Kerajaan Negeri Sabah

Kerajaan Sabah adalah pihak berkuasa yang mengawal Sabah. Sabah salah satu daripada 2 wilayah di Malaysia Borneo, yang berpangkalan di Kota Kinabalu, iaitu ibu negeri. Kerajaan Sabah mematuhi dan diwujudkan oleh kedua-dua Perlembagaan Persekutuan Malaysia, undang-undang tertinggi Malaysia, dan Perlembagaan Negeri Sabah, undang-undang tertinggi Negeri.

Sabah tidak mempunyai cawangan kehakiman kerana federalisasi sistem mahkamah di Malaysia. Walaupun Sabah mempunyai bidang kuasa ke atas Mahkamah Syariah dan Anak Negeri (dan undang-undang masing-masing),Kedua-dua mahkamah berada di bawah bidang kuasa Menteri Negara untuk Undang-Undang dan Hal Ehwal Asli.Perlembagaan Persekutuan, Ninth Schedule, List IIA, Item 13. kedua-dua mahkamah masih dianggap sebahagian daripada cabang eksekutif negeri.

 Perundangan 

Dewan Undangan Negeri terdiri daripada hanya sebuah rumah tanpa nama yang dipanggil Dewan Undangan Negeri. Kesemua 60 anggota Majlis dipilih daripada daerah ahli tunggal oleh hak pilih dewasa sejagat. Majelis mengikuti sistem multi-parti dan badan pentadbir dipilih melalui sistem pertama yang lalu. Walau bagaimanapun, Negeri itu boleh melantik sehingga 6 anggota Majlis yang dicalonkan berdasarkan syarat-syarat yang disediakan oleh Perlembagaan Negeri.

Perhimpunan ini mempunyai mandat sehingga lima tahun oleh undang-undang. Yang di-Pertua Negeri boleh membubarkan badan perundangan negeri pada bila-bila masa dan biasanya berbuat demikian atas nasihat Ketua Menteri.

Eksekutif

 Kabinet 

Kuasa eksekutif terletak pada Kabinet yang dipimpin oleh Ketua Menteri. Perlembagaan Negeri menetapkan bahawa Ketua Menteri mestilah ahli Dewan Undangan Negeri yang, pada pendapat Yang di-Pertua Negeri, memerintahkan majoriti di Dewan Undangan Negeri. Kabinet dipilih di kalangan anggota Dewan Undangan Negeri dan bertanggungjawab ke badan itu. Cabang eksekutif kerajaan terdiri daripada Ketua Menteri sebagai ketua kerajaan, diikuti oleh berbagai menteri Kabinet.

 Jabatan, agensi dan syarikat negeri 
Sejak 8 Oktober 2020, Kerajaan Negeri Sabah terdiri daripada kementerian-kementerian berikut, yang kemudian dibahagikan kepada agensi-agensi berikut:
KementerianAgensiTanggungjawab tambahan kepada hal PersekutuanJabatan Ketua MenteriJabatan negeri:

 Jabatan Ketua Menteri
 Istana Negeri
 Pejabat Ketua Menteri
 Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri
 Pejabat Timbalan Setiausaha Kerajaan Negeri (Pentadbiran)
 Pejabat Timbalan Setiausaha Kerajaan Negeri (Pembangunan) 
 Pejabat Mufti Negeri (PMNS)
 Bahagian Istiadat dan Protokol (BIP)
 Bahagian Kabinet dan Dasar  (BKD)
 Bahagian Pengurusan dan Kewangan (BPK)
 Jabatan Cetak Kerajaan  (JCK)
 Pejabat Akhbar dan Penerbitan  (PAP)
 Pejabat Hal Ehwal Dalam Negeri dan Penyelidikan (PHEDNP)
 Pejabat Hasil Bumi  (PHB)
 Pejabat Perhubungan Negeri Sabah, Kuala Lumpur (PPNSKL)
 Unit Integriti Negeri Sabah
 Unit Pemimpin Pembangunan Masyarakat (UPPM)
 Dewan Undangan Negeri (Laman sesawang)
 Suruhanjaya Perkhidmatan Awam Negeri
 Jabatan Peguam Besar Negeri
 Jabatan Perkhidmatan Awam Negeri Sabah (JPAN)
 Dewan Bandaraya Kota Kinabalu (DBKK) (Laman sesawang)
 Institut Latihan Sektor Awam Negeri  (INSAN)
 Jabatan Arkib Negeri Sabah
 Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS)
 Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Sabah
 Jabatan Perhutanan Sabah 
 Jabatan Tanah dan Ukur Sabah (JTU)
 Unit Perancang Ekonomi Negeri (UPEN)

