Keningau

Keningau adalah sebuah bandar yang terletak di kawasan pedalaman Sabah, Malaysia dan terbesar di Bahagian Pedalaman atas. Keningau kini merupakan bandar kelima terbesar selepas Kota Kinabalu, Sandakan,  Tawau dan Lahad Datu.

Bandar ini terletak di latitude dan longitud pada 5 20'0 U - 116 10'0 T. Keningau bersempadanGaleri Sabah Kunak dengan Daerah Ranau dan Tambunan di sebelah Utara, Nabawan dan Tenom di sebelah Selatan, Tongod di sebelah Timur dan Papar di sebelah Barat sabah. Keningau kini dibawah pentadbiran Majlis Daerah Keningau(Pentadbiran lama) dimana ia mempunyai pekan-pekan kecil yang berada di sekitar bandar seperti Apin-Apin, Bingkor, Sook, Nabawan dan Tambunan.

Bandar Keningau boleh dihubungi menggunakan jalan darat dari Kota Kinabalu melalui jalan Tambunan atau melalui jalanKimanis di mana masing-masing mempunyai jarak sekitar 128 kilometer yang mengambil masa kira-kira 2.5 jam perjalanan, ke Sandakan melalui Lebuhraya Keningau-Sandakan dan ke Tawau melalui Lebuhraya Keningau-Tawau dengan menaiki sama ada perkhidmatan teksi, bas mini mahupun bas express. Selain pengangkutan darat, terdapat juga perkhidmatan pengangkutan udara di Bandar Keningau. Bagaimanapun Lapangan Terbang Keningau hanya sesuai untuk kegunaan kapal terbang jenis foker sahaja.

Batu Sumpah Keningau yang merupakan ringkasan intipati Perjanjian 20 Perkara Sabah antara Kerajaan Negeri Sabah dan Kerajaan Malaysia berdiri disini. Keningau merupakan salah satu pusat kebudayaan KDM karena 90% adalah suku Kadazan-Dusun , Murut , Lundayeh di Keningau.

 Majlis Perbandaran Keningau 
Berikut merupakan fakta-fakta yang boleh diungkapkan dengan kewujudan Bandar Keningau dan serba sedikit mengetahui tarikh-tarikh Keningau ditubuhkan.

 2002 - Keningau diisytiharkan sebagai Bandar tetapi ramai penduduk masih menganggap Keningau sebagai pekan atau daerah. Manakala pentadbiran mengikut format lama iaitu Majlis Daerah Keningau (MDK) walaupun telah dikenali sebagai bandar
 2006 - Lebuhraya Kimanis-Keningau dibuka kepada semua pengguna dan lebuh raya ini mempunyai jarak yang singkat ke Kota Kinabalu berbanding Laluan Persekutuan Malaysia 500
 2010 - Menaik taraf jalan raya sepanjang 7.4 km yang di kenali sebagai Laluan Persekutuan Malaysia 500 dari Hospital Keningau hingga ke Jalan Tenom (melintasi bulatan ke Papar).
 Julai 2010 - Keningau Mall dibuka secara rasmi dan ia adalah pusat beli belah yang pertama di Keningau
 2011 - Menaik taraf Stadium dan Kompleks Sukan Keningau menjelang Sukan Sabah (SAGA)
 2012 - Kerja-kerja membina dan menaik taraf Lebuhraya Tawau-Keningau dengan bekerjasama dengan Majlis Perbandaran Tawau (MPT)
 Januari 2013 - Panggung wayang kecil telah dibuka di Keningau Mall, panggung wayang kecil itu adalah panggung wayang kedua di Keningau,setelah panggung wayang lama yang berhampiran pejabat pos ditutup.
 2013 - Pembinaan taman-taman perumahan di sekitar bandar Keningau
 Julai 2014 - Keningau direkodkan sebagai bandar pertama yang mengalami kesesakan lalu lintas yang agak serius berbanding dengan Kota Kinabalu menjelang Hari Raya Puasa.
 21-23 Disember 2015 - Keningau sekali lagi direkodkan sebagai bandar ketiga yang mengalami kesesakan lalu lintas yang agak serius selama 3 hari berturut-turut menjelang   perayaan Hari Natal 2015.
 31 Disember 2015 - Keningau juga mengalami kesesakan lalu lintas menjelang Tahun Baru 2016.
 1 Januari 2016 - Setelah mengalami kesesakan lalu lintas yang serius, sesetengah masyarakat Keningau membuat laporan kepada Majlis Daerah Keningau (MDK) agar menaik taraf jalan di sekitar Bandar Keningau agar dapat mengelakkan kesesakan lalu lintas pada masa akan datang
 Disember 2017 - Keningau dipilih sebagai tuan rumah buat kali kedua bagi Sukan Sabah (SAGA) kali ke-9 setelah memenangi Sukan Sabah (SAGA) kali ke-8 yang diadakan di Sandakan.
 1 Januari 2022 - Majlis Daerah Keningau Dinaik Taraf Kepada Ke Majlis Perbandaran Keningau.

