Pilihan raya umum Tanah Melayu 1959

Pilihan raya umum Tanah Melayu 1959 merupakan pilihan raya umum yang pertama di Persekutuan Tanah Melayu (kemudian Malaysia) selepas kemerdekaannya pada 31 Ogos 1957. Pilihan raya ini diadakan pada hari Rabu, 19 Ogos 1959 dan juga merupakan pilihan raya umum yang kedua di Semenanjung Malaysia.

Dalam pilihan raya umum ini, Parti Perikatan yang terdiri daripada Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO), Persatuan Cina Malaya (MCA); dan Kongres India Malaya (MIC) yang mewakili tiga kaum utama di Persekutuan Tanah Melayu memenangi 74 daripada 104 kerusi dalam Dewan Rakyat. Parti Perikatan juga berjaya meraih majoriti sebanyak 71.1% dalam Dewan Rakyat, walaupun parti campuran ini hanya memperoleh 51.7% daripada jumlah undi. Pencapaian 71.1% ini adalah jauh melebihi majoriti dua pertiga yang diperlukan untuk membentuk kerajaan. Walaupun parti-parti pembangkang pada keseluruhannya memperoleh 48.3% daripada jumlah undi, mereka hanya memenangi 30 kerusi yang tinggal.

Pilihan raya negeri juga telah diadakan di setiap 282 kawasan negeri di 11 negeri Persekutuan Tanah Melayu dari 20 Mei hingga 24 Jun 1959, bagi memilih seorang ahli majlis bagi Dewan Undangan Negeri. Pilihan raya negeri ini telah menyaksikan kemenangan PMIP dalam mengambil alih pemerintahan di Kelantan dan Terengganu.

 Garis masa 

 Dewan Rakyat 

 Hari penamaan calon : 15 Julai 1959
 Hari mengundi : 19 Ogos 1959

 Dewan Undangan Negeri 
NegeriHari penamaan calonPilihan raya negeri15 April 195920 Mei 195915 April 195920 Mei 195918 April 195923 Mei 195922 April 195927 Mei 195925 April 195930 Mei 195928 April 19592 Jun 19592 Mei 19596 Jun 19596 Mei 195910 Jun 195913 Mei 195927 Jun 195916 Mei 195920 Jun 195920 Mei 195924 Jun 1959

 Pencalonan 
Pada hari penamaan calon, seramai 259 calon yang bertanding di setiap 104 kawasan. Parti Perikatan mencalonkan wakil mereka di kesemua kawasan, terdiri daripada 69 orang calon Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO), 31 orang calon Persatuan Cina Tanah Melayu (MCA) dan empat calon Persatuan India Tanah Melayu (MIC). Seramai 58 orang calon mewakili Parti Islam Se-Tanah Melayu (PMIP). Pakatan terbaharu iaitu Barisan Sosialis pula menghantar 38 orang calon, 25 orang calon dari Parti Buruh Malaya dan 13 orang calon dari Parti Ra'ayat. Parti Progresif Penduduk menghantar 19 orang calon. Parti Negara pula diwakili oleh sembilan orang calon. Sebuah parti baharu dibentuk dalam pilihan raya ini, iaitu Parti Malaya yang menghantar dua orang calon. Terdapat juga 29 orang calon bebas.

Dalam pilihan raya ini, terdapat seramai lima orang calon wanita, tiga dari Parti Perikatan, seorang dari Parti Islam Se-Malaya (PMIP) dan seorang calon bebas. Tiga orang calon Parti Perikatan diisytihar menang tanpa bertanding di kawasan Port Dickson, Johor Tenggara dan Kemaman.
NegeriParti PerikatanBarisan SosialisPMIPPPPNegaraM.P.BebasUMNOMCAMICJumlahBuruhPRMJumlah115166173165102122241011010101224112311312622313516213310912013411135222358665257611454943166611413Jumlah6931410425133858199229

 Keputusan 
Parti Perikatan berjaya mengekalkan kemenangan mereka dengan meraih 74 daripada 104 kerusi yang dipertandingkan. Namun, gabungan parti ini hanya berjaya meraih 51.77% undi, kurang 30% daripada pilihan raya sebelumnya. Parti pembangkang pula berjaya meraih 30 kerusi, 13 kerusi dimenangi Persatuan Islam Se-Malaya, lapan kerusi dimenangi Barisan Sosialis, empat kerusi dimenangi Parti Progresif Penduduk dan satu kerusi dimenangi Parti Negara dan Parti Malaya. 

 Keputusan mengikut negeri 
NegeriPerikatanBSPMIPPPPNegaraM.P.BebasKerusiBezaKerusiBezaKerusiBezaKerusiBezaKerusiBezaKerusiBezaKerusiBeza16 +80=0=0=0=0=0=12 +60=0=0=0=0=0=1 -40=9 +90=0=0=0=3 +10=0=0=0=1 +10=4 +10=0=0=0=0=2 +26 +30=0=0=0=0=0=15 +60=0 -14 +40=0=1 +12 +10=0=0=0=0=0=5 +13 +30=0=0=0=0=9 +25 +50=0=0=0=0=1 -20=4 +40=1 +10=0=Jumlah74+238+813+124+41+11+13+3

 Lihat juga 
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia Pertama
Ahli Dewan Undangan Negeri, Parlimen Malaysia Pertama
Pilihan Raya Umum Malaysia 1964
Proses Pilihan Raya di Malaysia
 Pilihan raya umum Malaysia

Rujukan

 Arah Aliran Malaysia: Penilaian Pilihan Raya (PDF) – satu himpunan kerta kertas 62-halaman daripada Institut Penyelidikan Asia Tenggara selepas pilihan raya 1999.

Kategori:Pilihan raya umum Tanah Melayu 1959
Kategori:Pilihan raya umum Malaysia
Kategori:Pilihan raya 1959 di Persekutuan Tanah Melayu