Pilihan raya negeri Sabah 2018

Pilihan raya negeri Sabah 2018 berlangsung pada 9 Mei 2018 serentak dengan Pilihan raya umum Malaysia 2018 ke 14. 

Pilihan raya ini untuk memilih 60 ahli Dewan Undangan Negeri Sabah ke-15. Dewan sebelum ini dibubarkan pada 7 April 2018.

Barisan Nasional (BN), dengan kerusi terbanyak, dapat membentuk kerajaan minoriti dengan sendiri. Namun, BN dan Parti Solidariti Tanah Airku (STAR) berkeputusan membentuk sebuah kumpulan 31 kerusi, yang akan membenarkan mereka membentuk sebuah kerajaan gabungan. Musa Aman dilantik secara rasmi semula sebagai Ketua Menteri pada 10 Mei 2018.

Walau bagaimanapun, Parti Warisan Sabah (WARISAN) (termasuk 6 ADUN BN yang tukar kesetiaan kepada WARISAN), Parti Tindakan Demokratik (DAP) dan Parti Keadilan Rakyat (PKR), dengan keyakinan dan pembekalan Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO), dapat membentuk sebuah pakatan 39 kerusi untuk membentuk sebuah kerajaan gabungan.

Yang di-Pertua Negeri Sabah Yang di-Pertua Negeri Juhar Mahiruddin melantik secara rasmi Mohd. Shafie Apdal sebagai Ketua Menteri ke-15 pada 12 Mei 2018. 

Hal ini menandakan berakhirnya pemerintahan 24 tahun BN di Sabah dan perubahan parti pentadbir di Sabah buat kali kelima sejak tahun 1963.

Selepas keluar dari BN, Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO) kemudian menukar nama kepada Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu dengan akronim sama, UPKO pada 2019.

Perubahan
Pilihan Raya Umum ke-14 menyaksikan 29 kerusi kerajaan (kemudian dengan tambahan 10 ahli dari kerusi bukan kerajaan (6 dari UPKO dan 4 dari UMNO) yang berkeputusan menyokong penciptaan kerajaan negeri yang baru) dan 31 kerusi bukan kerajaan (kemudian menjadi 21 kerusi selepas 10 daripadanya berkeputusan menyokong kerajaan yang baru) mengisi Dewan Undangan Negeri Sabah. Pihak kerajaan mempunyai 11 kerusi selamat dan 4 kerusi agak selamat, manakala pihak bukan kerajaan mempunyai 2 kerusi selamat dan 5 kerusi agak selamat.
KERUSI KERAJAANMarginal Melalap  Peter Anthony  WARISAN  46.81 Liawan  Rasinin Kautis  WARISAN  47.75 Banggi  Mohamad Mohamarin  WARISAN  47.79 Petagas  Uda Sulai  WARISAN  47.97 Kunak  Norazlinah Arif  WARISAN  48.20 Tungku  Assaffal P. Alian  WARISAN  49.89 Bongawan  Dr. Daud Yusof  WARISAN  50.62 Gum-Gum  Arunarsin Taib  WARISAN  51.10 Sindumin  Dr. Yusof Yacob  WARISAN  51.90 Merotai  Sarifuddin Hata  WARISAN  51.94 Tanjong Kapor  Ben Chong Chen Bin  WARISAN  54.31 Pantai Manis  Aidi Moktar  WARISAN  54.52 Karambunai  Azhar Matussin  WARISAN  54.66 Lahad Datu  Dumi Pg. Masdal  WARISAN  55.58Agak selamat Tanjong Papat  Frankie Poon Ming Fung  DAP  56.20 Tanjong Aru  Junz Wong Hong Jun  WARISAN  56.23 Sekong  Arifin Asgali  WARISAN  56.55 Api-Api  Christina Liew Chin Jin  PKR  57.04Selamat Moyog  Jenifer Lasimbang  WARISAN  61.39 Inanam  Kenny Chua Teck Ho  PKR  62.33 Karamunting  Hiew Vun Zin  WARISAN  63.67 Elopura  Calvin Chong Ket Kiun  DAP  68.68 Kapayan  Janie Lasimbang  DAP  71.95 Sri Tanjong  Jimmy Wong Sze Phin  DAP  72.00 Sulabayan  Jaujan Sambakong  WARISAN  74.91 Senallang  Mohd. Shafie Apdal  WARISAN  75.97 Bugaya  Manis Buka Mohd. Darah  WARISAN  77.51 Likas  Tan Lee Fatt  DAP  82.57 Luyang  Ginger Phoong Jin Zhe  DAP  84.38

