Guangdong

Guangdong atau nama Melayu lamanya Kantong  (  ; ) ialah sebuah provinsi Republik Rakyat China terletak di pesisiran tenggara tanah besar China utara Laut China Selatan. Ibu negerinya ialah Guangzhou. Dengan jumlah penduduk sebanyak 126.84juta (setakat 2021) merentasi kawasan seluas kira-kira , Guangdong ialah wilayah paling ramai penduduk di China dan ke-15 terbesar mengikut keluasan, serta bahagian pentadbiran peringkat pertama ketiga paling ramai penduduk di dunia. Kebanyakan orang di wilayah ini bertutur bahasa Kantonis. 

Ekonomi Guangdong adalah yang terbesar di antara mana-mana bahagian pentadbiran peringkat wilayah di China, dengan KDNK sebanyak  (US$2.0 trilion KDNK nominal) pada 2024, menyumbang kira-kira 10.5 peratus daripada keluaran ekonomi China tanah besar. Ia mempunyai ekonomi yang pelbagai, dan terkenal sebagai titik permulaan Jalur Sutera Maritim kuno China. Ia menjadi rumah kepada kemudahan pengeluaran dan pejabat pelbagai syarikat Cina dan asing. Guangdong mendapat manfaat daripada kedekatannya dengan pusat kewangan Hong Kong, yang bersempadan dengannya di selatan. Guangdong juga menjadi tuan rumah bagi pameran import dan eksport terbesar di China, Pameran Kanton, di Guangzhou. Lembangan Sungai Mutiara, sebuah megalopolis China, adalah teras bagi teknologi tinggi, pembuatan dan perdagangan antarabangsa. Dalam zon ini terdapat dua daripada empat bandar teratas China dan dua bandar peringkat prefektur teratas mengikut KDNK: Guangzhou dan Shenzhen, zon ekonomi khas pertama di negara ini. Kedua-duanya merupakan antara bandar paling ramai penduduk dan penting di China, serta telah menjadi dua daripada megacity paling ramai penduduk dan indeks pusat kewangan global terkemuka di rantau Asia–Pasifik.

Guangdong mengatasi Henan dan Shandong untuk menjadi wilayah paling ramai penduduk di China pada Januari 2005, merekodkan 79.1 juta penduduk tetap dan 31 juta penduduk migran yang tinggal di wilayah tersebut sekurang-kurangnya enam bulan setahun; jumlah penduduk keseluruhan ialah 126,012,510 dalam Banci Penduduk China 2020, mewakili 8.93 peratus daripada jumlah penduduk tanah besar China. Ini menjadikannya subdivisi pentadbiran peringkat pertama paling ramai penduduk di mana-mana negara di luar Asia Selatan. Majoriti besar wilayah Guangdong sejarahnya berada di bawah pentadbiran Republik Rakyat China (PRC). Pulau Pratas di Laut China Selatan adalah sebahagian daripada Daerah Cijin, Kaohsiung, Taiwan (ROC); pulau ini sebahagian daripada Guangdong sebelum Perang Saudara China.

Selepas penyatuan wilayah Lingnan semasa Dinasti Qin, pendatang dari Dataran Tengah datang dan membentuk budaya tempatan dengan gaya unik. Dengan pergerakan keluar orang Guangdong, bahasa Kantonis, Hakka, dan Teochew serta muzik, masakan, opera dan upacara minum teh telah tersebar ke seluruh negara, Asia Tenggara dan negara lain. Guangdong juga merupakan tempat kelahiran bapa China moden dan pengasas Republik China, Sun Yat-sen. Beliau mengisytiharkan kerajaan tentera di situ semasa Era Panglima Perang. Dua Wilayah Pentadbiran Khas Hong Kong dan Macau berada dalam pengaruh budaya Guangdong, dan budaya tersebut masih berpengaruh besar ke atas orang Cina Perantauan di Singapura dan Malaysia, dengan majoriti besar diaspora Cina di kedua-dua negara mendakwa keturunan dari Guangdong.

Guangdong juga merupakan salah satu wilayah terkemuka dalam penyelidikan dan pendidikan di China. Ia menempatkan 160 institusi pengajian tinggi, menduduki tempat pertama di wilayah China Tengah Selatan dan kedua di antara semua wilayah dan bandar di China selepas Jiangsu. Sehingga 2023, dua bandar utama di wilayah ini tersenarai dalam 20 bandar teratas dunia mengikut keluaran penyelidikan saintifik (Guangzhou ke-8 dan Shenzhen ke-19).

