Stesen Keretapi Ipoh

Stesen Keretapi Ipoh ialah stesen kereta api Malaysia yang terletak di Ipoh,Perak.Ia berfungsi sebagai terminal kereta api utama bagi negeri di bawah Keretapi Tanah Melayu yang menawarkan perkhidmatan KTM ETS.

 Sejarah 
Stesen Ipoh pertama telah dibina pada tahun 1893, berkhidmat selama 20 tahun dan penyatuannya menjadi Kereta api Negeri-Negeri Melayu Bersekutu (FMSR).

Pada tahun 1914, pembinaan stesen kedua dan hotel untuk menggantikan stesen pertama bermula; berdepan dengan kekurangan bahan dan kos buruh yang meningkat semasa Perang Besar,stesen itu hanya siap pada tahun 1917. Bangunan stesen dua tingkat baharu itu dibina dengan ruang yang jauh lebih besar bukan sahaja menempatkan pejabat kereta api,tetapi juga Majestic Hotel, sebuah hotel tertutup yang turut menawarkan restoran dan bar.Pada asalnya menawarkan 17 bilik tidur yang memberikan akses terus ke tingkat dua,Hotel ini menaik taraf bilangan biliknya kepada 21 bilik pada tahun 1936. 

Selama lebih 80 tahun,dari tahun operasi FMSR dan pengganti akhir,iaitu Keretapi Tanah Melayu,susun atur keseluruhan stesen itu sebahagian besarnya kekal tidak berubah disebabkan oleh menaik taraf di seluruh rangkaian kereta api Semenanjung Malaysia yang lebih luas.

Sebagai sebahagian daripada projek pembinaan Landasan Berkembar Elektrik Ipoh-Rawang, stesen Ipoh yang telah diubahsuai dengan ketara sepanjang 2000-an. Perubahan yang paling ketara ialah jumlah pembinaan semula kawasan platform, terdiri daripada platform baru diratakan dengan ketinggian pintu masuk kereta api, dan juga sebagai stesen bagi landasan berkembar yang baru dibina; proses naik taraf juga menggantikan terowong bawah tanah antara platform dan kanopi dengan jejantas dan keluli berbingkai melengkung, walaupun bangku kayu asal platform dikekalkan dalam proses. Walaupun beberapa pembaikan dalaman di tingkat bawah bangunan utama turut dijalankan, baki unsur-unsur pembinaan stesen, termasuk bangunan hotel, masih dipelihara. Proses pemulihan ini telah siap pada Oktober 2007, tiga bulan sebelum tamatnya kereta api elektrik antara Ipoh dan Rawang.

 Perkhidmatan kereta api 
Stesen keretapi Ipoh menyediakan perkhidmatan kereta api yang dikendalikan oleh Keretapi Tanah Melayu melalui Laluan KTM Komuter Sektor Utara dan KTM ETS.

Melalui Laluan KTM Sektor Utara, stesen ini menyediakan perkhidmatan kereta api merangkumi;

 10 perlepasan ke Butterworth
 10 ketibaan dari Butterworth

Melalui Laluan KTM ETS, stesen ini menyediakan perkhidmatan kereta api merangkumi;

 lima perlepasan ke Kuala Lumpur Sentral
 lima perlepasan ke Kuala Lumpur Sentral dari Butterworth
 empat perlepasan ke Kuala Lumpur Sentral dari Padang Besar

 dua perlepasan ke Gemas dari Butterworth dan Padang Besar
 lima perlepasan ke Butterworth dari Kuala Lumpur Sentral
 empat perlepasan ke Padang Besar dari Kuala Lumpur Sentral
 dua perlepasan masing-masing ke Butterworth dan Padang Besar dari Gemas

 Seni Bina 
Seperti banyak stesen awal dibina di bawah Railway Perak, pembinaan 1893 stesen adalah asas, yang terdiri daripada struktur kayu setingkat dengan besar bumbung berjubin nada dan susun atur terbuka secara keseluruhan.

