Skala Bortle

kiri
Skala Bortle (juga dikenali sebagai skala Bottle) ialah skala berangka sembilan peringkat yang mengukur kecerahan langit malam di lokasi tertentu. Ia mengukur kebolehcerapan astronomi bagi objek angkasa dan gangguan yang disebabkan oleh pencemaran cahaya. John E. Bortle mencipta skala ini dan menerbitkannya dalam majalah Sky &amp; Telescope edisi Februari 2001 untuk membantu ahli astronomi amatur menilai kegelapan tapak pemerhatian, dan untuk membandingkan kegelapan tapak pencerapan. Skala diberi julat dari Kelas 1, langit paling gelap yang terdapat di Bumi, hingga Kelas 9, langit dalam bandar. Ia memberikan beberapa kriteria untuk setiap tahap melebihi magnitud had mata kasar (NELM).  Ketepatan dan kegunaan skala ini juga telah dipersoalkan dalam penyelidikan baru-baru ini. Jadual di bawah meringkaskan penerangan Bortle tentang kelas skala. Sesetengah kelas boleh mempunyai perbezaan yang sangat drastik daripada kelas sebelum atau selepasnya, contohnya, Bortle 4 hingga 5.

KelasTajukNELMAnggaran
SQM
mag/arcsec2PeneranganWarna1Tapak langit gelap yang sangat baik7.6–8.021.99–22.0 cahaya zodiak kelihatan dan berwarna-warni

 teja songsang kelihatan
 jalur zodiak kelihatan
 teja udara mudah dilihat
 kawasan Scorpius dan Sagittarius di Bima Sakti memberikan bayang-bayang yang jelas
 banyak buruj, terutamanya yang lebih samar, hampir tidak dapat dikenali di tengah-tengah bilangan bintang yang banyak
 banyak objek Messier dan kelompok globul adalah objek mata kasar
 M33 (Galaksi Triangulum) ialah objek penglihatan langsung dengan mata kasar
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5 in (32 sm) ialah 17.5 (dengan tambahan usaha)
 Zuhrah dan Musytari mempengaruhi penyesuaian kegelapanHitam2Tapak biasa yang benar-benar gelap7.1–7.521.89–21.99 cahaya zodiak jelas kekuningan dan cukup terang untuk memberikan bayang-bayang pada waktu senja dan fajar
 teja udara mungkin kelihatan lemah berhampiran ufuk
 awan hanya kelihatan sebagai lubang gelap di langit
 persekitaran hampir tidak kelihatan bebayang bentuk di langit
 Bima Sakti musim panas sangat berstruktur
 banyak objek Messier dan kelompok globul ialah objek mata kasar
 M33 mudah dilihat dengan mata kasar
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5" ialah 16.5Kelabu3Langit luar bandar6.6–7.021.69–21.89 cahaya zodiak menyerlah pada musim bunga dan musim luruh, dan warna masih kelihatan
 beberapa pencemaran cahaya jelas di kaki langit
 awan diterangi dekat ufuk, atasnya gelap
 persekitaran yang lebih dekat kelihatan samar-samar
 Bima Sakti musim panas masih kelihatan kompleks
 M15, M4, M5 dan M22 ialah objek mata kasar
 M33 mudah dilihat dengan penglihatan yang dielakkan
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5" ialah 16Biru4Peralihan luar bandar/ pinggir bandar6.1–6.520.49–21.69 cahaya zodiak masih kelihatan, tetapi tidak separuh memanjang ke zenit pada waktu senja atau fajar
 kubah pencemaran cahaya kelihatan dalam beberapa arah
 awan diterangi dalam arah sumber cahaya, di atasnya gelap
 persekitaran jelas kelihatan walaupun dari jauh
 Bima Sakti jauh di atas ufuk masih mengagumkan, tetapi kurang terperinci
 M33 ialah objek penglihatan sukar dielakkan, hanya boleh dilihat apabila tinggi di langit
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5" ialah 15.5Hijau/Kuning5Langit pinggir bandar5.6–6.019.50–20.49 hanya bayangan cahaya zodiak dilihat pada malam terbaik pada musim luruh dan musim bunga
 pencemaran cahaya boleh dilihat dalam kebanyakan arah, jika tidak semua arah 
 awan kelihatan lebih terang daripada langit
 Bima Sakti sangat pudar atau tidak kelihatan berhampiran ufuk, dan kelihatan samar-samar di atas kepala
 apabila bulan separa (suku pertama/terakhir) di lokasi gelap, langit kelihatan sebegini, tetapi dengan perbezaan langit kelihatan biru tua gelap
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5" ialah 15Jingga6Langit pinggir bandar yang terang5.1–5.518.94–19.50 cahaya zodiak tidak kelihatan
 pencemaran cahaya menjadikan langit dalam lingkungan 35° dari ufuk bersinar putih kekelabuan
 awan di mana-mana di langit kelihatan agak terang
 malah awan tinggi (sirus) kelihatan lebih terang daripada latar langit
 persekitaran mudah dilihat
 Bima Sakti hanya kelihatan berhampiran zenit
 M33 tidak kelihatan, M31 kelihatan sederhana terang
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5" ialah 14.5Merah7Peralihan pinggir bandar/bandar4.6–5.018.38–18.94 pencemaran cahaya menjadikan seluruh langit menjadi kelabu terang
 sumber cahaya yang kuat dapat dilihat dalam semua arah
 awan terang benderang
 Bima Sakti hampir atau tidak kelihatan sama sekali
 M31 dan M44 mungkin dilihat sekilas, tetapi tanpa perincian
 melalui teleskop, objek Messier yang paling terang menjadi pucat samar
 apabila bulan purnama di lokasi gelap, langit kelihatan seperti ini, tetapi dengan perbezaan langit kelihatan biru
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5" ialah 14Merah8Langit bandar4.1–4.5<18.38 langit berwarna kelabu muda atau jingga – seseorang boleh membaca dengan mudah
 bintang yang membentuk corak buruj yang biasa mungkin lemah atau tidak kelihatan
 M31 dan M44 hampir tidak dapat dilihat oleh pemerhati yang berpengalaman pada malam yang indah
 walaupun dengan teleskop, hanya objek Messier yang terang dapat dikesan
 magnitud pengehad dengan pemantul 12.5" ialah 13Putih9Langit dalam bandar raya4.0 langit terang benderang
 banyak bintang yang membentuk buruj tidak kelihatan dan kebanyakan buruj samar juga tidak kelihatan
 selain Pleiades, tiada objek Messier boleh dilihat dengan mata kasar
 satu-satunya objek yang dapat diperhatikan ialah Bulan, planet-planet, dan beberapa kelompok bintang yang paling terangPutih

 Lihat juga 

 Astronomi amatur
 Pergerakan langit gelap
 Persatuan Langit Gelap Antarabangsa (IDA)
 Pencemaran cahaya
 Langit malam
 Kecerahan langit

 Rujukan 


 Pautan luar 

  oleh Sky & Telescope
 Demo interaktif Skala Bortle
 Persatuan Langit Gelap Antarabangsa
 ObservingSites.com (tapak Amerika Utara sahaja)
Kategori:Skala
Kategori:Pencemaran cahaya
Kategori:Astronomi amatur