 Nama 
"Guǎng" () bermaksud "luas" atau "rentang", dan telah dikaitkan dengan wilayah ini sejak penubuhan Prefektur Guang pada tahun 226 Masihi. Nama "Guang" berasal daripada Guangxin (), sebuah pos luar yang ditubuhkan pada zaman Dinasti Han berhampiran kawasan moden Wuzhou, yang namanya merujuk kepada arahan oleh Kaisar Wu dari Han untuk "memberi kurniaan secara luas dan menabur kepercayaan". Bersama-sama, Guangdong dan Guangxi dipanggil Loeng gwong (). Semasa Dinasti Song, Dua Guang secara rasmi dipisahkan sebagai Guǎngnán Dōnglù () dan Guǎngnán Xīlù (), yang kemudian disingkatkan sebagai Guǎngdōng Lù () dan Guǎngxī Lù ().

"Dōng" () bermaksud "timur".

"Canton", walaupun berasal dari  (transliterasi Portugis bagi "Guangdong"), biasanya merujuk kepada ibu negeri wilayah, Guangzhou. Secara sejarah, Canton juga digunakan untuk wilayah itu sendiri, tetapi sering kali dinyatakan sebagai wilayah (contohnya Wilayah Canton), atau ditulis sebagai Kwangtung dalam sistem Wade–Giles dan kini paling biasa sebagai Guangdong dalam Pinyin. Penduduk tempatan bandar Guangzhou (Canton) dan bahasa mereka dipanggil Kantonis dalam bahasa Inggeris. Kerana prestij Canton dan loghatnya, Kantonis juga boleh digunakan dalam pengertian yang lebih luas bagi penduduk dan dialek Cina yang berkaitan di luar ibu negeri wilayah.
 Sejarah 

 Prasejarah 
Zaman Neolitik bermula di Delta Sungai Mutiara () 7,000 tahun sebelum kini (BP), dengan tempoh awal sekitar 7000 hingga 5000 BP (kira-kira 5050–3050 SM), dan tempoh lewat dari kira-kira 5000 hingga 3500 BP (kira-kira 3050–1550 SM). Di pesisir Guangdong, zaman Neolitik mungkin diperkenalkan dari kawasan tengah Sungai Yangtze (Jiao 2013). Di pedalaman Guangdong, zaman Neolitik muncul 4,600 tahun sebelum kini (BP). Neolitik di pedalaman utara Guangdong diwakili oleh budaya Shixia (), yang berlaku dari 4600 hingga 4200 BP (kira-kira 2650–2250 SM).

 Empayar 
Asalnya didiami oleh campuran kumpulan suku kaum yang dikenali oleh orang Cina sebagai Baiyue ("Seratus Yue"), wilayah ini mula menjadi sebahagian dari China semasa Dinasti Qin. Di bawah Dinasti Qin, pentadbiran Cina bermula dan bersama dengannya, rekod sejarah yang boleh dipercayai mengenai wilayah ini. Selepas menubuhkan empayar Cina yang bersatu pertama, Qin mengembangkan wilayah ke selatan dan menubuhkan Komanderi Nanhai di Panyu, berhampiran kawasan yang kini sebahagian daripada Guangzhou. Wilayah ini kemudiannya dikawal oleh sebuah kerajaan bebas yang dikenali sebagai Nanyue antara kejatuhan Qin dan pemerintahan Kaisar Wu dari Han. Dinasti Han mentadbir Guangdong, Guangxi, dan utara Vietnam sebagai Wilayah Jiaozhi; bahagian paling selatan Wilayah Jiaozhi digunakan sebagai pintu masuk bagi pedagang dari barat — sejauh Empayar Rom. Di bawah Kerajaan Wu Timur semasa tempoh Tiga Kerajaan, Guangdong dijadikan wilayah tersendiri, Wilayah Guang, pada tahun 226 Masihi.

Canton merupakan sebuah bandar pelabuhan yang makmur di kawasan sempadan tropika yang sering diganggu oleh penyakit dan haiwan liar, tetapi kaya dengan buah oren, pohon beringin, pisang, dan buah lechis. Mereka berdagang hamba, sutera dan peralatan porselin dengan Parsi, Brahmin dan Melayu sebagai pertukaran untuk ubat-ubatan terkenal mereka dan kayu wangi tropika. Muslim Syiah yang melarikan diri dari penganiayaan di Khorasan Besar dan Buddha dari India hidup berdampingan di bandar yang berkembang pesat itu, masing-masing membina tempat ibadah mereka sendiri. Sebuah kawasan asing muncul di sepanjang sungai di mana banyak pedagang dari pelbagai latar belakang termasuk Arab dan Orang Sinhala menetap.

Kepentingan pelabuhan ini merosot selepas diserang oleh orang Arab dan Parsi pada 758 dan penduduk asing kadang-kadang diganggu oleh pegawai tempatan yang korup, kadang kala bertindak ganas. Contohnya, pada tahun 684, seorang kapten kapal dagang membunuh seorang gabenor korup yang menggunakan kedudukannya untuk mencuri dari pedagang tersebut.

