Program Matrikulasi Kementerian Pendidikan Malaysia

Program Matrikulasi Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) merupakan program prauniversiti yang diselaraskan oleh pihak KPM. Sebelum ini program matrikulasi di bawah seliaan universiti awam namun Program Matrikulasi tersebut ditukar kepada program asasi. Program Matrikulasi KPM diwujudkan disebabkan kurang penyertaan kaum Bumiputera dalam mengambil mata pelajaran aliran sains pada peringkat Tingkatan Enam.

Pada tahun 2020, kemasukan ke Program Matrikulasi KPM dan Asasi Universiti Awam ialah 13,792 pelajar.

Sejarah Program Matrikulasi KPM
 1998 - kerajaan telah mencetuskan idea mewujudkan Program Matrikulasi di bawah kendalian Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) bagi menyeragamkan semua Program Matrikulasi/Asasi yang selama ini dikendalikan oleh IPTA. Namun demikian, masih terdapat program Asasi Universiti Awam tetapi dengan sukatan sendiri berdasarkan institusi masing-masing. 
 1998 - Kumpulan pertama (perintis) pelajar program ini pada tahun 1998 terdiri dari kalangan pelajar Sekolah Berasrama Penuh (SBP) dan Maktab Rendah Sains MARA (MRSM). Pemilihan pelajar ini berdasarkan kepada keputusan peperiksaan percubaan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) semasa mereka. Pelajar ini telah ditempatkan di Kolej Yayasan Pendidikan MARA, Bangi (penempatan sementara) kerana pada ketika itu Kolej Matrikulasi KPM belum siap dibina.
 1999 - dua kolej pertama KPM iaitu, Kolej Matrikulasi Melaka (KMM) dan Kolej Matrikulasi Labuan (KML) telah membuat pengambilan pertamanya dalam Jurusan Sains dan Perakaunan. Tempoh pengajian selama 1 tahun 6 bulan dalam 3 semester.
 2000 - 3 buah kolej matrikulasi baru iaitu Kolej Matrikulasi Negeri Sembilan (KMNS), Kolej Matrikulasi Pulau Pinang (KMPP) dan Kolej Matrikulasi Perlis (KMP)
 2000 - Program Matrikulasi KPM terus berkembang dengan perubahan tempoh masa pengajian dari 1 tahun 6 bulan kepada 1 tahun (Program Matrikulasi Satu Tahun-PST). Ini diikuti dengan pertambahan beberapa buah kolej baru yang beroperasi mulai tahun 2002, 2003 dan 2010 iaitu Kolej Matrikulasi Pahang (KMPh), Kolej Matrikulasi Perak (KMPk), Kolej Matrikulasi Johor (KMJ), Kolej Matrikulasi Kedah (KMK) dan Kolej Matrikulasi Selangor (KMS).
 2003 - Mulai sesi 2003/2004, Program Matrikulasi telah membuka ruang 10% kepada pelajar bukan Bumiputera untuk mengikuti program ini. 
 2008 - Program Matrikulasi Dua Tahun (PDT) bagi Jurusan Sains telah ditawarkan khas kepada pelajar Bumiputera.
 2009 - Program Matrikulasi telah memperluaskan Jurusan Sains dengan menawarkan Aliran Teknikal. Tiga (3) buah kolej matrikulasi telah diamanahkan untuk mengendalikan program ini iaitu Kolej Matrikulasi Teknikal Kedah (KMTK), Kolej Matrikulasi Teknikal Pahang (KMTPh) dan Kolej Matrikulasi Teknikal Johor (KMTJ). Kini dikenali sebagai Kolej Matrikulasi Kejuruteraan Kedah, Kolej Matrikulasi Kejuruteraan Pahang dan Kolej Matrikulasi Kejuruteraan Johor. 
 2013 - Pada tahun 2013, dua (2) buah lagi kolej baru telah dibuka iaitu Kolej Matrikulasi Kelantan (KMKt) dan Kolej Matrikulasi Sarawak (KMSw). Peningkatan jumlah permohonan dan pertambahan jumlah kolej matrikulasi KPM telah menyebabkan lebih ramai pelajar cemerlang SPM mampu ditempatkan bagi mengikuti program ini. Sehingga tahun 2013, seramai 30,000 tempat disediakan bagi pelajar PST dan PDT. 15 buah kolej matrikulasi KPM yang beroperasi sepenuh masa pada tahun 2013 dan mengendalikan Program Matrikulasi.
 2017 - Semua lulusan Program Matrikulasi KPM dianugerahkan Sijil Matrikulasi KPM yang diiktiraf ke Perkhidmatan Awam mulai tahun 2017. Hal ini disebabkan program matrikulasi KPM bukanlah sijil seperti Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia dan Diploma. Hal ini telah menyukarkan pelajar yang hanya belajar setakat matrikulasi dan tidak menyambung pengajian ke peringkat Ijazah Sarjana Muda untuk mencari pekerjaan.

