Tuaran, Sabah

Daerah Tuaran merupakan sebuah daerah di Bahagian Pantai Barat, barat daya negeri Sabah, Malaysia. 

Pusat pentadbiran daerah ini terletak di Pekan Tuaran. Antara pekan utama lain yang terletak di daerah ini termasuklah Tamparuli, Kiulu dan Tenghilan. Majoriti penduduk di daerah Tuaran merupakan masyarakat Kadazandusun. Tuaran juga merupakan salah satu daerah di Sabah yang terletak berhampiran dengan Kota Kinabalu, dan ia dianggap sebagai sebahagian daripada kawasan Kota Kinabalu Raya .

 Etimologi 
Nama Tuaran dipercayai berasal dari perkataan “Tawaran” iaitu tawaran yang diperolehi semasa proses tawar-menawar semasa jual beli di Tamu. Para petani yang terdiri daripada suku kaum Dusun dari perkampungan tanah rata dan bukit datang ke Tamu untuk menjual hasil tanaman mereka kepada para nelayan pesisir pantai yang terdiri daripada suku kaum Bajau serta masyarakat Cina yang tinggal di kawasan pekan. Proses tawar menawar atau tawaran inilah yang menghasilkan nama Tuaran.

 Pentadbiran 
Daerah Tuaran terletak di bawah pentadbiran Majlis Daerah Tuaran yang berpusat di Pekan Tuaran. Terdapat dua daerah kecil dalam daerah Tuaran iaitu Daerah Kecil Tamparuli dan Daerah Kecil Kiulu. Daerah Tuaran juga dibahagikan kepada 16 mukim;

 Mukim Berungis
 Mukim Indai
 Mukim Mangkaladoi
 Mukim Mengkabong
 Mukim Lembah
 Mukim Nabalu
 Mukim Pantai
 Mukim Pekan
 Mukim Serusop
 Mukim Tambalang
 Mukim Tamparuli
 Mukim Tengah
 Mukim Tenghilan
 Mukim Topokon
 Mukim Tuaran Bandar
 Mukim Ulu

Dari segi politik, Daerah Tuaran merangkumi empat kawasan DUN iaitu Kiulu, Pantai Dalit, Sulaman dan Tamparuli yang terletak di bawah Parlimen Tuaran.

 Geografi 
Daerah Tuaran terletak di barat laut negeri Sabah, bersempadan dengan;

 Daerah Kota Belud di timur
 Daerah Ranau di tenggara
 Daerah Penampang dan Tambunan di selatan
 Daerah Kota Kinabalu di barat
 Laut China Selatan di barat laut

Keadaan bentuk muka bumi Daerah Tuaran kebanyakannya merupakan kawasan tanah rendah di sebelah pesisir pantai manakala di kawasan pedalamannya pula merupakan kawasan tanah tinggi yang berbukit bukau. Titik tertinggi daerah Tuaran terletak di Gunung Alab yang mencapai ketinggian 1,951 meter, Sungai terpanjang di daerah ini pula ialah Sungai Tuaran manakala pulau terbesar ialah Pulau Lipan.

 Demografi 
Berdasarkan bancian Malaysia 2020, jumlah penduduk di daerah Tuaran ialah seramai 135,665 orang dengan kepadatan penduduk 120  orang perkilometer persegi yang dikategorikan sebagai taburan penduduk padat. Majoriti penduduk di daerah Tuaran merupakan penduduk berbangsa Kadazan-Dusun, dan antara etnik lain termasuklah Bajau dan Melayu.
+Bilangan penduduk mengikut bangsa pada tahun 2020.StatusBangsaJumlahWarganegaraMelayu13,503Bumiputera lain110,580Cina3,035India159Lain-lain911Bukan warganegara -7,477Jumlah135,665

 Agama 
Di daerah Tuaran, agama Islam merupakan agama paling ramai penganut dengan peratusan lebih 62 peratus diikuti agama Kristian sebanyak 36 peratus dan agama Buddha sebanyak satu peratus. Agama Hindu dan lain-lain serta tidak beragama mencatatkan kurang satu peratus.
+Pecahan agama di Tuaran (2020)AgamaJumlah pendudukIslam84,285Kristian49,119Buddha2,030Hindu118Lain-lain58Tidak beragama49

 Kemudahan 
Daerah Tuaran dilengkapi dengan pelbagai kemudahan awam di sekitar daerah. Terdapat 75 buah sekolah rendah, 10 buah sekolah menengah, enam buah balai polis, sebuah balai bomba, satu hospital kerajaan, enam buah klinik kesihatan, 13 klinik desa dan dua buah klinik komuniti di sekitar daerah.

 Ekonomi 

 Perindustrian 
Seluas 70% daripada kawasan yang telah ditetapkan oleh Kerajaan sebagai Zon Perindustrian Kota Kinabalu adalah terletak di Daerah Tuaran. Ini sekaligus merapatkan lagi jurang tanah kosong diantara Daerah Tuaran dengan Bandaraya Kota Kinabalu.

 Pertanian 
Kedudukan Ekonomi penduduk daerah Tuaran adalah bergantung kepada hasil pertanian. Pada asasnya, daerah Tuaran mempunyai keluasan kawasan yang berpotensi untuk pertanian. Sehingga kini, keluasan yang diusahakan berjumlah 16,165.55 hektar. Berikut adalah jenis tanam-tanaman yang ditanam:-
PertanianNo.Jenis TanamanKeluasan yang ditanam (Ha)1Getah9491.02Padi2,619 ha
(Sawah - 2,389) (Padi Bukit - 230)3Buah-buahan (Campuran)20,519.3 ha4Kelapa Sawit427.8 ha5Nenas325 ha6Pisang220 ha7Sayur-Sayuran136.7 ha8Kelapa43.9 ha9Tembikai31 ha10Kontan393.3 ha11Rempah
(Halia/Kunyit/Lengkuas/Serai)56.0 ha

 Pautan luar 

Daerah Tuaran