Bersama dengan Guangxi, Guangdong dijadikan sebahagian dari Lingnan Circuit (bahagian pentadbiran), atau Lingkaran Gunung-Selatan, pada tahun 627 semasa Dinasti Tang. Bahagian Guangdong Lingnan Circuit dinamakan semula sebagai Guangnan East Circuit (廣南東路) pada 971 semasa Dinasti Song (960–1279). "Guangnan East" (廣南東) adalah sumber nama "Guangdong" (廣東/广东).
Sepanjang masa berlalu, demografi kawasan yang kini Guangdong secara beransur-ansur beralih kepada dominasi Han apabila populasi bercampur akibat perdagangan di sepanjang terusan besar. Selepas kejatuhan Dinasti Han, perubahan ini berlaku secara lebih cepat melalui migrasi besar-besaran dari utara semasa zaman kacau bilau politik dan serangan nomad. Contohnya, pergolakan dalam negara di utara China selepas Pemberontakan An Lushan menyebabkan peningkatan populasi di wilayah Guangzhou sebanyak 75% antara tahun 740-an–750-an dan 800-an–810-an. Dengan lebih ramai pendatang tiba, penduduk tempatan secara beransur-ansur mengasimilasikan diri ke dalam budaya Han atau terpinggir.

Semasa Mongol dari utara melancarkan penaklukan China pada abad ke-13, mahkamah Song Selatan melarikan diri ke selatan dari ibu kotanya di Hangzhou. Kekalahan mahkamah Song Selatan oleh angkatan laut Mongol dalam Pertempuran Yamen pada 1279 di Guangdong menandakan pengakhiran Dinasti Song Selatan (960–1279).

Semasa Dinasti Yuan yang ditubuhkan oleh Mongol, sebahagian besar kawasan Guangdong kini adalah sebahagian daripada Jiangxi. Nama kini, "Wilayah Guangdong" diberikan pada awal Dinasti Ming.

Sejak abad ke-16, Guangdong mempunyai hubungan perdagangan yang luas dengan seluruh dunia. Pedagang Eropah yang datang dari utara melalui Selat Melaka dan Laut China Selatan, terutamanya Orang Portugis dan Orang British, berdagang secara meluas melalui Guangzhou. Macau, di pesisir selatan Guangdong, merupakan penempatan Eropah pertama pada tahun 1557.

Pada abad ke-19, perdagangan opium melalui Guangzhou mencetuskan Perang Candu Pertama, membuka era campur tangan dan pencerobohan imperialis Barat di China. Selain Macau, yang ketika itu merupakan koloni Portugis, Hong Kong telah diserahkan kepada British, dan Kouang-Tchéou-Wan (kawasan moden Zhanjiang) kepada Perancis.
Disebabkan ramai penduduk yang berhijrah keluar dari wilayah Guangdong, dan khususnya kemudahan imigresen dari Hong Kong ke bahagian lain Empayar British (kemudian Persemakmuran British), banyak komuniti Cina luar negara berasal dari Guangdong dan/atau budaya Kantonis. Terutamanya, dialek Kantonis, Hakka, dan Teochew mempunyai lebih banyak penutur di kalangan Cina luar negara berbanding dengan Bahasa Mandarin. Selain itu, banyak penutur bahasa Taishan berhijrah ke negara Barat, dan ini menyebabkan banyak perkataan Cina versi Barat berasal dari dialek Kantonis dan bukan bahasa Mandarin, seperti "dim sum". Beberapa perkataan Mandarin yang asalnya dari bahasa asing juga datang melalui Kantonis. Contohnya, perkataan Mandarin  (), yang bermaksud "limau", berasal dari Kantonis, di mana aksaranya disebut .() Di Amerika Syarikat, terdapat ramai Cina yang merupakan keturunan pendatang dari bandar daerah Taishan (Toisan dalam bahasa Kantonis), yang bertutur dialek berbeza yang berkait dengan Kantonis dipanggil Bahasa Taishan (atau Toishanese).

Semasa tahun 1850-an, Kerajaan Syurga Taiping, yang pemimpinnya Hong Xiuquan dilahirkan di Guangdong dan menerima risalah dari seorang misionari Kristian Protestan di Guangdong, bersekutu dengan Pemberontakan Turban Merah Guangdong (1854–1856). Disebabkan hubungan langsung dengan Barat, Guangdong menjadi pusat aktiviti anti-Manchu dan anti-imperialis. Pengasas moden China yang diiktiraf secara meluas, Sun Yat-sen, juga berasal dari Guangdong.

