Baba Ismail Sepanjang

Tuan Guru Baba Ismail Sepanjang atau Ismail bin Umar ialah seorang ulama Islam yang berasal dari Pattani, Thailand. Beliau ialah tuan guru pondok di Maahad Darul Muhajirin Narathiwat dan merupakan Ahli Jawatankuasa Fatwa Persatuan Ulama Pattani

 Latar belakang 
Ismail dilahirkan pada 1955 di Kampung Dusun Sepanjang, daerah Penare (Penarik), Pattani. Kampung tersebut terletak kira-kira 20 km dari Bandar Patani. Beliau merupakan anak bongsu dan anak lelaki tunggal dalam kalangan 3 beradik. Bapanya bernama Wan Umar bin Wan Abdul Latif bin Wan Abdul Karim, manakala ibunya Siti Khadijah binti Ismail. Kedua-duanya berasal dari Patani, tetapi  keturunan ibunya berasal dari Johor, Malaysia.

 Pendidikan 
Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Rendah Kampung Dusun Sepanjang. Kemudian, beliau menyambung pendidikan di pondok berdekatan rumahnya ketika berusia 14 tahun. Beliau dihantar belajar agama oleh keluarganya dengan Tuan Guru Haji Abdul Latif. Selain itu, beliau juga berguru dengan Tuan Guru Haji Abdul Rahman dengan mendalami pelbagai ilmu Islam dan bahasa Arab seperti Tafsir, Hadis, Fiqah dan Nahu. Beliau turut belajar di pondok lain sekiranya cuti semester.

Ketika berusia 21 tahun, beliau berpindah ke Pondok Syeikh Abdul Qadir Haji Wangah (Baba Der Sekam) yang terletak di Kampung Wakaf Budi, Sekam, Pattani. Pondok tersebut dikenali dengan pembelajaran ilmu tauhid. Beliau menuntut ilmu di sana sehingga berusia 30 tahun. Ketika di sana, beliau bukan hanya belajar tetapi turut mengajar di pondok tersebut. Beliau juga mula menerima undangan daripada masjid-masjid untuk mengajar masyarakat sekitar. Antara tempat yang beliau mengajar ialah Masjid Yala (lebih 21 tahun) dan Masjid Patani (lebih 22 tahun).

 Berkeluarga 
Ketika umur beliau 29 tahun, beliau mendirikan rumahtangga dengan Hajah Sabariah binti Tuan Guru Haji Abdul Aziz. Hasil perkahwinan tersebut, beliau dikurniakan 5 cahaya mata (2 lelaki dan 3 perempuan). Isteri beliau merupakan anak kepada Tuan Guru Abdul Aziz bin Ismail al-Fathani yang merupakan menantu kepada Baba Der Sekam.

 Membuka pondok 
Ketika berumur 31 tahun beliau telah pergi ke Mekah dan bermukim di sana selama 7 bulan. Pada tahun 1993, setelah kembali dari Mekah, Ismail membuka pondok di Kampung Kubang Ikan, Narathiwat yang dikenali dengan nama Maahad Darul Muhajirin. Dalam tempoh tersebut, beliau juga selalu berulang-alik ke Kelantan untuk memenuhi jemputan mengajar. Akhirnya pada tahun 1998, pondok beliau telah berpindah ke kampung beliau sendiri di Kampung Dusun Sepanjang hinggalah ke hari ini.

Rutin harian beliau dipenuhi dengan mengajar agama kepada pelajar yang datang dari pelbagai pelosok, dalam dan luar negara seperti Kemboja, Malaysia dan Burma tanpa menerima sebarang bayaran. Sehingga kini, terdapat lebih daripada 200 orang pelajar yang sedang menuntut di pondok beliau. Pengajian berlangsung sepanjang tahun melainkan pada waktu cuti iaitu 15 Sya’ban hingga 15 Syawal ( 2 bulan ), cuti Raya Haji ( seminggu ) dan bulan Rabiulawal ( 1 bulan ).

