Aksara Arab

Aksara Arab ialah sejenis sistem tulisan yang digunakan untuk menulis bahasa Arab dan pelbagai bahasa lain. Ia merupakan aksara kedua paling banyak digunakan di dunia mengikut bilangan negara yang menggunakannya, dan yang ketiga paling banyak mengikut bilangan pengguna (selepas aksara Rumi dan aksara Cina).

Aksara tersebut mula-mula digunakan untuk menulis dalam bahasa Arab, terutamanya Al-Quran, iaitu kitab suci Islam. Dengan penyebaran agama tersebut, ia mula digunakan sebagai aksara utama untuk pelbagai bahasa, yang membawa kepada penciptaan huruf baharu dan lambang-lambang lain. Bahasa yang masih menggunakannya ialah: bahasa Parsi, bahasa Melayu, bahasa Uyghur, bahasa Kurdi, bahasa Punjab, bahasa Sindh, bahasa Balti, bahasa Baloci, Pashto, bahasa Luri, bahasa Urdu, bahasa Kasymir, bahasa Rohingya, bahasa Somali, bahasa Mandinka, dan lain-lain.Mahinnaz Mirdehghan. 2010. Persian, Urdu, and Pashto: A comparative orthographic analysis. Writing Systems Research Vol. 2, No. 1, 9–23. Sehingga abad ke-16, ia juga digunakan untuk beberapa penulisan bahasa Sepanyol, dan sebelum pembaharuan bahasa pada tahun 1928, ia merupakan sistem tulisan bahasa Turki.

Aksara Arab ditulis dari kanan ke kiri dalam gaya kursif, di mana kebanyakan hurufnya ditulis dalam bentuk yang berbeza mengikut samada ia berdiri sendiri atau dicantumkan dengan huruf selepasnya atau sebelumnya. Walau bagaimanapun, bentuk huruf asasnya kekal tidak berubah. Aksara Arab tidak mempunyai huruf besar. Dalam kebanyakan keadaan, huruf-hurufnya mewakili konsonan, atau konsonan dan beberapa vokal. Jadi, kebanyakan abjad sesuatu bahasa yang menggunakan aksara Arab adalah bersifat abjad, dan beberapa bahasa bahasa menggunakannya dalam bentuk alfabet. Aksara Arab juga merupakan asas kepada tradisi seni khat Arab.

Penggunaan aksara Arab di seluruh dunialink=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Arabic alphabet world distribution - three shades.png/400px-Arabic alphabet world distribution - three shades.png|alt=Arabic alphabet world distribution|tengah|frameless|upright=1.5| Pengedaran dunia abjad Arab Negara yang menggunakan aksara Arab: → adalah satu-satunya aksara rasmi → adalah rasmi bersama aksara lain → adalah rasmi di peringkat sub-nasional (China, India, Israel) atau merupakan aksara alternatif yang diiktiraf (Malaysia, Tajikistan)

 Sejarah 

Aksara Arab berasal samada daripada aksara Nabati atau  terus daripada aksara Suryani (kurang dipercayai secara meluas), yang kedua-duanya berasal daripada aksara Aram (yang juga berkembang menjadi aksara Ibrani), yang pula merupakan turunan daripada aksara Foenisia. Sebagai tambahan kepada aksara Aram (dan, oleh itu, aksara Arab dan Ibrani), aksara Foenisia juga berkembang menjadi aksara Yunani (dan, oleh itu, kedua-dua aksara Kyril dan aksara Rumi).

 Asal-usul 
Pada abad ke-6 dan ke-5 SM, puak Arab utara berhijrah dan mengasaskan kerajaan yang berpusat di sekitar Petra, Jordan. Warga tersebut (kini dipanggil orang Nabati daripada nama salah satu puaknya, Nabatu) bertutur dalam bahasa Arab Nabati, sebuah loghat bahasa Arab. Pada abad ke-2 atau ke-1 SM, rakaman pertama yang diketahui tentang aksara Nabati ditulis dalam bahasa Aram (yang merupakan bahasa komunikasi dan perdagangan), tetapi termasuk juga beberapa ciri bahasa Arab: orang Nabati tidak menulis bahasa yang mereka pertuturkan. Mereka menulis dalam sesuatu bentuk aksara Aram, yang teruslah berkembang; ia berpisah kepada dua bentuk: satu bertujuan untuk prasasti (dikenali sebagai "aksara Nabati tugu") dan satu lagi, yang lebih kursif dan ditulis dengan tergesa-gesa berserta dengan huruf bercantum, untuk menulis pada papirus. Bentuk aksara kursif tersebut semakin mempengaruhi bentuk aksara tugunya dan secara beransur-ansur ia berubah menjadi aksara Arab.