 Abad ke-20 
Semasa awal 1920-an di bawah Republik China, Guangdong menjadi kawasan persiapan untuk Kuomintang (KMT) bagi merancang Ekspedisi Utara, usaha menyatukan semula pelbagai panglima perang China di bawah kerajaan pusat yang bersatu. Akademi Ketenteraan Whampoa dibina berhampiran Guangzhou untuk melatih ketua ketenteraan.
Pada penghujung Perang Saudara China Guangdong menjadi salah satu kubu terakhir Kerajaan Nasionalis di China Daratan, dengan Guangzhou sementara menjadi ibu kota sementara Kuomintang. Tentera Pembebasan Rakyat mengambil alih kawalan wilayah ini selepas pengunduran kerajaan Republik China ke Taiwan.

Pentadbiran baru Parti Komunis China mengenakan cukai yang tinggi, merampas antara 22 hingga 60 peratus daripada hasil padi tahunan. Namun begitu, ketua parti tempatan Fang Fang cuba mengurangkan dasar Gerakan Reformasi Tanah China bagi melindungi perniagaan berjaya di Delta Sungai Mutiara, pegangan tanah oleh Cina luar negara yang berhasrat untuk kembali ke negara itu, dan hubungan komersial dengan Hong Kong British. Sebagai tindak balas, Mao Zedong menyingkirkan Fang dan ribuan kader dari wilayah ini pada 1952, menghantar Tao Zhu untuk melaksanakan program yang lebih keras dengan slogan "Setiap Kampung Berdarah, Setiap Rumah Berjuang."

Semasa Pembaharuan dan Pembukaan, Guangdong disokong oleh kerajaan pusat untuk menjadi "satu langkah di hadapan" berbanding wilayah lain. Kebanyakan bandar utama di Guangdong mengalami reformasi ekonomi liberal pada pertengahan 1980-an. Sejak Pembaharuan dan Pembukaan, wilayah ini menyaksikan pertumbuhan ekonomi yang sangat pesat, sebahagiannya disokong oleh hubungan perdagangan rapat dengan Hong Kong, yang bersempadan dengannya. Kini, ia adalah wilayah dengan produk domestik kasar tertinggi di China.

Pada 1952, sebahagian kecil pesisir pantai Guangdong (Qinzhou, Lianzhou (kini Daerah Hepu), Fangchenggang dan Beihai) diserahkan kepada Guangxi, memberikan wilayah itu akses ke laut. Ini dibatalkan pada 1955, dan kemudian dipulihkan pada 1965. Pulau Hainan asalnya sebahagian daripada Guangdong, tetapi ia dipisahkan menjadi wilayah sendiri pada 1988.
 Geografi 
Guangdong menghadap Laut China Selatan ke selatan dan mempunyai jumlah panjang pantai sebanyak . Semenanjung Leizhou terletak di hujung barat daya wilayah ini. Terdapat beberapa gunung berapi yang tidak aktif di Semenanjung Leizhou. Delta Sungai Mutiara merupakan titik pertemuan tiga sungai hulu: Sungai Timur, Sungai Utara, dan Sungai Barat. Delta sungai ini dipenuhi dengan ratusan pulau kecil. Wilayah ini secara geografi dipisahkan dari utara oleh beberapa banjaran gunung yang dikenali sebagai Banjaran Nan (Nan Ling). Puncak tertinggi di wilayah ini adalah Shikengkong dengan ketinggian  dari paras laut.|right|thumb

Guangdong bersempadan dengan Fujian di timur laut, Jiangxi dan Hunan di utara, wilayah autonomi Guangxi di barat, dan Hong Kong serta Macau yang merupakan Wilayah Pentadbiran Khas di selatan. Hainan terletak di luar pesisir bersebelahan dengan Semenanjung Leizhou. Pulau Pratas, yang secara tradisional dikawal sebagai sebahagian daripada Guangdong, adalah sebahagian dari Daerah Cijin, Kaoshiung, Taiwan (ROC). PRC terus menuntut Pulau Pratas sebagai sebahagian daripada Guangdong di bawah daerah Chengqu, Shanwei.

Bandar-bandar sekitar Delta Sungai Mutiara termasuk Dongguan, Foshan, Guangzhou, Huizhou, Jiangmen, Shenzhen, Shunde, Taishan, Zhongshan, dan Zhuhai. Bandar lain di wilayah ini termasuk Chaozhou, Chenghai, Nanhai, Shantou, Shaoguan, Zhanjiang, Zhaoqing, Yangjiang, dan Yunfu.

