Bajak

kiri|thumb|250px|Membajak dengan lembu. Miniatur dari manuskrip awal abad keenambelas sajak Bahasa Inggeris Pertengahan God Spede ye Plough, di Muzium British

Bajak, tenggala atau luku ialah sejenis alat yang digunakan dalam perkebunan untuk menggemburkan tanah sebagai persediaan menanam biji benih. Bajak merupakan alat berguna dalam sejarah, walaupun keadaannya yang sederhana. Alat ini kebiasaannya diperbuat daripada kayu halban oleh sebab sifatnya yang kukuh dan mudah untuk dibentuk.

Masyarakat Melayu secara tradisinya menggunakan bajak serta tenaga daripada binatang penarik yang menarik bajak seperti kerbau untuk membajak sawah. Hal ini berterusan sehinggalah British membawa masuk mesin pembajak dan traktor sebagai teknologi dalam pertanian. Bajak juga dicatatkan bahawa ia merupakan salah satu alat pertanian yang mempunyai nilai-nilai arca, membuktikan kesenian masyarakat dahulu dalam menghasilkan alatan daripada kayu.

Bahagian-bahagian bajak
Mata bajak
Mata bajak dikenali dengan pelbagai nama, seperti sungkal bajak, nayam dan lanjam. Manakala besi yang ada pada hujung mata bajak dikenali sebagai mata pahi. Mata tenggala diperbuat daripada besi atau kayu yang keras, berbeza daripada bahagian bajak yang lain yang diperbuat daripada kayu.

Kuk
Bajak seharusnya mempunyai kayu kuk (juga dikenali sebagai igu) di tengah-tengah untuk diletakkan pada binatang seperti lembu, kerbau atau kuda yang menarik bajak. Binatang ini disebut sebagai binatang penarik. Kuk juga dikenali sebagai gandar yang merujuk kepada tangkai yang ada pada bajak.

Rujukan

Kategori:Pertanian