 Intisari 
Huruf asas aksara Arab            /                 
Aksara Arab telah disesuaikan untuk digunakan dalam pelbagai bahasa selain bahasa Arab, termasuklah bahasa Parsi, bahasa Melayu, dan bahasa Urdu, yang merupakan bukan daripada keluarga bahasa-bahasa Samiah. Penyesuaian sedemikian boleh menampilkan huruf yang diubah atau baharu untuk mewakili fonem yang tidak terdapat dalam fonologi bahasa Arab. Sebagai contoh, bahasa Arab tidak mempunyai letupan dwibibir nirsuara (bunyi ), oleh itu banyak penutur bahasa lain menambah huruf mereka sendiri untuk mewakili  dalam gubahan aksara mereka, walaupun rupa huruf tersebut berbeza mengikut bahasa. Pengubahsuaian ini cenderung mengikut sesuatu kumpulan: Bahasa di India dan bahasa-bahasa Turki yang ditulis dalam aksara Arab cenderung menggunakan huruf ubahsuaian aksara Parsi, manakala bahasa di Indonesia cenderung meniru aksara Jawi atau aksara Pegon.

Apabila aksara Arab digunakan untuk menulis bahasa Kroat-Serb, bahasa Soran, bahasa Kasymir, bahasa Mandarin, atau bahasa Uyghur, huruf vokal adalah wajib. Oleh itu, aksara Arab boleh digunakan sebagai alfabet dan juga abjad.

Penggunaan aksara Arab dalam bahasa-bahasa Afrika Barat, terutamanya di Sahel, berkembang dengan penyebaran Islam. Pada tahap tertentu, gaya dan penggunaannya cenderung mengikut penggunaan di Maghreb (contohnya kedudukan titik dalam huruf fāʼ dan qāf).Brustad, K. (2000). The syntax of spoken Arabic: A comparative study of Moroccan, Egyptian, Syrian, and Kuwaiti dialects. Georgetown University Press. Diakritik tambahan telah digunakan untuk memudahkan penulisan bunyi yang tidak diwakili dalam bahasa Arab. Istilah ʻAjamī, yang berasal daripada kata dasar bahasa Arab untuk "asing" telah digunakan untuk ortografi bahasa-bahasa Afrika berasaskan aksara Arab. 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Wikipedia_in_Arabic_script_languages_in_KACST_Office.svg/600px-Wikipedia_in_Arabic_script_languages_in_KACST_Office.svg.png|tengah|thumb|600x600px| Wikipedia dalam aksara Arab untuk lima bahasa

 Jadual gaya penulisan 
Aksara atau gaya Abjad Bahasa Wilayah Diterbit daripada Ulasan Naskh Arab & lain-lain Arab & lain-lain Setiap wilayah di mana aksara Arab digunakan Kadangkala merujuk kepada gaya kaligrafi yang sangat khusus, tetapi kadangkala digunakan untuk merujuk secara lebih luas kepada hampir setiap pasuan yang bukan Kufi atau Nasta'liq. Nasta'liq Urdu, Parsi, & lain-lain bahasa Urdu, Parsi, & lain-lain Asia Selatan dan Barat Ta'liq Digunakan untuk hampir semua penulisan Urdu moden, tetapi hanya sekali-sekala digunakan untuk bahasa Parsi. (Istilah "Nasta'liq" kadangkala digunakan oleh penutur bahasa Urdu untuk merujuk kepada semua aksara Arab-Parsi.) Ta'liq Parsi Parsi Pendahulu kepada Nasta'liq. Kufi Arab Arab Timur Tengah dan bahagian-bahagian Afrika Utara Rasm Abjad Arab terhad Arab Terutamanya sejarahan Menghilangkan semua diakritik termasuk i'jam. Penyalinan digital biasanya memerlukan beberapa huruf khas. Lihat:  (pautan ke Wikikamus).