Reka bentuk 1917 stesen diilhamkan oleh Arthur Benison Hubback, pembantu seni bina British kepada Pengarah Kerja Raya dikreditkan untuk mereka bentuk bangunan-bangunan awam di British Malaya dalam pelbagai gaya Barat penjajah vernakular serta "Neo-Moorish / Mughal / Indo-Saracenic / Neo-Saracenic "gaya yang menarik pengaruh dari seni bina kolonial British India. Berbeza dengan stesen kereta api Kuala Lumpur, bahagian luar stesen Ipoh adalah lebih tersendiri Barat dalam reka bentuk, lukisan unsur-unsur seni bina Baroque lewat Edwardian dan menggabungkan tinggal di desa yang sederhana pada asas tingkat bawah, dibuka pediments tajam dan melengkung, menggunakan banyak terlibat tiang, dan kubah pusat yang besar lebih porte-Cochère, manakala mengintegrasikan elemen vernakular seperti dalam, loggias terbuka ke tingkat bawah dan tingkat atas bangunan (langkah-langkah serambi tingkat bawah di 183 meter, panjang bidang hadapan stesen). Walaupun estetika keseluruhan, unsur-unsur seni bina Indo-Saracenic masih ditemui dalam bentuk chhatris kecil menjulang tinggi ke atas tiang sokongan sudut di kedua-dua struktur.

1917 stesen asalnya bongkaknya tiga platform; satu platform sampingan dan dua platform pulau dihubungkan dengan terowong bawah tanah, dengan keluli-dan-kayu nada kanopi sebagai tempat perlindungan.

 Bekalan elektrik dan pembinaan semula 
Sebagai sebahagian daripada projek landasan dan elektrik dua KTM antara Ipoh dan Rawang, stesen Ipoh yang telah diubahsuai dengan ketara sepanjang 2000-an. Perubahan yang paling dramatik adalah jumlah pembinaan semula kawasan platform, yang terdiri daripada platform baru diratakan dengan ketinggian pintu masuk pengangkutan kereta api, dan juga sebagai tempat tinggal bagi landasan berkembar yang baru dibentangkan dan talian atas; naik taraf juga digantikan terowong bawah tanah asal antara platform dan kanopi dengan jejantas dan keluli berbingkai bangsal kereta api melengkung, walaupun bangku kayu asal platform dikekalkan dalam proses. Walaupun beberapa pembaikan dalaman di bahagian tingkat bawah bangunan utama turut dijalankan, baki unsur-unsur pembinaan stesen, termasuk stesen Majestic Hotel, dipelihara. baik pulih telah disiapkan pada Oktober 2007, tiga bulan sebelum tamatnya elektrik kereta api antara Ipoh dan Rawang.

 Dataran Stesen Ipoh dan Tugu Perang Ipoh 
Stesen Ipoh berhadapan dengan sebuah dataran besar yang dikenali sebagai Dataran Stesen Ipoh.Sejarah awalnya dataran itu adalah padang rumput yang dipenuhi dengan pokok; taman akhirnya dibina di atas tapak sepanjang tahun 1970-an dan 1980-an, menggabungkan tumbuh-tumbuhan yang lebih berat,laluan berjubin,berturap,dan plaza yang mengandungi arca dan air pancut.Antara tahun 2011 dan 2013 seluruh dataran telah dibina semula sebagai plaza terbuka yang menampilkan teres minimalis dan tompok rumput terbuka yang luas.Dataran yang dibina semula itu dijenamakan semula sebagai "Dataran Warisan Ipoh",berfungsi sebagai titik permulaan jejak warisan Ipoh.
Dataran itu juga mempunyai Tugu Perang yang didirikan di tengah.Didedahkan semasa Hari Gencatan Senjata 1927,batu itu dibina untuk menghormati lelaki dari Perak yang telah meninggal dunia dalam Perang Besar.Tugu Perang itu kemudiannya telah diubah suai dengan plak baharu untuk menghormati askar dari Perak yang gugur dalam Perang Dunia II.

Turut dipelihara dalam pembinaan semula stesen itu ialah pokok Ipoh yang telah matang yang ditanam pada 18 Januari 1980 di bawah pemeliharaan Menteri Besar Perak Wan Mohamed Wan Teh,sempena ulang tahun beliau ke-50 Rotary Club of Ipoh berikutan ribut petir 1980.Pada 28 April 2017,anak pokok Ipoh baru ditanam semula.Dan dihadiri Menteri Besar Zambry Abdul Kadir pada 21 Februari 2018.

 Budaya popular 
 Platform asal stesen 1917 untuk aksi terakhir Town Boy (1981).
 Stesen Ipoh juga digunakan sebagai lokasi penggambaran filem Anna and the King (1999).

 Rujukan 

Ipoh
Kategori:Pelancongan di Perak
Kategori:Tapak Warisan di Malaysia