 Syarat Kemasukan
Syarat Am
 Warganegara Malaysia 
 Berumur tidak melebihi 20 tahun semasa memohon 
 Calon SPM tahun semasa

Syarat Khusus

 Jurusan Sains SDS 

 Sekurang-kurangnya gred B dalam mata pelajaran Matematik.
 Sekurang-kurangnya gred C dalam mata pelajaran Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik Tambahan, Kimia, Fizik/Biologi
 Sekurang-kurangnya gred E dalam mata pelajaran Sejarah.

 Jurusan Sains SES 

 Sekurang-kurangnya gred C dalam mata pelajaran Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris dan Matematik
 Sekurang-kurangnya gred E dalam mata pelajaran Matematik Tambahan, Kimia, Fizik/ Biologi/ Sains Komputer dan Sejarah

 Jurusan Sains Komputer 

 Sekurang-kurangnya gred C dalam mata pelajaran Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik, Matematik Tambahan dan Sains Komputer
 Sekurang-kurangnya gred E dalam mata pelajaran Sejarah
 Sekurang-kurangnya gred C dalam 1 mata pelajaran berikut: Fizik/ Kimia / Biologi/ Sains/ Sains Tambahan/ Teknologi Kejuruteraan/ Asas Kelestarian/ Pertanian/ Reka Cipta/ Sains Sukan/ Perniagaan/ Tasawwur Islam/ Pendidikan Syari'ah Islamiah/Prinsip Perakaunan/ Grafik Komunikasi Teknikal/Ekonomi/ Pengajian Kejuruteraan Awam/ Pengajian Kejuruteraan Mekanikal/ Pengajian Kejuruteraan Elektrik & Elektronik

 Jurusan Kejuruteraan 

 Sekurang-kurangnya gred B dalam mata pelajaran Matematik.
 Sekurang-kurangnya gred C dalam mata pelajaran Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik Tambahan dan Fizik
 Sekurang-kurangnya gred E dalam mata pelajaran Kimia dan Sejarah.
 Sekurang-kurangnya gred C dalam 1 mata pelajaran berikut: Biologi/ Kimia/ Asas Kelestarian/ Pertanian/ Sains Rumah Tangga/ Reka Cipta/ Sains Komputer/ Sains Sukan/ Lukisan Kejuruteraan/ Geografi/ Grafik Komunikasi Teknikal/ Pendidikan Seni Visual/ Pendidikan Syari ah Islamiah/ Pendidikan Al-Quran dan Al-Sunnah/ Prinsip Perakaunan/ Ekonomi/ Pengajian Keusahawanan/ Perniagaan/ Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik/ Pengajian Kejuruteraan Awam/ Pengajian Kejuruteraan Mekanikal.

 Jurusan Perakaunan 

 Sekurang-kurangnya gred C dalam mata pelajaran Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris dan Matematik
 Sekurang-kurangnya gred E dalam mata pelajaran Sejarah
 Sekurang-kurangnya gred C dalam 3 mata pelajaran berikut: Fizik/ Kimia/ Biologi/ Matematik Tambahan/ Sains Komputer/ Sains/ Sains Tambahan/ Asas Kelestarian/ Pertanian/ Sains Rumah Tangga/Reka Cipta/ Sains Sukan/ Geografi/ Prinsip Perakaunan/ Ekonomi/ Perniagaan/ Pengajian Keusahawanan/ Tasawwur Islam/ Usul Al-Din/ Pendidikan Syari ah Islamiah/ Pendidikan Al-Quran dan Al-Sunnah/ Al-Syariah/ Pendidikan Seni Visual/ Grafik Komunikasi Teknikal/ Lukisan Kejuruteraan/ Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik/ Pengajian Kejuruteraan Mekanikal/ Pengajian Kejuruteraan Awam/ Lukisan/ Rekabentuk Kraf/ Reka Bentuk Industri/ Reka Bentuk Grafik/ Multimedia Kreatif/ Hifz Al-Quran/ Maharat Al-Quran

