Zhuyin

Zhuyin fuhao (), atau "Simbol-simbol Anotasi Bunyi", sering diringkaskan sebagai Zhuyin, atau juga dikenali sebagai Bopomofo (ㄅㄆㄇㄈ) sempena empat aksara pertama aksara fonemik bahasa Cina (bo po mo fo), merupakan sistem fonetik kebangsaan Taiwan bagi mentranskripsi  bahasa Cina, terutamanya bahasa Mandarin, untuk orang-orang yang belajar membaca, menulis dan bertutur dalam bahasa ini. 

Sistem ini menggunakan 37 simbol khas untuk mewakili bunyi-bunyi bahasa Mandarin: 21 konsonan dan 16 vokal. Setiap simbol melambangkan sekumpulan bunyi-bunyi tanpa banyak kekaburan, serta juga dijadikan asas untuk Braille bahasa Cina.

 Sejarah 
Suruhanjaya Penyatuan Sebutan yang dipimpin Woo Tsin-hang dari 1912 sehingga 1913, mereka sebuah sistem bergelar Guoyin zimu ( "Huruf Sebutan Kebangsaan") atau Zhuyin zimu ( atau  "Huruf Anotasi Bunyi") yang berdasarkan tulisan trengkas Zhang Binglin. Sebuah rangka dikeluarkan pada 11 Julai 1913 oleh Kementerian Pendidikan Republik China, tetapi belum diisytiharkan secara rasmi sehinggalah 23 November 1918. Zhuyin zimu dinamakan semula sebagai Zhuyin fuhao pada bulan April 1930. Kegunaan Zhuyin Fuhao dikekalkan selepas tahun 1949 di Taiwan serta pulau-pulau jauh yang bernaung di bawah pentadbiran Taiwan. Di China, Zhuyin Fuhao diganti dengan sistem pinyin yang diisytiharkan oleh Republik Rakyat China, namun sebutan kata dalam kamus-kamus am diberi dalam kedua-dua sistem pinyin dan Zhuyin.

Kementerian Pendidikan Taiwan pernah mencuba selama bertahun-tahun untuk memansuhkan kegunaan Zhuyin untuk memberi ruang kepada sistem berdasarkan huruf rumi (see MPS II). Namun begitu, peralihan ini aamt perlahan kerana timbulnya kesulitan dalam mengajar sistem rumi baru berkenaan kepada guru-guru sekolah rendah.

 Zhuyin vs. Tongyong Pinyin & Hanyu Pinyin 
Zhuyin dan Pinyin direka berdasarkan sebutan-sebutan bahasa Mandarin yang sama, maka wujudnya pemetaan satu lawan satu antara kedua-dua sistem tersebut. Dalam jadual di bawah, kolum 'Zhuyin' dan 'Pinyin' menunjukkan kesetaraan.

【】mewakili bentuk yang digunakan dalam gabungan dengan simbol lain.