 Jadual aksara 
AbjadHurufHuruf TambahanGaya RupaBahasaRantauDiterbit daripada:  (atau berkerabat dengan)CatatanArab28Naskh, Kufi, Rasm, & othersArabNorth Africa, Asia BaratAramaic,Syriac, NabataeanAjami33NaskhHausa, Yoruba, SwahiliAfrika BaratArabAbjadAljamiado28NaskhOld Spanish, Mozarabic, Ladino, Aragonese, Old Galician-PortugueseSouthwest EuropeArab8th-13th centuries for Mozarabic, 14th-16th centuries for the other languagesArebitsa30NaskhSerbo-CroatianTengara EropahArab-ParsiLatest stage has full vowel markingArwi41NaskhTamilSelatan India, Sri LankaArab-ParsiArabitsa32NaskhBelarusianEastern EuropeArab-Parsi15th / 16th centuryBaloci 29Naskh and Nasta'liqBalochiAsia Barat DayaArab-Parsi, juga meminjam beberapa glif dari aksara UrduThis standardization is based on the previous orthography. For more information, see Balochi writing.Barbar33Various Berber languagesNorth AfricaArabBurusyaski53  (see note)Nasta'liqBurushaskiAsia Barat Daya (Pakistan)UrduAlso uses the additional letters shown for Urdu. Sometimes written with just the Urdu alphabet, or with the Latin alphabet.Cagatai32Nasta'liq and NaskhCagataiAsia TengahArab-Parsiݣ is interchangeable with نگ and ڭ.Galal32NaskhSomaliHorn of AfricaArabJawi36NaskhMalayPeninsular Malaysia, Sumatra and part of BorneoArab-ParsiSince 1303 AD (Trengganu Stone)Kashmiri44Nasta'liqKashmiriAsia SelatanUrduThis orthography is fully voweled. 3 out of the 4 (ۆ, ۄ, ێ) additional glyphs are actually vowels. Not all vowels are listed here since they are not separate letters. For further information, see Kashmiri writing.Kazakh35NaskhKazakhAsia Tengah, ChinaCagataiIn use since 11th century, reformed in the early 20th century, now official only in ChinaKhowar45Nasta'liqKhowarAsia SelatanUrdu, however, borrows multiple glyphs from PashtoKyrgyz Arabic alphabet33NaskhKyrgyzAsia TengahCagataiIn use since 11th century, reformed in the early 20th century, now official only in ChinaPashto45Naskh and occasionally, Nasta'liqPashtoAsia Barat Daya, Afghanistan, dan PakistanArab-Parsiګ is interchangeable with گ. Also, the glyphs ی and ې are often replaced with ے in Pakistan.Pegon35NaskhJavanese, SundaneseAsia Tenggara (Indonesia)Arab-ParsiParsi32Naskh and Nasta'liqPersian (Farsi)Asia Barat (Iran etc. )ArabJuga dikenali sebagai Arab-Parsi.Saraiki45Nasta'liqSaraikiAsia Barat Daya (Pakistan)ShahmukhiSyahmukhi41+(see note)Nasta'liqPunjabiAsia Barat Daya (Pakistan)UrduSimilar to Urdu; 58 letters including digraphs for aspirated consonants.Sindh64NaskhSindhiAsia Barat Daya (Pakistan)Arab-ParsiSorabe28NaskhMalagasyMadagascarArabSorani33Naskh, and occasionally, Nasta'liqCentral KurdishTimur TengahArab-ParsiVowels are mandatory, i.e. abugidaSwahili28NaskhSwahiliAfrika Barat dan SelatanArabİske imlâ35NaskhTatarRantau VolgaCagataiUsed prior to 1920.Ottoman Turkish32Turki UsmaniahEmpayar OsmaniahCagataiOfficial until 1928Urdu39+  (see notes)   (see notes)Nasta'liqUrduAsia SelatanArab-Parsi 58 letters including digraphs representing aspirated consonants.  Uyghur32NaskhUyghurChina, Asia TengahCagataiReform of older Arabic-script Uyghur orthography that was used prior the 1950s. Vowels are mandatory, i.e. abugidaWolofal33NaskhWolofAfrika BaratArab, however, borrows at least one glyph from Arab-ParsiXiao'erjing36NaskhBahasa-bahasa CinaChina, Asia TengahCagataiUsed to write Chinese languages by Muslims living in China such as the Hui people.Yaña imlâ29NaskhTatarRantau Volgaİske imlâ alphabet1920–1927 replaced with Cyrillic

