Istanbul

Istanbul (B. Turki: ,  ;  Konstantinoúpolis; juga dalam bahasa Melayu lama: Setambul, ) ialah bandar raya yang terbesar, serta juga pusat kebudayaan dan ekonomi negara Turki. Bandar raya ini yang merupakan ibu negeri Wilayah Istanbul terletak di 41° U 28° T pada Selat Bosphorus, dan merangkumi pelabuhan asli yang dikenali sebagai Tanduk Emas (bahasa Turki: Haliç) di barat daya negara ini. 

Istanbul yang menjangkau kedua-dua belah Selat Bosphorus di kedua-dua benua Eropah (Thrake) dan Asia (Anatolia) lantas merupakan metropolis yang unik di dunia. Istanbul yang begitu bersejarah pernah menjadi ibu kota kepada tiga buah Empayar yang berbeza: 
 Empayar Rom (330-395);
 Empayar Rom Timur (395-1453); dan 
 Empayar Uthmaniyyah (1453-1923). 
Bandar raya ini terpilih menjadi salah sebuah Ibu Negara Kesenian Eropah pada tahun 2010. Kawasan-kawasan bersejarah Istanbul dirangkumkan dalam Tapak Warisan Dunia UNESCO pada tahun 1985. Pada tahun 1923 berikutan penubuhan Republik Turki, ibu negara dipindahkan ke Ankara.

Menurut banci 2000, jumlah penduduk sebanyak 8,803,468 orang di bandar raya dan 10,018,735 orang di kawasan metropolitan menjadikan Istanbul sebagai bandar raya yang kedua terbesar di Eropah. Anggaran banci pada 20 Julai 2005 sebanyak 11,322,000 orang untuk kawasan metropolitannya telah menjadikan Istanbul sebagai salah satu daripada dua puluh buah kawasan metropolitan terbesar di dunia. Bandar raya ini dipilih sebagai Ibu Negara Kesenian Eropah pada 2010 (bersama Pécs, Hungary dan Essen, Jerman).

 Nama-nama lain 

Bandar raya Istanbul telah diberikan berbagai-bagai nama pada sepanjang sejarahnya, bergantung kepada kebudayaan, bahasa, dan agama raja-rajanya. Byzantium, Kostantiniye, dan Stamboul adalah beberapa contoh yang masih digunakan secara meluas di sesetengah negara. Antara lain, it juga dipanggil "Rom Baru" atau "Rom Kedua" kerana Constantinus Agung, Maharaja Rom, mengasaskan kota ini di atas tapak Byzantium, kota Yunani, sebagai ibu negara yang kedua, ibu kota Kristian untuk Empayar Rom, berbanding dengan Rome yang umumnya bersifat jahiliah. R. Krautheimer, "Three Christian Capitals: Topography and Politics". Berkeley, 1983 

Istanbul telah diberikan nama samaran "Bandaraya Tujuh Bukit"  semenanjung bersejarah, bahagiannya yang tertua, dibina oleh Constantinus di atas tujuh buah bukit untuk menandingi tujuh buah bukit Rom. Bukit-bukit tersebut dilambangkan dalam jata bandar raya melalui tujuh buah masjid.  Lagi satu nama samaran Istanbul yang lama ialah Vasileousa Polis (Permaisuri Kota-kota), nama yang membayangkan kepentingan dan kekayaan Istanbul pada sepanjang Zaman Pertengahan. 

Melalui sebuah warta perintah  pada 28 Mac 1930, pihak berkuasa Turki secara rasmi meminta orang asing supaya jangan merujuk kepada Istanbul dengan nama-nama tradisional bukan Turki (baik yang dipinjam dari Bahasa Arab seperti Kostantiniye atau Yunani) tetapi menggunakan nama "Istanbul" sebagai nama yang tunggal dalam semua bahasa asing. Stanford dan Ezel Shaw (1977): History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Cambridge: Percetakan Universiti Cambridge, Jilid II, m.s. 386; Robinson (1965), The First Turkish Republic, m.s. 298

 Iklim 

Iklim sederhana 

 Galeri gambar 

 Bandar kembar 
Istanbul mempunyai 45 buah bandar kembar:

 20px Almaty, Kazakhstan
 20px Amman, Jordan
 20px Baku, Azerbaijan
 20px Barcelona, Sepanyol
 20px Berlin, Jerman
 20px Budapest, Hungary
 20px Buenos Aires, Argentina
 20px Busan, Korea Selatan
 20px Caracas, Venezuela
 20px Chittagong, Bangladesh
 20px Cologne, Jerman
 20px Constanţa, Romania
 20px Dubai, Emiriah Arab Bersatu
 20px Durres, Albania
 20px Florence, Itali 20px Havana, Cuba
 20px Houston, Amerika Syarikat
 20px Jakarta, Indonesia
 20px Jeddah, Arab Saudi
 20px Johor Bahru, Malaysia
 20px Kabul, Afghanistan
 20px Kaherah, Mesir
 20px Kazan, Rusia
 20px Khartoum, Sudan
 20px Lahore, Pakistan
 20px Mary, Turkmenistan
 20px Odessa, Ukraine
 20px Osh, Kyrgyzstan
 20px Plovdiv, Bulgaria
 20px Prague, Republik Czech 20px Rabat, Maghribi
 20px Rio de Janeiro, Brazil
 20px Sarajevo, Bosnia dan Herzegovina
 20px Samarqand, Uzbekistan
 20px Shanghai, Republik Rakyat China
 20px Shimonoseki, Jepun
 20px Skopje, Republik Macedonia
 20px St. Petersburg, Rusia
 20px Stockholm, Sweden
 20px Strasbourg, Perancis
 20px Tbilisi, Georgia
 20px Venice, Itali
 20px Warsaw, Poland
 20px Xi'an, Republik Rakyat China

 Lihat juga 
 Byzantium
 Kustantiniyah
 Kejatuhan Kustantiniyah
 Pimpinan Iklim Bandar Raya Besar
 Senarai datuk bandar Istanbul
 Senarai tokoh Istanbul

 Catatan 

 Pautan luar 

  Laman web rasmi Istanbul
 Laman web Wikivoyage: Panduan Istanbul
 Laman web WikiMapia: Pemandangan WikiSatellite tentang Istanbul 
 Peta interaktif, dengan tempat-tempat menarik
 Kawasan Perbandaran Greater Istanbul (dalam bahasa Turki dan Inggeris) 
 Kepurbaan Istanbul Empayar Rom Timur 
 Gambar-gambar bersejarah Istanbul
 Gambar-gambar daripada Muzium Arkeologi
 Sejarah dan muzium Istanbul 
 Laman web Suara Amerika: Rencana tentang Istanbul sebagai satu contoh toleransi keagamaan 
 Laman web Lonely Planet: Panduan untuk Istanbul
 Laman web AboutTurkey.com: Istanbul 
  Bandaraya-bandaraya dan negara-negara 
 Istanbul: Bandaraya Cinta & Impian 
 Gambar-gambar lama dan moden tentang Istanbul 

Kategori:Bandar di Turki

Kategori:Kota Yunani
Kategori:Tapak arkeologi di Turki
Kategori:Empayar Byzantium
Kategori:Bandar di Laluan Sutera
Kategori:Bandar raya suci
Kategori:Tapak Rom di Turki
Kategori:Ibu kota khilafah