Kereta Api Bawah Tanah Bandar Raya New York

Kereta Api Bawah Tanah Bandar Raya New York (Inggeris: New York City Subway) adalah sebuah rangkaian transit aliran yang meliputi boro Bandar Raya New York iaitu Manhattan, Brooklyn, Queens, dan Bronx. Sistem ini dimiliki oleh kerajaan Bandar Raya New York dan disewakan kepada Penguasa Pengangkutan Bandar Raya New York, sebuah agensi bersekutu dengan Penguasa Pengangkutan Metropolitan (MTA) yang diuruskan oleh kerajaan negeri tersebut. Dibuka pada 27 Oktober 1904, sistem transit tersebut merupakan salah satu sistem pengangkutan awam tertua, paling banyak digunakan, serta mempunyai jumlah stesen terbanyak di seluruh dunia.

Rangkaian ini beroperasi sepanjang 24 jam sehari 7 hari seminggu sepanjang tahun kecuali dalam keadaan kecemasan ataupun bencana alam. Menurut jumlah penumpang tahunan, ia adalah sistem transit aliran tersibuk di Hemisfera Barat dan dunia Barat, serta sistem pengangkutan alirah rel yang ke-11 tersibuk di dunia. Pada tahun 2022, kereta api tersebut membawa sebanyak 1,793,073,000 penumpang. Tarikh 29 Oktober 2015 menandakan rekod jumlah penumpang tertinggi dalam tempoh sehari, di mana lebih daripada 6.2 juta penumpang menggunakan rangkaian tersebut sejak mulanya pemantauan data penggunaan secara berkala pada tahun 1985.

Sistem tersebut juga merupakan salah satu sistem transit al terpanjang di dunia dengan meliputi sejauh 399 km (248 batu), termasuk 1,070 km (665 batu) laluan pendapatan membawa jumlah keseluruhan sebanyak 1,370 km (850 batu) termasuk laluan tanpa pendapatan. Daripada 28 laluan sistem ini, 25 daripadanya melalui Manhattan. Sebahagian besar dari kereta api tersebut di luar Manhattan adalah terangkat, di tambak, atau tanah ditarah, dan beberapa bahagian trek berada pada aras bumi. 40% daripada trek berada di atas tanah. Kebanyakan laluan-laluan dan stesen-stesen menawar perkhidmatan ekspres serta perkhidmatan tempatan, di mana laluan ini biasanya mempunyai tiga atau empat trek. Biasanya, dua trek di bahagian luar digunakan oleh perkhidmatan kereta api tempatan, manakala satu atau dua trek bahgian dalam digunakan unutk  perkhidmatan kereta api ekspres.

Pada tahun 2018, belanjawan rangkaian ini mencecah sebanyak AS$8.7 bilion, dibiayai dengan kutipan tambang, tol jambatan, dan cukai serantau yang ditetapkan, serta pembiayaan langsung dari kerajaan negeri dan tempatan.

 Rujukan 

 Pautan luar 

 Maklumat umum 
MTA NYC Transit Subways  - Tapak sesawang rasmi dengan peta dan jadual perjalanan
Nycsubway.org - Layanan menyeluruh sistem semasa dan sejarah, termasuk peta sejarah dan trek
NYCT Subway Service@NYCTSubwayScoop - Laman suapan web rasmi Twitter
MTA Arts for Transit - Panduan kesenian rasmi MTA
MTAinfo - Laman YouTube rasmi MTA
MTA.info - Laman Facebook rasmi MTA
MTAPhotos' Photostream - Laman web gambar Flickr rasmi MTA
MTA@MTAInsider - Laman suapan web rasmi Twitter MTA 

 Maklumat bersejarah 
MTA's own time line of events
Early Days of the NYC Subway  – Pertunjukan slaid oleh Majalah  Life
The New York City Subway: A Century by John Stern
"Stesen yang Ditinggalkan" - Sejarah stesen kereta api bawah tanah yang telah ditinggalkan
The Subway Issue – Bahagian berita wilayah khas Oktober 2010 oleh The New York Times
"America's Newest Subway, First Built In Model", October 1931, Popular Science