 Penggunaan umum 

Aksara Arab umumnya digunakan secara meluas atau terhad dalam bentuk asal atau diubahsuai untuk bahasa-bahasa berikut: 
+RantauBahasaTimur Tengah, Asia Tengah, Asia Selatan, & Asia Timur Bahasa Arab
 Bahasa Kazakh
 Bahasa-bahasa Kurdi
 Bahasa Kyrgyz
 Bahasa Turkmen
 Bahasa Uzbek
 Bahasa Parsi
 Bahasa Baloci
 Bahasa-bahasa Iran Barat Daya
 Bahasa Pasyto
 Bahasa Uyghur
 Bahasa-bahasa Arab Yahudi
 Bahasa Azeri
 Bahasa Talisy
 Bahasa Mazandaran
 Bahasa Syughnan
 Bahasa Cina
 Bahasa SalarAfrika Bahasa-bahasa Barbar
 Bahasa Tuareg
 Bahasa Qibti
 Bahasa Beja
 Bahasa Somali (Wadaad)
 Bahasa-bahasa Nubia
 Bahasa Dunqula
 Bahasa Nubia
 Bahasa Fur
 Bahasa-bahasa Komori
 Swahili
 Bahasa Zarma
 Bahasa Dausahaq
 Bahasa Hausa (Ajami)
 Bahasa Jula
 Bahasa Jola
 Bahasa-bahasa Balanta
 Bahasa Mandinka (Ajami)
 Bahasa Fula, (Ajami)
 Bahasa Wolof (Wolofal)Asia Selatan Bahasa Kasymir
 Bahasa Khowar
 Bahasa Punjab
 Bahasa Sindh
 Bahasa Seraiki
 Bahasa Aer
 Bahasa Bahadarwah
 Bahasa Ladakh
 Bahasa Balti
 Bahasa Brahui
 Bahasa Burusho
 Bahasa Urdu
 Bahasa Dogri
 Bahasa Arwi 
 Bahasa Mappila
 Bahasa Rohingya
 Bahasa IsykasyimAsia Tenggara Bahasa Melayu (Jawi)
 Bahasa Jawa (Pegon)
 Bahasa Madura (Pegon)
 Bahasa Sunda (Pegon)
 Bahasa Tausug (Jawi)
 Bahasa Idaan (Jawi)
 Bahasa Cam

 Penggunaan silam 
Aksara Arab pernah digunakan untuk pelbagai bahasa, namun banyak bahasa telah menggantikan aksara Arab dengan aksara pribumi mereka atau lainan aksara Kyril dan aksara Rumi. Berikut ialah senarai bahasa yang pernah menggunakan aksara Arab dalam penulisan:
+RantauBahasaAfrika Afrikaans
 Berber
 Shilha
 Central Atlas Tamazight
 Perancis
 Harari
 Hausa
 Fula
 Mandinka
 Wolof 
 Kinyarwanda
 Kirundi
 Malagasy (Sorabe)
 Nubian
 Shona
 Somalia (lihat wadaad Arab)
 Songhay
 Swahili
 YorubaEropah Albania (Elifba)
 Mozarab (Aljamiado)
 Aragon,(Aljamiado)
 Portugis,(Aljamiado)
 Ladino,(Aljamiado)
 Sepanyol (Aljamiado)
 Belarusia (Arabitsa)
 Bosnia (Arebitsa)
 Tatar Krimea
 Bahasa Yunani
 Bahasa Yunani Kapadokya
 Bahasa PolAsia Tengah dan Kaukasus Bahasa Adyghe
 Avar
 Nogai
 Kumyk
 Lezgian
 Lak
 Dargwa
 Azeri
 Bashkir
 Chaghatay
 Chechen
 Circassia
 Abkhaz–Adyghe
 Ingush
 Karachay-Balkar
 Karakalpak
 Kazakh
 Kyrgyz
 Mandarin (Xiao'erjing)
 Dungan (Xiao'erjing)
 Turki Usmaniah
 Tat
 Tatar
 Turkmen
 Uzbek
 bahasa Kaukasia Timur LautAsia Selatan dan Asia Tenggara Aceh
 Banjar
 Benggali
 Maguindanaon
 Melayu
 Minangkabau
 bahasa Jawa, 
 Madura
 Sunda
 Tausug
 Maranao
 Rakhine
 Bahasa Mongolia
 bahasa Mogholi
 Tagalog
 Yakan
 Aslian
 Ternate
 Tidore
 Meitei
 Shughni
 Thai
 Sylheti
 Melayu Kedah
 Uab Meto
 Molbog
 Bonggi
 Kadazan
 Dusun
 Sama
 Bajau
 Sarawak Bisaya
 Sabah Bisaya
 Lotud
 Lun Bawang
 Tiruray
 ChavacanoTimur Tengah Ibranip. 20, Samuel Noel Kramer. 1986. In the World of Sumer: An Autobiography. Detroit: Wayne State University Press.J. Blau. 2000. Hebrew written in Arabic characters: An instance of radical change in tradition. (In Hebrew, with English summary). In Heritage and Innovation in Judaeo-Arabic Culture: Proceedings of the Sixth Conference of the Society For Judaeo-Arabic Studies, p. 27-31. Ramat Gan.
 Bahasa Kurdi Utara
 bahasa Turki Uthmaniyyah