 Sejarah 
Berdasarkan kepada sejarah silam, terdapat sebuah kawasan perkampungan yang banyak ditumbuhi dengan kayu manis iaitu sejenis rempah untuk memasak. Dalam bahasa masyarakat tempatan di kawasan tersebut, mereka memanggilnya sebagai kayu kondingau. Ketibaan orang Inggeris di kawasan tersebut menjadikan kulit kayu keningau menjadi salah satu bahan eksport mereka. Secara tidak langsung kawasan pedalaman menjadi pengeluar kulit kayu Keningau yang penting pada ketika itu. Akhirnya, kawasan tersebut dipanggil keningau dan daripada sebuah perkampungan seterusnya membangun menjadi sebuah bandar yang tidak ketinggalan dengan kemajuan dan menjadi pusat pentadbiran di kawasan pedalaman Sabah.

 Zaman Kesultanan Brunei 
Walaupun Sabah dikuasai oleh Kesultanan Brunei sebelum abad ke-6 lagi, namun pengaruh kesultanan itu tidak dirasai oleh kaum pribumi yang tinggal di daerah Keningau.

 Zaman pemerintahan British 
Tahun 1888 adalah tahun keramat Sabah menjadi negeri naungan British yang mana telah menjalani sistem pemerintahan secara hierarki. Kampung Nuntunan yang terletak di Apin-Apin merupakan dahulunya sebuah pusat pentadbiran British bagi mentadbir kawasan tersebut termasuklah mengawal ekonomi eksport kayu manis yang banyak tumbuh di kawasan ini. Berikut adalah nama Residen yang mentadbir Keningau semasa zaman pemerintahan British:

 Nama Residen  Tahun mentadbir W.S Holley  1960-1961 Roderick Maclean  1961-1963 E.J.K Wickstead  1964 J.P.C Burbrock  1964-1965 Peter L. Regis  1965-1967 Albert Watson  1967-1968 Stephen D. Lee  1968-1971 Alber Watson  1971-1973 Hj. Abdul Halim Abbie  1974-1976 Hendry Mosiun  1976-1977 Thien Thau kiew  1977-1979
Sistem ini dihapuskan pada tahun 1979.

 Zaman pemerintahan Jepun 

Kebangkitan Jepun sebagai satu kuasa yang kuat pada masa itu dengan slogan "Kesemakmuran Bersama Asia Timur Raya" dan "Asia Untuk Asia" telah mara ke Sabah bermula dari Labuan pada 1 Januari 1942 hingga menawan Sabah tanpa ada tentangan dari pihak British, ini disebabkan Gabenor British di Sandakan tidak sempat mengirimkan bantuan disebabkan sekatan terhadap jalan darat dan laut. Jepun berminat untuk membuat Rancangan membuka pusat migrasi ke Keningau  tetapi rancangan itu hanya tinggal rancangan kerana ianya tidak mendapat kelulusan dari pihak British di keningau. Kekalahan pihak British di sabah amnya dan di Keningau khususnya menyebabkan tentera Jepun telah  mengambil alih sistem pemerintahan di Kg Nuntunan Apin-apin. Zaman inilah kerahan tenaga dilakukan oleh tentera jepun kepada penduduk keningau bagi melaksanakan jalan raya Apin-Apin yang terlurus dan terpanjang di Sabah. Sabah di kuasai semula oleh British setelah berjaya mengusir tentera Jepun. Kehidupan di bawah kuasa tentera Jepun tidak membawa apa-apa kemajuan dan pembangunan.

 Demografi 
Berdasarkan laporan kiraan banci 2021 dari Jabatan Perangkaan Negara menunjukkan bahawa jumah penduduk di Daerah Keningau adalah seramai 355,555 orang seperti berikut:

 Etnik  Jumlah Penduduk Dusun  70,627 Murut  29,070 Bajau  15,403 Cina  19,661 India  3,374 Bumiputera lain  19,445 Lundayeh  1,900 Lain-lain  4,000

 Ekonomi 
Ekonomi yang diusahakan di keningau bergantung kepada bidang pertanian, perladangan, perusahaan kecil-kecilan, dan pelancongan yang membawa kepada serba sedikit kemajuan dan peluang pekerjaan kepada penduduk tempatan.

