Asid 3-fosfogliserik

Asid 3-fosfogliserik (3PG, 3-PGA atau PGA) ialah asid konjugat bagi 3-fosfogliserat atau gliserat 3-fosfat (GP atau G3P) yang menjadi molekul perantara metabolisme utama biokimia dalam kedua-dua glikolisis dan kitaran Calvin. Anionnya sering disebut sebagai PGA apabila merujuk kepada kitaran Calvin. Dalam kitaran Calvin, 3-fosfogliserat lazimnya merupakan hasil pemotongan spontan perantaraan 6-karbon yang tidak stabil yang terbentuk apabila penetapan CO2. Oleh itu, dua 3-fosfogliserat molekul setara dihasilkan bagi setiap molekul CO2 yang ditetapkan. Dalam glikolisis, 3-fosfogliserat menjadi molekul perantara berikutan penyahfosforilan (penurunan) 1,3-bisfosfogliserat. 

 Glikolisis 
Dalam laluan glikolisis, 1,3-bifosfogliserat dinyahfosforilasi untuk membentuk asid 3-fosfogliserik dalam tindak balas bergandingan untuk menghasilkan dua ATP melalui pemfosforilan peringkat substrat. Kumpulan fosfat tunggal yang tertinggal di molekul 3-PGA kemudian bergerak dari karbon hujung ke karbon pusat lalu menghasilkan 2-fosfogliserat. Penempatan semula kumpulan fosfat ini dimangkinkan oleh fosfogliserat mutase, enzim yang turut memangkinkan tindak balas berlawanan.

 Kitaran Calvin 
Dalam tindak balas bebas cahaya (juga dikenali sebagai kitaran Calvin), dua molekul 3-fosfogliserat disintesis. RuBP, gula 5 atom karbon mengalami penetapan karbon yang dimangkinkan enzim RuBisCO untuk menjadi molekul perantara 6 atom karbon yang tidak stabil. Perantara ini kemudiannya pecah kepada dua molekul 3-PGA 3 atom karbon berasingan. Salah satu molekul 3-PGA yang terhasil diteruskan melalui kitaran Calvin untuk dijana semula menjadi RuBP manakala satu lagi diturunkan untuk membentuk satu molekul gliseraldehid 3-fosfat (G3P) dalam dua langkah: pemfosforilan 3-PGA menjadi asid 1,3-bisfosfogliserik melalui enzim fosfogliserat kinase (tindak balas terbalik dengan yang ada dalam glikolisis) dan pemangkinan seterusnya oleh gliseraldehid 3-fosfat dehidrogenase kepada G3P. G3P akhirnya bertindak balas untuk membentuk gula seperti glukosa atau fruktosa atau kanji yang lebih kompleks. 

 Sintesis asid amino 
Gliserat 3-fosfat (terbentuk daripada 3-fosfogliserat) juga merupakan pelopor asid amino serina, dan kemudian boleh menghasilkan sisteina dan glisina melalui kitaran homosisteina.

 Pengukuran 
3-fosfogliserat boleh diasingkan dan diukur menggunakan kromatografi kertas serta kromatografi lajur, antara alain. Ia boleh dikenal pasti menggunakan gas kromatografi serta spektrometri jisim kromatografi cecair, dan telah dioptimumkan bagi tujuan penilaian menggunakan teknik MS tandem.

 Nota 

 Rujukan 

Kategori:Biomolekul
Kategori:Glikolisis
Kategori:Fotosintesis
Kategori:Organofosfat
Kategori:Perantara metabolisme
Kategori:Anion karboksilat