Chengyu

Chengyu () ialah sejenis ungkapan tradisional Cina, kebanyakannya terdiri daripada empat aksara Cina. Chengyu digunakan secara meluas dalam bahasa Cina klasik dan masih biasa digunakan dalam penulisan bahasa Cina vernakular bertulis serta dalam bahasa pertuturan hari ini. Mengikut takrif paling ketat, terdapat kira-kira 5,000 chengyu dalam bahasa Cina, walaupun ada kamus yang menyenaraikan lebih daripada 20,000. Chengyu dianggap sebagai himpunan kebijaksanaan budaya Cina, dan mengandungi pengalaman, konsep moral, dan nasihat daripada generasi penutur Cina terdahulu. Chengyu masih memainkan peranan penting dalam perbualan dan pendidikan Cina. Chengyu ialah salah satu daripada empat jenis ungkapan formula (), yang turut merangkumi kolokasi (), peribahasa alegori dua bahagian yang dipanggil xiehouyu, dan pepatah ().

Walaupun bukan satu-satunya idiom dalam bahasa Cina, dan tidak semestinya sepanjang empat aksara, ia sering dirujuk sebagai idiom Cina atau idiom empat aksara.

 Asal-usul, pembinaan, dan pentafsiran 
Chengyu kebanyakannya berasal daripada kesusasteraan klasik Cina, termasuk karya klasik pra-Qin, puisi dari semua zaman dalam sejarah Cina, dan novel serta cerpen vernakular pada zaman akhir empayar. Sebilangan kecil dibentuk pada abad ke-19 dan awal abad ke-20 daripada bahan sumber Barat. Antara karya klasik awal, imejan puitis daripada Klasik Puisi, dan kisah terperinci yang direkodkan dalam Zuo Zhuan dan Catatan Sejarawan Agung menjadi sumber yang sangat kaya untuk chengyu. Oleh kerana puisi Shijing terdiri daripada baris empat aksara, sesetengah chengyu ialah petikan langsung daripada Klasik Puisi. Sebagai contoh,  'umur sepuluh ribu tahun tanpa batas', iaitu ungkapan tradisional untuk mendoakan seseorang panjang umur yang sering muncul pada mangkuk dan peralatan meja, memetik puisi "Tian Bao" (, puisi #166) dalam bahagian Himne Istana Kecil dalam Klasik Puisi. Lebih lazimnya, bagaimanapun, chengyu dicipta dengan merumus atau meringkaskan teks asal secara padat, biasanya dengan memilih aksara paling penting daripada petikan berkenaan dan menyelitkan mana-mana partikel tatabahasa klasik yang diperlukan.

Oleh itu, chengyu ialah ungkapan yang dibekukan yang menggunakan kosa kata dan mematuhi peraturan sintaksis bahasa Cina klasik. Akibatnya, ia menyampaikan maklumat dengan lebih padat berbanding pertuturan atau penulisan vernakular biasa. Ia mungkin mengandungi subjek dan predikat serta berfungsi sebagai klausa bebas (atau malah dua klausa bebas dua aksara yang selari), atau ia boleh memainkan peranan mana-mana jenis kata dalam ayat, bertindak secara sintaksis sebagai frasa adjektif, adverba, kata kerja, atau kata nama. Dalam pertuturan dan penulisan, ia berfungsi untuk menyampaikan situasi, adegan, atau konsep yang kompleks atau pelbagai secara ringkas, dan apabila digunakan dengan tepat dan bergaya, ia juga menandakan keluasan ilmu penutur atau penulis.

Makna sesuatu chengyu biasanya melebihi jumlah makna yang dibawa oleh empat aksara tersebut, kerana chengyu lazimnya dimaksudkan untuk menyampaikan mesej atau pengajaran daripada mitos, cerita atau peristiwa sejarah asalnya. Oleh itu, walaupun selepas diterjemahkan ke dalam perkataan dan sintaks moden, chengyu secara berasingan selalunya sukar difahami tanpa penjelasan tambahan. Oleh sebab ia kerap mengandungi rujukan klasik, dikenali sebagai  (), pelajar sekolah rendah dan menengah di seluruh China Raya mempelajari chengyu sebagai sebahagian daripada kurikulum klasik untuk mengkaji konteks asal kemunculan chengyu tersebut.

Sering kali empat aksara tersebut mencerminkan pengajaran di sebalik cerita, bukannya cerita itu sendiri. Sebagai contoh, frasa "" (, harfiah: "pecahkan periuk dan tenggelamkan kapal") berdasarkan kisah sejarah di mana jeneral Xiang Yu memerintahkan tenteranya memusnahkan semua peralatan memasak dan kapal selepas menyeberangi sungai ke wilayah musuh. Dia memenangi pertempuran kerana strategi "tiada jalan berundur" ini. Maka, idiom ini digunakan sebagai frasa kerja yang bermaksud "berusaha bersungguh-sungguh untuk mencapai kejayaan dengan sengaja menghapuskan jalan kembali atau bantuan". Ungkapan serupa wujud di Barat, seperti "burning one's boats", "burning one's bridges", "Point of no return" atau "Crossing the Rubicon".