 Jurusan Perakaunan Profesional (JPPro) 

 Sekurang-kurangnya gred A dalam mata pelajaran Matematik
 Sekurang-kurangnya gred A- dalam mata pelajaran Bahasa Inggeris
 Sekurang-kurangnya gred C dalam mata pelajaran Bahasa Melayu dan Matematik Tambahan
 Sekurang-kurangnya gred A dalam 3 mata pelajaran berikut: Fizik/ Kimia/ Biologi/ Matematik Tambahan/ Sains Komputer/ Sains/ Sains Tambahan/ Asas Kelestarian/ Pertanian/ Sains Rumah Tangga/ Reka Cipta/ Sains Sukan/ Geografi/ Prinsip Perakaunan/ Ekonomi/ Perniagaan/ Pengajian Keusahawanan/ Tasawwur Islam/ Usul Al-Din/ Pendidikan Al-Quran dan Al-Sunnah/ Pendidikan Syari ah Islamiah/ Al-Syariah/ Pendidikan Seni Visual/ Grafik Komunikasi Teknikal/ Lukisan Kejuruteraan/ Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik/ Pengajian Kejuruteraan Mekanikal/ Pengajian Kejuruteraan Awam.
 LULUS ujian aptitud dan termuduga yang dilaksanakan oleh Bahagian Matrikulasi.

Mata pelajaran Program Matrikulasi KPM
Jurusan Perakaunan Profesional
Business and Technology 
Management Accounting 
Financial Accounting 
Mathematics 

Jurusan Kejuruteraan
Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik 
Mathematics 
Chemistry 
Physics 
Electrical and Electronics Engineering 

Kejuruteraan Awam
Mathematics 
Chemistry 
Physics 
Civil Engineering 

Kejuruteraan Mekanikal 
Mathematics 
Chemistry 
Physics 
Mechanical Engineering 

Kejuruteraan Asas 
Mathematics 
Chemistry 
Physics 
Basic Engineering

Jurusan Sains
Sains Hayat
 Mathematics 
 Chemistry 
 Physics 
 Biology 

Sains Fizikal 
Mathematics 
Chemistry 
Physics 
Computer Science 

Sains Komputer 
Mathematics 
Chemistry 
Biology 
Computer Science 

Jurusan Perakaunan
Matematik
Perakaunan 
Ekonomi 
Pengajian Perniagaan

 Gred 
Program Matrikulasi menggunakan sistem Purata Nilai Gred Kumulatif (PNGK) untuk mengira pencapaian akademik pelajar. Keputusan pelajar dinilai berdasarkan 11 gred, iaitu: A, A-, B+, B, B-, C+, C, C-, D+, D, dan F. Setiap gred diberikan nilai mata purata, dengan 4.0 sebagai markah tertinggi dan 1.0 sebagai markah terendah. Jika pelajar mendapat gred F, mereka tidak memperoleh sebarang nilai mata (0.0).

Setiap semester, pelajar akan dinilai melalui sistem Penilaian Berterusan (PB) dan Peperiksaan Semester Program Matrikulasi (PSPM). Dahulu, penilaian berterusan merangkumi 20% hingga 40% daripada jumlah markah setiap subjek, tetapi mulai sesi akademik 2020/2021, peratusannya dinaikkan kepada 60%, manakala 40% dari Peperiksaan Semester Program Matrikulasi (PSPM).

PNGK akhir akan dikira berdasarkan PNGS daripada dua semester, di mana jumlah markah kedua-dua semester ditambah dan dibahagikan dengan dua, menghasilkan Purata Nilai Gred Kumulatif (PNGK)

Pelajar perlu memperoleh sekurang-kurangnya gred C untuk lulus. Pelajar yang mendapat gred C- hingga F dikategorikan sebagai gagal.

Jika PNGK pelajar kurang daripada 2.00 (tidak layak untuk memohon universiti awam) tetapi masih melebihi 1.50, mereka dibenarkan untuk mengulang kursus. Walau bagaimanapun, tempoh pengajian tidak boleh melebihi empat semester (dua tahun).
GredMata NilaiMarkahStatusA4.0080 - 100LulusA-3.6775 - 79B+3.3370 - 74B3.0065 - 69B-2.6760 - 64C+2.3355 - 59C2.0050 - 54C-1.6745 - 49GagalD+1.3340 - 44D1.0035 - 39F0.000 - 34

 Kontroversi 

 Ketidakadilan dalam proses pemilihan UPU 
Walaupun Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) telah mendapat pengiktirafan antarabangsa, peluang kemasukan lepasan STPM ke universiti awam (IPTA) sangat terhad disebabkan oleh persaingan dari lepasan Program Matrikulasi.

