Pengisytiharan kemerdekaan

Pengisytiharan kemerdekaan merupakan satu penegasan daripada sesebuah negara atau negara-negara yang bercita-cita untuk merdeka. Keadaan ini biasanya diistiharkan daripada sebahagian atau keseluruhan jajahan dari sesebuah negara lain, negara yang runtuh atau pemisahan jajahan daripada negara yang lebih besar. Bukan kesemua pengisytiharan kemerdekaan berjaya dan memberi kemerdekaan untuk kawasan-kawasan ini.

Pengisytiharan kemerdekaan selalunya dibuat tanpa persetujuan negara induk, maka ia kadang kala dikenali sebagai pengisytiharan kemerdekaan sebelah pihak, terutamanya daripada pihak yang mempersoalkan kesahan pengisytiharan.

Sejarah pengisytiharan kemerdekaan negara-negara
WilayahDeklarasiTarikhTahunIndukTandatanganNegara pertama mengakuiAlbaniaPengisytiharan kemerdekaan Albania28 November1912 Empayar Uthmaniyyah Italy Wilayah-wilayah Bersatu Amerika Selatan(kini Argentina)Pengisytiharan kemerdekaan Argentina9 Julai1816SepanyolKongres TucumánAmerican Amerika SyarikatPerisytiharan Kemerdekaan Amerika Syarikat4 Julai1776Great BritainKongres Benua KeduaPerancisAzerbaijanRepublik Demokratik Azerbaijan28 Mei1918Empayar RusiaEmpayar UthmaniyyahBangladeshPengisytiharan kemerdekaan Bangladesh16 Disember1971PakistanBhutanBelarusPersetujuan Belavezha8 Disember1991Kesatuan SovietPresiden Rusia, Ukraine dan BelarusTurkiBelgiumPengisytiharan kemerdekaan Belgium4 Oktober1830BelandaKerajaan Sementara BelgiumperancisBrazilPengisytiharan kemerdekaan Brazil7 September1822PortugalPedro I dari BrazilAmerika SyarikatBulgariaPengisytiharan kemerdekaan Bulgaria22 September1908Ottoman EmpireFerdinand dari Bulgaria dan Kerajaan BulgariaturkiAmerika TengahPengisytiharan Kemerdekaan Amerika Tengah15 September1821SepanyolBelandaAkta Persumpahan26 Julai1581Empayar HabsburgKesatuan UtrechtjermanCameroon SelatanPengisytiharan Kemerdekaan Cameroon Selatan31 Disember1999CameroonCameron's Carolina SelatanDeclaration of the Immediate Causes Which Induce and Justify the Secession of South Carolina from the Federal Union24 Disember1860Amerika Syarikatpenduduk Carolinia Selatan di CharlestonMexico ChilePengisytiharan Kemerdekaan Chile12 Februari1818SepanyolKongres KebangsaanPortugalColombiaPengisytiharan Kemerdekaan Colombia20 Julai1810SepanyolAmerica CroatiaPengisytiharan Kemerdekaan Croatia25 Jun1991YugoslaviaIcelandRepublik Cyprus Utara TurkiPengisytiharan Kemerdekaan Republik Cyprus Utara Turki15 November1983CyprusTurkiRepublik DominicaPengisytiharan Kemerdekaan Dominica27 Februari1844HaitiEstoniaPengisytiharan Kemerdekaan Estonia24 Februari1918RusiaJawatankuasa PenyelamatRepublik Sosialis Persekutuan Soviet RusiaEstoniaPengesahan semula kemerdekaan Estonia20 Ogos1991Kesatuan SovietKongres EstoniaIceland (mengesahkan kembali pengakuan terdahulu)FilipinaPengisytiharan Kemerdekaan Filipina12 Jun1898SepanyolEmilio Aguinaldo, KatipunanAmerika SyarikatFinlandPengisytiharan Kemerdekaan Finland19 Disember1917RusiaParlimen FinlandSoviet Georgia (negara)Pengisytiharan kemerdekaan Georgia9 April1991Kesatuan SovietJermanGeorgia (negeri A.S.)Pengisytiharan pemisahan Georgia29 Januari1861Amerika SyarikatAmerica Guinea-BissauPengisytiharan kemerdekaan Guinea-Bissau24 September1973PortugalPortugal HaitiPengisytiharan Kemerdekaan Haiti1 Januari1804PerancisJean-Jacques DessalinesperancisHungaryPengisytiharan Kemerdekaan Hungaria17 April1848Empayar AustriaAustria IcelandPengisytiharan Kemerdekaan Iceland17 Jun1944DenmarknorwayIndiaPengisytiharan Kemerdekaan India15 Ogos1947United KingdomUnited KingdomIndonesiaPengisytiharan Kemerdekaan Republik Indonesia17 Ogos1945BelandaSukarno & Mohammad HattaMesirIrelandPengisytiharan Republik Ireland24 April1916United KingdomIrish VolunteersTentera Warganegara IrelandspayolRepublik IrelandPengisytiharan Kemerdekaan Ireland21 Januari1919United KingdomDáil ÉireannRSPS RusiaIsraelPengisytiharan Kemerdekaan Israel14 Mei1948United KingdomMajlis Orang YahudiAmerika SyarikatKatangaPengisytiharan Kemerdekaan