Contoh lain ialah  (, 'ladang tembikai, di bawah pokok plum'), yang maknanya berkaitan dengan gambaran salah laku atau ketidakwajaran. Ia berasal daripada petikan puisi era Han (, Yuèfǔ Shī "Jūnzǐ Xíng"). Puisi tersebut mengandungi baris 'jangan betulkan kasut anda di ladang tembikai, dan jangan betulkan topi anda di bawah pokok plum' (, ), menasihati pembaca untuk mengelakkan situasi di mana, walaupun tidak bersalah, seseorang mungkin disyaki melakukan kesalahan. Idiom ini mustahil difahami tanpa pengetahuan latar belakang asal frasa tersebut.

Sesetengah idiom telah mengalami perubahan makna literal mengatasi makna asalnya. Sebagai contoh, 'angin dari gua kosong' (, kōng xué lái fēng), walaupun kini digunakan untuk menggambarkan khabar angin tanpa sumber, pada asalnya merujuk kepada khabar angin yang mempunyai sumber atau sebab yang kukuh. Begitu juga, 'muka polos menghadap maharaja' () kini digunakan untuk menggambarkan kecantikan tanpa solekan, contohnya ketika menghadap istana, manakala makna asalnya ialah "yakin dengan rupa sebenar seseorang".

Namun, tidak semua chengyu mempunyai cerita untuk diambil pengajarannya. Contohnya ialah  'berkata, namun tanpa kepercayaan', merujuk kepada seseorang yang tidak boleh dipercayai walaupun apa yang dia katakan, iaitu seorang yang pada asasnya tidak jujur. Ia diakui secara umum sebagai chengyu kerana berasal daripada Analek. Idiom ini ringkas dalam makna asalnya dan mungkin difahami oleh sesiapa yang mahir dalam penulisan formal bahasa Cina, walaupun  () tidak lagi lazim digunakan sebagai kata kerja.

Terdapat beberapa chengyu yang tidak sepanjang empat aksara. Contohnya ialah  'Niat Orang Tua Mabuk bukan pada tehnya'. Ini ialah petikan langsung daripada esei Ouyang Xiu Catatan Pavilion Orang Tua Mabuk (), di mana pengarang, sebagai Orang Tua Mabuk, menyatakan niat sebenarnya untuk menikmati pemandangan gunung-ganang dan sungai sambil minum. Sebagai idiom, ia melambangkan keadaan di mana seseorang melakukan sesuatu dengan niat tersembunyi yang baik.

Sesetengah chengyu mempunyai padanan dalam bahasa Inggeris. Sebagai contoh,  'berkata tidak dari hati' dan 'to speak with one's tongue in one's cheek' berkongsi makna idiomatik. Oleh kerana orang Cina tidak menjalankan penerokaan maritim di Atlantik Utara pada zaman empayar, ungkapan  'satu sudut gunung ais' ialah contoh jarang bagi chengyu yang muncul pada awal abad ke-20 selepas hubungan dengan Barat sebagai terjemahan kepada ungkapan "tip of the iceberg", justeru berkongsi kedua-dua makna literal dan idiomatiknya. Ungkapan lain  'mengambil buah berangan dari api', yang berasal daripada kisah dongeng La Fontaine, bermaksud "tertipu untuk mengambil risiko bagi pihak orang lain", digunakan hampir sama seperti ungkapan "cat's paw" dalam bahasa Inggeris, merupakan contoh lain chengyu "antarabangsa". Walaupun asalnya baharu, ia dibina menggunakan kosa kata dan sintaks bahasa Cina klasik dan mematuhi skema empat aksara, menjadikannya chengyu.

Idiom Cina juga boleh menjadi panduan dalam memahami budaya Cina. Chengyu mengajar tentang motif yang dahulunya biasa dalam kesusasteraan dan budaya Cina. Sebagai contoh, idiom dengan motif alam semula jadi seperti gunung, air, dan Bulan adalah banyak. Karya yang dianggap agung dalam kesusasteraan Cina seperti Empat Novel Klasik TerhebatEmpat Novel Klasik Terhebat sebenarnya ditulis dalam bahasa Cina vernakular awal, walaupun ia ditujukan untuk pembaca berpendidikan dan mengandungi petikan panjang dalam puisi klasik serta banyak rujukan klasik. – menjadi sumber kepada banyak idiom, yang seterusnya memadatkan dan menceritakan semula kisah tersebut.