KERUSI BUKAN KERAJAANMarginal Bingkor  Robert Tawik @ Nordin  STAR  33.19 Kundasang  Joachim Gunsalam  PBS  37.14 Matunggong  Julita Majunki  PBS  41.80 Kiulu  Joniston Bangkuai  PBS  42.39 Pitas  Bolkiah Ismail  UMNO  44.40 Klias  Isnin Aliasnih  UMNO  44.94 Tamparuli  Jahid Jahim  PBS  45.46 Sebatik  Abd. Muis Picho  UMNO  46.70 Tambunan  Dr. Jeffrey Gapari @ Geoffrey Kitingan  STAR  46.78 Balung  Osman Jamal  UMNO  47.08 Kadamaian  Ewon Benedick  UPKO  47.80 Paginatan  Abidin Madingkir  UPKO  48.84 Tempasuk  Musbah Jamli  UMNO  50.82 Tanjong Batu  Hamisa Samat  UMNO  50.92 Tandek  Anita Baranting  PBS  51.21 Usukan  Japlin Akim  UMNO  52.40 Kemabong  Jamawi Ja’afar  UMNO  52.68 Sook  Ellron Alfred Angin  PBRS  53.21 Apas  Nizam Abu Bakar Titingan  UMNO  53.58 Sungai Sibuga  Musa Aman  UMNO  53.59 Labuk  Abd. Rahman Kongkawang  PBS  53.64 Kuala Penyu  Limus Jury  UPKO  54.64 Kawang  Ghulam Haidar Khan Bahadar  UMNO  54.97 Sugut  James Ratib  UPKO  55.77Agak selamat Lumadan  Matbali Musah  UMNO  56.65 Membakut  Mohd. Arifin Mohd. Arif  UMNO  57.22 Kuamut  Masiung Banah  UPKO  59.00 Sukau  Saddi Abdu Rahman  UMNO  59.14 Nabawan  Bobbey Ah Fang Suan  UPKO  59.52Selamat Karanaan  Masidi Manjun  UMNO  63.98 Sulaman  Hajiji Noor  UMNO  69.62

 Keputusan 

Berikut parti politik yang bertanding di pilihan raya ini. Berikut merupakan ringkasan keputusan pilihan raya ini.

 Perubahan parti di kerusi DUN 
 No. Kerusi Parti Sebelumnya (2013) Parti Kini (2018) N01   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N02   Barisan Nasional (LDP) WARISAN N04   Pakatan Harapan (PKR) Barisan Nasional (PBS) N07   Pakatan Harapan (PKR) Barisan Nasional (UPKO) N09   Pakatan Harapan (PKR) Barisan Nasional (PBS) N12   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N17   Barisan Nasional (PBS) WARISAN N18   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N22   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N23   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N28   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N32   Barisan Nasional (PBS) Gabungan Sabah (STAR) N34   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N35   Barisan Nasional (PBS) WARISAN N41   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N43   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N44   Barisan Nasional (LDP) WARISAN N45   Barisan Nasional (GERAKAN) Pakatan Harapan (DAP) N46   Barisan Nasional (GERAKAN) Pakatan Harapan (DAP) N49   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N50   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N51   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N52   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N53   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N54   Barisan Nasional (UMNO) WARISAN N58   Barisan Nasional (LDP) WARISAN