Guangdong mempunyai iklim subtropika lembap (Köppen Cfa di pedalaman, Cwa di sepanjang pantai). Musim sejuk adalah pendek, sederhana, dan agak kering, manakala musim panas adalah panjang, panas, dan sangat basah. Purata suhu maksimum harian di Guangzhou pada bulan Januari dan Julai ialah , walaupun kelembapan menyebabkan rasa lebih panas pada musim panas. Fros jarang berlaku di pantai tetapi mungkin terjadi beberapa hari setiap musim sejuk.
 Ekonomi 
Pada tahun 2022, KDNK Guangdong ialah 13.57 trilion RMB (US$1.9 trilion dalam KDNK nominal, US$3.78 trilion dalam PPP), dengan KDNK per kapita sebanyak  (US$15,234 nominal atau US$25,016 dalam PPP). Guangdong merupakan wilayah terkaya di rantau China Selatan Tengah dan ketujuh terkaya antara semua wilayah mengikut KDNK per kapita. Guangdong telah menjadi wilayah terbesar mengikut KDNK sejak 1989 di Tanah Besar China. KDNK wilayah ini melebihi Australia (US$1.70 trilion) dan Korea Selatan (US$1.67 trilion), yang masing-masing merupakan ekonomi ke-12 dan ke-13 terbesar di dunia. Sekiranya Guangdong adalah sebuah negara, ia akan menjadi ekonomi ke-12 terbesar pada tahun 2022 dan wilayah ke-11 paling ramai penduduknya. Jika dibandingkan dengan bahagian negara lain dalam dolar, KDNK Guangdong nominal lebih besar daripada semua kecuali empat bahagian negara lain: California, Texas, Negeri New York, dan England. Jika dibandingkan dari segi PPP, KDNK Guangdong lebih besar daripada semua kecuali California. Dari segi PPP, pada 2022, ekonomi Guangdong berada antara Turki dan Itali dengan KDNK masing-masing $3.35 trilion dan US$3.06 trilion, iaitu ke-11 dan ke-12 terbesar di dunia.

 KDNK sejarah Wilayah Guangdong dari 1978 hingga kini (SNA2008)China NBS / Bulletin on Reforming Guangdong's GDP Accounting and Data Release System: gdstats.gov.cn (9-Dec-17)  (Cina)(pariti kuasa beli Yuan Cina, sebagai Dolar antarabangsa berdasarkan IMF WEO Oktober 2017Pariti kuasa beli (PPP) untuk yuan Cina adalah anggaran menurut IMF WEO (Oktober 2017 ) data; Kadar pertukaran CN¥ ke US$ adalah menurut Pentadbiran Pertukaran Asing Negara, diterbitkan dalam China Statistical Yearbook .) tahun KDNK KDNK per kapita (KDNKpk) berdasarkan jumlah penduduk pertengahan tahun Indeks rujukan KDNK dalam jutaan pertumbuhansebenar(%) KDNKpk kadar pertukaran1 mata wang asing kepada CNYCNYUSDPPP(Dolar antarabangsa)CNYUSDPPP(Dolar antarabangsa)USD 1Dolar antarabangsa 1(PPP)20168,085,4911,217,2732,306,1217.574,01611,14321,1116.64233.506120157,402,7431,188,5462,085,8098.068,62911,01919,3376.22843.549120146,890,1431,121,6621,940,7217.864,49110,49918,1656.14283.550320136,345,5441,024,5991,774,0348.559,7569,64916,7066.19323.576920125,799,354918,7101,633,2538.254,9738,70915,4826.31253.550820115,395,920835,4371,539,27310.051,5237,97714,6986.45883.505520104,657,712688,0441,406,90912.445,2846,68913,6786.76953.310620052,272,329277,394794,79914.124,8283,0318,6848.19172.859020001,081,021130,583397,53611.512,8181,5484,7148.27842.71931990155,90332,59491,56811.62,4845191,4594.78321.7026198024,96516,66116,69316.64813213221.49841.4955197818,58511,0391.03702201.6836

Selepas revolusi komunis dan sehingga permulaan pembaharuan Deng Xiaoping pada tahun 1978, Guangdong merupakan kawasan ekonomi yang mundur, walaupun ekonomi bawah tanah berasaskan perkhidmatan yang besar sentiasa wujud. Polisi pembangunan ekonomi menggalakkan pembangunan industri di wilayah pedalaman yang kurang bersambung dengan Guangdong melalui jaringan pengangkutan. Polisi kerajaan yang mengamalkan ekonomi autarki menyebabkan akses Guangdong ke laut menjadi tidak relevan.