Selain itu, Baba Eil juga memberi khidmat masyarakat dengan mengajar pada setiap hari Sabtu di Masjid Patani dan setiap Ahad di Masjid Yala. Kuliah Baba Eil sering disiarkan di radio tempatan.

 Kitab-kitab yang diajar 
Antara kitab yang diajar oleh beliau ialah:
BidangTajuk kitabCatatanTauhidNur az-Zolam Syarah Aqidah al-Awwamkarya Syeikh Nawawi al-BantaniTuhfah al-Murid Syarah Jauharah at-Tauhidkarya Imam Ibrahim al-BajuriDur as-Samin fi Aqaid al-Mu’minkarya Syeikh Daud al-FathaniMizan az-Zararikarya sendiriBakurah al-Amanikarya Syeikh Wan Ismail Wan Abdul Qadir al-Fathani (Pk Da Eil)Misbah al-Munir fi Ma’rifah Allah al-Qadir karya Tuan Guru Abdul Aziz bin Ismail al-FathaniMawaiz al-Imankarya sendiriFath al-Majid Syarh Durr al-Farid fi Aqaid Ahl at-Tauhidkarya Syeikh Nawawi al-BantaniHasyiah asy-Syarqawi ‘ala al-Hudhudikarya Imam Abdullah asy-SyarqawiMawaqif al-Marjankarya sendiriTafsir al-QuranFutuhat al-Ilahiyyah Syarah Tafsir al-Jalalainkarya Imam Sulaiman bin Umar al-JamalTafsir Nur al-Ihsankarya Tuan Guru Muhammad Sa’id bin Umar KhatibHadisHasyiah al-Ajhuriy 'ala Syarh al-Zurqani 'ala al-Baiquniyyahkarya Syeikh ‘Atiyyah al-Ajhuriy as-Syafi'e al-AzhariFutuhat al-Rabbaniyyah Syarah al-Azkar an-Nawawiyyahkarya Imam Ibnu ‘Allan as-SiddiqiDalil al-Falihin fi Turuqqi Riyadh as-Salihinkarya Imam Ibnu ‘Allan as-SiddiqiFiqah dan Usul fiqahHasyiah al-Bajuri ‘ala Syarah Ibnu Qassim al-Ghazi ‘ala Matan Abi Syuja’karya Imam Ibrahim al-BajuriHasyiah an-Nafahat ‘ala Syarh al-Waraqatkarya Syeikh Ahmad Al-Khatib bin Abdul Lathif Al-MinkabawiHasyiah asy-Syarqawi ‘ala at-Tahrirkarya Imam Abdullah asy-SyarqawiTasawufPenawar Bagi Hatikarya Syeikh Abdul Qadir al-MandiliMukhtasar at-Tazkirah al-Qurtubikarya Imam Abdul Wahab asy-Sya’rani

 Karya penulisan 
Selain mengajar, Ismail turut menghasilkan beberapa penulisan dalam bidang aqidah Islam dan tasawuf. antaranya
BidangTajuk kitabCatatanTauhidMizan Az-ZarariMenterjemah dan mensyarahkan kitab Tijan Ad-Darari Bisyarh Risalah Al-Baijuri, karangan Syeikh Muhammad Nawawi bin Umar al-JawiMawaiz al-ImanKitab yang membahaskan ayat mutasyabihat dan ayat muhkamat, terjemahan sebahagian kitab Manahil al-Irfan fi Ulum al-Quran karangan Syeikh Muhammad az-ZarqaniMawaqif al-MarjanKitab syarahan kepada kitab Mawaiz al-Iman.HadisAl-Durrah al-SaniahKitab syarah hadis Nabi Muhammad, "Sesungguhnya setiap amalan berdasarkan niat".TasawufAl-Himam al-AliyahKitab Jawi yang mensyarahkan kitab Al-Hikam karangan Imam Ibn Ataillah as-Sakandari

 Rujukan 

Kategori:Tuan guru pondok di Thailand
Kategori:Ulama Pattani