʔe-], [-uʔa-], atau [-aʔo-] [-ia-], [-ae-], [-ua-], atau [-ao-] /h/ di awal kata (contoh: hijau) dan di akhir kata (contoh: lemah) dilafazkan digugurkan

+ Jadual 2: Perbandingan kosa kata dialek Johor-RiauBahasa Melayu/PiawaiBahasa Melayu JohorBahasa Melayu MelakaBahasa Melayu SelangorBahasa Melayu Kuala LumpurBahasa Melayu PerakBahasa Melayu SingapuraBahasa Melayu RiauBahasa Melayu Kuantan SingingiBahasa Melayu PangaraianBahasa Melayu Riau PesisirBahasa Rokan HilirBahasa Melayu SiakBahasa Melayu TembilahanSaya/Akuaku, saye, kiteaku, kiteaku, sayeakukeme, aye, saye, teman, awak, kumesahaye, saye, awaksaye, awaksayo, awaksaye, awakKita/KamiKamukau/ko/awak/dia nikokau/ko/awakkomike/kome/kamukomikemikemikomike,pianMereka/Kamu semuaPulang/Kembalibalik, balekbalik, balekbalekbalekbaleikbalekbalekBetul/Benarbetol/benobenaubetol/benawbetolbetolbetolbenobenaBesarBeso/besaBesaubesaw/besowbesar/besakbesabesobesaAnak kecil/Budakbudak kecikbudak kecikbudak/anakbudakbudakanak, budakKecilkecik, Ceconetkecikkecik/kecilkecikkecikkecikKedaiKedaikedaikedaikedaikedaikedaiCantik/Lawahlawa/lawolawau/lawolawalawalawelawolaweSepertimacammacammacammacammacammacamBagaimanamacam mane/cemanemacam mane/cemanemacam mane, camanemacam mane, cemanemacam mano, camanomacam mane, cemaneDatukAtuk/Atuk lakiNenekNenek/Atuk perempuan (Mak saudara)/Pasanganmakcik, makwemakcik, makwemakcik, makwemakcik, makwemakcik, makwouwak bini(Bapa saudara)/Pasanganpakcik, pakwe, lakiGatalmiangmiangmiangmiangmiangmiangHendak/Inginnaknaknaknaknaknak, handakPahitpahitpaitpedapedepedopedePergipegi/gipegi/gipegipegipegipegiPasarPasa/PasoPasauPasaw/PasowPasa, Pasopasar, pekanpasapasopasaCaguCaguCagusebayansebayansebayansebayan

Nota

Petikan

Rujukan