Gipsum

Gipsum, cioko, sekau atau medang sila ialah mineral sulfat lembut yang terdiri daripada kalsium sulfat dihidrat, dengan formula CaSO4·2H2O. Ia digunakan secara meluas dan digunakan sebagai baja, dan sebagai penyusun utama dalam pelbagai bentuk plaster, kapur papan hitam dan dinding. Skala kekerasan mineral Mohs, berdasarkan perbandingan kekerasan gores, mentakrifkan kekerasan nilai 2 sebagai gipsum. Ia terbentuk sebagai mineral evaporit dan sebagai produk penghidratan anhidrat.

 Peristilahan 
Nama cioko dan sekau masing-masing menyerap daripada sebutan bahasa Hokkien perkataan bertulis 石膏 iaitu chio̍h-ko dan sa̍k-kâu dalam Pe̍h-ōe-jī.

 Kegunaan 
Gipsum juga mempunyai keunggulan tersendiri, kerana tidak menggunakan proses pembakaran. Beragam jenis ciptan yang bisa dihasilkan dari kerajinan berbahan dasar gips ini sudah tidak asing lagi dilihat ketika di pasaran dan memiliki ragam jenis seperti:
 Frame foto
 Celengan dari gips
 Beragam bentuk boneka
 Souvenir
 Tempat tusuk gigi
 Gantungan baju
 Dekorasi ornamen
 Dsb.

 Dalam makanan 
Gipsum dibubuh ke dalam air perahan kacang kedelai dengan kadar kalsium yang tinggi untuk menggumpal keladak yang dijadikan makanan seperti tauhu dan tau fu fah.

 Dalam perubatan 
Batu ini pernah dijadikan bahan penawar racun dan pening mabuk dalam ubat tradisi Melayu dengan dikisar lumat dan dilarut air bersama tebu merah dan timah hitam sebelum diminum.

 Dalam seni 
Sejenis bahan berasaskan gipsum putih yang halus atau ringan iaitu pualam telah digunakan untuk patung oleh banyak budaya termasuk Mesir kuno, Mesopotamia, Rom Purba, Empayar Byzantium dan England pada zaman pertengahan. 

 Rujukan 

 Pautan luar 

WebMineral data
Mineral galleries – gypsum
CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards

Kategori:Mineral kalsium
Kategori:Mineral sulfat
Kategori:Batuan sedimen