Jane Goodall

Dame Dr. Jane Morris Goodall, DBE (; lahir Valerie Jane Morris-Goodall pada 3 April 1934 – 1 Oktober 2025; ) merupakan seorang etologi, antropologi, dan primatologi. Dianggap sebagai pakar paling utama di dunia mengenai cimpanzi, Goodall paling dikenali melalui penyelidikan beliau selama 55 tahun ke atas cimpanzi liar di Taman Negara Gombe Stream, Tanzania pada tahun 1960, di mana beliau menyaksikan tingkah laku seperti manusia di kalangan cimpanzi, termasuk konflik bersenjata. Beliau merupakan pengasas the Jane Goodall Institute dan program Roots & Shoots, dan beliau telah melibatkan diri beliau dengan sangat meluas berkaitan isu pemuliharaan dan kebajikan haiwan.

Kehidupan Awal
Valerie Jane Morris-Goodall telah dilahirkan pada tahun 1934 di London oleh Mortimer Herbert Morris-Goodall, seorang ahli perniagaan, dan Margaret Myfanwe Joseph, seorang novelis yang menulis novel mengunakan nama Vanne Morris-Goodall.

Semasa kecil, dia diberikan sebuah anak patung chimpanzi bernama Jubilee oleh ayahnya; rasa sayangnya kepada anak patung itu menyuntik kasih sayangnya kepada haiwan. Kini, anak patung tersebut masih terduduk di almari laci bercerminnya di London. Dia menulis dalam bukunya, Reason for Hope: "Kawan-kawan ibu saya takut akan patung itu, memikirkan patung itu akan menakutkan saya dan memberikan saya mimpi buruk." Goodall mempunyai seorang kakak, Judith, yang mempunyai tarikh lahir yang sama. Namun, mereka mempunyai jurang kelahiran sebanyak empat tahun.

Penghargaan

 1980: Order of the Golden Ark, Anugerah WWF untuk pemuliharaan
 1984: Anugerah J. Paul Getty untuk pemuliharaan hidupan liar
 1985: Anugerah Living Legacy daripada Liga Wanita Antarabangsa
 1985: Society Amerika Syarikat; Anugerah untuk Kecermelangan Individu, Society Amerika untuk pengelakkan kekejamaan kepada haiwan]]
 1987: Anugerah Ian Biggs
 1987: Anugerah Golden Plate, Acadekemi of Achievement
 1989: Anugerah Encyclopædia Britannica untuk  Excellence on the Dissemination of Learning for the Benefit of Mankind; Anthropologist of the Year Award
 1990: Anugerah AMES, American Anthropological Association; Anugerah pemeliharaan Whooping Crane, Conoco, Inc.; Pingat emas Society of Women Geographers; Anugerah Inamori Foundation; Anugerah Washoe; Anugerah Kyoto
 1991: Pingat The Edinburgh
 1993: Anugerah Juara Rainforest Alliance
 1994: Pingat Jubilee Belian Chester Zoo
 1995: Commander Order of the British Empire oleh Yang Mulia Elizabeth II dari United Kingdom; Pingat Hubbard untuk kecemelangan explorasi dan penyelidikan; Anugerah Sepanjang Hayat, In Defense of Animals; Anugerah Enviroment Moody Gardens; Warden Kehormat dari Uganda National Parks
 1996: Pingat Perak Zoological Society of London; Pingat Tanzanian Kilimanjaro; Anugerah Pemeliharaan Primate Society of Great Britain; Anugerah The Caring Institute; Anugerah The Polar Bear; Anugerah William Procter 
 1997: Anugerah John & Alice Tyler untuk Kecermelangan Environmental; Anugerah David S. Ingells, Jr. untuk Kecermelangan; Anugerah Common Wealth ; Anugerah Merit The Field Museum's; Hadiah Tyler untuk Pencapaian Alam Sekitar; Anugerah Royal Geographical Society / Discovery Channel Europe untuk A Lifetime of Discovery
 1998: Anugerah Eco Hero Disney's Animal Kingdom; Anugerah Public Service National Science Board; Anugerah The Orion Society's John Hay 
 1999: Anugerah Keamanan Antarabangsa; Anugerah Antarabangsa Botanical Research Institute of Texas untuk Kecermelangan dalam Pemeliharaan, Anugerah Community of Christ International
 2001: Anugerah Graham J. Norton Award; Anugerah Rungius National Museum of Wildlife Art, USA; Pingat Memorial Roger Tory Peterson, Harvard Museum of Natural History; Hadiah Master Peace Award; Anugerah Gandhi/King untuk anti-keganasan
 2002: Pingat Memorial Huxley Memorial Medal, Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland; United Nations "Messenger of Peace" Appointment
 2003: Pingat Benjamin Franklin dalam Sains Hayat; Anugerah Harvard Medical School's Center for Health and the Global Environment; Anugerah Prince of Asturias Award for Technical and Scientific Achievement; Dame Commander of the Order of the British Empire, oleh Yang Mulia Charles, Putera Wales; Anugerah Kehormat Chicago Academy of Sciences' Environmental Leader 
 2004: Hadiah Nierenberg Science in the Public Interest; Anugerah Spirit Will Rogers, the Rotary Club of Will Rogers and Will Rogers Memorial Museums; Anugerah Sepanjang Hayat, International Fund for Animal Welfare; Ijazah kehormat daripada Haverford College
 2005: Ijazah kehormat dalam bidang sains daripada Universiti Syracuse University
 2005: Ijazah kehormat dalam bidang sains daripada Universiti Rutgers University
 2005: Hadiah Discovery and Imagination
 2006: Pingat Ulang tahun ke-60 UNESCO
 2006: French Légion d'honneur
 2007: Ijazah kehormat daripada Uppsala University
 2007: Ijazah kehormat daripada Universiti Liverpool
 2008: Ijazah kehormat daripada Universiti Toronto
 2009: Ijazah kehormat daripada National University of Córdobahttp://www.unc.edu.ar/darwin/honoris-causa-a-jane-goodall  Honoris Causa a Jane Goodall, UNC.edu.ar (in Spanish)
 2011: Ijazah kehormat daripada American University of Paris
 2011: Grand Officer Order of Merit of the Italian Republic
 2012: Dinamakan Grand Marshal di 2013 Kejohanan Roses Parade
 2012: Ijazah kehormat daripada Universiti Kebangsaan Tsing Hua (NTHU, Taiwan)

Pautan luar

 Website rasmi The Jane Goodall Institute



Rujukan

Category:Kelahiran 1934
Category:Kematian 2025
Category:Penerima anugerah Kesatriaan Empayar British
Kategori:Ahli biologi Inggeris
Kategori:Ahli antropologi Inggeris
Kategori:Penulis Inggeris
Kategori:Ahli etologi
Kategori:Akumni Universiti Cambridge