Bahasa Melayu Ulu Kedah

Bahasa Melayu Ulu Kedah atau juga dikenali sebagai basa Ulu atau Cakak Ulu atau Cekak Phelek Ulu juga dikenali sebagai Bahasa Patani Kedah merupakan sebuah ahli bahasa-bahasa Austronesia dan ragam bahasa Melayu tempatan yang dituturkan di empat daerah di negeri Kedah iaitu di Padang Terap, Baling, Sik dan Yan. Bahasa Melayu Ulu Kedah agak berlainan dengan bahasa Melayu Kedah walaupun tinggal di dalam negeri yang sama di samping lebih dekat dengan rumpun bahasa Melayu pantai timur seperti bahasa Melayu Kelantan, bahasa Melayu Terengganu, bahasa Melayu Patani, bahasa Melayu Pahang dan terutama sekali bahasa Melayu Perak Ulu, Pahang Ulu, Terengganu Ulu dan Kelantan Ulu. Melayu Baling, seperti Melayu Gerik, dikatakan berasal daripada Melayu Patani yang melarikan diri dari Patani semasa perang Patani-Siam pada abad ke-18. Disebabkan kedudukannya dengan Thailand dan Kedah, bahasa Melayu Kedah Hulu menyerap pelbagai perkataan daripada bahasa Siam dan bahasa Kedah. Lebih daripada 400,000 orang memakai bahasa ini sebagai bahasa pertama mereka. Ada yang berpendapat bahawa bahasa ini ialah sub-dialek bahasa Reman (dituturkan dengan pelat yang serupa di Yala, Thailand) yang merupakan dialek bahasa Kelantan-Patani (Phasa Yawi).

 Fonologi/فونولوڬي 
Bahasa Melayu Ulu Kedah mempunyai unsur penambahan akhiran /ŋ/ (ng). Kebiasaannya bunyi ini digunakan dalam perkataan yang berakhir dengan bunyi /n/ ataupun /m/ yang sama seperti bahasa Melayu Terengganu tetapi berbeza dengan bahasa Melayu Piawai dan bahasa Yawi. Contohnya:

 Bahasa Melayu Piawai  Bahasa Yawi (Pattani)/Kelantan  Bahasa Kedah Hulu/Terengganu makan                          make                           makan/makang ayam                           aye                            ayan/ayang jalan                          jale                           jalan/jalang tidak mahu                     tok sey                        tak mboh

 Contoh perkataan/چونتوه ڤركاتان 
 Bahasa Reman  Bahasa Melayu Piawaimukhã tepoh  simpang tiga teghekon  terkamjeromoh  jumpakhomoih  pengotorjukhéy  hujung (merujuk kepada bahagian tepi jemorang)jemoran  pelantarplasã  pangkintebéng  sengajajuéh  bibir mulut bawah terkeluarkesik  takutghocoh  cucuktusuk   sembunyitãk thu tak tahumeliupeninglemulembuhindéktindihkelayongbergayuthitéytengok/intaikeliyék  yang lembut/melekat seperti bancuhan tepung ubikhéng   tahanteghepã  melurukeléghoh  mundar mandirghophong  tiada gigijaong  mendungtutuhbuang dahan pokok/berlanggar

 Perbandingan antara bahasa Hulu Kedah dengan variasi bahasa Melayu lain 
+Bahasa Melayu
!style="background-color: #d6e1ec"|Bahasa Gerik!style="background-color: #e4e0f0"|Bahasa Baling, Padang Terap!style="background-color: #ece0f0"|Bahasa Kelantan!style="background-color: #f1dfe5"|Bahasa Terengganu!style="background-color: #f1e9df"|Bahasa Pahang!style="background-color: #f1e9df"|Bahasa Kedah!style="background-color: #f0f1df"|Bahasa Perak'''pergigigigigigipipegi, gimerekademãdemãdemodemedemedepā, lepādemekamumikãSeorang - mu
Ramai - umã, mohã, humãmungmungaokSeorang - hang
Ramai - hampā, hangpāmike, kometidak mahutak mohtak mbohtok seytak mbohtak mbohtak mautak siokamikhumãkhumãkami, kitokaming, Kitekomesepākemefahampahapahapehepahangpahapahampahamsangat manismanih letingmanih letingmanih letingmanih letingmanih meletiangmanih melecaihmanih meletin

 Lihat juga/ليهت جوݢ 

 Bahasa Melayu Pattani
 Bahasa Melayu Kelantan
 Bahasa Melayu Terengganu
 Bahasa Melayu Perak Ulu

 Pautan luar/ڤاءوتن لوار 

Kategori:Bahasa Melayu
Kategori:Bahasa di Malaysia
Kategori:Kebudayaan Kedah
Kategori:Bahasa-bahasa Melayu