Semua orang Cina mengenali idiom, walaupun jumlah keseluruhan yang diketahui oleh setiap individu bergantung pada latar belakang mereka. Idiom begitu penting dalam budaya popular Cina sehingga wujud permainan yang dipanggil  'sambung chengyu' yang melibatkan seseorang menyebut satu idiom, kemudian orang lain perlu memikirkan idiom lain untuk disambung dengan yang pertama, di mana aksara terakhir idiom pertama sama dengan aksara pertama idiom kedua, dan seterusnya.

 Contoh dalam bahasa Cina 
Tiga contoh berikut menunjukkan bahawa erti sesuatu peribahasa menjadi amat berbeza dengan menukar satu aksara sahaja.
     : "Sehari seribu musim luruh."
 Penggunaan/Moral: membayangkan perubahan pesat; sehari bersamaan seribu tahun
     : "Sehari seribu batu."
 Penggunaan/Moral: membayangkan kemajuan pesat; berjalan seribu batu dalam sehari
     : "Sehari tiga musim luruh."
 Penggunaan/Moral: amat merindui seseorang; sehari berlalu seolah-olah tiga tahun
+Contoh dalam bahasa CinaChengyuTerjemahan harfiahMaksudmembunuh dua helang dengan satu anak panahmembunuh dua burung dengan satu batu, iaitu mencapai dua matlamat sekali gusmemecahkan belanga dan menenggelamkan kapalmemutuskan jalan kembali, iaitu bertekad tanpa boleh berpatah balikmemanggil rusa sebagai kudasengaja memutarbelitkan faktaterlalu gembira hingga lupa Shutenggelam dalam keseronokanmengatakan tiga pada pagi dan empat pada petangsering berubah-ubah (makna baharu), perubahan tanpa perbezaan yang ketara (makna asal)seekor katak di dasar perigiseseorang yang berpandangan sempitmengasah batang besi hingga menjadi jarum halustabah mengharungi tugas yang sukarmenjaga tunggul pokok untuk menunggu arnabmenunggu ganjaran tanpa berusahamembaiki kandang selepas kambing hilangbertindak terlalu lewat untuk menghalang kerosakanTiga orang membentuk seekor harimaukhabar angin yang diulang menjadi faktamemulangkan batu jed kepada Zhaomengembalikan sesuatu dengan sempurna kepada pemilik asalnyaorang tua di sempadan kehilangan kudanyaberkat yang terselindungmengukir perahu untuk mencari pedangbertindak tanpa mempertimbangkan realitimengambil buah berangan dari apibertindak demi kepentingan orang lain (cat's-paw)membawa ranting berduri dan meminta dihukummeminta maaf dengan rendah hatimembincangkan taktik ketenteraan di atas kertasperbincangan teori yang tidak berguna dalam praktikmenambah kaki ketika melukis ularmenambah baik sesuatu secara tidak perlumenambah mata ketika melukis nagamemberikan sentuhan terakhir yang sempurnamemainkan guqin kepada seekor lembuuntuk berkomunikasi dengan baik, perlu memahami pendengarmenelan seperti harimau dan melahap seperti serigalamakan dengan cepat dan tidak kemasmemakai pakaian bersulam dan pulang ke kampung halamankembali ke asal selepas mencapai kejayaansemudah membalikkan tapak tangansesuatu yang sangat mudah dilakukanbelajar gaya berjalan Handanmeniru orang lain hingga kehilangan kebolehan sendiri

 Contoh dalam bahasa Jepun 
Peribahasa empat aksara adalah satu teknik biasa untuk membentuk ungkapan atau peribahasa yang mudah diingati. Dalam bahasa Jepun, istilah  (yojijukugo) (  empat aksara Cina +   peribahasa) sendiri juga adalah empat aksara. Kebanyakan peribahasa ini dipinjam dari bahasa Cina dan sama atau serupa ertinya dengan bahasa Cina. Istilah  ( bersejarah +  peribahasa) ialah peribahasa yang berasal daripada suatu catatan tertentu seperti sumbernya. Oleh itu, kebanyakan  berasal daripada peristiwa bersejarah yang ditulis dalam bahasa Cina klasik. Contoh:
     : "Bagaikan tiada orang di sisi(mu)."
 Sumber: Liezhuan dari Catatan Sejarawan Agung oleh Sima Qian
 Erti: Bertindak bebas seolah-olah tiada orang lain di sekitar.
    : "Mula, Sambung, Ubah, Tamat"
 Sumber: Struktur tradisional untuk mengarang puisi Tang.
    : "Bunga, burung, angin, bulan"
 Sumber: Kata rakyat

 Lihat juga 
 Peribahasa
 Tiga Puluh Enam Strategi
 Tulisan Cina
 Bahasa Jepun

 Pautan luar 

 Simplified Chinese Idioms (Wiktionary)
 Traditional Chinese Idioms (Wiktionary)
 Simplified Chinese Proverbs (Wiktionary)
 Traditional Chinese Proverbs (Wiktionary)

Kategori:Bahasa Cina
Kategori:Bahasa Jepun