 Pembentukan kerajaan 
Dalam pilihan raya umum 2018, WARISAN bersama dengan gabungan Pakatan Harapan (PH) seri dengan 29-29 kerusi dengan Barisan Nasional dalam pilihan raya. Jeffrey Kitingan dengan partinya Parti Solidariti Tanah Airku (STAR) di bawah Gabungan Sabah (GS) yang tidak sebaris dengan mana-mana dua pihak, telah memenangi dua kerusi dalam pilihan raya dan kemudiannya muncul sebagai pembuat keputusan bagi pembentukan kerajaan negeri dari dua pihak. Kitingan kemudian berkeputusan berkumpulan dengan BN untuk membentuk gabungan kerajaan negeri dengan beliau dilantik sebagai Timbalan Ketua Menteri manakala Musa Aman dari BN menjadi Ketua Menteri untuk 5 tahun lagi di bawah gabungan kerajaan yang baru. Walau bagaimanapun, keadaan berubah apabila enam kerusi ADUN dari parti BN berikat Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO) dan Parti Bersatu Rakyat Sabah (PBRS) tukar kesetiaanya kepada WARISAN, memberi Shafie kelebihan dengan 35 kerusi yang cukup untuk menubuhkan sebuah gabungan kerajaan negeri. Awalnya, Musa Aman asalnya telah mengangkat sumpah sebagai Ketua Menteri berikutan bantuan dua kerusi dari STAR. Keadaan ini telah meninggalkan Sabah dengan dua Ketua Menteri yang memerintah, kali kedua dalam sejarahnya sejak pertikaian antara PBS dengan USNO pada 1980-an.

Keputusan peristiwa ini mencetuskan krisis perlembagaan di Sabah, dan keperluan mengkaji semula dan mengubah perlembagaan kini untuk mengekang "penukaran kesetiaan" ADUN, selepas istiadat angkat sumpah Ketua Menteri. Empat kerusi ADUN lagi dari parti berikat BN UMNO dan UPKO menukar kesetiaan mereka kepada WARISAN pada 13 Mei 2018. Yang di-Pertua Negeri (TYT) Juhar Mahiruddin juga meminta Musa letak jawatan, walaupun Musa masih menekankan beliau masih Ketua Menteri yang sah. Musa kemudian mengeluarkan sepucuk surat dari TYT bahawa beliau bukan lagi Ketua Menteri berkuat kuasa dari 12 Mei 2018 yang dihantar ke kediamannya pada 14 Mei 2018.