 Unikod 

Mulai Unikod 15.0, julat berikut mengekodkan aksara Arab:

 Bahasa Arab (0600–06FF)
 Makanan Tambahan Arab (0750–077F)
 Bahasa Arab Lanjutan-A (08A0–08FF)
 Bahasa Arab Lanjutan-B (0870–089F)
 Bahasa Arab Lanjutan-C (10EC0–10EFF)
 Borang Persembahan Bahasa Arab-A (FB50–FDFF)
 Borang Pembentangan Bahasa Arab-B (FE70–FEFF)
 Simbol Abjad Matematik Arab (1EE00–1EEFF)
 Simbol Angka Rumi (10E60–10E7F)
 Nombor Siyaq Indic (1EC70–1ECBF)
 Nombor Siyaq Uthmaniyyah (1ED00–1ED4F)

 Huruf tambahan yang digunakan dalam bahasa lain 

 Peruntukan fonem kepada grafem: 
∅ = fonem tiada dalam bahasaKeluarga bahasaAustronesiaDravidiaTurkiIndo-AryaIranJermanArabBahasa/aksaraJawiPegonArwiUsmaniah UyghurTatarSindhiPunjabiUrduParsiBalociKurdiPasytoAfrikaansMaghribiTunisiaAlgeriaMesirNajdiHijazPalestinLevantIraqTeluk /  /  /  /  /  /  / ∅∅∅ /  /  / ∅∅∅ / ∅∅∅∅∅∅∅∅∅∅∅∅∅
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
|+
! colspan="4" rowspan="2" |Huruf or Digraf
! rowspan="2" class="nowrap" |Use & Pronunciation
! rowspan="1" | Unicode
! colspan="4" rowspan="1" |i'jam & other additions
! rowspan="2" |Shape
! rowspan="2" |Similar Arab Letter(s)
|-
!U+
!
!
!above
!below
|-
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Pe, used to represent the phoneme  in Persian, Pashto, Punjabi, Khowar, Sindhi, Urdu, Kurdish, Kashmiri; it is can be used in Arab to describe the phoneme  otherwise it is normalized to  ب e.g. پول Paul also written بول
|U+067E
| colspan="2" |
|tiada
|3 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used to represent the equivalent of the Latin letter Ƴ (palatalized glottal stop ) in some African languages such as Fulfulde.
|U+0750
| colspan="2" class="nowrap" |  
|tiada
|3 titik 
(horizontal)
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|B̤ē, used to represent a voiced bilabial implosive  in Hausa, Sindhi and Saraiki.
|U+067B
| colspan="2" |
|tiada
|2 titik 
(vertically)
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents an aspirated voiced bilabial plosive  in Sindhi.
|U+0680
| colspan="2" |
|tiada
|4 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ṭhē, represents the aspirated voiceless retroflex plosive  in Sindhi.
|U+067A
| colspan="2" |
|2 titik 
(vertically)
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ṭē, used to represent the phoneme  in Pashto.
|U+067C
|
|
|2 titik
|ring
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ṭe, used to represent the phoneme (a voiceless retroflex plosive ) in Sindhi
|U+067D
| colspan="2" |
|3 titik 
(inverted)
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ṭe, used to represent Ṭ (a voiceless retroflex plosive ) in Punjabi, Kashmiri, Urdu.
|U+0679
| colspan="2" |
|small 

