Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay

Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay atau nama ringkasnya SMJK Phor Tay, merupakan sebuah Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Cina yang terletak di 731, Jalan Sungai Dua,. Sekolah ini merupakan sekolah beragama Buddha.

Pada tahun 2025, Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay memiliki 968 pelajar lelaki dan 1035 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 2000 orang. Ia mempunyai seramai 143 orang guru.

Sejarah
 Sejarah Ringkas Institusi Phor Tay 
Selepas Sami Fung Lian tiba di Pulau Pinang, beliau giat menyebarkan ajaran Buddha dan mendapat penghormatan yang tinggi daripada masyarakat perantauan di Tanah Melayu dan Singapura. Beberapa penganut telah mengambil inisiatif untuk mengumpul dana bagi membeli sebidang kebun buah-buahan di Jalan Gottlieb, Pulau Pinang bersama tiga buah rumah lama, yang kemudian diwakafkan kepada Sami Fung Lian sebagai pusat dakwah.

Pada 9 Mac 1935, Sami Fung Lian menubuhkan Institusi Phor Tay, yang merupakan pusat agama Buddha pertama di seluruh Tanah Melayu yang ditubuhkan sepenuhnya oleh golongan wanita. Sami Fung Lian menjadi ketua pertama bagi Institusi Phor Tay dan menetapkan tiga matlamat utama, iaitu menyebarkan ajaran Buddha, menempatkan anak-anak yatim, dan memajukan pendidikan berteraskan ajaran Buddha. Beliau aktif dalam usaha dakwah dan juga merancang aktiviti biara serta latihan rohani untuk anak murid. Beliau pernah memimpin anak murid melawat pelbagai biara dan tokoh tua di China, serta mengunjungi tempat suci agama Buddha di India dan Myanmar. Kemudian, bangunan asrama sami dibina dan dua orang tokoh besar iaitu Sami Dao Jie dan Sami Ci Hang telah dijemput untuk memberikan syarahan mengenai teks-teks Mahayana di institusi tersebut.

Namun, Sami Fung Lian, meninggal dunia pada 27 Ogos 1937 pada usia 36 tahun. Pada tahun 1940, jawatan beliau telah digantikan oleh orang lain.

 Sejarah Ringkas Sekolah Phor Tay 
Pada tahun 1940, sekolah Phor Tay telah ditubuhkan atas kebenaran dua sami buddha dan sokongan oleh Ong Dong Shu dengan menjemput guru dari Sekolah Perempuan Hokkien Pulau Pinang (kini dikenali sebagai SMJK Perempuan China Pulau Pinang) menjadi guru sukarela pada waktu petang. 

Selepas tercetusnya Perang Dunia Kedua pada tahun 1941, rancangan pengembangan sekolah tergendala dan sekolah turut dihentikan operasinya.

Pada Ogos 1945, selepas tamat Perang Dunia Kedua, Sami Yan Ben menggesa Institusi Phor Tay untuk beroperasi sekolah secepat mungkin disebabkan oleh penambahan jumlah pelajar yang mendadak, warga sekolah membuat keputusan untuk menubuhkan sebuah sekolah rendah rasmi untuk menampung kanak-kanak yang keciciran pendidikan, terutamanya daripada keluarga kurang mampu.

 Sekolah Rendah Phor Tay / Tadika Phor Tay / Sekolah Menengah Phor Tay / Kelas Perdagangan Sekolah Menengah Vokasional Phor Tay 
Pada 12 Januari 1946, “Sekolah Rendah Phor Tay” secara rasminya didaftarkan dengan nama “Sekolah Rendah Phor Tay di bawah Institusi Phor Tay”. Dengan sokongan pelbagai pihak, sekolah ini berkembang dengan baik dan menjadi sekolah rendah agama Buddha pertama di seluruh Tanah Melayu. Sejak penubuhannya, sekolah ini sudah memiliki satu kelas tadika. Pada tahun 1949, bilangan kelas ditambah dan dinamakan sebagai Tadika Phor Tay, yang masih merupakan sebahagian daripada sekolah rendah. Kemudian, selepas kerajaan menggubal undang-undang pada tahun 1973 bagi mengawal institusi pendidikan prasekolah, maka Tadika Phor Tay juga didaftar mengikut peraturan.

Pada tahun 1947, sekumpulan individu yang berminat dalam persembahan opera Beijing  menganjurkan persembahan untuk mengutip dana bagi Sekolah Rendah Phor Tay, dengan jumlah kutipan melebihi RM6,000 bagi menyokong operasi sekolah.

Pada tahun yang sama, ahli perniagaan Aw Boon Haw dari Singapura yang melalui Pulau Pinang dalam perjalanan ke Yangon, Myanmar, terdorong oleh usaha Ong Dong Shu dan lain-lain dalam memajukan agama Buddha dan pendidikan Cina. Beliau menderma sebanyak RM300,000 kepada Institusi Phor Tay. Kampus tersebut disiapkan pada Disember 1949 dan menjadi kampus Jalan Gottlieb yang masih digunakan hari ini, merangkumi bangunan sekolah rendah, asrama anak yatim dan Dewan Utama. 