Badan berkanun negeri:

 Lembaga Kemajuan Perhutanan Negeri Sabah (SAFODA)
 Lembaga Kemajuan Tanah Negeri Sabah (SLDB)
 Majlis Ugama Islam Sabah (MUIS)
 Perbadanan Baitulmal Negeri Sabah (PBNS)
 Pihak Berkuasa Pembangunan Ekonomi dan Pelaburan Sabah (SEDIA) (Laman sesawang)
 Pusat Biodiversiti Sabah (SaBC)
 Yayasan Sabah (YS) (Laman sesawang)
 Yayasan Tun Fuad

Syarikat milik Kerajaan Negeri:

 Institut Kajian Pembangunan (IDS)
 MLGH (Sabah) Sdn. Bhd.
 Sabah Energy Corporation Sdn. Bhd.
 Sabah Forest Industries Sdn. Bhd. (SFI)
 Sawit Kinabalu Bhd.Di bawah Ketua Menteri:

 Hal ehwal luar negeri
 Pertahanan
 Perkara-perkara Persekutuan yang lain (kecuali pertanian, koperasi, perdagangan, pelancongan, seni budaya, pendidikan, pembangunan usahawan, industri asas tani, pembangunan luar bandar dan wilayah, infrastruktur, pelaburan, telekomunikasi dan teknologi maklumat)
 Keselamatan dalam negeri

Di bawah Menteri Tugas-tugas Khas:
 Hal ehwal agama IslamKementerian Pertanian dan PerikananJabatan negeri:

 Jabatan Pengairan dan Saliran (DID)
 Jabatan Perikanan (DOF)
 Jabatan Perkhidmatan Veterinar (DVS)

Badan berkanun negeri:

 Korporasi Kemajuan Perikanan dan Nelayan Sabah (KO-NELAYAN)
 Korporasi Pembangunan Desa (KPD)
 Lembaga Industri Getah Sabah (LIGS)Pertanian dan industri asas taniKementerian Pembangunan Masyarakat dan Kesejahteraan RakyatJabatan negeri:

 Jabatan Hal Ehwal Wanita (JHEWA)
 Jabatan Perkhidmatan Kebajikan Am (JPKA)

Badan berkanun negeri:

 Majlis Perkhidmatan Masyarakat Sabah (MPMS) Hal ehwal pengguna
 Kesihatan
 Perpaduan dan integrasi nasional
 Hal ehwal bukan IslamKementerian KewanganJabatan negeri:

 Jabatan Bendahari Negeri (JBN)

Badan berkanun negeri:

 Perbadanan Pinjaman Sabah (SCC)

Syarikat milik Kerajaan Negeri:

 Borneo Development Corporation (Sabah) Sdn. Bhd. (BDC)
 Borneo Housing Mortgage Finance Bhd. (BHMF)
 Desa Group of Companies
 Koperasi Jelata Sabah Bhd. (KOJASA)
 Permodalan Bumiputra Sabah Bhd. (PBSB) 
 Progressive Insurance Bhd.
 Sabah Air Aviation Sdn. Bhd. (Laman sesawang)
 Sabah Development Bank Bhd. (SDB)
 Saham Sabah Bhd. (SSB)
 Warisan Harta Sabah Sdn. Bhd. (WHSSB)
 Yayasan Bumiputera Sabah Bhd. 
 Yayasan Usaha Maju (YUM)Kewangan dan perbendaharaanKementerian Pembangunan PerindustrianJabatan negeri:

 Jabatan Pembangunan Perindustrian dan Penyelidikan (DIDR)

