Tripanosomiasis Afrika

Tripanosomiasis Afrika  atau penyakit tidur ialah penyakit parasit protozoa yang menjangkiti manusia dan beberapa binatang lain. Ia disebabkan oleh sejenis parasit dari spesis Trypanosoma brucei. Terdapat dua jenis yang mengancam manusia, Trypanosoma brucei gambiense (T.b.g) dan Trypanosoma brucei rhodesiense (T.b.r.). T.b.g menyebabkan 98% daripada kes-kes yang dilaporkan. Kedua-dua biasanya dipindahkan melalui gigitan lalat tsetse yang dijangkiti dan biasanya didapati di kawasan-kawasan pedalaman. 

Pada permulaannya, pada tahap pertama penyakit tersebut, demam, sakit kepala, gatal-gatal, dan sakit sendi akan dialami. Ini akan berlaku selama satu sehingga tiga minggu selepas digigit. Dalam tempoh berminggu-minggu sehinggalah berbulan-bulan kemudian, tahap kedua muncul apabila pesakit mengalami kekeliruan, koordinasi badan yang tidak baik, kekakuan dan masalah tidak boleh tidur. Diagnosis dibuat dengan mengesan parasit tersebut dalam calitan darah atau dalam cecair di dalam nodul limfa. Satu punktur lumbar selalunya diperlukan untuk mengetahui perbezaan antara tahap pertama dan kedua penyakit tersebut.

Untuk mengelak penyakit itu daripada semakin menular teruk, penyaringan dilakukan terhadap populasi yang menghadapi risiko jangkitan melalui ujian darah untuk T.b.g. Rawatan lebih mudah apabila penyakit tersebut dikesan dengan lebih awal sebelum terdapat simptom-simptom neurologi. Rawatan untuk tahap pertama adalah dengan ubat-ubatan seperti pentamidin atau suramin. Rawatan untuk tahap pertama juga termasuk eflornitin atau campuran nifurtimoks dan eflornitin untuk T.b.g. Sementara melarsoprol boleh digunakan untuk kedua-dua spesis, ia biasanya digunakan untuk T.b.r. kerana kesan sampingannya yang buruk.

Penyakit ini biasanya berlaku di kawasan-kawasan Afrika Subsahara, yang mengancam populasi sebanyak 70 juta orang di 36 buah negara dengan risiko mendapat penyakit ini. Dalam tahun 2010 ia sudah mengakibatkan 9,000 kematian, lebih rendah daripada 34,000 kematian dalam tahun 1990. Kira-kira 30,000 orang kini dijangkiti, dengan 7000 orang yang baru dijangkiti dalam tahun 2012. Lebih daripada 80% daripada kes ini adalah dari Republik Demokratik Congo. Tiga kejadian utama wabak penyakit ini telah tercatat dalam sejarah: pertama dari tahun 1896 sehingga tahun 1906 terutamannya di Uganda dan di Lembangan Congo dan dua dalam tahun 1920 dan tahun 1970 di beberapa negara Afrika. Binatang-binatang lain, seperti lembu, boleh dijangkiti penyakit ini dan boleh menghidapinya.

References