Sultan Pahang

Sultan Pahang (Jawi: ) ialah gelaran raja berperlembagaan bagi negeri Pahang Darul Makmur, Malaysia. Gelaran rasmi Sultan Pahang ialah "Kebawah Duli Paduka Baginda Sultan Pahang". Baginda merupakan ketua agama Islam di negeri Pahang dan sumber kepada segala darjah, gelaran, penghormatan di negeri ini.

 Sejarah Kesultanan Pahang 
Pengasas
Kesultanan Negeri Pahang dikatakan telah wujud semenjak zaman Melaka apabila Sultan Muhammad Shah iaitu putera kepada Sultan Mansur Shah dengan Puteri Onang Sari yang dilantik menjadi sultan yang pertama bagi Negeri Pahang. Sebelum itu, Pahang berada dibawah pemerintahan Kerajaan Siam.

Perebutan kuasa
Pada tahun 1614, berlaku peristiwa di mana perebutan kuasa antara Sultan Abdul Ghafur dengan anggota keluarganya dan berakhir dengan satu pembunuhan di mana Sultan Abdul Ghafur dan Raja Muda Abdullah terbunuh. Bagi mengekalkan pemerintahan Negeri Pahang, Sultan Ahmad telah dilantik
sebagai Sultan di Pahang.

Serangan Acheh
Pada tahun 1617, Acheh di bawah kepimpinan Sultan Iskandar Muda telah menyerang Pahang dan membawa Sultan Ahmad dan keluarganya ke Acheh.

Di bawah pemerintahan Johor
Seterusnya,pemerintahan Negeri Pahang telah diletakkan di bawah Kesultanan Johor yang berpusat di Johor. Di bawah kesultanan tersebut, pemerintahan Negeri Pahang diletakkan di bawah pemerintahan seorang Bendahara. Keadaan ini berterusan sehinggalah kepada pemerintahan Sultan Mahmud Shah II (Marhum mangkat dijulang).  Apabila Sultan Mahmud Shah II mangkat dibunuh oleh Megat Seri Rama (Laksamana Bentan) pemerintahan telah berpindah kepada Bendahara pada masa itu iaitu Bendahara Paduka Raja,
Tun Abdul Jalil anak Bendahara Seri Maharaja Tun Habib Abdul Majid (Marhum Padang Saujana).

Tun Abdul Jalil (Marhum mangkat di Kuala Pahang) menaiki takhta kerajaan dengan gelaran Sultan Abdul Jalil IV. Seorang putera Baginda bernama Tun Abbas dijadikan
Bendahara yang memerintah di Pahang. Dari zuriat Tun Abbas inilah lahirnya pemerintahan negeri Pahang daripada kalangan Bendahara sehingga pemerintahan Bendahara Siwa Raja,Wan Ahmad.

Pemerintahan sendiri
Dengan termetrinya Perjanjian Inggeris-Belanda 1824, telah mengakibatkan pemisahan pemerintahan diantara Riau dengan Johor dan Pahang. Setelah kuasa Raja di Riau dirampas oleh Belanda, maka pemerintah Pahang dan Johor telah mengisytiharkan pemerintahan sendiri dengan memakai gelaran Sultan. Kesultanan Pahang yang ada pada hari ini telah bermula apabila Bendahara Wan Ahmad mula memakai gelaran Sultan Ahmad Al-Mu'adzam Shah pada tahun 1882 dan dari zuriat Baginda, kekalnya Raja Pemerintah Negeri Pahang hingga ke hari ini.

