Orang Hoklo

Orang Hoklo () ialah satu subkumpulan orang Han yang bertutur dalam bahasa Hokkien, iaitu sebuah bahasa dalam kumpulan Min Selatan, atau yang menjejaki keturunan mereka dari kawasan Minnan di tenggara Fujian, China. Mereka juga dikenali dengan pelbagai nama lain seperti orang Banlam (Bân-lâm-lâng, 閩南人), orang Minnan, orang Fujian, atau lebih lazim di Asia Tenggara sebagai orang Hokkien ("Hok-kiàn-lâng", 福建人)."Hokkien" kadangkala digunakan secara salah untuk merujuk kepada semua orang Fujian.

Orang Hokkien boleh ditemui dalam jumlah yang besar di China, Taiwan, Hong Kong, Macau, Singapura, Malaysia, Filipina, Indonesia, Brunei, Myanmar, dan Amerika Syarikat. Mereka mempunyai budaya dan seni bina yang tersendiri, termasuk tokong Hokkien yang bercirikan bumbung runcing yang condong serta hiasan kayu dan porselin yang halus dan terperinci.

Bahasa Hokkien, termasuk Hokkien Taiwan, ialah bahasa utama dalam kumpulan Min Selatan dan sebahagiannya boleh saling difahami dengan varieti Min Selatan yang lain seperti Teochew, Min Zhongshan, Min Haklau, dan Min Zhenan.
 Etimologi 

Di Fujian Selatan, penutur bahasa Hokkien merujuk diri mereka sebagai orang Banlam () atau secara umum, orang Hokkien (). Dalam Bahasa Mandarin, mereka turut dikenali sebagai orang Minnan ().

Di Taiwan, istilah "Hoklo" lazim digunakan bagi merujuk kepada kumpulan etnik ini. Istilah Holo () juga digunakan untuk merujuk kepada Bahasa Hokkien Taiwan dan penuturnya.

Istilah ini berkemungkinan merupakan satu eksotim yang berasal daripada penutur Bahasa Hakka atau Bahasa Kantonis, yang kemudiannya dipinjam oleh sebahagian penutur Hokkien dan Teochew, khususnya di Taiwan dan China. Namun begitu, istilah ini tidak digunakan secara meluas dalam kalangan penutur Hokkien di Asia Tenggara.

Terdapat beberapa ejaan bagi istilah Hoklo (), sama ada berdasarkan sebutan fonetik atau etimologi rakyat:

 – satu bentuk etimologi rakyat yang menekankan dakwaan asal usul sejarah kumpulan ini dari kawasan selatan Sungai Kuning di Henan. Etimologi ini diperkenalkan oleh ahli bahasa Taiwan, Wu Huai, pada tahun 1957, dan kemudiannya dipopularkan oleh Kementerian Pendidikan Taiwan bagi sebutan Hô-ló.

– satu bentuk pinjaman ortografi daripada Bahasa Hakka, yang digunakan bagi merujuk kepada penutur Min Selatan (khususnya orang Teochew), dan diterima pakai oleh sesetengah penutur Min Selatan di wilayah Guangdong, terutamanya varieti Min Haklau.

 – satu etimologi rakyat yang menekankan kaitan asal-usul etnik ini dengan wilayah Fujian.

 – istilah ini dijumpai dalam karya abad ke-17 Dictionario Hispanico Sinicum sebagai rujukan kepada penutur bahasa Hokkien.

Di Filipina, Cina Filipina, yang kebanyakannya berketurunan Hokkien, biasanya merujuk diri mereka sebagai Lannang (), atau secara lebih khusus sebagai orang Hokkien ().

Di Malaysia dan Singapura, masyarakat Cina yang bertutur dalam Hokkien lazimnya merujuk diri mereka sebagai Tng Lang (), dan yang berketurunan Hokkien dikenali secara khusus sebagai orang Hokkien ().

Di Indonesia, masyarakat Cina Indonesia yang bertutur dalam Hokkien lazimnya merujuk diri mereka sebagai Tionghoa (), dan mereka yang berketurunan Hokkien dikenal pasti secara lebih tepat sebagai orang Hokkien ().
 Genetik 

Dalam kajian genom, populasi orang Han di Fujian (iaitu orang Hokkien) didapati berada di kedudukan pertengahan antara populasi Sinitik di utara dan populasi Tai-Kadai serta Austronesia di selatan. Ini mencerminkan sejarah penyebaran populasi (demic diffusion) dari kawasan Dataran Tengah China dan percampuran genetik dengan suku-suku minoriti dari wilayah selatan.

Beberapa kajian lain juga menyimpulkan adanya hubungan rapat dan asal usul paternal yang sama antara individu dari kawasan pergunungan Taihang di Henan, Fujian (kawasan Minnan), dan Chaoshan, berdasarkan corak kromosom-Y yang serupa serta kadar prevalens kanser esofagus yang tinggi dalam kalangan mereka. Lelaki Han dari kawasan pergunungan Taihang dipercayai merupakan populasi leluhur kepada orang Han Fujian (iaitu orang Hokkien) dan juga orang Han Chaoshan (iaitu orang Teochew).

 Budaya 
 Seni Bina 

Seni bina Hoklo pada asasnya menyerupai gaya seni bina tradisional Cina, tetapi mempunyai ciri khas seperti bumbung yang lebih tinggi dan lebih condong, penggunaan kayu ukiran hiasan yang terperinci, penggunaan warna terang yang lebih ketara, serta penggunaan porselin dalam hiasan. Gaya ini telah dipelihara dengan baik terutamanya oleh komuniti diaspora Hokkien di Asia Tenggara.


Ukiran kayu yang sangat hiasan dan terperinci dapat dilihat dalam seni bina masyarakat Hokkien di Malaysia – contohnya Rumah Klan Khoo di Pulau Pinang. Sementara itu, Dewan Perhimpunan Fujian di Melaka memperlihatkan penggunaan porselin secara menonjol pada tiang-tiang di pintu masuknya. Kedua-dua bangunan ini merupakan contoh seni bina Hoklo tradisional yang dibawa masuk oleh imigran Cina ke Malaysia.

Ruang utama bangunan awam tradisional Hoklo juga mempunyai perbezaan tersendiri – ia biasanya dihiasi dengan dua arca naga di sudut paling kiri dan kanan di atas bumbung, serta sebuah arca kecil pagoda di tengah-tengah bumbung. Contoh penggunaan hiasan naga di bumbung termasuk Tokong Kaiyuan di Fujian, Rumah Klan Khoo di Pulau Pinang, serta Dewan Perhimpunan Fujian di Hoi An, Vietnam.


 Rujukan 

 Bibliografi 

Kategori:Kumpulan etnik di Fujian
Kategori:Kumpulan etnik di Taiwan