 Kedudukan semasa sepanjang penggal ke-15 (2018-2020) 
No.Dewan Undangan NegeriNama ahli politikGabungan (Parti)
(PRU 2018)Keputusan Pilihan raya umum Malaysia 2018 menyaksikan Barisan Nasional mempunyai 29 kerusi (UMNO (17), UPKO (5), PBS (6), PBRS (1)), Pakatan Harapan mempunyai 8 kerusi (DAP (6), PKR (2)), Warisan mempunyai 21 kerusi, dan STAR mempunyai 2 kerusi. BN dan STAR pada mulanya telah berjaya membentuk kerajaan dengan 31 kerusi, berbanding Warisan dan PH 29 kerusi. Walau bagaimanapun, UPKO telah menyertai Warisan menjadikan Warisan, UPKO dan PH membentuk kerajaan dengan 34 kerusi berbanding BN dan STAR 27 kerusi.Gabungan (Parti)
(Pasca-PRU 2018)Selepas Pilihan raya umum Malaysia 2018 menyaksikan beberapa perubahan kedudukan disebabkan pertukaran kerajaan peringkat Persekutuan. Barisan Nasional lumpuh selepas semua parti kecuali UMNO keluar gabungan. UPKO menyokong Warisan, manakala Warisan bekerjasama dengan Pakatan Harapan bagi membentuk kerajaan negeri. Sebilangan wakil rakyat UMNO keluar parti dan menubuhkan Bersatu dan bersama kerajaan negeri. PBS, PBRS dan UMNO pula bersama-sama STAR membentuk gabungan pembangkang bernama Gabungan Bersatu Sabah (GBS). Di pihak kerajaan negeri, Warisan mempunyai 31 kerusi, Pakatan Harapan mempunyai 8 kerusi (DAP (6), PKR (2)), UPKO (4) dan Bersatu (9). Di pihak pembangkang pula, PBS (4), STAR (2), PBRS (1) dan UMNO (1).Gabungan (Parti)
(2019-2020)Pasca kemelut politik Malaysia 2020 menyaksikan beberapa perubahan kedudukan politik. Bersatu telah keluar daripada Pakatan Harapan. Setakat 15 Jun 2020, Warisan mempunyai 33 kerusi, DAP (tujuh), UPKO (2), PKR (2), Bersatu (9), PBS (4), STAR (2), UMNO (1) dan Bebas (2). Tidak termasuk 4 orang ADUN Lantikan, pihak kerajaan negeri kini mempunyai 41 kerusi iaitu Warisan mempunyai 31 kerusi, Pakatan Harapan mempunyai 8 kerusi (DAP (6), PKR (2)) dan UPKO (2). Di pihak pembangkang pula mempunyai 19 kerusi iaitu Bersatu mempunyai 9 kerusi. PBS (4), STAR (2), PBRS (1), UMNO (1) dan Bebas (2)Gabungan (Parti)
sebelum dibubar (2020)N1BanggiMohamad MohammarinWARISANWARISANWARISANWARISANN2Tanjong KaporBen Chong Chen BinWARISANWARISANWARISANWARISANN3PitasBolkiah IsmailBolkiah Ismail bertanding di pilihan raya negeri sebagai calon Barisan Nasional (UMNO), switching allegiance to WARISAN on 13 May 2018.BN (UMNO)WARISANWARISANBebasKeahlian daripada Warisan terhenti pada 29 Julai kerana melanggar Perlembagaan Parti selepas menyokong Musa Aman dalam kemelut politik Sabah 2020 pada 29 Julai 2020. Rujuk: N4MatunggongJulita MajunkiJulita Majunki contested the state election as a Barisan Nasional (PBS) candidate, after which his party decided to leave BN on 12 May 2018.BN (PBS)GBS (PBS)PBSPBSN5TandekAnita BarantingAnita Baranting contested the state election as a Barisan Nasional (PBS) candidate, after which her party decided to leave BN on 12 May 2018, switching allegiance to WARISAN on 6 March 2019.BN (PBS)WARISANWARISANBebasN6TempasukMusbah JamliMusbah Jamli contested the state election as a Barisan Nasional (UMNO) candidate, switching allegiance to WARISAN on 25 January 2019.BN (UMNO)WARISANWARISANBebasN7KadamaianEwon BenedickEwon Benedick contested the state election as a Barisan Nasional (UPKO) candidate, after which he become one of the six members of the UPKO in forming an alliance with WARISAN on 12 May 2018.BN (UPKO)UPKOUPKOUPKON8UsukanJaplin AkimUMNO Sabah joined Gabungan Bersatu Sabah on 14 August 2018 but remained with Barisan Nasional at federal level.BN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN9TamparuliJahid JahimJahid Jahim contested the state election as a direct Barisan Nasional (PBS) candidate, his party decide to leaving BN on 12 May 2018.BN (PBS)GBS (PBS)PBSPBSN10SulamanHajiji NoorHajiji Noor contested the state election as a Barisan Nasional (UMNO) candidate, after