Otak-otak

Otak-otak () atau otah (Jawi:  ) adalah isi ikan berempah di Nusantara. Ia berasal daripada Muar,Johor yang tersebar ke Semenanjung Melayu (Pulau Pinang, Terengganu ,Pahang) dan menyeberangi pulau seperti Singapura , Kepulauan Riau , Palembang dan Jawa .

Sejarah
Ada tiga teori Otak-otak iaitu dibuat oleh masyarakat Muar , Terengganu , Cina Peranakan dan Palembang tetapi teori paling tepat di Muar. Nama Otak-otak diberi oleh masyarakat nelayan di Muar kerana secara ciri-ciri fizikal yang berwarna merah , bentuk kotak dan tekstur seperti otak . Di Johor terkenal dengan popia otak-otak .

Otak-otak berasal daripada Muar iaitu daerah di negeri Johor , sepanjang persisir Sungai Muar terdapat tumbuhan liar iaitu pokok nipah yang daunnya sesuai dibakar untuk dijadikan sebagai juadah . Nelayan Muar tidak mahu membazirkan sisa ikan yang di jual antaranya ikan tenggiri , tongkol dan udang kerana contoh hasil laut ini mempunyai kadar harga yang tinggi bagi masyarakat marhaen dengan situasi itu mereka mendapat idea untuk menjadikan hasil laut itu sebagai makanan sampingan , kisah ini hampir sama dengan kisah Sata di Terengganu. 

Otak-otak biasanya di buat daripada ikan tongkol , ikan tenggiri , udang , cili kisar , tepung gandum , serai dan lengkuas .

Perbezaan
 Nama  Kadar tepung  Ciri-ciri  Balut  Bahan  Cara masak  Otak-otak Muar  10%  daun nipah , kelapa  Berwarna merah,  merah jingga  tepung gandum , ikan kembung , tenggiri , selar , serai , halia , lengkuas , cili , bawang merah  bakar , tak boleh goreng Otak-otak Johor & Kepulauan Riau  20%  daun kelapa, pisang  Berwarna jingga  tepung gandum, ikan tenggiri, ketumbar, bawang merah, bawang putih, cili kering, halia, serai, kunyit hidup  bakar, tak boleh goreng Otak-otak Cina Peranakan Pulau Pinang & Singapura  10%  daun kelapa , pisang , pandan Berwarna jingga  tepung gandum , udang , tenggiri , serai , halia , telur  kukus , bakar , tak boleh goreng Otak-otak Terengganu & Pahang  0%  daun kelapa , pisang  Berwarna putih kehijauan  ikan kembung , serai , halia , ulam  bakar , tak boleh goreng Otak-otak Palembang & Jawa  70% > 90%  daun pisang  Berwarna putih  tepung sagu , ikan tenggiri , lada putih , serbuk ketumbar , bawang putih , bawang merah  kukus , bakar , goreng

Kandungan
Otak-otak dihasilkan dari isi ikan (biasanya tenggiri) yang digaulkan dengan campuran berempah termasuk lada, bawang putih, bawang merah, kunyit, serai dan santan. Campuran ini dibungkus dalam daun kelapa dan dibakar atau dikukus. Sekiranya di dibungkus dalam daun pisang, ia dikenali sebagai pais.

Sungguhpun otak-otak ikan paling biasa, terdapat juga otak-otak yang diperbuat daripada udang, sotong, atau ayam menghasilkan tekstur yang lebih pelbagai.

Pelbagai menurut daerah
Terdapat pelbagai jenis otak-otak yang terdapat di daerah berlainan. Otak-otak nyonya, berasal dari Peranakan, terdapat di negeri utara Malaysia, Pulau Pinang, dikukus dalam daun pandan. Bagaimanapun, otak-otak di sebelah pantai timur dan selatan Malaysia dan di Singapura di balut sebagai kepingan kecil dalam daun kelapa atau pisang dan dipanggang (versi Singapura biasanya dipanggang dalam daun pandan). Ia menghasilkan otak-otak yang lebih kuning bata, lebih kering dengan bau asap ikan. Variti otak-otak berlainan wujud, termasuk versi bewarna putih, tanpa berempah.

Sungguhpun secara tradisi otak-otak dihasilkan menggunakan isi ikan, versi moden turut menggunakan isi ketam dan udang. Selain itu, versi moden turut menggunakan isi ikan yang dihancurkan dan dicampur dengan bahan tambahan seperti tepong kanji yang menjadikan isinya bergetah.

Jenis lain otak-otak termasuk hidangan yang dikenali sebagai pais ikan dan satar yang dihasilkan dari pasta ikan yang dimasak dalam bungkusan daun pisang.

Pautan luar
  OTAK-OTAK. 

Rujukan

Kategori:Masakan IndonesiaKategori:Masakan MalaysiaKategori:Masakan Singapura
Kategori:Warisan Kebangsaan Objek Warisan Budaya Tidak Ketara