Dasar pintu terbuka Deng Xiaoping mengubah secara radikal ekonomi wilayah ini kerana ia dapat memanfaatkan akses ke laut, kedekatannya dengan Hong Kong, dan hubungan sejarah dengan Cina perantauan. Guangdong merupakan salah satu wilayah pertama yang mendapat kebenaran dari kerajaan pusat untuk menerima pelaburan asing. Selain itu, sehingga tahun 1990-an apabila sistem cukai China diperbaharui, wilayah ini mendapat manfaat dari kadar cukai yang relatif rendah yang dikenakan oleh kerajaan pusat kerana statusnya yang mundur dari segi ekonomi selepas pembebasan.
Ledakan ekonomi Guangdong bermula pada awal 1990-an dan sejak itu merebak ke wilayah jiran, dan turut menarik penduduk dari wilayah lain. Pertumbuhan ekonomi Guangdong banyak bergantung kepada pembuatan nilai tambah rendah yang menjadi ciri utama (dan dalam banyak cara masih mentakrifkan) ekonomi wilayah ini selepas pembaharuan Deng Xiaoping. Guangdong bukan sahaja pengeksport barangan terbesar di China, malah ia juga pengimport terbesar negara ini.

Wilayah ini kini merupakan salah satu wilayah terkaya di negara ini, dengan bilangan bilionair tertinggi di tanah besar China, KDNK tertinggi di antara semua wilayah, walaupun pertumbuhan gaji hanya baru bermula meningkat kerana kemasukan besar pekerja migran dari wilayah jiran. Menjelang 2015, kerajaan tempatan Guangdong berharap industri perkhidmatan akan menyumbang lebih daripada 50 peratus KDNK wilayah dan pembuatan teknologi tinggi menyumbang 20 peratus.

Pada tahun 2021, sektor primer, sekunder dan tertier Guangdong masing-masing bernilai 534 bilion RMB (US$79.4 bilion), 5.28 trilion RMB (US$785.6 bilion), dan 7.09 trilion RMB (US$1.05 trilion). Guangdong menyumbang kira-kira 10.6% daripada jumlah keluaran ekonomi negara. Kini, ia mempunyai tiga daripada enam Zon Ekonomi Khas: Shenzhen, Shantou dan Zhuhai. Kekayaan Guangdong, bagaimanapun, sangat tertumpu berhampiran Delta Sungai Mutiara.

 Zon pembangunan ekonomi dan teknologi 
 Zon Pemprosesan Eksport Shenzhen
 Zon Perdagangan Bebas Futian Shenzhen
 Taman Industri Berteknologi Tinggi Shenzhen
 Zon Perdagangan Bebas Pelabuhan Yantian
 Zon Pembangunan Industri Baru & Berteknologi Tinggi Foshan
 Daerah Pembangunan Guangzhou
 Zon Pemprosesan Eksport Guangzhou
 Zon Perdagangan Bebas Guangzhou
 Zon Pembangunan Ekonomi dan Teknologi Guangzhou Nansha
 Resort Percutian Pelancong Tasik Nanhu Guangzhou (Versi Cina)
 Zon Pembangunan Industri Baru & Berteknologi Tinggi Guangzhou
 Zon Pembangunan Ekonomi dan Teknologi Dayawan Huizhou
 Zon Pemprosesan Eksport Huizhou
 Zon Pembangunan Berteknologi Tinggi Zhongkai Huizhou
 Zon Perdagangan Bebas Nansha
 Zon Perdagangan Bebas Shantou
 Zon Perdagangan Bebas Shatoujiao
 Zon Pembangunan Ekonomi dan Teknologi Zhanjiang (Versi Cina)
 Zon Pembangunan Industri Berteknologi Tinggi Zhuhai
 Zon Perdagangan Bebas Zhuhai
 Zon Pembangunan Industri Berteknologi Tinggi Zhongshan
 Budaya 
Wilayah tengah, yang juga merupakan pusat politik dan ekonomi, didiami terutamanya oleh penutur Cina Yue, walaupun kemasukan jutaan pendatang penutur Mandarin dalam tiga dekad kebelakangan sedikit mengurangkan dominasi bahasa Kantonis. Kawasan ini dikaitkan dengan Masakan Kantonis. Dim Sum adalah salah satu contoh terkenal masakan Kantonis, membahagikan makanan Kantonis kepada bahagian kecil dan dihidang bersama hidangan kecil. Opera Kantonis ialah bentuk opera Cina yang popular di kawasan berbahasa Kantonis. Dialek Yue berkaitan dituturkan di sebahagian besar bahagian barat wilayah ini.

Kawasan yang merangkumi bandar Chaozhou, Shantou dan Jieyang di pesisir timur Guangdong, yang dikenali sebagai Chaoshan, membentuk satu sphere budaya tersendiri. Orang Teochew di sini, bersama dengan Orang Hailufeng Hoklo di Shanwei, bertutur dalam Haklau, sejenis varieti Min Selatan yang berkait rapat dengan Hokkien arus perdana dan masakan mereka ialah Masakan Teochew. Opera Teochew juga terkenal dan mempunyai bentuk yang unik.