which he switched to PPBM on 15 March 2019.BN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN11KiuluJoniston BangkuaiJoniston Bangkuai contested the state election as a direct Barisan Nasional (PBS) candidate, his party decide to leaving BN on 12 May 2018.BN (PBS)GBS (PBS)PBSPBSN12KarambunaiAzhar MatussinWARISANWARISANWARISANWARISANN13InanamKenny Chua Teck HoPH (PKR)PH (PKR)PH (PKR)BebasDipecat daripada PKR pada 30 Julai selepas menyokong Musa Aman dalam kemelut politik Sabah 2020 pada 29 Julai 2020. Rujuk: N14LikasTan Lee FattPH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)N15Api-ApiChristina Liew Chin JinPH (PKR)PH (PKR)PH (PKR)PH (PKR)N16LuyangPH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)N17Tanjong AruJunz Wong Hong JunWARISANWARISANWARISANWARISANN18PetagasUda SulaiWARISANWARISANWARISANWARISANN19KepayanJannie LasimbangPH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)N20MoyogJenifer LasimbangWARISANWARISANWARISANWARISANN21KawangGhulamhaidar @ Yusof Khan BahadarBN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN22Pantai ManisAidi MoktarWARISANWARISANWARISANWARISANN23BongawanDaud YusofWARISANWARISANWARISANWARISANN24MembakutMohd Arifin Mohd ArifBN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN25KliasIsnin AliasnihBN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN26Kuala PenyuLimus JuryLimus Jury contested the state election as a direct Barisan Nasional (UPKO) candidate, he as one of the six members of the party decide to form an alliance with WARISAN on 13 May 2018.BN (UPKO)UPKOBebasKeluar daripada UPKO kerana Kerajaan Negeri Sabah tidak sehaluan dengan kerajaan Persekutuan. Rujuk: BebasN27LumadanMatbali MusahBN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN28SinduminYusof YacobWARISANWARISANWARISANWARISANN29KundasangJoachim GunsalamJoachim Gunsalam contested the state election as a direct Barisan Nasional (PBS) candidate, his party decide to leaving BN on 12 May 2018.BN (PBS)GBS (PBS)PBSPBSN30KaranaanMasidi ManjunMasidi Manjun contested the state election as a Barisan Nasional (UMNO) candidate, after which he switched to PPBM on 15 March 2019.BN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN31PaginatanAbidin MadingkirAbidin Madingkir contested the state election as a direct Barisan Nasional (UPKO) candidate, he as one of the six members of the party decide to form an alliance with WARISAN on 12 May 2018.BN (UPKO)UPKOUPKOBebasDipecat daripada UPKO pada 31 Julai selepas menyokong Musa Aman dalam kemelut politik Sabah 2020 pada 29 Julai 2020. Rujuk: N32TambunanJeffrey KitinganSTARGBS (STAR)STARSTARN33BingkorRobert NordinSTARGBS (STAR)STARSTARN34LiawanRasinin KautisWARISANWARISANWARISANWARISANN35MelalapPeter AnthonyWARISANWARISANWARISANWARISANN36KemabongJamawi JaafarJamawi Jaafar contested the state election as a direct Barisan Nasional (UMNO) candidate, switch allegiance to WARISAN on 12 May 2018.BN (UMNO)WARISANWARISANBebasN37SookEllron Alfred AnginEllron Angin contested the state election as a direct Barisan Nasional (PBRS) candidate, his party decide to leaving BN on 12 May 2018.BN (PBRS)GBS (STAR)STARSTARN38NabawanBobbey Ah Fang SuanBobbey Ah Fang Suan contested the state election as a direct Barisan Nasional (UPKO) candidate. It is known at the first that he is the only UPKO member that refused to seal an alliance with WARISAN as been did by six other members of his party. However, following the assembly oath on 12 June 2018, it is reported that every DUN members are representing their respective parties.BN (UPKO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN39SugutJames RatibJames Ratib contested the state election as a direct Barisan Nasional (UMNO) candidate, he as one of the six members of the party decide to form an alliance with WARISAN on 13 May 2018.BN (UMNO)UPKOBebasBebasN40LabukAbd. Rahman