Menurut data akademik tahun 2018/2019, jumlah pemohon lepasan STPM yang memohon ke universiti awam adalah seramai 33197 orang, namun hanya 24375 orang (73.4%) yang berjaya mendapat tempat. Sebaliknya, daripada 20907 pemohon lepasan Program Matrikulasi, sebanyak 20269 orang (96.9%) berjaya diterima masuk ke universiti awam. Walaupun Kementerian Pendidikan Malaysia menegaskan bahawa dasar pengambilan pelajar ke universiti adalah berdasarkan sistem meritokrasi, perbezaan ketara dalam kadar penerimaan menunjukkan kelebihan yang lebih tinggi bagi lepasan Matrikulasi berbanding dengan lepasan STPM dalam proses pemilihan ke universiti awam melalui UPU.

Selain itu, terdapat kritikan bahawa STPM adalah laluan yang lebih sukar berbanding dengan Program Matrikulasi, tetapi tidak memberikan kelebihan yang setimpal dalam kemasukan ke program ijazah sarjana muda di universiti awam (IPTA). STPM mempunyai sistem penilaian yang lebih ketat, dengan peperiksaan yang dikendalikan oleh Majlis Peperiksaan Malaysia (MPM) dan standard akademik yang lebih tinggi. Sebaliknya, Program Matrikulasi hanya memerlukan 10 bulan untuk menamatkan pengajian berbanding dengan STPM yang mengambil masa 1.5 tahun dan mempunyai sistem pentaksiran yang lebih fleksibel, termasuk kuiz (UPS), kerja kursus, dan peperiksaan akhir semester yang lebih mudah. Oleh itu, program ini sentiasa dikritik sebagai "pintu belakang" bagi pelajar Bumiputera masuk universiti.  

Program Matrikulasi dikenalkan selepas sistem meritokrasi diperkenalkan bagi menggantikan sistem kuota yang berdasarkan kaum bagi kemasukan universiti awam. Hakikatnya, kebanyakan pelajar kursus krtikal di Universiti Penyelidikan (UM, USM, UKM, UPM dan UTM) seperti perubatan, farmasi, pergigian, perundangan, sains komputer dan perakaunan merupakan pelajar lepasan matrikulasi. Sebaliknya, kursus-kursus tersebut hampir tiada pelajar STPM. Kebanyakan kursus-kursus yang kurang popular sentiasa ditawarkan kepada lepasan STPM.  

 Isu Kuota 

 Tahun 2019 
Pada tahun 2019, isu mengenai pengambilan pelajar ke Program Matrikulasi telah mencetuskan perdebatan hangat, terutamanya apabila ramai pelajar bukan Bumiputera yang cemerlang dalam SPM tidak mendapat tempat dalam program tersebut. Walaupun Menteri Pendidikan Maszlee Malik meningkatkan jumlah tempat daripada 25,000 kepada 40,000, pengagihan kuota 90% untuk pelajar Bumiputera dan 10% untuk pelajar bukan Bumiputera masih dikekalkan, di mana 5.43% untuk pelajar Cina, 3.72% untuk pelajar India dan 0.85% untuk pelajar lain-lain bangsa. Hal ini telah menyebabkan ketidakpuasan hati dalam kalangan masyarakat Cina dan India.

Selain itu, terdapat juga pandangan bahawa program matrikulasi seharusnya membantu golongan berpendapatan rendah (B40) untuk mendapat akses kepada pendidikan tinggi tanpa mengira kaum. Namun begitu, dengan mengekalkan kuota 90% untuk pelajar Bumiputera, peluang untuk pelajar bukan Bumiputera yang cemerlang tetapi kurang berkemampuan menjadi terhad.Terdapat seorang pelajar Cina B40 yang mendapat 8A (6A+, 1A, 1A-, 2B+) pada tahun 2019 tidak ditawarkan ke Program Matrikulasi, sedangkan markah meritnya telah mencapai sebanyak 98.29%. 

