Khan Tengri

Khan Tengri ialah sebuah gunung di banjaran gunung Tian Shan. Ia terletak di tiga titik antara China—Kyrgyzstan—Kazakhstan, timur tasik Issyk Kul. Ketinggian geologinya ialah , tetapi lapisan ais glasiernya meningkat kepada . Atas sebab ini, dalam kalangan pendaki gunung, termasuk untuk kriteria anugerah Harimau Salji Soviet, ia dianggap sebagai puncak 7,000 meter.

Khan Tengri ialah gunung kedua tertinggi di Tian Shan, hanya diatasi oleh Jengish Chokusu (bermaksud "Puncak Kemenangan", dahulu dikenali sebagai Puncak Pobeda ) (7,439m). Khan Tengri ialah titik tertinggi di Kazakhstan dan puncak ketiga tertinggi di Kyrgyzstan, selepas Jengish Chokusu (7,439m) dan Puncak Ibn Sina (7,134m). Ia juga merupakan puncak paling utara 7,000 meter di dunia, terkenal kerana puncak latitud tinggi mempunyai musim pendakian yang lebih pendek, secara umumnya cuaca lebih teruk dan udara lebih nipis.

 Nama 
Nama "Khan Tengri" secara khususnya bermaksud "Syurga Raja" dalam bahasa Kazakh atau "Langit Raja" dalam bahasa Mongolia dan mungkin merujuk kepada dewa langit Tengri yang kedua-duanya wujud dalam agama Tengrisme dan Buddhisme Asia Tengah. Dalam beberapa bahasa tempatan yang lain, ia dikenali sebagai Khan Tangiri Shyngy, Kan-Too Chokusu, Pik Khan-Tengry, dan Hantengri Feng. (dalam , , Han Táńiri, حان تأڭئرئ;  Han-Teñiri, حان-تەڭىرى; Uyghur; simplified Chinese, Xiao'erjing: هًا تٍْ قْ لِ فعْ). Penduduk tempatan menamakan gunung itu Khan-Tengri untuk keindahan unik gergasi salji.

 Ciri-ciri 
Khan Tengri ialah piramid marmar yang besar, dilitupi oleh salji dan ais. Pada waktu matahari terbenam marmar bercahaya merah, memberikannya nama "gunung darah" dalam bahasa Kazakh dan Kyrgyz (; ). Terletak tepat di seberang glasier South Engilchek (atau Inylchek), 16km ke utara Jengish Chokusu, Khan Tengri pada asalnya dianggap sebagai puncak tertinggi di Tian Shan kerana bentuknya yang dramatik dan curam, berbanding dengan sebahagian besar Jengish Chokusu. Persepsi ini mungkin juga disebabkan oleh keterlihatan Khan Tengri merentasi dataran selatan Kazakhstan manakala Jengish Chokusu kekal di luar pandangan tamadun. Khan Tengri ialah puncak tertinggi dalam subjulat Tengri Tag yang lasak, juga dikenali sebagai Mustag, yang juga mengandungi Puncak Chapaev () dan Puncak Gorky (). Anatoli Boukreev menganggap Khan Tengri mungkin puncak paling indah di dunia kerana permatang geometri dan simetrinya.

 Sejarah 
Walaupun ia hampir  lebih rendah daripada jirannya, Khan Tengri dipercayai puncak tertinggi dalam julat itu sehingga Jengish Chokusu ditinjau pada tahun 1943 dan ditentukan sebagai lebih tinggi.

Peter Semenov adalah orang Eropah pertama yang melihat Tengri Tag dan kemuncaknya, Khan Tengri yang sangat besar (pada tahun 1857).Semenov, Petr Petrovitch. 

Pendakian pertama puncak itu dibuat pada tahun 1931 oleh Pasukan Ukraine  melalui laluan dari selatan (sebelah Kyrgyzstan), kemudian di sepanjang rabung barat. Pasukan M. Kuzmin membuat pendakian pertama dari utara (sebelah Kazakhstan) pada tahun 1964. Khan Tengri ialah salah satu daripada lima puncak yang perlu didaki oleh pendaki gunung Soviet untuk memperoleh anugerah Harimau Salji yang berprestij.

Anatoli Boukreev mencapai pendakian kelajuan solo pertama pada tahun 1990.[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">petikan diperlukan</span> ]

Pasukan dari Kazakhstan membuat pendakian musim sejuk pertama Khan Tengri pada 7 Februari 1992; pasukan itu termasuk Valery Khrichtchatyi, Viktor Dedi, Yuri Moiseyev, Valdimir Suviga, Aleksandr Savin, Igor Putintsev dan Malik Ismetov.

Pendaki gunung dari Austria dan ketua ekspedisi Toni Dürnberger meninggal dunia semasa turun selepas mendaki Khan Tengri pada 17 Ogos 1992.Video in Gedenken an den österreichischen Bergsteiger Toni Dürnberger

Pada tahun 2004, lebih daripada sedozen pendaki gunung terbunuh dalam runtuhan salji besar di laluan Pogrebetsky, laluan paling popular di gunung itu.

Puncaknya muncul pada nota mata wang 100 Kyrgyz som.

 Rujukan 

 Pautan luar 

  "Khan Tengri". SummitPost.org.
  "Khan Tengri". Peakware.com. Diarkib daripada yang asal pada 2016-03-04.
 Laluan peta Khan Tengri
 Kem Mendaki Gunung Antarabangsa Khan Tengri

Kategori:Gunung di Kyrgyzstan
Kategori:Gunung di Kazakhstan
Kategori:Gunung di China
Kategori:Rencana mengandungi teks bahasa Cina tradisional
Kategori:Rencana mengandungi teks bahasa Cina ringkas
Kategori:Koordinat pada Wikidata
Kategori:Laman-laman dengan terjemahan-terjemahan yang belum disemak