Bahasa Melayu Pahang

Bahasa Melayu Pahang (Jawi: بهاس ملايو ڨهڠ) ialah sebuah Bahasa Austronesian dan suatu varian bahasa Melayu yang ditutur di negeri Pahang, Malaysia. Bahasa ini terbahagi kepada tiga bahagian, iaitu bahagian Pahang Hilir termasuk di sekitar Pekan dan Rompin; bahagian Pahang Tengah termasuk di sekitar Maran, Bera, Temerloh dan Chenor; serta bahagian Pahang Hulu termasuk di sekitar Kuala Lipis, Raub, Jerantut dan Tanah Tinggi Cameron. Manakala bahasa yang dituturkan di Pulau Tioman iaitu Bahasa Melayu Tioman dianggap berbeza daripada bahasa ini. Bahasa ini juga sering dianggap sama dengan Bahasa Terengganu dan Bahasa Kelantan. Bahasa ini mempunyai keunikan tersendiri dari segi penuturan dan istilah yang digunakan. Kebanyakan istilah tersebut tidak ada dalam Bahasa Melayu Piawai dan disebut dengan sebutan berbeza. Agak jarang bahasa ini digunakan kerana takut dapat membatasi komunikasi antara masyarakat. Secara umum masyarakat pengguna Bahasa Melayu tidak menyedari kewujudan varian ini dan dianggap bahawa varian tersebut ialah Bahasa Melayu Piawai.

 Kosa kata 
 Bahasa Melayu Piawai  Bahasa Melayu Pahang  saya * kawan,kawang,kuwan,Kuan, ( Pekan, Maran, Rompin dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah )  

* kaweh,kawas,kuai, ( Jerantut, Lipis, Raub dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah ) 

* koi, ( Temerloh, Bera dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah )  

* kas,kaeh,kash,kah,keh, ( Lipis, Raub, Jerantut dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah ) 

* akuq,akuk, ( Hulu Tembeling, Jerantut dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah ) 

* kencah,kencoh, ( Hulu Rompin ) 

* kon,kun,koin,koing, ( Bentong, Lanchang, Temerloh dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah ) 

* man, ( Pulau Tioman, * mungkin dianggap sebagai bahasa yang berbeza ) 

* kamin, ( Temerloh, Bentong dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah ) 

* aye (Saya)  

* kome,kume,komeh,kemeh,komo, ( seluruh pahang dan berbeza cara sebutan mengikut dialek masing-masing, * erti sebenar membawa maksud kami tetapi membawa maksud saya untuk keadaan yang lebih sopan)  awak  awok (awak), aok, ork, ( seluruh Pahang ) 
oak, ( Jerantut, Lipis, Raub dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah )

engka, ka, ( Kuantan dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah )

oung, ong, omm, ( Hulu Tembeling, Jerantut dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah )

aji, ( Pulau Tioman * mungkin dianggap sebagai bahasa yang berbeza )

wah, ( Pulau Tioman * mungkin dianggap sebagai bahasa yang berbeza )

diri, ( Chenor, Bera dan kawasan sekitarnya / sempadan daerah )

di, ( Pulau Tawar )

kucah, kucoh, ( Hulu Rompin )

kai, ( Hulu Rompin ) mereka  demeh, dime, gon, decah yang itu  hok tu  yang ini hok ni  beritahu  royek, kabo (khabar), suroh, beringor, beretong, wayat rambutan muktan, mutan keluar  tubik, keluor (keluar)  orang  ora (orang) oang, oghang, ogha, urang, ughang, ugha  tidur  reloh, retuh, machoong, mole buang air besar  ronoh, perot (perut), berok, meruntuh, meruyas,  kenapa  ngaper (mengapa), 
matnyer, 

bakpe, 

maek, 

masék plastik  jabir, kampit, sumpit, kelompeng, plestik/pestik bekas plastik  molor  selimut gebor  selalu  senalo, sokmo  jenis  jenih (jenis)  malas maleh (malas) tok kose letih  kehut, kohot, kohouk, tok rot, re'er gelojoh  polok, orkak, hokok, huduh, kebobo baiki  bele  tilam  lece, lembayk penuh mombong, melengey, merunju, mumbu, merabom, menumpi di sana  setoho  di sini  seneha macam ini  geneha macam itu  genoho suruh  nyeraya  kebas kaki  sesemut, senyor, sereban budu  pede  tercekik  mengkelan, gesok selirat  sengkelik  leka  ralik  tangis  rahang, lalok, merabok pening  oteng, ketoyong bengkak  merenin, mumo telekung  mahane, menkane tipu  pedo'oh, bobok, mahom, mungkor, tumbuong, ngakel, ngecong, ngarang, meraban, lembang, kutau, cengkelat malu  kenyar, konyo, jengie, kongo, jaluk berhati-hati  berambi tidak berhati-hati  ledei boleh  emboh sanggup  cekok, cekak mudah  sedey, seder bosan  cemuih goyang  olen, ogey lemas  cengkelik lari laju  coteing, mencibang, menciput, mencurat, mencicit, memoteng, mentibang, mencenceng takut  kerayan

 peringatan: sesetengah perkataan boleh membawa maksud yang berbeza mengikut berlainan kawasan.