 Tahun 2022 
Menurut laporan Malaysiakini, setiap tahun ramai pelajar bukan Bumiputera yang memperoleh keputusan cemerlang dengan banyak bilangan A+ dalam SPM tidak berjaya mendapat tempat dalam Program Matrikulasi dan ramai juga yang gagal ditempatkan dalam program ini walaupun telah membuat rayuan sehingga terpaksa melanjutkan pelajaran ke Tingkatan 6, universiti swasta atau luar negara.Pada tahun 2022, sekurang-kurangnya 200 orang pelajar India dengan keputusan semua A tidak ditawarkan ke Program Matrikulasi.

 Tahun 2024 
Pada Jun 2024, kerajaan Malaysia mengumumkan bahawa semua pelajar yang memperoleh 10A atau lebih dalam Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) akan ditawarkan tempat dalam Program Matrikulasi tanpa mengira kaum atau latar belakang. Keputusan ini bertujuan untuk mengiktiraf kecemerlangan pelajar dan memastikan akses pendidikan yang lebih adil.

Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, menegaskan bahawa walaupun langkah ini memberikan pengiktirafan kepada kecemerlangan tanpa mengira kaum dan latar belakang, kerajaan tetap mempertahankan kuota bumiputera yang sedia ada, di mana 90% ditawarkan kepada pelajar bumiputera manakala 10% kepada pelajar bukan bumiputera.

Tahun 2025

Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) melaksanakan penawaran secara automatik ke Program Matrikulasi KPM kepada semua pelajar cemerlang Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) yang memperoleh 10A dan ke atas mulai sesi 2025/2026. Inisiatif ini dilaksanakan bertujuan untuk memastikan pelajar yang cemerlang ditawarkan secara automatik ke Program Matrikulasi KPM sebagai insentif atas usaha gigih pelajar yang mendapat keputusan terbaik dalam SPM.

Pelajar cemerlang SPM yang memenuhi syarat-syarat berikut akan ditawarkan secara automatik ke Program Matrikulasi tanpa mengambil kira markah PAJSK:

i. mendapat sekurang-kurangnya 10A dan ke atas tanpa mengira kaum, latar belakang dan aliran;

ii. gred A merujuk kepada gred A+ dan A termasuk empat mata pelajaran (Matematik, Matematik Tambahan, Kimia, Fizik/Biologi) yang dikira merit;

iii. memenuhi syarat am dan syarat khusus yang ditetapkan; dan

iv. telah membuat permohonan ke Program Matrikulasi KPM.

Bagi pelajar-pelajar yang mempunyai gred dengan kombinasi lain (9A+, 8A+1A1A-, 9A1B+), sistem markah merit akan dilaksanakan bagi menentukan pengambilan pelajar berdasarkan kedudukan merit pelajar.

Senarai Kolej Matrikulasi
Terdapat 15 buah Kolej Matrikulasi termasuk 3 buah Kolej Matrikulasi  Kejuruteraan yang beroperasi di Malaysia dan 2 kolej MARA yang menawarkan Program Matrikulasi KPM. 
No.Negeri/Wilayah PersekutuanDaerahKawasanNama KolejSingkatanPoskodTahun PenubuhanKeluasan（km2）Koordinasi01Alor GajahMasjid TanahKolej Matrikulasi MelakaKMM7830019990.34702Kuala PilahSenalingKolej Matrikulasi Negeri SembilanKMNS7200020000.31103Seberang Perai UtaraKepala BatasKolej Matrikulasi Pulau PinangKMPP1320020000.29204ArauKolej Matrikulasi PerlisKMP0260020000.3270522pxWilayah Persekutuan LabuanLabuanKolej Matrikulasi LabuanKML8702720020.2080625px|Bendera Ledang TangkakLedangKolej Matrikulasi JohorKMJ8490020020.22507KamparGopengKolej Matrikulasi PerakKMPk3160020020.27408Kubang PasuChanglunKolej Matrikulasi KedahKMK0601020030.30609KuantanGambangKolej Matrikulasi PahangKMPh2630020030.32310PendangPendangKolej Matrikulasi Kejuruteraan KedahKMKK0672020090.14611MaranJengkaKolej Matrikulasi Kejuruteraan PahangKMKPh2640020080.1781225px|Bendera PontianPontianRambahKolej Matrikulasi Kejuruteraan JohorKMKJ8200020100.11413Kuala LangatBantingKolej Matrikulasi SelangorKMS4270020100.34514 Pasir PutehSelisingKolej Matrikulasi KelantanKMKt1681020140.23115KuchingSejingkatKolej Matrikulasi SarawakKMSw9345720120.12916KulimKulimKolej MARA KulimKMKulim0900019990.18717Padang TerapKuala NerangKolej MARA Kuala NerangKMKN0630020000.146