Jajahan mahkota

Jajahan mahkota merupakan sejenis pentadbiran jajahan Empayar British. 

Jajahan mahkota diperintah oleh seorang gabenor yang dilantik oleh pemerintahan beraja British. Walaupun istilah ini tidak digunakan pada masa itu, jajahan pertama yang dikenali sebagai jajahan mahkota ialah Jajahan Virginia yang sekarang berada di Amerika Syarikat, selepas pemerintahan beraja British mengambilnya daripada Syarikat Virginia pada tahun 1624.

Sehingga pertengahan kurun ke-19, istilah ini pada umumnya merujuk kepada jajahan yang diambil melalui perang seperti Trinidad dan Guiana British tetapi kemudian ia digunakan kepada mana-mana tanah jajahan selain daripada Kemaharajaan British dan jajahan British lain seperti Australia, Kanada dan New Zealand (yang kemudian dipanggil Dominion).

Istilah ini terus digunakan sehingga 1981 apabila Akta Kewarganegaraan British 1981 mengelaskan jajahan British yang tinggal sedikit sebagai "Wilayah Tanggungan British". Dari tahun 2002, negara-negara ini dikenali sebagai Wilayah Luar Negeri British.

 Senarai 
Senarai berikut termasuk wilayah yang dimiliki oleh penempatan, penaklukan atau pengilhakan kepada Mahkota British atau kepada negara Komanwel yang merdeka.