+ Zhuyin vs. Pinyin AwalanZhuyinTongyong PinyinHanyu PinyinWade-GilesContoh (Zhuyin, Pinyin)ㄅ b b p 　  (ㄅㄚ, ba)ㄆ p p p'     (ㄆㄚˊ, pa)ㄇ m m m     (ㄇㄚˇ, ma)ㄈ f f f     (ㄈㄚˋ, fa)ㄉ d d t     (ㄉ一ˋ, di)ㄊ t t t'     (ㄊ一ˊ, ti)ㄋ n n n     (ㄋ一ˇ, ni)ㄌ l l l     (ㄌ一ˋ, li)ㄍ g g k     (ㄍㄠˋ, gao)ㄎ k k k'     (ㄎㄠˇ, kao)ㄏ h h h     (ㄏㄠˇ, hao)ㄐ j j ch    (ㄐ一ㄠˋ, jiao)ㄑ c q ch'    (ㄑ一ㄠˇ, qiao)ㄒ s x hs    (ㄒ一ㄠˇ, xiao)ㄓ jhih 【jh】 zhi 【zh】 chih 【ch】 　 (ㄓㄨˇ, zhu)ㄔ chih 【ch】 chi 【ch】 ch'ih 【ch'】    (ㄔㄨ, chu)ㄕ shih 【sh】 shi 【sh】 shih 【sh】    (ㄕㄨˋ, shu)ㄖ rih 【r】  ri 【r】  jih 【j】       (ㄖㄨˋ, ru)ㄗ zih 【z】  zi 【z】  tzû 【ts】    (ㄗㄞˋ, zai)ㄘ cih 【c】  ci 【c】   tz'û 【ts'】   (ㄘㄞˊ, cai)ㄙ sih 【s】  si 【s】   ssû 【s】       (ㄙㄞ, sai) AkhiranZhuyinTongyong PinyinHanyu PinyinWade-GilesContoh (Zhuyin, Pinyin)ㄚ a   a  a    (ㄉㄚˋ, da)ㄛ o   o  o    (ㄉㄨㄛ, duo)ㄜ e   e  e 　 (ㄉㄜˊ, de)ㄝ e   ê eh   (ㄉ一ㄝ, die)ㄞ ai  ai ai   (ㄕㄞˋ, shai)ㄟ ei  ei ei   (ㄕㄟˊ, shei)ㄠ ao  ao ao   (ㄕㄠˇ, shao)ㄡ ou  ou ou   (ㄕㄡ, shou)ㄢ an  an an   (ㄕㄢ, shan)ㄣ en  en en   (ㄕㄣ, shen)ㄤ ang angang  (ㄕㄤˋ, shang)ㄥ eng engeng  (ㄕㄥ, sheng) ㄦ  er   er  erh  (ㄦˊ, er) 一   yi  【i】   yi 【i】    yi 【i】         (ㄋ一ˋ, ni)         yin 【in】 yin 【in】 yin 【in】  (一ㄣ, yin)         ying 【ing】 ying 【ing】 ying 【ing】  (一ㄥ, ying)ㄨ wu 【u】   wu 【u】   wu 【u】        (ㄋㄨˇ, nu)         wun 【un】 wen 【un】 wen 【un】  (ㄨㄣˊ, wen)         wong 【ong】 weng 【ong】 ng 【ung】  (ㄨㄥ, weng)ㄩ yu 【u, yu】   yu 【u, ü】   yü 【ü】        (ㄋㄩˇ, nü)         yun 【un, yun】 yun 【un】 yün 【ün】  (ㄩㄣˋ, yun)         yong  yong 【iong】 yung 【iung】  (ㄩㄥˇ, yong)

 Penggunaan dalam bahasa-bahasa Cina selain Mandarin 
Aksara-aksara yang digunakan untuk mentranskripsi bunyi-bunyi yang tidak terdapat dalam bahasa Mandarin (tidak banyak pelayar web mempu memaparkan glif-glif sedemikian, lihat Pautan luar untuk rajah PDF.)

AksaraNama万V兀Ng广Gn

Bopomofo Sambungan untuk dialek-dialek Min-nan dan Hakka
AksaraNama AksaraNama AksaraNama AksaraNamaㆠBu ㆦOo ㆬIm ㆲOngㆡZi ㆧOnn ㆭNgg ㆳInnnㆢJi ㆨIr ㆮAinn ㆴP akhirㆣGu ㆩAnn ㆯAunn ㆵT akhirㆤEe ㆪInn ㆰAm ㆶK akhirㆥEnn ㆫUnn ㆱOm ㆷH akhir

 Lihat juga 
 Bahasa Cina
 Bahasa Mandarin
 Bahasa Mandarin Baku
 Pinyin

 Pautan luar 
 Glif rujukan Unicode untuk  dan 
 Kamus Bahasa Mandarin (memerlukan mukataip bahasa Cina untuk pengekodan Big5)
 Chinese Romanization Converter - Penukaran antara Hanyu Pinyin, Wade-Giles, Gwoyeu Romatzyh dan sistem-sistem perumian yang kurang dikenali.
 Zhuyin -> Wade-Giles -> Pinyin -> Word List 
 NPA->IPA National Phonetic Alphabet (zhuyin fuhao) spellings of words transliterated into the International Phonetic Alphabet (The vowel values have been verified against the official IPA site. See  )
 Zhuyin Fuhao to Hanyu Pinyin converter and reverse 
 zhuyin fuhao syllable chart, with Hanyu Pinyin equivalents

Kategori:Bahasa Cina