Pada April 1950, Aw Boon Haw sendiri menghadiri upacara perasmian dan menjemput Sami Fa Fang untuk menyempurnakan pembukaan altar Buddha, manakala Yeap Chor Ee memotong reben perasmian. Majlis tersebut dihadiri lebih seribu tetamu dan berjalan dengan meriah.

Pada tahun 1950, Persatuan Ping She sekali lagi mengutip dana sebanyak RM40,000 bagi membeli peralatan sekolah untuk Sekolah Rendah Phor Tay.

Pada tahun 1952, lembaga pengelola mula memohon kelulusan daripada jabatan pendidikan untuk menubuhkan Sekolah Menengah Phor Tay dan pada masa yang sama memulakan operasi sekolah. Pengetua pertama ialah Ong Dong Shu. Sekolah Menengah Phor Tay pada ketika itu dijalankan secara percubaan. Oleh sebab pegawai pendidikan mengusulkan penubuhan sekolah vokasional, lembaga agak ragu-ragu. Akhirnya, mereka memutuskan untuk menjalankan dua aliran: satu aliran menjalankan kurikulum sekolah menengah biasa dengan tambahan subjek agama Buddha, manakala satu lagi menumpukan kepada kelas jahitan.

Pada tahun 1954, kerajaan meluluskan permohonan pendaftaran rasmi “Sekolah Menengah Phor Tay”, dan membenarkan pelajar Tingkatan 3 menduduki peperiksaan Lower Form Certificate of Education. Keputusan ini menggembirakan para guru dan pelajar. Keputusan Lower Form Certificate of Education menunjukkan bahawa kohort pertama pelajar Tingkatan 3 Sekolah Menengah Phor Tay mencatat keputusan terbaik di seluruh Pulau Pinang. Kemudian, kelas jahitan diubah menjadi kelas perdagangan. .

Pada tahun 1955, Sekolah Menengah Phor Tay merancang untuk menambah kelas menengah atas. Pada masa yang sama, Sami Zhu Mo dan para wakil kuil dari seluruh negeri berkumpul di Pulau Pinang untuk membincangkan penubuhan persatuan Buddha. Sebagai memperingati sambutan Hari Wesak ke-2500 menurut kalendar Buddha, Sami Zhu Mo, Master Zhi Kun, Sami Ben Dao, Sami Guang Yu dan para tokoh lain memberikan sokongan penuh, lalu melancarkan kempen membeli tanah untuk memperluas kawasan sekolah, termasuk dewan besar, makmal sains, perpustakaan dan bilik darjah biasa. Pada Disember tahun yang sama, Sami Guang Yu bersama Pengetua Ong Dong Shu, ahli lembaga Chen Xin Ping dan Ho Ci Xin mengunjungi kuil-kuil seluruh negeri untuk mengutip derma. Pada April 1956, Sami Ben Dao, Pengetua Ong Dong Shu, dan Chen Xin Ping kembali melawat kuil-kuil di Malaysia dan Singapura untuk meneruskan kutipan. Kesemua sumbangan mencecah RM60,000.

Pada tahun 1958, Sekolah Menengah Phor Tay menambah kelas perdagangan menengah atas secara rasmi, menjadi langkah pertama ke arah pembentukan pendidikan peringkat menengah atas. Tahun yang sama, Sekolah Rendah Phor Tay menerima bantuan kerajaan dan menjadi Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Phor Tay.

Pada tahun 1959, Pengetua Ong Dong Shu bersara, lalu digantikan oleh layman Poh Ching Xi.

Awal tahun 1960, Sekolah Menengah Phor Tay memulakan semula kelas aliran sastera dan sains bagi menengah atas, sekali gus menjadikannya institusi pendidikan agama Buddha lengkap yang menawarkan pendidikan menengah rendah dan atas.

 Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay 
Antara tahun 1952 hingga 1961, Sekolah Menengah Phor Tay beroperasi sebagai sekolah swasta, dengan dua aliran utama iaitu akademik (sastera dan sains) dan perdagangan.

Pada tahun 1962, lembaga pengelola menerima bantuan kerajaan dan kemudian sekolah dinamakan sebagai “Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay”, manakala aliran perdagangan dipisahkan menjadi Sekolah Menengah Persendirian Phor Tay.

Dengan kerjasama erat antara lembaga pengelola dan kakitangan keempat-empat sekolah, sistem pendidikan Phor Tay terus beroperasi selama beberapa dekad.