 Pertanian 
Majoriti penduduk di Keningau melaksanakan aktiviti pertanian khususnya masyarakat kaum Kadazandusun. Mereka mengusahakan tanah yang diwariskan secara turun temurun dengan penanaman padi, sayur-sayuran untuk dipasarkan di tamu Keningau yang beroperasi dua kali seminggu iaitu tamu hari Khamis dan Ahad. Juga dijaja ke pasar malam Keningau yang beroperasi pada waktu malam setiap hari. Keningau akan dijangka menjadi antara daerah pengeluar padi terbesar di Sabah dengan adanya program yang dijalankan di Kampung Ambual yang disasarkan akan mengeluarkan 10 metrik tan sehektar melalui program penanaman padi berkelompok. Keningau juga adalah pusat penanaman halia secara individu [tradisi].

 Perladangan dan penternakan 
Dengan sedikit bantuan kerajaan bagi mengusahakan tanah maka ramai penduduk tempatan di Keningau mengusahakan penanaman komoditi seperti kelapa sawit dan getah. Penternakan juga giat dijalankan dengan ternakan kambing, lembu, ayam dan itik. Kelulusan penternakan feedlot di Daerah Kecil Sook bukti bahawa bidang penternakan mendapat sambutan yang amat menggalakkan dikalangan penduduk tempatan.

 Perusahaan 
Selain daripada itu, perusahaan IKS di Keningau juga semakin berkembang dengan ramai melibatkan diri khususnya para wanita. Dengan pembinaan Komples Kraftangan Keningau membolehkan perusahaan kraftangan dapat dikembangkan hingga ke peringkat kebangsaan dan antarabangsa dengan bantuan kerajaan dari segi kewangan dan khidmat kaunseling.

 Pelancongan 
Walaupun bidang pelancongan bukanlah penyumbang kepada ekonomi penduduk di Keningau namun ianya satu bidang yang banyak diusahakan oleh penduduk sekitar. Ini dapat dibuktikan bahawa pembinaan homestay di Kampung Bayangan.

Kampung Bayangan terletak tujuh kilometer dari pekan Keningau dan mempunyai 1,423 penduduk pelbagai suku kaum dan majoritinya terdiri daripada suku kaum Dusun yang 100 peratus beragama Islam.
Kampung ini pada mulanya merupakan dua buah kampung iaitu Kampung Bayangan dan Kampung Purakagis tetapi digabungkan di bawah program GDW.
Mengikut sejarah, Kampung Bayangan mendapat nama dari sebatang anak sungai yang jernih mengalir ke kampung tersebut. Kejernihan itu sehingga menimbulkan 'sangai' dalam bahasa Dusun yang bermaksud bayang-bayang disingkatkan menjadi 'Bayangan'.
Sebilangan besar masyarakat kampung ini bekerja dangan sektor awam dan swasta dan hanya sebahagian kecil masyarakatnya menjadi usahawan (berniaga, bertani dan menternak)

Keseluruhan kampung menikmati kemudahan asas seperti jalan raya, bekalan letrik, air dan telefon. Disamping itu terdapat sebuah Sekolah Agama Islam Sabah (SUIS), Tadika KEMAS dan Perpaduan, Medan Info Desa, Dewan Serbaguna, Masjid dan Balai Polis dan lain-lain. Manakala keperluan masyarakat yang lain ialah Balai Masyarakat (Bilik Muafakat), Bangunan Kesejahteraan Masyarakat (Masakan), Pusat Komuniti Rukun Tetangga, Anjung Sri Bayangan (Peranginan) Balai Latihan Kraftangan.
Beberapa rumah kediaman di kampung ini juga telah diiktiraf sebagai Inap Desa (Homestay) selain dari itu beberapa kemudahan penginapan pengunjung berupa ‘celet’ dan gerai makanan.