Katangan1960Congo (Léopoldville)eq guineaKoreaPengisytiharan Kemerdekaan Korea1 Mac1948amerika dan Soviet  chinaKosovoPengisytiharan Kemerdekaan Kosovo 1990?1990SerbiaAlbaniaKosovoPengisytiharan kemerdekaan Kosovo17 Februari2008SerbiaPerhimpunan KosovoAfghanistanRepublik LakotahPengisytiharan kemerdekaan Republik Lakotah19 Disember2007Amerika SyarikatPerwakilan Pembebasan LakotahUnited Kingdom LatviaPengembalian Kemerdekaan Republik Latvia4 Mei1990Kesatuan SovietSupreme Soviet of the Latvian SSRIcelandLithuaniaAkta Kemerdekaan Lithuania16 Februari1918Jerman, RusiaMajlis LithuaniaJermanLithuaniaAkta Kewujudan Semula Negara Lithuania11 Mac1990Kesatuan SovietMajlis Tertinggi LithuaniaIcelandMakedonia UtaraKemerdekaan Republik Macedonia1991YugoslaviaBulgariaMississippiA Declaration of the Immediate Causes which Induce and Justify the Secession of the State of Mississippi from the Federal Union9 Januari1861Amerika SyarikatUnited Kingdom MoldovaPengisytiharan Kemerdekaan Republik Moldova27 Ogos1991Kesatuan SovietParlimen Republik MoldovaRomaniaMontenegroPengisytiharan Kemerdekaan Montenegro3 Jun2006Serbia dan MontenegroPerhimpunan Republik MontenegroIcelandNegeri-Negeri Pamah (kini dalam Belanda)Akta Persumpahan26 Julai1581SepanyolbelgiumNew ZealandPengisytiharan Kemerdekaan New Zealand1835United KingdomUnited Kingdom NorwayPerlembagaan Norway17 Mei1814Kesatuan berdasarkan Perjanjian KielMajlis perlembagaanRussia Papua New GuineaHari Kemerdekaan16 September1975AustraliaPerdana Menteri Pertama: Michael SomareUnited Kingdom PeruAkta Pengisytiharan Kemerdekaan Peru28 Julai1815SepanyolJosé de San MartínPortugal RhodesiaPengisytiharan Kemerdekaan Sebelah Pihak Rhodesia11 November1965United KingdomIan Smith dan anggota kabinet selebihnyaUnited Kingdom RomaniaPengisytiharan Kemerdekaan Romania22 Mei1877Empayar UthmaniyyahRaja Carol IbulgariaRepublik Ruthenia KarpatosPengisytiharan kemerdekaan Ruthenia Karpatos25 Oktober2008UkraineKongres Ruthenia KarpatosRussia RussiaPersetujuan Belavezha8 Disember1991Kesatuan SovietPresiden Rusia, Ukraine dan BelarusAmerika ScotlandPengisytiharan Arbroath6 April1320Englandpemimpin ScotlandperancisKewizuraian Sepanyol Baru (kini Mexico)Akta Rasmi Pengisytiharan Kemerdekaan Amerika UtaraNovember 61813SepanyolKongres AnáhuacspanyolSingapuraPengisytiharan SingapuraSingapura dipaksa keluar oleh daripada Malaysia oleh Parlimen Malaysia, dan pengisytiharan kemudian dipersetujui oleh kedua-dua kerajaan. Lihat  Independence of Singapore Agreement 1965  (1985 Rev. Ed.).9 Ogos1965MalaysiaLee Kuan Yew, Perdana Menteri SingapurachinaSloveniaPengisytiharan Kemerdekaan Slovenia25 Jun1991YugoslaviaCroatiaSomalilandPengisytiharan Kemerdekaan Somaliland1963iitaly SomaliaPersekutuan Tanah Melayu (kini Malaysia)Akta Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu 195731 Ogos1957United KingdomTunku Abdul Rahman, Perdana Menteri Tanah MelayuPalestine TexasPengisytiharan Kemerdekaan Texas2 Mac1836MexicoPerancisA Declaration of the Causes which Impel the State of Texas to Secede from the Federal Union1 Februari1861Amerika SyarikatTexas LegislatureAmerica Timor LestePengisytiharan Kemerdekaan Timur Timor28 November1975PortugalMaghribiUkrainePengisytiharan Kemerdekaan Ukraine24 Ogos1991Kesatuan SovietVerkhovna RadaPolandUzbekistanPengisytiharan Kemerdekaan Uzbekistan31 Ogos1991Kesatuan SovietMajlis Tertinggi UzbekistanTurkiVenezuelaPengisytiharan Kemerdekaan Venezuela5 Julai1811Kerajaan SepanyolPerwakilan negeri-negeri VenezuelaPerancisVietnamPengisytiharan Kemerdekaan Republik Demokratik Vietnam2 September1945JepunHo Chí MinhKesatuan Soviet

Lihat juga
Hari Kemerdekaan
Pemisahan
Tiga Belas Koloni

Rujukan



de:Unabhängigkeitserklärung
en:Declaration of independence
es:Declaración de Independencia
ga:Forógra neamhspleáchais
it:Dichiarazione di indipendenza
he:הכרזת עצמאות
nl:Onafhankelijkheidsverklaring
ru:Декларация независимости
simple:Declaration of Independence
sq:Deklarata e Pavarësisë
vi:Tuyên ngôn độc lập