 Nama tanah jajahan dari keAlasan bagi pertukaran status  Aden 1937 1967 Menjadi sebahagian daripada Persekutuan Arab Selatan.  Australia Barat 1829 1901Koloni Sungai Swan dari 1829 untuk 1832. Menjadi sebahagian daripada Komanwel Australia pada tahun 1901.  Australia Selatan 1834 1901Menjadi sebahagian daripada Komanwel Australia pada tahun 1901.  Basutoland 1884 1964 Menjadi negeri naungan British pada tahun 1964; kemudian menjadi bebas sebagai Lesotho pada tahun 1966.  1684 1981 Menjadi Wilayah Tanggungan British pada tahun 1981  Bechuanaland British 1885 1895 Menjadi sebahagian daripada Koloni Cape British pada tahun 1895  Borneo Utara 1946 1963 Menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963 sebagai Sabah. Labuan dipisahkan dari Sabah pada tahun 1984 untuk menjadi Wilayah Persekutuan.  Burma 1937 1948 Dipisahkan dari India British pada tahun 1937 dan menjadi Jajahan Mahkota. 23px|border|link=British Cape Colony Cape Colony 1806 1910Menjadi sebahagian daripada Kesatuan Afrika Selatan pada tahun 1910.  Carolina Selatan 1729 1776Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776.  Carolina Utara 1729 1776Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776.  1962 1981Menjadi Wilayah Tanggungan British pada tahun 1981  Ceylon 1815 1948Merdeka sebagai Dominion Ceylon pada tahun 1948.  British Columbia 1866 1871Menjadi sebahagian daripada Dominion Kanada pada tahun 1871.  Cyprus 1914 1960Merdeka sebagai Cyprus pada tahun 1960.  Florida Barat 1763 1783Diserahkan kepada Sepanyol. Kemudiannya menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat.  Florida Timur 1763 1783 Diserahkan ke Sepanyol. Kemudiannya menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat.  Georgia 1755 1776Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776.  1713 1981Menjadi Wilayah Tanggungan British pada tahun 1981.  Gold Coast 1821 1957Mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 sebagai Ghana.  Guiana British 1831 1966 Merdeka sebagai Guyana pada tahun 1966.  Honduras British (dinamakan semula Belize pada tahun 1964) 1884 1981 Merdeka (sebagai Belize) pada tahun 1981. Hong Kong18411981Menjadi Wilayah Tanggungan British pada tahun 1981. Menjadi wilayah pentadbiran khas yang ditadbir sendiri apabila kedaulatan dipindahkan ke China pada tahun 1997.Pengakhiran kedaulatan dan bidang kuasa British ke atas Hong Kong, Lihat: Akta Parlimen United Kingdom – Hong Kong Act 1985 .  Jamaica 1865 1962Mencapai kemerdekaan pada tahun 1962 sebagai Jamaica. Kenya19201963Bersatu dengan Negeri Naungan Kenya pada tahun 1963 untuk membentuk negara bebas Kenya Labuan 1846 1890 Ditadbir oleh Syarikat Borneo Utara British dari 1890-1904. 1906 1946Dimasukkan ke dalam Negeri Selat pada 30 Oktober 1906. 1946 1963Digabungkan dalam Borneo Utara pada 15 Julai 1946. Menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963Lihat: Akta Malaysia 1963  Lower Canada 1791 1841 Menjadi sebahagian daripada Wilayah Kanada pada tahun 1841. 18411981Menjadi Wilayah Tanggungan British pada tahun 1981.  Koloni dan Naungan Gambia 1888 1965Merdeka sebagai Gambia in 1965.  Malta 1813 1964Mencapai kemerdekaan pada tahun 1964 sebagai Negeri Malta.  Massachusetts Bay16921776Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776 sebagai negeri Massachusetts.  Mauritius 1903 1968 Merdeka sebagai Mauritius pada tahun 1968. Melaka19461957Menjadi sebahagian daripada Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1957 23px|border|link=Colony of Natal Natal 1843 1910Menjadi sebahagian daripada Kesatuan Afrika Selatan pada tahun 1910. 23px|border|link=Newfoundland Colony Newfoundland 1583 1907Menjadi Dominion Newfoundland pada tahun 1907, dan kemudian menyertai Dominion Kanada pada tahun 1949.  New Hampshire16921776Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776.  New Jersey 1702 1776 Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776.  New South Wales 1788 1901Menjadi sebahagian daripada Komanwel Australia pada tahun 1901. New York 1691 1776 Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776.  New Zealand18411907Menjadi Dominion New Zealand in 1907.  Nigeria 1914 1960 Merdeka sebagai Nigeria in 1960.  Pulau Norfolk17881914Diletakkan di bawah pentadbiran Australia pada tahun 1914 sebagai wilayah bukan pemerintahan sendiri. Pulau ini mempunyai pemerintahan sendiri antara tahun 1979 dan 2015. Penang19461957Menjadi sebahagian daripada Persekutuan Tanah Melayu pada 195723px|border Pulau Vancouver18481866Digabungkan dengan Koloni British Columbia pada 1866  Quebec 1763 1791 Terbahagi antara Upper dan Lower Canada dan Northwest Territory. Queensland18241901Menjadi sebahagian daripada Komanwel Australia pada tahun 1901.  Rhodesia Selatan 1923 1980 Mencapai kemerdekaan pada tahun 1980 sebagai Zimbabwe.  Saint Christopher-Nevis-Anguilla 1980 1981 Menjadi Wilayah Tanggungan British pada tahun 1981  Sarawak 1946 1963 Menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963 23px|border Seychelles 1903 1976 Dipisahkan dari Mauritius British pada tahun 1903 dan menjadi Jajahan Mahkota dan mencapai kemerdekaan pada tahun 1976. 23px|border Sierra Leone 1808 1961Merdeka sebagai Sierra Leone pada tahun 1961.  Singapura 1946 1963Singapura menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963; kemudian menjadi bebas sebagai Republik Singapura pada tahun 1965.Lihat: Perjanjian Kemerdekaan Singapura 1965 dan Akta Parlimen United Kingdom – Singapore Act 1966. 1946 1946 Labuan telah dimasukkan ke dalam Borneo Utara pada 15 Julai 1946, yang menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963 1946 1955Kepulauan Cocos (Keeling) dipindahkan ke Australia pada tahun 1955.Cocos (Keeling) Islands Act 1955. 1946 1957Pulau Krismas dipindahkan ke Australia pada tahun 1957.Christmas Island (Request and Consent) Act 1957 (NO. 102, 1957). Negeri Selat 1786 1946Pulau Pinang menjadi tanah jajahan mahkota yang berasingan dalam Malayan Union pada tahun 1946, yang telah disusun semula sebagai Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948 dan mencapai kemerdekaan pada tahun 1957;Lihat: Akta Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 kemudiannya menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963 1826 1946Singapura menjadi tanah jajahan mahkota yang berasingan pada tahun 1946, selepas Negeri Selat dibubarkan. 1826 1946Melaka menjadi tanah jajahan mahkota yang berasingan dalam Malayan Union pada tahun 1946, yang disusun semula sebagai Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948 dan mencapai kemerdekaan pada tahun 1957; kemudiannya menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963 1857 1946Kepulauan Cocos (Keeling) menjadi sebahagian daripada Koloni Singapura pada tahun 1946. 1874 1937Dinding (sekarang Manjung) menjadi sebahagian daripada Negeri Melayu Bersekutu pada tahun 1937, yang kemudiannya menjadi sebahagian daripada Malayan Union pada tahun 1946; Malayan Union menjadi Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948 dan mencapai kemerdekaan pada tahun 1957; kemudiannya menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963. 1888 1946Pulau Krismas menjadi sebahagian daripada Koloni Singapura pada tahun 1946. 1906 1946 Labuan menjadi sebahagian daripada Koloni Singapura pada tahun 1946.  Tasmania 1803 1901Van Diemen's Land dari 1803 ke 1856; Dahulunya sebahagian daripada New South Wales dari 1803 ke 1825, apabila dijadikan koloni bebas. Menjadi sebahagian daripada Komanwel Australia pada tahun 1901.  Upper Canada 1791 1841 Menjadi sebahagian daripada Wilayah Kanada pada tahun 1841.  Victoria18511901Menjadi sebahagian daripada Komanwel Australia pada tahun 1901.  Virginia16241776Menjadi sebahagian daripada Amerika Syarikat pada tahun 1776.  Wilayah Bersatu Kanada 1841 1867Menjadi sebahagian daripada Dominion Kanada pada tahun 1867.

Sumber: 

 Lihat juga 
Pemerintahan langsung
Kebergantungan mahkota
Jajahan berpemerintahan sendiri
Pejabat Tanah Jajahan
Wilayah luar negara British
Empayar British
Dewan perundangan

 Catatan 

 Rujukan 

Kategori:Empayar British
Kategori:Penjajahan