Sebelum ini pada tahun 1986, kampung bayangan mula melakar nama apabila muncul sebagai johan Pertandingan Kebersihan Kampung Peringkat Daerah Keningau dan negeri Sabah.
Pada 1998, sekali lagi kampung bayangan menyandang gelaran johan Pertandingan Kebersihan, Keindahan dan Kemajuan Kampung (P3K) peringkat daerah dan negeri.
Pada 1999, kampung tersebut dipilih pula sebagai johan kategori Pendidikan dan Latihan Kemahiran dan tahun 2000, sekali lagi johan pertandingan P3K peringkat negeri dan kebangsaan.
Selain mengikuti pertandingan GDW, kampung bayangan juga berjaya muncul sebagai masjid terbaik peringkat negeri pada tahun 1990 anjuran Majlis Ugama Islam Sabah (MUIS) dan johan pameran Kumpulan Pendengar, Penonton dan Pembaca (K3P) peringkat negeri.
Sehingga hari ini Kg. Bayangan adalah sebuah kampung yang mewakili Negeri Sabah dan Sarawak yang telah menerima anugerah tertinggi “Anugerah Desa Cemerlang Peringkat Kebangsaan Tahun 2004” dimana Y.A. Bhg. Tun Hj. Abdullah Hj. Ahmad Badawi (Perdana Menteri Malaysia) sendiri hadir dalam satu majlis penganugerahan rasmi pada 12 Disember, 2004 satu-satunya tarikh keramat bagi kampung ini. Pada tahun 2008 sekali lagi kampung ini menempah nama dan mengharumkan nama Sabah dengan “Anugerah Khas Desa Gemilang Kebangsaan”. Yang juga disempurnakan oleh Y.A. Bhg. Tun Hj. Abdullah Hj. Ahmad Badawi (Perdana Menteri Malaysia) ketika itu di Kg. Paya Rumput, Sungai Udang Melaka. Disamping itu beberapa lagi anugerah, kejayaan dan kepercayaan lain diperingkat kebangsaan, negeri dan daerah telah dicapai. Kg. Bayangan akan terus melonjak menuju destinasi mengikut arus global. 
Menerima anugerah bukan suatu yang pertama kali diterima oleh GDW Kampung Bayangan tetapi ia merupakan yang paling tinggi setakat ini.

 Perkhidmatan Penjualan Kereta
Penjualan kereta di Keningau semakin banyak, Misalnya Proton, Perodua, Nissan, Toyota, Ford, Isuzu, Mitsubishi dan Honda. Plat lesen kenderaan di Keningau bermula dengan huruf EU sebelum tahun 1980-an.Plat lesen kenderaan di Keningau selepas 1980-an dan digunakan seperti yang berikut:

{| class="wikitable"
|-
! Tahun !! Awalan dan Akhiran Nombor Plat Kenderaan 
|-
| 1980 - 2000 || SU ####
|-
| 2001 - June 2008 || SU #### A
|-
| Jun 2008 - Januari 2013 || SU #### B
|-
| Februari 2013 - November 2016 || SU #### C
|-
| November 2016 - April 2018 || SU #### D
|-
| April 2018 - 14 Oktober 2019|| SU #### E
|-
| 15 Oktober 2019 - 30 November 2020 || SU #### F
|-
| 01 Disember 2020 - 08 Disember 2021
| SU #### G
|-
| 09 Disember 2021 - 15 Ogos 2022|| SU #### H
|-
| 16 Ogos 2022 - 01 Jun 2023 || SU #### J
|-
| 02 Jun 2023 - Apr 2024 || SU #### K
|-
| May 2024 - Feb 2024|| SU #### L
|-
| Mar 2024 - 28 Feb 2025|| SU #### M
|-
| Mar 2025 - kini|| SU #### N
|- 
| || SU #### P
|- 
| || SU #### Q
|-
| || SU #### R
|- 
| || SU #### S
|-
| || SU #### T
|-
| || SU #### U
|-
|}

 Lebuhraya Atau Jalan Persekutuan 



 Jalan 
Keningau mempunyai laluan persekutuan dan lebuh raya seperti:
 Kota Kinabalu-Papar-Kimanis-Keningau (Lebuhraya Kimanis-Keningau)
 Kota Kinabalu-Tambunan-Keningau-Tenom) (Laluan Persekutuan Malaysia 500)
 Ranau-Tambunan-Keningau-Tenom-Kemabong (Interior North-South Highway)
 Keningau-Sook-Nabawan-Kalabakan-Tawau (Interior West-East Highway)
 Keningau-Sook-Tulid-Telupid-Sandakan (Lebuhraya Keningau-Sandakan)

 Kenderaan Awam 
Bas ekspres menyediakan khidmat perjalanan jarak jauh yang menghubungkan Keningau dengan pusat bandaraya seperti di Kota Kinabalu, Sandakan, Lahad Datu dan Tawau. Di dalam bandar, pengangkutan awam disediakan dalam bas mini dan teksi.

 Udara 

Keningau Airport (Malay : Lapangan Terbang Keningau)  adalah yang terakhir diservis oleh penerbangan komersial pada tahun 1970-an. Ia kini berada di bawah pemilikan swasta.

 Radio 
Keningau juga mempunyai stesen radio mereka sendiri, Keningau FM, (kekerapan 94.7 MHz atau 98.4 MHz) yang dipaparkan dalam bahasa Melayu, Murut dan KadazanDusun atau bahasa Dusun. Keningau juga boleh menyambung stesen radio lain seperti Ai FM, TraXX FM, Nasional FM, Sabah FM & Sabah V FM, Radio Online Kekitaan FM iaitu radio katolik pertama di Malaysia. Sesetengah tempat di Keningau juga boleh menyambungkan Astro Radio, Hitz FM.

