Sultan Kedah

Sultan Kedah ialah gelaran bagi pemerintah tertinggi dan raja berperlembagaan bagi negeri Kedah, Malaysia. Jawatan yang diwarisi secara turun-temurun ini telah wujud sejak tahun 1136 setelah pengislaman Sultan Muzaffar Shah yang sebelumnya dikenali sebagai Maharaja Derbar Raja II atau Phra Ong Mahawangsa. 

Gelaran rasmi bagi Sultan Kedah ialah Kebawah Duli Yang Maha Mulia Sultan Dan Yang di-Pertuan Besar Negeri Kedah Darul Aman.

 Sejarah 
 Kerajaan Kedah awal 
Menjelang sekitar tahun 788 SM, sebuah kerajaan sistematik bagi penempatan besar penduduk asli Melayu Kedah telah ditubuhkan di sekitar tebing utara Sungai Merbok. Wilayah ini pada ketika itu meliputi kawasan Lembah Bujang yang luas, meliputi cabang Sungai Merbok dan Sungai Muda di kawasan seluas kira-kira 1000 batu persegi. Ibu kota penempatan itu dibina di muara cabang Sungai Merbok, yang kini dikenali sebagai Sungai Batu.

 Raja dari Gomroon 
Menurut Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah, yang ditulis oleh Muhammad Hassan bin Dato' Kerani Muhammad Arshad pada tahun 1928, pada sekitar 630 M, Maharaja Derbar Raja dari Gombroon (kini dikenali sebagai Bandar Abbas) di Parsi telah dikalahkan dalam pertempuran dan melarikan diri ke Sri Lanka, dan kemudiannya diterbangkan oleh ribut ke pantai terpencil di Kuala Sungai Qilah, Kedah. Penduduk Kedah menganggapnya sebagai seorang yang gagah berani dan bijak lalu melantiknya sebagai Raja Kedah. Pada tahun 634 M, sebuah kerajaan baharu telah dibentuk di Kedah yang terdiri daripada kerabat diraja Parsi dan penduduk asli Melayu yang beragama Hindu, di mana ibu kotanya terletak di Langkasuka.

 Pengislaman Pemerintah Kedah 
Berdasarkan Hikayat Merong Mahawangsa, Kesultanan Kedah telah terbentuk apabila Raja Phra Ong Mahawangsa memeluk agama Islam dan menerima pakai nama Sultan Muzaffar Shah. Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah menyatakan kemasukan Islam ke Kedah bermula pada tahun 1136 M. 

Walau bagaimanapun, sejarawan Richard Winstedt, yang memetik catatan orang Aceh, menyatakan tahun 1474 sebagai tahun pemelukan Islam oleh pemerintah Kedah. Tarikh ini selaras dengan catatan dalam Sulalatus Salatin, yang menggambarkan seorang raja Kedah melawat Melaka semasa pemerintahan sultan terakhirnya untuk mendapatkan penghormatan diraja yang menandakan kedaulatan pemerintah Melayu Islam. Permintaan Kedah itu adalah sebagai tindak balas untuk menjadi wilayah naungan Melaka, mungkin disebabkan oleh kebimbangan terhadap pencerobohan Ayutthaya.

 Senarai pemerintah Kedah 
Senarai raja dan Sultan Kedah ini merujuk kepada Hikayat Merong Mahawangsa yang menceritakan tentang awal pemerintahan Kedah, dan salasilah yang telah dikumpulkan pada tahun 1920 dalam Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah.

 Era Hindu 
Berikut merupakan senarai pemerintah kerajaan Kedah sebelum kedatangan Islam. Setiap seorang menggunakan gelaran Hindu, Sri Paduka Maharaja. Tarikh sebenar pemerintahan setiap raja tidak diketahui.
BilNama1Maharaja Derbar Raja I2Maharaja Diraja Putra3Maharaja Maha Dewa I4Maharaja Karna Diraja5Maharaja Karma6Maharaja Maha Dewa II7Maharaja Darma Raja8Seri Paduka Maha Jiwa 

 Era Islam 
Berikut merupakan senarai nama pemerintah Kedah selepas kedatangan Islam.
BilNamaPemerintahan1Sultan Muzaffar Shah I1136 - 11792Sultan Mu'adzam Shah1179 - 12013Sultan Muhammad Shah1201 - 12364Sultan Muzzil Shah1236 - 12805Sultan Mahmud Shah I1280 -  13216Sultan Ibrahim Shah1321 -  13737Sultan Sulaiman Shah I1373 - 14228Sultan Ataullah Muhammad Shah I1422 - 14729Sultan Muhammad Jiwa Zainal Adilin Shah I1472 - 150610Sultan Mahmud Shah II1506 - 154611Sultan Muzaffar Shah II1546 - 160212Sultan Sulaiman Shah II 	1602 - 162513Sultan Rijaluddin Muhammad Shah1625 - 165114Sultan Muhyiddin Mansur Shah1651 - 166115Sultan Dhiauddin Mukarram Shah I1661 - 1687 16Sultan Ataullah Muhammad Shah II 1687 - 1698 17Sultan Abdullah Mu'adzam Shah 1698 - 1706 18Sultan Ahmad Tajuddin Halim Shah I 1706 - 1709 19Sultan Muhammad Jiwa Zainal Adilin Shah II1710 - 1778 20Sultan Abdullah Mukarram Shah1778 - 1797 21Sultan Dhiauddin Mukarram Shah II1797–1803 22Sultan Ahmad Tajuddin Halim Shah II 1803 - 1843 23Sultan Zainal Rashid Mu'adzam Shah I1843 - 1854 24Sultan Ahmad Tajuddin Mukarram Shah1854 - 1879 25Sultan Zainal Rashid Mu'adzam Shah II 1879- 1881 26Sultan Abdul Hamid Halim Shah1881 - 1943 27Sultan Badlishah1943 - 1958 28Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah1958 - 201729Sultan Sallehuddin2017 - kini

Rujukan


Kategori:Kesultanan di Malaysia