Orang Hakka tinggal di kawasan luas Guangdong, termasuk Huizhou, Meizhou, Shenzhen, Heyuan, Shaoguan dan kawasan lain. Sebahagian besar bahagian timur Guangdong didiami oleh orang Hakka kecuali kawasan Chaozhou dan Hailufeng. Budaya Hakka termasuk Masakan Hakka, opera Han (), muzik tradisional Hakka Hanyue dan sixian, serta lagu rakyat Hakka ().
Orang Tanka yang dikucilkan secara tradisional tinggal di atas bot di sepanjang pesisir dan sungai Guangdong serta sebahagian besar China Selatan.

Zhanjiang di selatan Guangdong didominasi oleh dialek Leizhounese, sejenis Min; Kantonis dan Hakka juga dituturkan di situ.

Mandarin ialah bahasa yang digunakan dalam pendidikan dan kerajaan serta di kawasan yang ada pendatang dari wilayah lain, terutamanya di Shenzhen. Kantonis mengekalkan kedudukan yang kukuh dan dominan dalam penggunaan harian dan media, walaupun di kawasan timur wilayah yang bahasa tempatan dan dialeknya bukan dari keluarga Yue.

Wilayah Guangdong terkenal sebagai tempat lahir ramai grandmaster terkenal dalam permainan Xiangqi (catur Cina) seperti Lü Qin, Yang Guanli, Cai Furu dan Xu Yinchuan.
 Pentadbiran 

Guangdong dibahagikan kepada dua puluh satu pembahagian: semuanya bandar peringkat daerah (termasuk dua bandar sub-provinsi):

 Pembahagian pentadbiran Guangdong   Kod pembahagian Pembahagian Kawasan dalam km2 Populasi 2020 Ibu kota Bahagian Daerah Daerah Daerah autonomi Bandar 440000  Wilayah Guangdong 179,800.00  126,012,510  bandar Guangzhou  65  34  3  20 440100  bandar Guangzhou 7,434.40  18,676,605  Daerah Yuexiu  11    440200  bandar Shaoguan 18,412.53  2,855,131  Daerah Zhenjiang  3  4  1  2 440300  bandar Shenzhen 1,996.78  17,560,061  Daerah Futian  9*    440400  bandar Zhuhai 1,724.32  2,439,585  Daerah Xiangzhou  3    440500  bandar Shantou 2,248.39  5,502,031  Daerah Jinping  6  1   440600  bandar Foshan 3,848.49  9,498,863  Daerah Chancheng  5    440700  bandar Jiangmen 9,505.42  4,798,090  Daerah Pengjiang  3    4 440800  bandar Zhanjiang 13,225.44  6,981,236  Daerah Chikan  4  2   3 440900  bandar Maoming 11,424.8  6,174,050  Daerah Maonan  2    3 441200  bandar Zhaoqing 14,891.23  4,113,594  Daerah Duanzhou  3  4   1 441300  bandar Huizhou 11,342.98  6,042,852  Daerah Huicheng  2  3   441400  bandar Meizhou 15,864.51  3,873,239  Daerah Meijiang  2  5   1 441500  bandar Shanwei 4,861.79  2,672,819  Daerah Cheng  1  2   1 441600  bandar Heyuan 15,653.63  2,837,686  Daerah Yuancheng  1  5   441700  bandar Yangjiang 7,955.27  2,602,959  Daerah Jiangcheng  2  1   1 441800  bandar Qingyuan 19,152.90  3,969,473  Daerah Qingcheng  2  2  2  2 441900  bandar Dongguan 2,465.00  10,466,625  Subdaerah Nancheng    442000  bandar Zhongshan 1,783.67  4,418,060  Dongqu Subdistrict     445100  bandar Chaozhou 3,145.89  2,568,387  Daerah Xiangqiao  2  1   445200  bandar Jieyang 5,265.38  5,577,814  Daerah Rongcheng  2  2   1 445300  bandar Yunfu 7,779.12  2,383,350  Daerah Yuncheng  2  2   1 
* – tidak termasuk daerah baharu yang belum didaftarkan di bawah Kementerian Hal Ehwal Awam (tidak termasuk dalam kiraan Daerah)
** – bandar terus bawah pentadbiran pusat – tidak mengandungi pembahagian peringkat daerah