 Perkhidmatan awam 
 Pengadilan undang-undang dan penguatkuasaan undang-undang 
Mahkamah Keningau terletak di Jalan Nyamok. Ia menempatkan Mahkamah Tinggi, Mahkamah Sesyen dan Majistret. Ibu pejabat polis terletak di Jalan OKK Sodomon. Terdapat pencabangan polis atau pondok polis di Apin-Apin, Bingkor dan Sook.

 Kesihatan 
Terdapat 8 klinik kesihatan, sebuah hospital awam, sebuah klinik kesihatan ibu dan anak, 4 klinik desa, sebuah klinik mudah alih dan satu Klinik 1Malaysia yang terletak di UTC Keningau. Hospital Keningau baru adalah hospital utama di Bahagian Pedalaman, dan dikunjungi oleh pesakit dari daerah sekitar Nabawan, Sook, Tambunan dan Tenom.

 Perpustakaan 
Perpustakaan Wilayah Keningau adalah salah satu daripada tiga perpustakaan serantau di Sabah, yang lain berada di Sandakan dan Tawau. Perpustakaan-perpustakaan ini dikendalikan oleh Perpustakaan Negeri Sabah.

 Sukan 
Kompleks Sukan Keningau mempunyai kemudahan untuk badminton, tenis, bola tampar dan bola keranjang serta dua stadium untuk hoki dan bola sepak. Terdapat juga kolam renang 25m. Ia menganjurkan Sukan Sabah ke-5 (SAGA) pada 2011 & Sukan Sabah ke-9 (SAGA) pada 2019.

Stadium Bola Sepak Keningau mempunyai kapasiti sebanyak 10,000 kapasiti. Ia adalah stadium rumah untuk KDMM FC

 Pusat Membeli Belah 
Walaupun tidak segah tempat-tempat lain namun di bandar Keningau mempunyai pusat membeli belah untuk keperluan dapur dan barangan lain, dan ianya cukup untuk memenuhi keperluan harian penduduk. Bagaimanapun dengan pembinaan taman-taman perumahan baru sekitar bandar Keningau kini pasti menyumbang kepada pertambahan populasi penduduk dalam masa terdekat dengan itu pembukaan pusat beli belah baru sangat digalakkan. Antara adalah pusat memebeli belah di Keningau.

 Milimewa (Jalan Masak)
 Milimewa (Jalan OKK Sodomon)
 Hiap Lee Supermarket
 Mee Woo Superstore
 Ninso Keningau
 Uplus Keningau
 Servay Jaya Hypermarket
 Rakyat Superstore
 Keningau Mall (G*Mart)
 Bataras Hypermarket 
 CKS Keningau

 Sosial 
 Bahasa 
Bahasa Melayu meluas di gunakan di bandar ini yakni mengunakan loghat Melayu Sabah yang dipengaruhi oleh dialek bahasa tempatan. Persamaan bahasa yang dituturkan di Keningau ialah Tambunan, Ranau dan Kundasang yang mana mempunyai perbezaan sedikit dengan bahasa Melayu yang dituturkan di Semenanjung Malaysia. Selain itu, Bahasa Inggeris dan juga dialek-dialek suku kaum seperti Kadazandusun, Murut, Bajau dan Cina meluas digunakan di daerah tersebut. Sedikit loghat bahasa Melayu yang digunakan di Keningau seperti berikut:

 Bahasa Melayu Baku  Loghat Bahasa Melayu Limpas  tumpang lalu ngam  sesuai, sepadan bangas  basi bangali  merujuk kepada keturunan Pakistan batagar  berkarat bikin  buat palui  bodoh pantat  punggung sandi  teruk siring  tepi

Bahasa ini juga digunakan di daerah-daerah lain yang majoriti didiami oleh Kadazandusun seperti di Pantai Barat Sabah. Ini dibuktikan dengan pelancaran siaran Radio Keningau FM menggunakan Melayu Sabah, namun telah diperhalusi agar pendengar-pendengar dari luar boleh memahami mesej yang disampaikan yang telah beroperasi dari 7 Februari 2009 lalu.

 Budaya 
Budaya bagi masyarakat Keningau dipengaruhi oleh penduduk kaum Kadazandusun dan Murut kerana dua kaum ini adalah majoriti di daerah ini. Walau bagaimanapun, setiap kaum di keningau mengekalkan budaya bangsa mereka dari segi perkahwinan, pakaian dan sebagainya.