Pada Julai 1963, “Delegasi Lawatan Buddha Republik China” tiba di Pulau Pinang. Rombongan ini terdiri daripada Master Xing Yun, Sami Bai Sheng, Sami Xian Dun, Sami Jing Xin, serta ahli awam Zhu Fei. Persatuan Buddha Malaya (yang dinamakan semula sebagai Persatuan Buddha Malaysia pada tahun 1969) menganjurkan majlis sambutan di Institusi Phor Tay. Majlis disambut oleh para tokoh seperti Sami Zhu Mo, Sami Yan Pei, Sami Zhen Guo, Sami Guang Yu dan Sami Guang Yi, serta diselia oleh Pengetua Chan Siu Eng dari Sekolah Rendah Phor Tay selaku pengacara majlis.

Delegasi turut melawat Institusi Phor Tay, Sekolah Rendah Phor Tay, dan Sekolah Menengah Phor Tay, diiringi oleh Pengetua Chan Siu Eng dan Poh Ching Xi . Mereka juga mengunjungi Bukit Bendera, Kwong Wah Yit Poh, akhbar Sing Pin Daily (kini Guang Ming Daily), serta taman bunga Red Hair Garden (kini Taman Botani Pulau Pinang).

Pada 26 Julai, Pengetua Poh Ching Xi menjemput keempat-empat bhikkhu untuk menyampaikan ceramah dan syarahan kepada lebih seribu pelajar.

Pada tahun 1976, Pengetua Poh Ching Xi bersara dan Encik Lim Gin Hai mengambil alih jawatan tersebut.

Tahun 1995 Encik Lim Gin Hai dilantik sebagai Pengetua Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Chung Ling Butterworth, dan tempat beliau diambil alih oleh Penolong Kanan Hal Ehwal Pelajar Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay ketika itu, iaitu Yong Yue Fatt.

Pada tahun 2004, Pengetua Yong Yue Fatt bersara, dan tempat beliau diganti oleh Encik Mok Jun Fat. Dalam tempoh tiga bulan sebelum pelantikan rasmi Mok Jun Fat, Penolong Kanan Pentadbiran ketika itu, Puan Lim Li Fang, memangku jawatan pengetua dengan kelulusan Jabatan Pendidikan Negeri Pulau Pinang.

 Pemindahan ke Daerah Barat Daya 
Pada tahun 2007, Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay menerima surat kelulusan pemindahan dari Kementerian Pendidikan Malaysia untuk berpindah ke bahagian selatan Daerah Timur Laut, Pulau Pinang yang berhampiran dengan Daerah Barat Daya di kawasan Sungai Ara. Pada 22 Ogos tahun yang sama, dalam majlis yang dihadiri oleh para sami, pengerusi lembaga pengelola Encik Tan Huo Yam, ahli lembaga dan penyokong pendidikan Cina, Ketua Menteri Pulau Pinang ketika itu, Koh Tsu Koon, merasmikan upacara pecah tanah.

Pada tahun 2008, Pengetua Mok Jun Fat bersara dan digantikan pada hujung tahun oleh Encik Lai Boon Siong. Dalam tempoh kekosongan sementara, jawatan pengetua dipangku sekali lagi oleh Penolong Kanan Pentadbiran, Puan Lim Li Fang. Projek pembinaan kampus baru berjalan lancar dan bersiap sedia menyambut peranannya yang baharu.

Kampus baharu di Sungai Ara mula beroperasi secara rasmi pada tahun 2009, dan Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Phor Tay berpindah sepenuhnya keluar dari kampus asal di Jalan Gottlieb. Sekolah ini juga berubah daripada sekolah perempuan kepada sekolah campuran dengan menerima kemasukan pelajar lelaki buat pertama kalinya. Kampus lama Jalan Gottlieb kemudiannya digunakan oleh Sekolah Menengah Persendirian Phor Tay.

Untuk tujuan pentadbiran dan kemudahan, lembaga pengelola dipecahkan kepada dua entiti yang masing-masing diketuai oleh ketua sami Venerable Wei Wu dari Kuil Tan Seng, Pulau Pinang.

Kohort ke-51 Sekolah Menengah Phor Tay, yang merupakan kumpulan terakhir pelajar perempuan sepenuhnya, menamatkan pengajian pada tahun 2012. Kumpulan ke-52 pada tahun berikutnya menjadi kumpulan pertama pelajar campuran (lelaki dan perempuan) yang menamatkan pengajian.

Pada tahun 2015, keempat-empat sekolah Phor Tay menyambut ulang tahun ke-75 penubuhan mereka.

Pencapaian 

 Alamat
Sekolah Menengah Jenis Kebangsaaan Phor Tay
731, Jalan Sungai Dua, 
11750, Georgetwon
Pulau Pinang, Malaysia
E-mel     = sekolah-6110-cm1@moe-dl.edu.my

 Pautan luar 

Kategori:Sekolah menengah jenis kebangsaan di Malaysia
Kategori:Sekolah menengah di Pulau Pinang

Kategori:Sekolah di Pulau Pinang

Kategori:Sekolah menengah jenis kebangsaan di Pulau Pinang