Badan berkanun negeri:

 Perbadanan Pembangunan Ekonomi Negeri Sabah (SEDCO)

Syarikat milik Kerajaan Negeri:

 Invest Sabah
 Kota Kinabalu Industrial Park Sdn. Bhd. (KKIP)
 POIC Sabah Sdn. Bhd.
 Sabah Oil and Gas Development Corporation Sdn. Bhd. (SOGDC)Perindustrian
Pelaburan
Pembangunan usahawan dan koperasiKementerian Kerajaan Tempatan dan PerumahanJabatan negeri:

 Jabatan Hal Ehwal Anak Negeri (JHEAN)
 Jabatan Perancangan Bandar dan Wilayah (JPBW)

Badan berkanun negeri:

 Lembaga Perumahan dan Pembangunan Bandar (LPPB)
 Lembaga Bandaran Kudat (LBK)
 Majlis Hal Ehwal Anak Negeri Sabah (MHEANS)
 Majlis Perbandaran Sandakan (MPS)
 Majlis Perbandaran Tawau (MPT)
Majlis Perbandaran Penampang (MPP)
 Majlis-majlis DaerahKerajaan tempatan
Perkhidmatan bomba
PerumahanKementerian Pembangunan Luar BandarJabatan negeri:

 Pejabat-pejabat Daerah
 Pejabat-pejabat Daerah KecilPembangunan luar bandar dan wilayah 
Pentadbiran daerah, mukim dan kampungKementerian Sains, Teknologi dan InovasiJabatan negeri:

 Jabatan Pembangunan Sumber Manusia (JPSM)
 Jabatan Perkhidmatan Komputer Negeri (JPKN)
 Perpustakaan Negeri Sabah (PNS)

Syarikat milik Kerajaan Negeri:

 Sabah Net Sdn. Bhd. 
 Sabah Skills and Technology Centre (SSTC)Pendidikan
Teknologi maklumat
Komunikasi dan digital
Pengajian tinggiKementerian Pelancongan, Kebudayaan dan Alam SekitarJabatan negeri:

 Jabatan Hidupan Liar 
 Jabatan Muzium
 Jabatan Perlindungan Alam Sekitar  (JPAS)

Badan berkanun negeri:

 Lembaga Kebudayaan Negeri Sabah (LKNS)
 Lembaga Pelancongan Sabah (STB)
 Taman-taman SabahPelancongan, hal ehwal alam sekitar dan seni budayaKementerian Kerja RayaJabatan negeri:

 Jabatan Air Negeri (JANS)
 Jabatan Kereta Api Negeri
 Jabatan Kerja Raya (JKR)
 Jabatan Pelabuhan dan Dermaga (JPDS)
 Jabatan Pembentungan Negeri

Badan berkanun negeri:

 Lembaga Pelabuhan-pelabuhan Sabah (LPPS)Pengangkutan
Pembangunan infrastrukturKementerian Belia dan SukanBadan berkanun negeri:

 Lembaga Sukan Negeri Sabah  (LSNS)
 Majlis Sukan Negeri Sabah (MSN Sabah)

Syarikat milik Kerajaan Negeri:

 Koperasi Serbaguna SANYA Bhd.  (KOSAN)Hal ehwal belia dan sukan

 Ketua Kerajaan 
Ketua Menteri Sabah adalah ketua kerajaan Sabah yang tidak langsung dipilih. Beliau dilantik secara rasmi oleh Yang di-Pertua Negeri (Gabenor), yang dalam penghakiman Tuan Yang Terutama berkemungkinan memberi keyakinan kepada majoriti ahli Dewan Undangan Negeri. Beliau mengetuai Kabinet Negeri, yang anggotanya dilantik oleh Yang di-Pertua Negeri atas nasihat Ketua Menteri. Ketua Menteri dan Kabinetnya bertanggungjawab secara kolektif kepada Dewan Undangan Negeri. Jabatan Ketua Menteri adalah badan dan kementerian di mana Ketua Menteri menjalankan fungsinya dan kuasa.

Rujukan

Kategori:Sabah
Kategori:Kerajaan negeri di Malaysia