 Pendidikan 
Seperti daerah-daerah lain di Sabah, Keningau juga mempunyai pusat pendidikan dari tadika hinggalah maktab. Ini memudahkan murid mendapat pelajaran dengan mudah. Dari segi pentadbiran pendidikan, Berikut adalah nama sekolah rendah, menengah dan institusi pengajian tinggi di daerah ini termasuk sekolah-sekolah di Daerah Kecil Sook.

 Senarai Sekolah Rendah 
 Sekolah Kebangsaan Ambual
 Sekolah Kebangsaan St.James
 Sekolah Kebangsaan Apin-Apin
 Sekolah Kebangsaan Banjar
 Sekolah Kebangsaan Batu Lunguyan
 Sekolah Kebangsaan Rancangan Biah
 Sekolah Kebangsaan Binaong
 Sekolah Kebangsaan Bingkor
 Sekolah Kebangsaan Bonor
 Sekolah Kebangsaan Bulu Silou
 Sekolah Kebangsaan Bundu Apin-Apin
 Sekolah Kebangsaan Bunsit
 Sekolah Kebangsaan Kawakaan
 Sekolah Kebangsaan Dalit
 Sekolah Kebangsaan Delayan Tulid
 Sekolah Kebangsaan Kabatang Baru
 Sekolah Kebangsaan Kalampun
 Sekolah Kebangsaan Kampong Baru
 Sekolah Kebangsaan Kampong Biah
 Sekolah Kebangsaan Kampong Keningau
 Sekolah Kebangsaan Karamatoi
 Sekolah Kebangsaan Jaya Baru
 Sekolah Kebangsaan Pekan Keningau
 Sekolah Kebangsaan Inandung
 Sekolah Kebangsaan Bariawa Ulu
 Sekolah Kebangsaan Kapayan Baru

 Sekolah Kebangsaan Lanas
 Sekolah Kebangsaan Liau Apin-Apin
 Sekolah Kebangsaan Luagan
 Sekolah Kebangsaan Magatang
 Sekolah Kebangsaan Mansiat
 Sekolah Kebangsaan Membulu
 Sekolah Kebangsaan Menawo
 Sekolah Kebangsaan Merampong
 Sekolah Kebangsaan Mamagun
 Sekolah Kebangsaan Pasir Putih
 Sekolah Kebangsaan Pohon Batu
 Sekolah Kebangsaan Kuala Kahaba
 Sekolah Kebangsaan Senagang
 Sekolah Kebangsaan Sinaron Tengah
 Sekolah Kebangsaan Sodomon
 Sekolah Kebangsaan Sook
 Sekolah Kebangsaan Membulu
 Sekolah Kebangsaan Tuarid Taud
 Sekolah Kebangsaan Tulid
 Sekolah Kebangsaan Ulu Liawan
 Sekolah Kebangsaan Ansip
 Sekolah Kebangsaan Malima
 Sekolah Kebangsaan Penagatan
 Sekolah Kebangsaan Sinua
 Sekolah Kebangsaan Meninipir
 Sekolah Kebangsaan Malaing
 Sekolah Kebangsaan Bunga Raya
 Sekolah Kebangsaan Sinulihan Baru
 Sekolah Kebangsaan Simbuan Tulid
 Sekolah Kebangsaan Ulu Senagang
 Sekolah Kebangsaan Gaulan
 Sekolah Kebangsaan Petikang Laut Keningau
 Sekolah Kebangsaan Binuwou Tengah
 Sekolah Kebangsaan Rancangan Belia Tuilon
 Sekolah Kebangsaan Binakaan
 Sekolah Kebangsaan Bunang Sook
 Sekolah Kebangsaan Lintuhun Baru
 Sekolah Kebangsaan Nangkawangan
 Sekolah Kebangsaan Nandagan
 Sekolah Kebangsaan Binanon
 Sekolah Kebangsaan Pangas
 Sekolah Menengah Kebangsaan Keningau II
 Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Yuk Yin
 Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Yuk Kong
 Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Cheng Ming
Terdapat beberapa sekolah di atas terletak atau berlokasi dalam daerah Nabawan tetapi pusat pentadbiran pendidikan berpusat di Keningau disebabkan faktor jarak yang lebih dekat berurusan dalam daerah Keningau.

