Kerajaan Negeri Pulau Pinang

Kerajaan negeri Pulau Pinang merujuk kepada pihak berkuasa kerajaan negeri Pulau Pinang. Kerajaan negeri mematuhi dan diwujudkan oleh kedua-dua Perlembagaan Persekutuan Malaysia, undang-undang tertinggi Malaysia, dan Perlembagaan Negeri Pulau Pinang, undang-undang tertinggi di Pulau Pinang. Kerajaan Pulau Pinang berpusat di ibukota negeri George Town.

Kerajaan negeri terdiri daripada hanya dua cawangan - eksekutif dan perundangan. Majlis Eksekutif Negeri Pulau Pinang membentuk cawangan eksekutif, manakala Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang adalah badan perundangan kerajaan negeri. Ketua pemerintahan Pulau Pinang ialah Ketua Menteri. Kerajaan negeri tidak mempunyai cawangan kehakiman, memandangkan sistem kehakiman Malaysia adalah sistem federalis yang beroperasi seragam di seluruh negara.Jeong Chun Hai @ Ibrahim, & Nor Fadzlina Nawi. (2012). Principles of Public Administration: Malaysian Perspectives. Kuala Lumpur: Pearson Publishers. 

 Eksekutif 

 Ketua kerajaan 


Ketua Menteri ialah ketua kerajaan bagi negeri Pulau Pinang. Beliau dilantik secara rasmi oleh Yang di-Pertua Negeri, berdasarkan keyakinan bahawa individu tersebut mendapat sokongan majoriti Ahli Dewan Undangan Negeri di dalam Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang. Ketua Menteri dan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri bertanggungjawab secara kolektif kepada Dewan Undangan Negeri. Pejabat Ketua Menteri terletak di dalam bangunan Komtar di George Town.

Ketua Menteri Pulau Pinang kini ialah Chow Kon Yeow daripada Parti Tindakan Demokratik (DAP), parti komponen Pakatan Harapan (PH) yang menguasai majoriti kerusi di Dewan Undangan Negeri. Chow mengangkat sumpah jawatan pada 14 Mei 2018, susulan Pilihan Raya Negeri 2018 yang menyaksikan PH mengekalkan pentadbiran negeri. Sehingga kini, Pulau Pinang merupakan satu-satunya negeri di Malaysia yang terus-menerus diterajui oleh seorang ketua kerajaan berbangsa Cina sejak kemerdekaan negara pada tahun 1957.

Menariknya, Pulau Pinang juga merupakan satu-satunya negeri di Malaysia yang melantik dua Timbalan Ketua Menteri masing-masing mewakili komuniti Melayu dan India. Langkah ini mencerminkan komitmen kepimpinan negeri terhadap kepelbagaian etnik dan penyertaan inklusif dalam pentadbiran.

 Kabinet 

Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Pulau Pinang ialah cabang eksekutif kerajaan negeri Pulau Pinang dan berfungsi seperti Kabinet Persekutuan. Majlis ini terdiri daripada Ketua Menteri serta antara empat hingga sepuluh Ahli Dewan Undangan Negeri yang dilantik dari kalangan ADUN. Selain itu, tiga lagi anggota ex officio turut menganggotai Majlis: Setiausaha Kerajaan Negeri, Penasihat Undang-Undang Negeri, dan Pegawai Kewangan Negeri.

Ahli-ahli Majlis selepas pilihan raya negeri 2023 adalah seperti berikut:

 PH (10) BN (1)  DAP (8)
  PKR (2) UMNO (1)

+NamaPortfolioPartiKawasanMula jawatanTamat jawatanChow Kon Yeow (Ketua Menteri) Kewangan
 Pembangunan Ekonomi
 Tanah
 KomunikasiPH (DAP)Padang Kota13 Ogos 2023PenyandangMohamad Abdul Hamid (Timbalan Ketua Menteri I) Pembangunan Islam
 Pendidikan
 Perpaduan NasionalPH (PKR)Batu Maung16 Ogos 2023Jagdeep Singh Deo (Timbalan Ketua Menteri II) Pembangunan Modal
 Insan
 Sains dan TeknologiPH (DAP)Datok KeramatWong Hon Wai Pelancongan
 Ekonomi KreatifPaya TerubongZairil Khir Johari Infrastruktur
 Pengangkutan
 Pembangunan DigitalTanjong BungaLim Siew Khim Pembangunan Sosial
 Kebajikan
 Hal Ehwal Agama Bukan IslamSungai PinangDaniel Gooi Zi Sen Belia
 Sukan
 KesihatanPadang LalangJason H'ng Mooi Lye Kerajaan Tempatan
 Perancangan Bandar dan DesaJawiSundarajoo Somu Perumahan
 Alam SekitarPeraiFahmi Zainol Agroteknologi & Sekuriti Makanan
 Pembangunan KoperasiPH (PKR)Pantai JerejakRashidi Zinol Pembangunan Perdagangan & Usahawan
 Pembangunan Luar BandarBN (UMNO)Sungai Acheh