KongkawangAbd. Rahman Kongkawang contested the state election as a direct Barisan Nasional (PBS) candidate, his party decide to leaving BN on 12 May 2018.BN (PBS)GBS (PBS)WARISANBebasN41Gum-GumArunarsin TaibWARISANWARISANWARISANWARISANN42Sungai SibugaMusa AmanBN (UMNO)GBS (UMNO) BN (UMNO)BN (UMNO)N43SekongArifin AsgaliWARISANWARISANWARISANWARISANN44KaramuntingHiew Vun ZinWARISANWARISANWARISANWARISANN45ElopuraCalvin Chong Ket KiunPH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)N46Tanjong PapatFrankie Poon Ming FungPH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)N47KuamutMasiung BanahMasiung Banah contested the state election as a direct Barisan Nasional (UPKO) candidate, he as one of the six members of the party decide to form an alliance with WARISAN on 13 May 2018. He left UPKO on 24 November 2018 to become independent.BN (UPKO)WARISANWARISANBebasN48SukauSaddi Abdul RahmanSaddi Abdul Rahman contested the state election as a direct Barisan Nasional (UMNO) candidate, left the party on 1 August 2018 and switch allegiance to WARISAN on 10 December 2018.BN (UMNO)WARISANWARISANBebasN49TungkuAssaffal P. AlianWARISANWARISANWARISANWARISANN50Lahad DatuDumi Pg. MasdalWARISANWARISANWARISANWARISANN51KunakNorazlinah ArifWARISANWARISANWARISANWARISANN52SulabayanJaujan SambakongWARISANWARISANWARISANWARISANN53SenallangShafie ApdalWARISANWARISANWARISANWARISANN54BugayaManis Buka Mohd. DarahWARISANWARISANWARISANWARISANN55BalungOsman JamalOsman Jamal contested the state election as a direct Barisan Nasional (UMNO) candidate, expressing intention to switch allegiance to People's Justice Party (PKR) but his request are not accepted by the party leadership. He then switch to WARISAN on 4 March 2019.BN (UMNO)WARISANWARISANBebasN56ApasNizam Abu Bakar TitinganBN (UMNO)PH (BERSATU)BERSATUBERSATUN57Sri TanjongJimmy Wong Sze PhinPH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)PH (DAP)N58MerotaiSarifuddin HataWARISANWARISANWARISANWARISANN59Tanjong BatuHamisa SamatHamisah Samat contested the state election as a direct Barisan Nasional (UMNO) candidate, switch allegiance to WARISAN on 12 May 2018.BN (UMNO)WARISANWARISANBebasN60SebatikAbd. Muis PichoAbd. Muis Picho contested the state election as a direct Barisan Nasional (UMNO) candidate, switch allegiance to WARISAN on 12 May 2018.BN (UMNO)WARISANWARISANBebas–ADUN LantikanWilfred Madius TangauWilfred Madius Tangau contested the parliamentary election as a direct Barisan Nasional (UPKO) candidate for Tuaran, he as one of the six members of the party decide to form an alliance with WARISAN on 12 May 2018, and was made a nominated member of the State Legislative Assembly on 16 May 2018.UPKOUPKOUPKO–ADUN LantikanLorreto Padua Jr.Loretto Padua Jr. was made a nominated member of the State Legislative Assembly on 11 June 2018.WARISANWARISANWARISAN–ADUN LantikanTerrence SiambunTerrence Siambun represented Moyog in the previous Assembly but not contested in the recent state election. Terrence was made a nominated member of the State Legislative Assembly on 11 June 2018.WARISANWARISANWARISAN–ADUN LantikanJaffari WaliamJaffari Waliam was not a candidate in the recent state election but co-operated with WARISAN candidate for Gum-Gum while in the 2013 state election he was the Sabah PKR election director. Jaffari was made a nominated member of the State Legislative Assembly on 20 September 2018.PH (PKR)BebasBebas–ADUN LantikanRonnie Loh Ee EngPH (DAP)BebasDipecat daripada DAP pada 30 Julai selepas menyokong Musa Aman dalam kemelut politik Sabah 2020 pada 29 Julai 2020. Rujuk: Stephen Wong Tien FattAhli Parlimen Sandakan, Datuk Stephen Wong Tien Fatt (DAP) yang dilantik sebagai ADUN telah meninggal dunia akibat serangan jantung. Rujuk, PH (DAP)

 Rujukan 

2018
Kategori:Pilihan raya 2018 di Malaysia
Kategori:Peristiwa Mei 2018 di Malaysia