 Senarai sekolah menengah 
 Kolej Vokasional Keningau
 Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Ken Hwa
 Sekolah Menengah Kebangsaan Apin-Apin
 Sekolah Menengah Kebangsaan Bingkor
 Sekolah Menengah Kebangsaan Gunsanad
 Sekolah Menengah Kebangsaan Gunsanad II
 Sekolah Menengah Kebangsaan Keningau
 Sekolah Menengah Kebangsaan Keningau II
 Sekolah Menengah Kebangsaan Sook 
 Sekolah Menengah Kebangsaan St. Francis Xavier
 Sekolah Menengah Kebangsaan Tulid
 Sekolah Menengah Kebangsaan Agama Keningau

 Senarai pengajian tinggi 
 Institut Perguruan Keningau [IPG]
 Institut Pengajian Islam dan Dakwah Sabah [IPDAS]
 Giat MARA KENINGAU
 Kolej Geomatika Cawangan Keningau
 Open University Malaysia (Keningau Learning Centre)

Senarai Perpustakaan Awam:

A.   Perpustakaan Desa
 Perpustakaan Desa Kg Tulid, Sook, Keningau
 Perpustakaan Desa Kg Nambayan, Tambunan
 Perpustakaan Desa Kg Meninipir, Keningau
 Perpustakaan Desa Kg Beriawa Ulu, Keningau
 Perpustakaan Desa Kg Sinagang, Keningau
 Perpustakaan Desa Kg Kahaba, Keningau
 Perpustakaan Desa Kg Sunsuron, Tambunan
 Perpustakaan Desa Kg Pahu, Tambunan
 Perpustakaan Desa Pekan Apin-Apin, Keningau
 Perpustakaan Desa Kampung Kapayan Baru
 Perpustakaan Desa Kampung Sinulihan, Keningau
 Perpustakaan Desa Kampung Marasak, Keningau
 Perpustakaan Desa Kampung Mansiat, Sook, Keningau
 Perpustakaan Desa Kampung Panagatan Ulu, Keningau
B.   Perpustakaan Cawangan
 Perpustakaan Awam Cawangan Tambunan
 Perpustakaan Wilayah Keningau, KM. 1, Jalan Sekolah Menengah Ken Hwa

 Agama 
Penduduk di daerah Keningau majoriti beragama Kristian yang dianuti oleh kaum Kadazandusun dan Murut serta sebilangan kaum Cina dan imigran Indonesia. Antara gereja yang terdapat di Keningau ialah Gereja Saint Francis Xavier, Gereja Anglican, gereja Seven Day Advent, Gereja Yesus Benar, dan gereja Pantacosta. Agama Islam juga bertapak di daerah ini yang dianuti oleh Kadazandusun dan Murut serta keturunan Melayu dari Indonesia dan Filipina. Juga terdapat penganut Buddha oleh kaum Cina.

 Senarai gunung di Keningau 
 Gunung Pisagan
 Gunung Paling-paling
 Gunung Sigapon
 Gunung Lingan
 Gunung Rinangisan
 Gunung Kauran
 Gunung Tinutudan
 Gunung Chanang
 Gunung Kulangah
 Gunung Matanoi
 Gunung Donguan
 Gunung Trig
 Gunung Selomitha

 Senarai kampung di Keningau 
 Kampung Apin-Apin, Apin-Apin
 Kampung Merampong, Apin-Apin
 Kampung Pagansangan, Apin-Apin
Kampung Kepayan Baru, Apin-Apin
 Kampung Nuntunan, Apin-Apin
 Kampung Liau Laut, Apin-Apin
 Kampung Liau Darat, Apin-Apin
 Kampunh Liau Ulu, Apin-Apin
 Kampung Ranggom, Apin-Apin
 Kampung Gasabon, Apin-Apin
 Kampung Kirokot Baru, Apin-Apin
 Kampung Lambanga, Apin-Apin
 Kampung Sungoi, Apin-Apin
 Kampung Tohan Baru, Apin-Apin
 Kampung Tagai, Apin-Apin
 Kampung Umpason, Apin-Apin
 Kampung Pangas, Apin-Apin
 Kampung Bundu, Apin-Apin
 Kampung Pantai Baru
 Kampung Ambual
 Kampung Dongiluang
 Kampung Bunga Raya
 Kampung Tonobon Baru
 Kampung Bayangan 
 Kampung Baginda
 Kampung Toboh Laut
 Kampung Marapok
 Kampung Panui
 Kampung Marasak
 Kampung Sodomon
 Kampung Luanti
 Kampung Magatang
 Kampung Kosugui
 Kampung Penagatan
 Kampung Menawo
 Kampung Bomboy
 Kampung Limbawan
 Kampung Sigapon
 Kampung Kuala Punteh
 Kampung Kota Ayangan
 Kampung Linsudan
kampung Mararagang
 Kampung Labak Baru
 Kampung Awas-awas
 Kampung Linggawon
 Kampung Baru
 Kampung Bingkor Baru
 Kampung Bingkor Lama
 Kampung Binaong
 Kampung Kumawanan
 Kampung Bunsit
 Kampung Pasir Putih
 Kampung Tuntumulud
 Kampung Toboh Baru
 Kampung Durok Baru
 Kampung Mengitom
 Kampung Berungis
 Kampung Bariawa Ulu
 Kampung Togudon
 Kampung Kikiran Ulu
 Kampung Patikang Ulu
 Kampung Patikang Laut
 Kampung Muhibbah
 Kampung Massak
 Kampung Bulu Silou
 Kampung Bariawa Tengah 
 Kampung Bariawa Laut
 kampung Jaya Baru
 Kampung Tanah Merah
 Kampung Padang Tembak
 Kampung Bandukan Baru
 Kampung Tetiku
 kampung Keningau
 kampung Tudan Baru
 kampung Taman Rakyat
 Kampung Pamalan
 Kampung Toboh Baru
 Kampung Dangulad
 Kampung Tuarid Tuad
 Kampung Lingkudau
 Kampung Limbawan
 Kampung Kedalakan
 Kampung Masjid
 Kampung Gaulan
 Kampung Singgah Mata, Bingkor
 Kampung Buang Sayang, Bingkor
 Kampung Sasaie, Bingkor
 Kampung Tuntumulud, Bingkor
 Kampung Bandukan Baru, Bingkor
 Kampung Bandukan Lama, Bingkor
 Kampung Minansut
 Kampung Antolob
 Kampung Biah
 Kampung Ansip
 Kampung Banjar
 Kampung Samalang
 Kampung Tigot
 Kampung Mantatap, Sumbiling Baru