|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Teheh, used in Sindhi and Rajasthani (when written in Sindhi alphabet); used to represent the phoneme  (pinyin q) in Chinese Xiao'erjing.
|U+067F
| colspan="2" |
|4 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the "c" voiceless dental affricate  phoneme in Bosnian.
|U+0684
| colspan="2" |
|tiada
|2 titik 
(vertically)
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the "ć" voiceless alveolo-palatal affricate  phoneme in Bosnian.
|U+0683
| colspan="2" |
|tiada
|2 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Che, used to represent  ("ch"). It is used in Persian, Pashto, Punjabi, Urdu, Kashmiri and Kurdish.  in Egypt.
|U+0686
| colspan="2" |
|tiada
|3 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ce, used to represent the phoneme  in Pashto.
|U+0685
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the "đ" voiced alveolo-palatal affricate  phoneme in Bosnian.
|U+0757
| colspan="2" |
|2 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Źim, used to represent the phoneme  in Pashto.
|U+0681
| colspan="2" |
|Hamza
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Saraiki to represent a Voiced alveolar implosive .
|U+0759
| class="nowrap" |
| class="nowrap" |
|small 

|2 titik 
(vertically)
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Saraiki to represent a voiced retroflex implosive .
|U+068A
| colspan="2" |
|tiada
|1 dot
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ḍal, used to represent a Ḍ (a voiced retroflex plosive ) in Punjabi, Kashmiri and Urdu.
|U+0688
| colspan="2" |
|small 
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Dhal, used to represent the phoneme  in Sindhi
|U+068C
| colspan="2" |
|2 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ḍal, used to represent the phoneme  in Pashto.
|U+0689
| colspan="2" |
|tiada
|ring
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ṛe, represents a retroflex flap  in Punjabi and Urdu.
|U+0691
| colspan="2" |
|small 
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ṛe, used to represent a retroflex lateral flap in Pashto.
|U+0693
| colspan="2" |
|tiada
|ring
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Ormuri to represent a voiced alveolo-palatal fricative , as well as in Torwali.
|U+076B
| colspan="2" |
|2 titik 
(vertically)
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Že / zhe, used to represent the voiced postalveolar fricative  in, Persian, Pashto, Kurdish, Urdu, Punjabi and Uyghur.
|U+0698
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ǵe / ẓ̌e, used to represent the phoneme    in Pashto.
|U+0696
|
|
|1 dot
|1 dot
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Kurdish to represent rr  in Soranî dialect.
|U+0695
| colspan="2" |
|tiada
|V pointing down
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Kalami to represent a voiceless retroflex fricative , and in Ormuri to represent a voiceless alveolo-palatal fricative /ɕ/.
|U+076D
| colspan="2" |
|2 titik vertically
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Shina to represent a voiceless retroflex fricative .
|U+075C
| colspan="2" |
|4 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|X̌īn / ṣ̌īn, used to represent the phoneme    in Pashto.
|U+069A
|
|
|1 dot
|1 dot
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Unofficially used to represent Spanish words with  in Morocco.
|U+069C
|
|
|3 titik
|3 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ga, used to represent the voiced velar plosive  in Algerian and Tunisian.
|U+06A8
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Gaf, represents a voiced velar plosive  in Persian, Pashto, Punjabi, Kyrgyz, Kazakh, Kurdish, Uyghur, Mesopotamian, Urdu and Ottoman Turkish.
|U+06AF
| colspan="2" |line
|horizontal line
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Gaf, used to represent the phoneme  in Pashto.
|U+06AB
| colspan="2" |
|ring
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
| rowspan="2" |Gaf, represents a voiced velar plosive  in the Jawi script of Malay.
|U+0762
| colspan="2" |
|1 dot
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|U+06AC
| colspan="2" |
|1 dot
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Gaf, represents a voiced velar plosive  in the Pegon script of Indonesian.
|U+08B4
| colspan="2" |
|tiada
|1 dot
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ng, used to represent the  phone in Ottoman Turkish, Kazakh, Kyrgyz, and Uyghur, and to unofficially represent the  in Morocco and in many dialects of Algerian.
|U+06AD
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ee, used to represent the phoneme  in Somali.
|U+0623 U+064A
|
|
|Hamza
|2 titik
|
| class="nowrap" | + 
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|E, used to represent the phoneme  in Somali.
|U+0626
| colspan="2" |
