Jempol, Negeri Sembilan

Jempol (sebutan dalam loghat tempatan: , Jawi: جمڤول) merupakan sebuah daerah di Negeri Sembilan, Malaysia. Daerah ini berkeluasan 1,484.58 kilometer persegi dan merupakan daerah terbesar di Negeri Sembilan. Jempol diisytiharkan sebagai daerah penuh pada 1 Januari 1980 dan berpecah dari daerah Kuala Pilah.

 Etimologi 
Terdapat tiga kisah yang dipercayai merupakan asal usul nama Jempol;

Kisah pertama mengatakan Jempol berasal daripada peristiwa tragis yang berlaku ke atas seorang gadis bernama Jempo, anak kepada sorang To’ Batin bernama To’ Pileh. Oleh kerana kecantikannya maka telah manjadi rebutan ramai orang kampung. Disebabkan perasaan iri hati sesama sendiri, maka terjadilah sebaran fitnah terhadap Jempo kononnya dia telah melakukan perbuatan sumbang. Tanpa usul periksa, bapanya, To’ Pileh telah menjatuhkan hukuman bunuh terhadap anaknya dengan memaksa anaknya terjun ke dalam sungai yang dipenuhi ranjau buluh runcing yang tajam. Setelah anaknya terjun ke dalam sungai berkenaan maka teperciklah darahnya hingga ke tebing sungai. Dikatakan tempat percikan darah itu merah seperti darah dan tidak ditumbuhi rumput atau pokok-pokok hingga sekarang. Setelah beberapa lama kemudian, barulah To’ Pileh menyedari anaknya itu tidak bersalah, dia hanya dianiayai oleh pemuda-pemuda yang tidak dapat memilikinya. Bagi mengingati peristiwa itu, To’ Pileh telah menamakan sungai tersebut sebagai Sungai Jampo.

Kisah kedua mengisahkan tentang seorang pemuda yang gagah perkasa bernama Jempo, anak kepada Tok Batin yang bernama Leban Condong iaitu seorang ketua orang asli tempatan dengan isterinya bernama Danau Rasau seorang wanita yang datang dari Minang. Jempo seorang yang gagah dan mempunyai perangai jahat serta ditakuti penduduk yang tidak dapat berbuat apa-apa bagi menghalang kelakuan buruknya itu. Pada satu ketika Jempo telah jatuh hati kepada seorang anak gadis kampungnya bernama Melor. Kerana tidak mendapat layanan dari pihak keluarga gadis itu, pada suatu hari dalam perjalanan pulang dari ‘huma’ Melor telah ditahan oleh Jempo dan akhirnya Melor diperkosa yang menyebabkan gadis itu mengandung. Jempo terus berperangai jahat terhadap mana-mana perempuan yang dihajatinya menyebabkan beliau mempunyai musuh. Akhirnya Jempo mati terbunuh semasa terjun mandi dari atas sebatang pokok leban yang condong ke dalam sungai yang telah dipasang ranjau-ranjau tajam (buluh yang telah diruncingkan) oleh musuh-musuhnya yang telah bermuafakat untuk membunuhnya bagi membalas dendam.

Kisah ketiga pula mengaitkan asal nama Jempol dengan kedatangan sembilan orang bersaudara serta pengikutnya dari Pasai, Sumatera. Mereka mencari perlindungan dan penempatan baru, kerana tempat asal mereka akan dilanda letusan gunung berapi. Rombongan itu telah berhenti di satu kuala sungai untuk menambah barang keperluan. Salah seorang daripada mereka iaitu Datuk Sempadang telah mengarahkan pengikutnya mencari dan meninjau di persekitaran kuala sungai itu, kira-kira setengah batu jauhnya. Diberitakan bahawa kawasan tersebut menarik dan cantik. Oleh demikian Datuk Sempadang telah menamakan kuala sungai tersebut sebagai Jempol (cantik) dari kuala hingga ke hulunya. Berdasarkan maklumat yang menyenangkan itu Datuk Sempadang mengambil keputusan untuk menetap di situ bersama-sama dengan pengikutnya. Kawasan tersebut dijadikan penempatan dan kawasan pertanian sehingga telah menarik ramai perantau-perantau yang turut serta menetap di situ.

