Kuala Krai, Kelantan

Kuala Krai merupakan salah satu daripada 11 jajahan pentadbiran negeri Kelantan, Malaysia. Ibu daerahnya ialah bandar Kuala Krai. Kuala Krai merupakan jajahan kedua terbesar di Kelantan selepas Gua Musang dengan keluasan 2,329 kilometer persegi. Terdapat tiga daerah utama dalam jajahan dengan pecahan kepada 15 mukim.

 Sejarah 
Kuala Krai yang dibuka di pertembungan dua buah sungai iaitu Sungai Lebir dan Sungai Galas dipercayai telah lama wujud sebagai pusat pentadbiran.

Ini dibuktikan melalui rekod Ibnu Batutta pada abad ke-12 Masihi di mana pada masa itu Kuala Krai merupakan sebuah kota yang telah sedia maju dan masyhur.

Catatan pengembara berbangsa Amazigh dari Maghribi iaitu Ibnu Batutta telah merekodkan bahawa beliau telah mengunjungi Kuala Krai pada tahun 1345 dan beliau bersahabat dengan sultan Kuala Krai iaitu Ratu Urduja Wijayamala Singha anak perempuan kepada Raja Sang Tawal yang juga dikenali sebagai Cik Siti Wan Kembang I.

Pada tahun 1909, pihak British telah menubuhkan jajahan Ulu Kelantan yang merangkumi jajahan Tanah Merah, Kuala Krai dan Gua Musang. Pada masa itu jajahan Jeli masih belum wujud. Jajahan dan bandar Kuala Krai telah dijadikan sebagai pusat pentadbiran jajahan Ulu Kelantan.

Pada 1 September 1977, jajahan Kuala Krai diisytiharkan secara rasmi sebagai sebuah jajahan penuh. 

Pada 1 Julai 1982, daerah Kuala Balah telah dipecahkan daripada jajahan Kuala Krai. Kuala Balah kemudian digabungkan bersama daerah Jeli yang merupakan sebahagian daripada jajahan Tanah Merah dan juga daerah Belimbing dan Kalai sebahagian asal daripada jajahan Yala membentuk jajahan kecil yang baharu iaitu jajahan Jeli.

 Geografi 
Jajahan Kuala Krai terletak di bahagian tengah negeri Kelantan dan berkeluasan lebih 2,329 kilometer persegi. Jajahan Kuala Krai bersempadan dengan Gua Musang di selatan, Jeli di barat, Tanah Merah di barat laut, Besut di timur, Kuala Berang di tenggara dan Machang di utara.

Bentuk muka bumi jajahan Kuala Krai ialah berbukit bukau di sebelah timur, barat, utara dan selatan manakala pamah di sebelah tengah sepanjang aliran sungai Kelantan. Ini menjadikan jajahan Kuala Krai seperti sebuah mangkuk dan sentiasa terdedah kepada banjir besar saban tahun. 

Ketinggian tanah tinggi daripada aras laut kebanyakannya antara 153 meter - 305 meter.  Titik tertinggi jajahan ini menjangkau lebih  915 meter iaitu di sempadan Jajahan Jeli. Dua sungai utama di jajahan Kuala Krai iaitu Sungai Galas dan Sungai Lebir bertemu dan membentuk Sungai Kelantan di bandar Kuala Krai berdekatan Balai Polis Kuala Krai.

 Pecahan pentadbiran 
Jajahan Kuala Krai ditadbir dua pihak berkuasa tempatan iaitu Majlis Daerah Kuala Krai di kawasan utara (dahulu dikenali sebagai Majlis Daerah Kuala Krai Utara) dan Majlis Daerah Dabong di kawasan selatan (dahulu dikenali sebagai Majlis Daerah Kuala Krai Selatan). Jajahan Kuala Krai juga dibahagikan kepada tiga daerah, 15 mukim dan 216 kampung.
tiada|thumb|269x269px|Peta jajahan Kuala Krai

 Daerah Batu Mengkebang
 Mukim Batu Mengkebang
 Mukim Enggong
 Mukim Kenor
 Mukim Kuala Krai
 Mukim Kuala Nal
 Mukim Kuala Pahi
 Mukim Mambong
 Mukim Telekong
 Daerah Dabong
 Mukim Kandek
 Mukim Kuala Geris
 Mukim Kuala Pergau
 Mukim Kuala Stong
 Daerah Olak Jeram
 Mukim Gajah
 Mukim Manek Urai
 Mukim Manjor

 Bandar Kuala Krai

 Demografi 
Berdasarkan bancian Malaysia 2020, jumlah penduduk di Jajahan Kuala Krai ialah seramai 105,007 orang dengan kepadatan penduduk 45 orang perkilometer persegi yang dikategorikan sebagai taburan penduduk jarang. Majoriti penduduk di jajahan Kuala Krai berbangsa Melayu, seramai 96,523 orang.
+Bilangan penduduk mengikut bangsa pada tahun 2020.StatusBangsaJumlahWarganegaraMelayu96,523Bumiputera lain114Cina3,538India846Lain-lain234Bukan warganegara -3,752Jumlah105,007

 Agama 
Di jajahan Kuala Krai, agama Islam merupakan agama paling ramai penganut dengan peratusan 95 peratus diikuti agama Buddha sebanyak tiga peratus. Penganut Hindu pula mencatatkan hampir satu peratus dari jumlah penduduk. Agama Kristian dan lain-lain serta tidak beragama mencatatkan kurang satu peratus.

Kuala Krai berkembang pesat setelah dibuka lebuh raya Kuala Krai-Gua Musang pada Ogos 1983 yang merupakan laluan jalan raya ke Kuala Lumpur dari Kota Bharu. Terdapat stesen keretapi yang menghubungkan Tumpat ke Gua Musang.

 Kemudahan 
Terdapat pelbagai kemudahan yang dibina di seluruh jajahan Kuala Krai. Terdapat sebanyak 54 buah sekolah di jajahan ini;
Jenis sekolahBilanganSekolah Kebangsaan39Sekolah Jenis Kebangsaan2Sekolah Menengah Kebangsaan10Sekolah Menengah Agama2Kolej Vokasional1

 Pengangkutan 
Antara jaringan jalan raya utama di jajahan Kuala Krai ialah Lebuhraya Kuala Krai-Gua Musang yang siap dibina pada tahun 2007. Antara stesen kereta api utama yang menghubungkan jajahan Kuala Krai dengan jajahan lain ialah Stesen Kuala Krai dan Stesen Dabong.

Galeri

Rujukan

Kategori:Jajahan di Kelantan