 Penduduk Yang Terkenal 

 Ekonomi
 Datuk Arthur Joseph Kurup JP - Ahli politik, peguam korporat, ahli ekonomi
 Datuk Richard Rayner Bainon - Usahawan, ahli perniagaan, perancang ekonomi, CEO
 Alphonsus Felix Manjin - Banker, ahli ekonomi, CEO 

 Hiburan
 Daphne Iking - Keperibadian TV Malaysia (tempat kelahiran dan kampung halaman ibu, kampung halaman ayahnya yang terletak di Tambunan)
 Kumpulan Atmosfera
 Tracie Sinidol - pelakon dan model (tempat kelahiran terletak di Tambunan)

 Kejuruteraan dan Senibina
 Garukon Gurun - Jurubina Batu Sumpah Keningau
 Gounon Lolos - Jurubina landasan keretapi Sabah daripada Tanjung Aru ke Stesen Kereta Api Melalap
 Joseph Wilfred Lakai - Arkitek, Jurubina Hospital Keningau, CEO 
 Datuk Tham Nyip Shen - Jurutera elektrik dan elektronik, mantan menteri, ahli politik
 Datuk Yap Yun Fook - Jurutera perladangan, penternakan, CEO

 Politik
 Tun Ahmad Koroh - Yang di-Pertua Negeri Sabah 
 Tun Adnan Robert - Yang di-Pertua Negeri Sabah
 Tan Sri Joseph Kurup - Ahli politik, peguam
 Tan Sri Musa Aman - Ahli politik (kampung halaman keluarganya sebelah ibu)
 Tan Sri Suffian Koroh - Ahli politik
 Datuk Lee Sen - Ahli politik
 Datuk Ayub Aman - Ahli politik
 Datuk Stephen Robert Evans - Ahli politik, pentadbir dan pengarang awam
 Datuk Dr. James Ongkili - Ahli politik, peguam, pensyarah, penulis (berhijrah serta menetap di daerah ini untuk bersekolah, kampung halaman asal masih di Tambunan)
 Datuk Seri Panglima Dr. Maximus Johnity Ongkili - Ahli politik, penyelidik (berhijrah serta menetap di daerah ini untuk bersekolah, kampung halaman asal masih di Tambunan)
 Datuk Bernard Maraat - Ahli politik, mantan  penerbit RTM
 Datuk Sairin Karno - Ahli politik, guru
 Martin Tommy - Ahli politik,  peguam
 Datuk Flavia Matthew Ng - Ahli politik 
 Datuk Ellron Alfred Angin - Ahli politik, Ahli sukan Malaysia 
 Datuk Abdul Ghani Mohamed Yassin - Senator, Ahli dewan negara Malaysia
 Datuk Annuar Ayub - Ahli politik, ahli perniagaan 
 Datuk Robert Tawik @ Nordin - Ahli politik 
 Sukan
 Alto Linus - Bekas pemain bola sepak Sabah
 Maxius Musa - Pemain bola sepak Sabah

Galeri

 Rujukan 
 A. Hadi R. (2006). Asal Usul Keningau''. Keningau: KB Publication Sdn. Bhd.     

 Pautan luar 
 Portal Keningau 
 Peta kedudukan Keningau

Kategori:Bandar di Sabah