 Pembahagian pentadbiran dalam bahasa Cina dan variasi romanisasi Bahasa Inggeris  Cina  Pinyin  Romanisasi Guangdong Wilayah Guangdong    Guǎngdōng Shěng  guong2 dung1 sang2 Bandar Guangzhou   Guǎngzhōu Shì  guong2 zeo1 xi5 Bandar Shaoguan   Sháoguān Shì  xiu4 guan1 xi5 Bandar Shenzhen   Shēnzhèn Shì  sem1 zen3 xi5 Bandar Zhuhai   Zhūhǎi Shì  ju1 hoi2 xi5 Bandar Shantou   Shàntóu Shì  san3 teo4 xi5 Bandar Foshan   Fóshān Shì  fed6 san1 xi5 Bandar Jiangmen   Jiāngmén Shì  gong1 mun4 xi5 Bandar Zhanjiang   Zhànjiāng Shì  zam3 gong1 xi5 Bandar Maoming   Màomíng Shì  meo6 ming4 xi5 Bandar Zhaoqing   Zhàoqìng Shì  xiu6 hing3 xi5 Bandar Huizhou   Huìzhōu Shì  wei6 zeo1 xi5 Bandar Meizhou   Méizhōu Shì  mui4 zeo1 xi5 Bandar Shanwei   Shànwěi Shì  san3 méi5 xi5 Bandar Heyuan   Héyuán Shì  ho4 yun4 xi5 Bandar Yangjiang   Yángjiāng Shì  yêng4 gong1 xi5 Bandar Qingyuan   Qīngyuǎn Shì  qing1 yun5 xi5 Bandar Dongguan   Dōngguǎn Shì  dung1 gun2 xi5 Bandar Zhongshan   Zhōngshān Shì  zung1 san1 xi5 Bandar Chaozhou   Cháozhōu Shì  qiu4 zeo1 xi5 Bandar Jieyang   Jiēyáng Shì  kid3 yêng4 xi5 Bandar Yunfu   Yúnfú Shì  wen4 feo4 xi5

Dua puluh satu prefektur Guangdong dibahagikan kepada 122 pembahagian peringkat daerah (65 daerah, 20 bandar, 34 daerah dan 3 daerah autonomi). Untuk pembahagian peringkat daerah, lihat senarai pembahagian pentadbiran Guangdong.

 Kawasan bandar 
 Populasi mengikut kawasan bandar bandar peringkat daerah & daerah #  Bandar  Kawasan bandar 2020  Kawasan bandar 2010  Bandar pusat 2020 1  Shenzhen  17,444,609  10,358,381  17,494,398 2  Guangzhou  16,096,724  9,702,144  18,676,605 3  Dongguan  9,644,871  7,271,322  10,466,625 4  Foshan  9,042,509  6,771,895  9,498,863 5  Zhongshan  3,841,873  2,740,994  4,418,060 6  Shantou  3,838,900  3,644,017  5,502,031 7  Huizhou  2,900,113  1,807,858  6,042,852 8  Zhuhai  2,207,090  1,369,538  2,439,585 9  Jiangmen  1,795,459  1,480,023  4,798,090 10  Zhanjiang  1,400,709  1,038,762  6,981,236 11  Maoming  1,307,802  637,879  6,174,050 12  Chaozhou  1,254,007  448,226  2,568,387 13  Jieyang  1,242,906  734,670  5,577,814 14  Qingyuan  1,197,581  639,659  3,969,473 15  Zhaoqing  1,035,810  559,887  4,113,594 16  Shaoguan  1,028,460  726,267  2,855,131 17  Puning  935,668  874,954   18  Yangjiang  859,595  499,053  2,602,959 19  Meizhou  694,495  353,769  3,873,239 20  Heyuan  662,950  450,953  2,837,686 21  Lufeng  545,474  579,527   22  Gaozhou  490,301  352,006   23  Huazhou  472,746  320,418    24  Sihui  452,536  355,709   25  Lianjiang  443,812  359,225   26  Taishan  433,266  394,855   27  Kaiping  430,035  371,019   28  Xinyi  418,731  333,965   29  Leizhou  412,291  344,043   30  Yingde  398,066  346,927   31  Wuchuan  388,714  332,672   32  Yunfu 380,044  242,040  2,383,350 33  Xingning  365,661  392,000   34  Yangchun 360,359  287,391   35  Shanwei  345,373  370,608  2,738,482 36  Heshan 334,432  282,580   37  Luoding 317,060  263,338   38  Enping 251,742  244,257   39  Lechang 199,438  191,457   40  Lianzhou 176,572  161,667   41  Nanxiong 171,215  140,017   —  Zengcheng    710,146   —  Conghua   229,118   —  Gaoyao   224,755  

 Hubungan Antarabangsa 
Guangdong menjalin hubungan persahabatan dengan:
  Wilayah Aichi, Jepun
  Hawaiʻi, Amerika Syarikat
  New South Wales, Australia
 Gujarat, India
  California, Amerika Syarikat

 Pelancongan 
Antara tarikan-tarikan utama Guangdong termasuklah Gunung Danxia, Bukit Yuexiu di Guangzhou, Tasik Bintang dan Batuan Tujuh Bintang, dan Gunung Dinghu.

Rujukan

Pautan luar 

  Laman web rasmi Guangdong
 Peta besar Guangdong
 Daerah pentadbiran Guangdong 
 Universtiti Perubatan China
 Bujku Tahunan Statistik Guangdong 


Kategori:Wilayah di China