|Hamza
|tiada
|
| class="nowrap" |
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ii, used to represent the phoneme  in Somali and Saraiki.
|U+0649 U+0653
| colspan="2" |
|Madda
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|O, used to represent the phoneme  in Somali.
|U+0624
| colspan="2" |
|Hamza
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ö, used to represent the phoneme  in Kyrgyz.
|U+0624
| colspan="2" |
|Strikethrough
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Pasta Ye, used to represent the phoneme  in Pashto and Uyghur.
|U+06D0
| colspan="2" |
|tiada
|2 titik vertical
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Nārīna Ye, used to represent the phoneme [ɑj] and phoneme  in Pashto.
|U+06CC
| colspan="2" |
| 2 titik 
 (start + mid)
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="1" class="nowrap" |
| colspan="2" class="nowrap" |end 
only
|X̌əźīna ye Ye, used to represent the phoneme [əi] in Pashto.
|U+06CD
| colspan="2" |line
|horizontal 
 line
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Fāiliya Ye, used to represent the phoneme [əi] and  in Pashto, Punjabi, Saraiki and Urdu
|U+0626
| colspan="2" |
|Hamza
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Oo, used to represent the phoneme  in Somali.
|U+0623 U+0648
| colspan="2" |
|Hamza
|tiada
|
| + 
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Uu, used to represent the phoneme  in Somali.
| +  U+0648 U+0653
| colspan="2" |
|Madda
|tiada
|
| + 
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents a voiced velar implosive  in Sindhi and Saraiki
|U+06B1
| colspan="2" |
|horizontal 
 line
|2 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the Velar nasal  phoneme in Sindhi.
|U+06B1
| colspan="2" |
|2 titik + horizontal 
 line
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Khē, represents  in Sindhi.
|U+06A9
| colspan="2" |tiada
|tiada
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" |
|"Swash kāf" is a stylistic variant of  in Arabic, but represents un- aspirated  in Sindhi.
|U+06AA
| colspan="2" |tiada
|tiada
|tiada
|
| or 
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used to represent the phoneme  (pinyin ng) in Chinese.
|U+0763
| colspan="2" |
|tiada
|3 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the retroflex nasal  phoneme in Pashto.
|U+06BC
|
|
|
|1 dot
|ring
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the retroflex nasal  phoneme in Sindhi.
|U+06BB
| colspan="2" |
|small 
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Punjabi to represent  and Saraiki to represent .
|U+0768
|
|
|1 dot + small 
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Nya  in the Jawi script.
|U+06BD
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Nya  in the Pegon script.
|U+06D1
| colspan="2" |
|tiada
|3 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Nga  in the Jawi script and Pegon script.
|U+06A0
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Marwari to represent a retroflex lateral flap , and in Kalami to represent a voiceless lateral fricative .
|U+076A
| colspan="2" |line
|horizontal 
 line
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" |
| rowspan="2" | - or alternately typeset as  - is used in Punjabi to represent voiced retroflex lateral approximant /ɭ/
|U+08C7
| colspan="2" rowspan="2" |
| rowspan="2" |small 
| rowspan="2" |tiada
| rowspan="2" |
| rowspan="2" |
|-
|
| colspan="3" |
|U+0644 U+0615
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Vi, used in Algerian Arabic and Tunisian Arabic when written in Arab script to represent the sound  (unofficial).
|U+06A5
| colspan="2" |
|tiada
|3 titik
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Ve, used in by some Arab speakers to represent the phoneme /v/ in loanwords, and in the Kurdish language when written in Arab script to represent the sound . Also used as pa   in the Jawi script and Pegon script.
|U+06A4
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|Va in the Jawi script.
|U+06CF
| colspan="2" |
|1 dot
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents a voiced labiodental fricative  in Kyrgyz, Uyghur, and Old Tatar; and   in Kazakh; also formerly used in Nogai.
|U+06CB
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents "O"  in Kurdish, and in Uyghur it represents the sound similar to the French eu and œu  sound. It represents the "у" close back rounded vowel  phoneme in Bosnian.
|U+06C6
| colspan="2" |
|V pointing down
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|U, used to represents the Close back rounded vowel  phoneme in Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz and Uyghur.
|U+06C7
| colspan="2" |
|Damma
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents Ê or É  in Kurdish.
|U+06CE
| colspan="2" |
|V pointing down
| 2 titik 
 (start + mid)
|
|
|-
|

