Pandan wangi

Pandan wangi (Pandanus amaryllifolius), atau hanya disebut pandan, ialah sejenis tumbuhan tropika dalam genus Pandanus. Daunnya sering digunakan dalam menambahkan aroma masakan di Asia Tenggara, dan sekitar kawasan di India dan China. Menurut kajian Cambridge University, panda sangat bagus untuk mengubati sakit perut. Pandan hendaklah dipotong dan digoreng seketika sebelum dijadikan sayur air mahupun minuman.

Spesies pandan ini jarang tumbuh secara meliar dan ditanam secara meluas untuk diproses sebagai perisa dalam masakan.

Taksonomi
Nama amaryllifolius terbit daripada bahasa Latin yang menggabungkan kata amaryllis yakni sejenis tumbuhan yang dikenali dengan nama "pandan suasa", dan folius yakni "daun", lalu bermaksud "daun seperti pandan suasa".

Botani
Spesies ini jenis renek hijau menegak setinggi 1-1.6 m dengan daun panjang halus seperti bilah berbentuk jambak. Batangnya tegak, mampu menerbitkan dahan dan mempunyai akar udara berkayu. Dedaun pandan ini menonjol dan boleh dikenal pasti daripada jenis pandan lain semacam rasau-rasau dan pandan hutan daripada ukuran yang relatif kecil. Ia juga berbau lebih wangi, memberikan nama kepada jenis pandan ini. 

Pokok ini adalah mandul dan jarang berbunga, melainkan hanya jambak bunga jantan dapat ditemui berbentuk duri dengan seludang berwarna putih. Pokok pandan wangi tidak dapat menghasilkan buah lantaran ketiadaan bunga betina. Pokok ini sangat mudah untuk hidup dan membiak melalui keratan.

 Kegunaan 
 Dalam makanan 
Daunnya digunakan segar (terutamanya dalam bentuk diikat), beku atau dikeringkan sebagai bahan penambah perisa dalam masakan di Nusantara dan Filipina, terutama hidangan nasi dan kuih. Ayam pandan () ialah masakan Thailand dengan ayam dibalut dengan daun pandan dan digoreng. Nasi lemak juga menggunakan daun pandan untuk menaikkan rasa santan yang dimasak.

Daun ini turut digunakan sebagai perasa bagi pencuci mulut seperti kek, kuih seperti kuih ketayap dan onde-onde malahan juga air sirap.

 Dalam tujuan lain 
Daun pandan turut digunakan untuk dibuat hiasan, dan pengharum dalam upacara tertentu seperti sebagai bunga rampai dalam istiadat perkahwinan Melayu. Ia juga merupakan pokok yang banyak kegunaannya bagi orang-orang India.

 Sifat kimia 
Daun pandan memiliki ciri-ciri penyingkir lipas.Li J. dan Ho S.H. Pandan leaves (Pandanus amaryllifolius Roxb.) As A Natural Cockroach Repellent . Proceedings of the 9th National Undergraduate Research Opportunites Programme (2003-09-13). Ciri-ciri bau pandan dihasilkan oleh sebatian bau 2-asetil-1-pirolina yang turut memberi bau roti putih, beras jasmin dan beras basmati, dan bunga kerak nasi (Vallaris glabra).

 Rujukan 

 Van Wyk, Ben-Erik (2005). Food Plants of the World. Portland, Oregon: Timber Press, Inc. ISBN 0-88192-743-0

 Pautan luar 
  Spices: P. amaryllifolius
Profil spesies di SIstem Maklumat Biokepelbagaian Malaysia
Profil spesies di Flora and Fauna Web Lembaga Taman Negara SIngapura
 Gambar Pandanus amaryllifolius