 Pecahan Dialek Pahang 
Terdapat banyak jenis dialek dalam Pahang. Cubaan untuk mengklasifikasikan dialek Pahang ini kepada beberapa pecahan dialek ternyata susah, namun seorang sarjana bahasa, Asmah Omar menyenaraikan terdapat 8 jenis dialek Pahang iaitu Pekan, Benta, Raub, Ulu Tembeling, Rompin, Temerloh, Kuala Lipis dan Bentong. Dialek yang dituturkan di Kuantan, Jerantut dan beberapa bahagian di Pekan juga berbeza daripada beberapa aspek.

Ada juga yang mengklasifikasikan dialek Pahang berdasarkan sungai Pahang, Mereka membahagikan dialek Pahang kepada tiga kumpulan berdasarkan Sungai Jelai, Sungai Tembeling dan Sungai Pahang. Sungai Jelai dan Sungai Tembeling bertemu di Kuala Tembeling membentuk Sungai Pahang yang seterusnya mengalir ke Laut China Selatan. 
Bahasa Melayu PiawaiPekanBentaRaubUlu TembelingRompin (ulu)TemerlohKuala LipisBentong Sayakawan, kawang, 
kuwan, Kuankas, kaeh, 
kash, kah, 

kehkas, kaeh, 
kash, kah, 

keh

Kawah, kawehAkukkencah, kencohkoi, kaminkas, kaeh, 
kash, kah, 

keh kon, kun, 
koin, koing, 

Kaminkalaukalakalaamaekalaamonmengkala,  mengkalo, kala, kaloamemun, mengkalaukenapabakpemaeknyemaeknyeMaseknapengapemaeknyemaek, kenapo, ngapo

 Perkataan yang berpenghujung 'an','am','ang' 
Perkataan piawai yang berpenghujung an biasanya disebut /ai̯/ manakala untuk am dan ang disebut /ar/.

  Dialek Bahasa Melayu Piawai  Dialek Hulu Pahang Dialek Barat PahangDialek Hulu Tembeling Dialek Pahang TengahDialek Pahang HilirDialek Pahang TimurSub-DialekUmumUmumTemerloh UtaraTemerloh SelatanBera an jangan  jangae jangaehjangaehjangaitjangaejangaenjangaengjangang ikan  ikae ikaehikaehikaitikaeikaenikaengikang depan  depae depaehdepaehdepaitdepaedepaendepaengdepang makan  makae makaehmakaehmakaitmakaemakaenmakaengmakang am ayam  aya ayaoayaayapayangayaangayanayaengayangmalammalamalaomalamalapmalangmalaangmalanmalaengmalangmacammacamacaomacamacapmacangmacaangmacanmacaengmacang ang tebang  teba tebaotebaetebaktebangtebaangtebantebaengtebang padang  pada padaopadaepadakpadangpadaangpadanpadaengpadang tulang  tula tulaotulaetulaktulangtulaangtulantulaengtulang pisang  pisa pisaopisaepisakpisangpisaangpisanpisaengpisang

 Perkataan yang berpenghujung 'a' 
 Bahasa Melayu Piawai  Bahasa Melayu Pahang
UmumBahasa Melayu Pahang
BentongBahasa Melayu Pahang
Hulu TembelingBahasa Melayu Pahang
Hulu Rompin baca  bace/mace baco/macobaceqbacok dua  duwe duwoduweqduwok buta  bute butobuteqbutok rasa  rase rasoraseqrasok sama  same samosameqsamok tiga  tige tigotigeqtigok

 Bunga Bahasa 
 Bunga Bahasa  Maksud  ork, dak  tidak  doh  jadi (kata seru)  har, hor  baik (kata seru)  dok, idok  bukan  yak  iyakan

 Kata penguat 
 Kata Penguat  Maksud  manih meletiang, manih letiang, manis leju, manis medu  sangat manis  pahit lepang  sangat pahit  tawor heber  sangat tawar  itar legang  sangat hitam  lawo mat  sangat cantik  busuk melantong, busuk lantong  sangat busuk  ngerlang  sangat cerah  wangi merohong sangat wangi  tebei bakut  sangat tebal  masar menaung  sangat masam  ketor ngelugut  sangat mengeletar

Lihat juga
Bahasa Melayu
Bahasa Melayu Kelantan
Bahasa Melayu Terengganu
Bahasa Melayu Perak

Kategori:Pahang
Kategori:Bahasa Melayu
Kategori:Bahasa di Malaysia
Kategori:Bahasa-bahasa Melayu