 Senarai Sultan dan Pemerintah Pahang  

 Kesultanan Pahang Tua (1470–1617) 

 No.  Sultan Pahang  Tempoh pemerintahanWangsa Melaka-Pahang 1.  Sultan Muhammad Shah  1470–1475 2.  Sultan Abdul Jamil Shah  1475–1475 3.  Sultan Mansur Shah I (kali pertama)  1475–1475 4.  Sultan Ahmad Shah I  1475–1497 (3.)  Sultan Mansur Shah I (kali kedua)  1497–1519 5.  Sultan Mahmud Shah I  1519–1530 6.  Sultan Muzaffar Shah  1530–1542 7.  Sultan Zainal Abidin Shah  1542–1555 8.  Sultan Mansur Shah II  1555–1560 9.  Sultan Abdul Jamal Shah  (memerintah bersama Sultan Abdul Kadir Alauddin Shah)  1560–1590 10.  Sultan Abdul Kadir Alauddin Shah  (memerintah bersama Sultan Abdul Jamal Shah)  1560–1590 11.  Sultan Ahmad Shah II  1590–1592 12.  Sultan Abdul Ghafur Muhiuddin Shah  1592–1614 13.  Sultan Alauddin Riayat Shah  1614–1615 14.  Sultan Abdul Jalil Shah III  (kemudian menjadi Sultan Johor-Pahang pada tahun 1623)  1615–1617

 Kesultanan Johor-Pahang (1623–1830) 

 No.  Sultan Johor-Pahang  Tempoh pemerintahanWangsa Melaka-Johor 1.  Sultan Abdul Jalil Shah III  1623–1677 2.  Sultan Ibrahim Shah  1677–1685 3.  Sultan Mahmud Shah II  1685–1699Wangsa Bendahara 4.  Sultan Abdul Jalil Riayat Shah IV  1699–1718Wangsa Melaka-Johor 5.  Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah  1718–1722Wangsa Bendahara 6.  Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah  1722–1760 7.  Sultan Abdul Jalil Muazzam Shah V  1760–1761 8.  Sultan Ahmad Riayat Shah  1761–1761 9.  Sultan Mahmud Riayat Shah III  1761–1812 10.  Sultan Abdul Rahman Muazzam Shah  (kemudian menjadi Sultan Riau-Lingga pada tahun 1830)  1812–1830

Sultan Riau-Lingga yang masih diiktiraf sebagai Sultan Johor-Pahang oleh Bendahara dan para pembesar Melayu yang lain

 No.  Sultan Riau-Lingga (Sultan de jure Johor-Pahang)  Tempoh pemerintahan (10.)  Sultan Abdul Rahman Muazzam Shah  1830–1832 (11.)  Sultan Muhammad II Muazzam Shah  1832–1835 (12.)  Sultan Mahmud IV Muzaffar Shah  1835–1857

Kerajaan Bendahara Pahang (1770–1881)

 No.  Bendahara Johor-Pahang (Raja Bendahara Pahang)(Pemerintah autonomi Pahang)  Tempoh pemerintahanKesultanan Johor-Pahang 1.  Bendahara Tun Abdul Majid  1770–1802 2.  Bendahara Tun Muhammad  1802–1803 3.  Bendahara Tun Koris  1803–1806 4.  Bendahara Tun Ali  1806–1830Pahang bertuankan Sultan Riau-Lingga (4.)  Bendahara Tun Ali  1830–1847 5.  Bendahara Tun Mutahir  1847–1857Negeri Pahang Moden (5.)  Bendahara Tun Mutahir  1857–1863 6.  Bendahara Tun Ahmad  (kemudian menjadi Sultan Pahang pada tahun 1881)  1863–1881

Kesultanan Pahang Moden (1881–kini)
 No.  Sultan Pahang  Tempoh pemerintahanWangsa Raja Bendahara 1.  Sultan Ahmad Al-Mu'adzam Shah  1881–1914 2.  Sultan Mahmud  1914–1917 3.  Sultan Abdullah Al-Mu'tasim Billah  1917–1932 4.  Sultan Abu Bakar Ri’ayatuddin al-Mu’azzam Shah  1932–1974 5.  Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah  1974–2019 6.  Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah  2019–kini

Rujukan




Nota kaki

Pautan luar
 Ensiklopedia Malaysia: Kesultanan Pahang 

Kategori:Negeri dan wilayah yang diasaskan pada 1470
Kategori:Sejarah Pahang
Kategori:Raja pemerintah Malaysia

Kategori:Kesultanan di Malaysia