Pentadbiran

Daerah Jempol ditadbir oleh Majlis Perbandaran Jempol dan berpusat di Bandar Seri Jempol. Daerah ini dibahagikan kepada lima buah mukim, tiga bandar dan tujuh pekan.
tiada|thumb|279x279px|Peta daerah Jempol

Mukim
 Jelai
 Kuala Jempol
 Rompin
 Serting Hilir
 Serting Ulu

Bandar/Pekan
 Bandar Serting
 Bandar Bahau
 Bandar Seri Jempol
 Pekan Bahau
 Pekan Batu Kikir
 Pekan Kuala Jelai
 Pekan Rompin
 Pekan Ladang Geddes
 Pekan Mahsan
 Pekan Serting Tengah

Dari segi pentadbiran adat, Jempol merupakan salah satu daripada Luak Tanah Mengandung yang mengelilingi wilayah diraja Seri Menanti dan bernaung di bawah Yamtuan Besar. Luak Johol mentadbir kawasan di sebelah timur daerah ini.thumb|Majlis Perbandaran Jempol

 Geografi 
Daerah Jempol terletak di timur Negeri Sembilan dan merupakan daerah terbesar di Negeri Sembilan. Daerah ini bersempadan dengan daerah Jelebu di barat laut, Kuala Pilah di barat, Tampin di selatan dan negeri Johor serta Pahang di timur.

 Iklim 
Iklim di daerah ini ialah iklim khatulistiwa (Af). Purata suhu ialah . Bulan Mei merupakan bulan yang paling panas di kawasan ini dengan suhu mencecah . Bulan Disember dikategorikan sebagai bulan paling sejuk dengan suhu  . Purata kerpasan di Jempol adalah 1,960.8 milimeter pertahun. Bulan Disember merupakan bulan paling tinggi kerpasan dengan 237.9 milimeter manakala bulan yang paling rendah pula Februari dengan 105.5 milimeter.

Demografi
Berdasarkan bancian Malaysia 2020 jumlah penduduk di Daerah Jempol ialah seramai 127,199 orang dengan kepadatan penduduk 86 orang perkilometer persegi yang dikategorikan sebagai taburan penduduk sederhana. Lebih separuh penduduk di daerah ini merupakan Bumiputera, membentuk 69 peratus penduduk. Kaum kedua terbesar merupakan kaum Cina diikuti India. Sebanyak empat peratus penduduk merupakan bukan warganegara.https://www.dosm.gov.my/mycendash/

Nisbah penduduk lelaki kepada penduduk wanita ialah 107:100. Terdapat 36,982 tempat kediaman dengan sebanyak 32,294 isi rumah. Purata saiz isi rumah pula dicatatkan seramai empat orang dalam sebuah rumah. Lebih 82 ribu penduduk dalam kalangan umur bekerja, 34 ribu dalam golongan muda dan selebihnya 10 ribu orang merupakan warga tua.
KewarganegaraanKaumJumlahWarganegara MalaysiaBumiputera84,836Cina21,084India15,450Lain-lain475Bukan warganegaraN/A5,354

 Agama 
Majoriti penduduk di daerah Jempol beragama Islam yang terdiri daripada penduduk berbangsa Melayu dan beberapa etnik lain. Agama kedua terbesar merupakan agama Buddha yang kebanyakannya dianuti penduduk berbangsa Cina. Agama ketiga terbesar merupakan agama Hindu yang majoritinya terdiri daripada penduduk berbangsa India. Penduduk berbangsa bumiputera lain dan etnik yang lain terdiri daripada mereka yang menganut Kristian dan beberapa agama lain serta tidak beragama.
AgamaJumlahIslam86,474Buddha19,458Hindu15,912Kristian1,986Lain-lain1,068Tidak beragama2,300Tidak diketahui1

 Perhubungan 
Antara laluan kenderaan utama di daerah ini termasuklah  Laluan Persekutuan 10 yang bermula dari Gemas menuju ke Bahau, Bandar Seri Jempol, Air Hitam dan terus ke utara menuju ke Temerloh, Pahang.  Laluan Persekutuan 11 pula menghubungkan Bandar Seri Jempol dengan Batu Kikir (menuju barat) dan Bandar Tun Abdul Razak, Rompin(menuju timur).  Laluan Persekutuan 13 menghubungkan Bahau dengan Juasseh.

Jempol juga boleh dihubungkan dengan negeri Pantai Timur melalui Laluan KTM Pantai Timur (ECRL) yang mempunyai hentian di stesen kereta api Bahau.
Politik
Pihak Berkuasa Tempatan (PBT)
Kawasan di dalam daerah Jempol ditadbir oleh Majlis Perbandaran Jempol (MPJEMPOL). 

Ahli Parlimen
Ahli Parlimen 
YB Dato' Shamsulkahar Mohd Deli

Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN)
ADUN 
YB Tuan Mohd Fairuz Mohd Isa

ADUN 
YB Tuan Mustapha Nagoor

ADUN 
YB Dato' Mohd Zaidy Abdul Kadir

ADUN 
YB Tuan Teo Kok Seong

 Rujukan 

Kategori:Daerah di Negeri Sembilan
Kategori:Sempadan Negeri Sembilan–Pahang
Kategori:Sempadan Johor–Negeri Sembilan