Acanthodii

Acanthodii atau acanthodians merupakan kelas yang telah pupus daripada gnathostomes (ikan-ikan bertulang rahang). Pada masa kini, mereka dianggap mewakili satu paraphyletic peringkat evolusi bagi pelbagai saluran ikan basal kepada taxon yang masih wujud seperti Chondrichthyes, yang termasuk shark hidup, pikat, dan chimaera. Acanthodians mempunyai sifat gabungan yang berkaitan dengan kedua-dua osteichthyans (ikan bertulang) dan chondrichthyans (ikan bertulang rawan). Secara amnya, bentuk badan mereka serupa dengan shark moden, tetapi epidermis mereka dilapisi dengan pelat-pelat kecil berbentuk belah ketupat seperti sisik holosteians (gars, bowfins).

Taksonomi dan filogeni

Dalam satu kajian mengenai hubungan vertebrata bertulang rahang awal, Davis et al. (2012) mendapati bahawa acanthodians terbahagi di antara dua klad utama, iaitu Osteichthyes (ikan bertulang) dan Chondrichthyes (ikan bertulang rawan). Acanthodian yang terkenal, Acanthodes, diletakkan dalam Osteichthyes, walaupun terdapat banyak ciri-ciri chondrichthyan dalam tulang kepala otaknya. Walau bagaimanapun, Silurian placoderm yang baru diperihalkan, Entelognathus, yang memiliki anatomi rahang yang berkongsi dengan bony fish dan tetrapod, telah membawa kepada pembetulan filogeni ini: acanthodians kemudiannya dianggap sebagai satu himpunan paraphyletic yang membawa kepada ikan bertulang rawan, manakala ikan bertulang berkembang daripada leluhur placoderm.

Burrow et al. 2016 memberikan pembelaan dengan mendapati chondrichthyans bersarang di kalangan Acanthodii, yang paling berkait rapat dengan Doliodus dan Tamiobatis. Satu kajian 2017 mengenai morfologi Doliodus menunjukkan bahawa ia kelihatan menunjukkan gabungan ciri-ciri shark dan acanthodian, menjadikannya sebagai transitional fossil dan mengukuhkan idea ini lebih lanjut.

Filogeni selepas

 Sejarah Evolusi 
Sisa-sisa terawal yang dianggap sebagai chondrichthyans acanthodian-grade ialah Fanjingshania dan Qianodus dari Silurian Awal di China, yang bertarikh kira-kira 439 juta tahun yang lalu. Berbanding dengan kumpulan ikan kontemporari yang lain, acanthodians adalah relatif konservatif dari segi morfologi dan ekologi. Acanthodians meningkat dalam kepelbagaian semasa Silurian Akhir, mencapai kemuncak kepelbagaan mereka semasa peringkat Lochkovian Devonian Awal, menurun semasa Pragian tetapi meningkat semula semasa Emsian yang berikutnya, yang diikuti dengan penurunan kepelbagaan semasa Devonian pertengahan-akhir. Kepelbagaian kumpulan ini adalah rendah tetapi stabil semasa Karboniferous, sedikit menurun menjelang Permian. Rekod terkini bagi kumpulan ini adalah sisik terpencil dan tulang sirip dari lapisan Permian pertengahan-akhir di Basin Paraná di Brazil.

Rujukan