| colspan="3" |

|Do-chashmi he (two-eyed hāʼ), used in digraphs for aspiration  and breathy voice  in Punjabi and Urdu. Also used to represent  in Kazakh, Sorani and Uyghur.
|U+06BE
| colspan="2" |tiada
|tiada
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" |
|Ae, used represent  and  in Kazakh, Sorani and Uyghur.
|U+06D5
| colspan="2" |tiada
|tiada
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="1" class="nowrap" |
| colspan="2" |end 
only
|Baṛī ye ('big yāʼ), is a stylistic variant of ي in Arab, but represents "ai" or "e" ,  in Urdu and Punjabi.
|U+06D2
| colspan="2" |tiada
|tiada
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used to represent the phoneme  (pinyin c) in Chinese.
|U+069E
| colspan="2" |
|3 titik
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used to represent the phoneme  (pinyin z) in Chinese.
|U+0637
|
|
|
|
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the "o" open-mid back rounded vowel  phoneme in Bosnian.
|U+06C9
| colspan="2" |
|V pointing up
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the "nj" palatal nasal  phoneme in Bosnian.
|U+0769
|
|
|1 dot 
V pointing down
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|used in Kurdish to represent ll  in Soranî dialect.
|U+06B5
| colspan="2" |
|V pointing down
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the "lj" palatal lateral approximant  phoneme in Bosnian.
|U+06B5
| colspan="2" |
|V pointing down
|tiada
|
|
|-
|
| colspan="3" class="nowrap" |
|represents the "i" close front unrounded vowel  phoneme in Bosnian.
|U+0627 U+0656 U+0649
| colspan="2" |
|Alef
|tiada
|
| + 
|}

 Nota kaki:'''

 Perekaan huruf 
Kebanyakan bahasa yang menggunakan aksara berdasarkan aksara Arab menggunakan bentuk asas yang sama. Kebanyakan huruf tambahan dalam bahasa yang menggunakan aksara berdasarkan aksara Arab dibina dengan menambah (atau mengalih keluar) diakritik pada huruf Arab sediada. Beberapa lainan gaya dalam bahasa Arab mempunyai makna yang berbeza dalam bahasa lain. Sebagai contoh, bentuk lainan untuk kāf () digunakan dalam sesetengah bahasa dan kadangkala mempunyai penggunaan khusus. Dalam bahasa Urdu dan beberapa bahasa jirannya, huruf Hā telah menyimpang kepada dua bentuk: do-čašmī hē () dan gōl hē (), manakala suatu bentuk lainan yā () yang dipanggil baṛī yē () digunakan pada hujung beberapa perkataan.

 Jadual Komponen Huruf 

 Lihat juga 

 Arab (blok Unikod)
 Angka Arab Timur (bentuk angka yang biasa digunakan bersama aksara Arab)
 Sejarah aksara Arab
 Transliterasi Bahasa Arab
 Xiao'erjing

 Rujukan 

 Pautan luar 

 Carta pengumpulan Unikod —termasuk huruf Arab, diisih mengikut bentuk
 Mengapa otak sebelah kanan anda tidak suka bahasa Arab
 Pasuan Arab oleh Inisiatif Aksara Bukan Rumi SIL
 Alexis Neme dan Sébastien Paumier (2019), "Memulihkan vokal Arab melalui pencarian kamus yang tidak bertoleransi", Lang Resources & Evaluation'', Vol. 53, ms 1–65. arXiv   ;   

Kategori:Sistem tulisan abjad
Kategori:Skrip dengan kod empat huruf ISO 15924