Tupai muncung

Tupai muncung atau tupai akar ialah sejenis mamalia berbadan kecil seperti tupai dalam order Scandentia yang ditemukan di hutan-hutan tropika Asia Selatan dan Tenggara. Order ini dipecahkan kepada dua keluarga iaitu Tupaiidae dengan 19 spesies tupai muncung, dan Ptilocercidae dengan spesies tupai akar malam sahaja.

Di kalangan order mamalia lain, tupai muncung berkait rapat dengan primat, dan ada dipakai sebagai alternatif bagi primat dalam penyelidikan uji kaji bagi miopia, tekanan psikososial, dan hepatitis.

 Penerangan 

Badan tupai muncung langsing dan penuh dengan bulu lembut yang perang kemerahan hingga kekelabuan. Ekornya panjang. Spesies-spesies tupai muncung yang duduk di atas tanah berbadan lebih besar dengan kuku lebih besar untuk menggali serangga daripada spesies-spesies yang hinggap di atas pokok. 

Kepala mempunyai otak yang besar. Deria penglihatannya baik menggunakan dua mata. Ia mempunyai gigi asu yang tumpul dan gigi geraham yang biasa; rumus keseluruhan gigi dalam mulutnya adalah 

 Tabiat 
 Pemakanan 
Tupai-tupai muncung makan buah pokok.

 Taksonomi 
Ada 23 spesies tupai muncung yang ditempatkan dalam empat genus, genus-genus ini dibahagikan kepada dua keluarga. Hampir semua spesies tupai muncung diletakkan dalam keluarga Tupaiidae, kecuali spesies Ptilocercus lowii diletakkan keluarga tersendiri iaitu Ptilocercidae. Dua keluarga ini dikatakan telah terpisah 60 juta tahun lalu. Genus asal Tupaiidae, Urogale, telah dibubarkan pada 2011 apabila tupai muncung Mindanao dipindahkan ke Tupaia berdasarkan filogeni molekul.

Keluarga Tupaiidae
Genus Anathana
 Tupai muncung Madras, A. ellioti

Genus Dendrogale
 Tupai muncung ekor kurus, D. melanura
 Tupai muncung ekor kurus utara, D. murina

Genus Tupaia
 Tupai muncung utara, T. belangeri
 Tupai muncung perut emas, T. chrysogaster
 Tupai muncung Bangka, T. discolor
 Tupai muncung belang panjang, T. dorsalis
 Tupai muncung Mindanao, T. everetti
 Tupai muncung Sumatera, T. ferruginea
 Tupai muncung besar, T. glis
 Tupai muncung kurus, T. gracilis
 Tupai muncung Jawa, T. hypochrysa
 Tupai muncung Horsfield, T. javanica
 Tupai muncung kaki panjang, T. longipes
 Tupai muncung kecil, T. minor
 Tupai muncung bukit, T. montana
 Tupai muncung Nicobar, T. nicobarica
 Tupai muncung Palawan, T. palawanensis
 Tupai muncung bercat, T. picta
 Tupai muncung Kalimantan, T. salatana
 Tupai muncung kemerahan, T. splendidula
 Tupai muncung belang pendek, T. tana

Keluarga Ptilocercidae
Genus Ptilocercus
 Tupai akar malam, P. lowii

Rujukan

Kategori:Tupai muncung