 Ahli ex officio 
Setiausaha Kerajaan Negeri, Penasihat Undang-Undang Negeri dan Pegawai Kewangan Negeri ialah ahli ex officio dalam Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri.

NamaJawatanCatatanHaji Zulkifli Long Setiausaha Kerajaan NegeriWan Nor Sakina Penasihat Undang-Undang NegeriZabidah Safar Pegawai Kewangan Negeri

 Badan Perundangan 


Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang merupakan cabang perundangan kerajaan negeri Pulau Pinang. Badan perundangan satu dewan ini terdiri daripada 40 kerusi yang mewakili 40 kawasan DUN, dengan setiap kawasan diwakili oleh seorang Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) yang dipilih. Persidangan dewan diadakan di Bangunan Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang di George Town.

Tempoh penggal dewan ini adalah maksimum lima tahun mengikut undang-undang dan mengamalkan sistem pelbagai parti. Parti pemerintah (atau gabungan) dipilih melalui sistem majoriti mudah. Yang di-Pertua Negeri boleh membubarkan dewan pada bila-bila masa, lazimnya atas nasihat Ketua Menteri.

Seorang Speaker dilantik oleh Dewan Undangan Negeri untuk mempengerusikan persidangan dan perbahasan. Speaker boleh terdiri daripada ADUN sedia ada atau individu luar; dalam kes yang kedua, Speaker yang dilantik akan menjadi ahli tambahan kepada jumlah ADUN sedia ada.

 Jabatan, agensi dan badan berkanun 

 Jabatan 
 Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri Pulau Pinang
 Jabatan Kewangan Negeri Pulau Pinang
 Jabatan Mufti Negeri Pulau Pinang
 Jabatan Kehakiman Syariah Pulau Pinang Pejabat Tanah dan Galian Pulau Pinang
 Jabatan Perancang Bandar dan Desa Negeri Pulau Pinang
 Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Pulau Pinang Jabatan Pengairan dan Saliran Pulau Pinang
 Jabatan Kerja Raya Pulau Pinang
 Jabatan Kebajikan Masyarakat Pulau Pinang Jabatan Pertanian Negeri Pulau Pinang
 Jabatan Perkhidmatan Veterinar Negeri Pulau Pinang
 Jabatan Perhutanan Negeri Pulau Pinang Jabatan Taman Botani Pulau Pinang
 Jabatan Pendakwaan Syariah Pulau Pinang

 Badan Berkanun Negeri 
 Perbadanan Pembangunan Pulau Pinang
 Perbadanan Perpustakaan Awam Pulau Pinang
 Perbadanan Bukit Bendera Pulau Pinang Lembaga Muzium Negeri Pulau Pinang
 Majlis Agama Islam Negeri Pulau Pinang
 Lembaga Perumahan Negeri Pulau Pinang

 Lain-lain Agensi 
 George Town World Heritage Incorporated
 investPenang
 Penang Career Assistance & Talent Centre Penang Global Tourism
 Penang Green Council
 Penang Hindu Endowment Board Institut Integriti Pulau Pinang
 Hab Halal Antarabangsa Pulau Pinang
 Perbadanan Bukit Pulau Pinang Penang Infrastructure Corporation
  Perbadanan Bekalan Air Pulau Pinang
 Hubungan dengan kerajaan persekutuan 
Pulau Pinang telah mengalami hubungan yang bergolak dengan kerajaan persekutuan Malaysia sejak penyertaannya dalam Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948. Negeri ini pernah berdepan cubaan untuk keluar dari persekutuan, ketegangan politik kepartian, serta ketidakseimbangan fiskal akibat struktur kuasa Malaysia yang sangat berpusat.

Penyatuan Pulau Pinang ke dalam Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948 menimbulkan rasa tidak puas hati dalam kalangan komuniti perniagaan di George Town. Terdapat kebimbangan bahawa status pelabuhan bebas bandar ini akan terancam akibat campur tangan kerajaan persekutuan, manakala golongan Peranakan bimbang hak-hak bukan Melayu akan terhakis dalam persekutuan baharu. Akibatnya, satu gerakan pemisahan telah ditubuhkan beberapa bulan selepas penyatuan tersebut. Gerakan ini cuba mendapatkan sokongan daripada kerajaan British dan cuba mengemukakan usul pemisahan melalui dewan perundangan negeri, namun akhirnya gagal. Kerajaan British dengan tegas menolak pemisahan Pulau Pinang, dan pada tahun 1951, Setiausaha Negara bagi Tanah Jajahan Jim Griffiths menyatakan bahawa masa depan Pulau Pinang “terikat secara tidak terpisah dengan tanah besar Tanah Melayu”.

Pada tahun 1969, kerajaan persekutuan telah membatalkan status pelabuhan bebas George Town, yang menyebabkan kemerosotan ekonomi bandar tersebut dan peningkatan kadar pengangguran di seluruh negeri. Tumpuan pembangunan ekonomi kemudiannya dialihkan ke Pelabuhan Klang dan Kuala Lumpur oleh kerajaan pusat. Kemerosotan ekonomi ini menjadi isu utama dalam pilihan raya 1969, yang menyaksikan parti pembangkang Gerakan mengambil alih pentadbiran negeri Pulau Pinang daripada Perikatan.

Walaupun Perikatan masih menguasai kerajaan pusat, Peristiwa 13 Mei di Kuala Lumpur mendorong kerajaan persekutuan yang diketuai oleh Abdul Razak Hussein melaksanakan Dasar Ekonomi Baru (DEB) yang menekankan pembangunan ekonomi berasaskan tindakan afirmatif. Polisi-polisi DEB yang memihak kepada orang Melayu menjadi cabaran kepada kerajaan negeri Pulau Pinang yang dikuasai oleh masyarakat Cina. Struktur kuasa pusat yang berpusat turut menjadikan Pulau Pinang terdedah kepada konflik antara negeri dan persekutuan. Ketua Menteri Lim Chong Eu bagaimanapun berjaya mendapatkan kebebasan dan kuasa autonomi dalam melaksanakan pembaharuan ekonomi, dengan mengekalkan hubungan baik dengan Abdul Razak serta memastikan kestabilan di negeri itu. Pada tahun 1973, Gerakan menyertai Perikatan (yang kemudian dinamakan Barisan Nasional) untuk memastikan Pulau Pinang terus dilibatkan dalam dasar pembangunan nasional.

Pulau Pinang kembali menjadi negeri pembangkang pada tahun 2008 apabila Pakatan Rakyat (kini Pakatan Harapan) memenangi pilihan raya negeri. Kerajaan persekutuan bersikap tidak bekerjasama terhadap negeri-negeri pembangkang, menyebabkan pengurangan dana persekutuan kepada Pulau Pinang dan dasar pembangunan yang mengenepikan kerajaan negeri. Ketegangan politik bertambah buruk semasa pentadbiran Najib Razak. Pada tahun 2013, Pulau Pinang hanya menerima RM162.7 juta dalam bentuk geran kerajaan persekutuan, iaitu hanya 2.85% daripada hasil cukai negeri yang dikutip oleh kerajaan pusat.

Perseteruan yang berpanjangan antara kerajaan persekutuan dan negeri menyebabkan Ketua Menteri Lim Guan Eng menuduh bahawa Pulau Pinang dilayan seperti “anak tiri” oleh kerajaan pusat. Situasi ini berlanjutan sehingga Pilihan Raya Umum 2018, apabila Pakatan Harapan berjaya membentuk kerajaan persekutuan buat pertama kali dalam sejarah negara. Namun begitu, gesaan untuk devolusi fiskal dan pemusatan kuasa terus disuarakan, memandangkan Perlembagaan Malaysia menyekat kebolehan negeri-negeri menjana hasil sendiri. Pada tahun 2024, pengganti Lim, Chow Kon Yeow, menyatakan hasrat untuk menuntut peratusan hasil cukai yang lebih besar dikembalikan kepada Pulau Pinang.
 Lihat juga 

 Ketua Menteri Pulau Pinang
 Kerajaan Tempatan Pulau Pinang
 Majlis Bandaraya Pulau Pinang
 Majlis Perbandaran Seberang Perai
 Pilihan raya di Pulau Pinang

Rujukan

 Pautan luar 



Kategori:Kerajaan negeri Pulau Pinang
Kategori:Kerajaan negeri di Malaysia