Timbalan Perdana Menteri Malaysia

Timbalan Perdana Menteri Malaysia ialah jawatan politik kedua tertinggi Kerajaan Malaysia. Ia merupakan jawatan yang tidak terkandung dalam Bab 3 Badan Eksekutif Perkara 43 Jemaah Menteri dalam Perlembagaan Malaysia.Jawatan yang tidak disebut dalam perlembagaan tapi tetap jadi idaman ramai Jawatan ini dilantik secara konvensyen sahaja. Setiap Timbalan Perdana Menteri diwajibkan untuk memegang jawatan Menteri dalam Jemaah Menteri sebagai syarat untuk dilantik ke jawatan tersebut. Kebiasaannya, Timbalan Perdana Menteri adalah bakal Perdana Menteri yang seterusnya seperti mana ketika Barisan Nasional menguasai Dewan Rakyat Malaysia. Mereka yang dilantik pula kebiasaannya adalah dari kalangan Ahli Dewan Rakyat Malaysia. Ahli Dewan Negara Malaysia juga layak untuk dilantik sebagai Menteri seterusnya sebagai Timbalan Perdana Menteri. Tetapi, oleh kerana tempoh maksima seseorang boleh menjawat jawatan sebagai Dewan Negara Malaysia adalah selama 6 tahun, menyebabkan mereka kurang sesuai untuk dilantik ke jawatan tersebut.

Namun, tidak semua daripada mereka berjaya untuk dilantik sebagai Perdana Menteri atas pelbagai sebab. Antara bekas Timbalan Perdana Menteri yang tidak berpeluang untuk menjadi Perdana Menteri termasuklah, Tun Musa Hitam yang bersara kerana tekanan politik, Tun Abdul Ghafar Baba juga bersara kerana tekanan politik penggantinya, Dato' Seri Anwar Ibrahim kerana dipecat ketika dalam jawatan, Dato' Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi kerana Barisan Nasional kalah dalam Pilihan raya umum Malaysia 2018 dan Dato' Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail kerana kejatuhan Kerajaan Pakatan Harapan disebabkan Tun Dr. Mahathir Mohamad meletakkan jawatan sebagai Perdana Menteri.

Tan Sri Muhyiddin Yassin hampir menerima nasib yang sama pada tahun 2015 apabila digugurkan dari senarai rombakan Kabinet Malaysia 2015 lalu. Beliau bagaimanapun akhirnya berjaya menjadi Perdana Menteri selepas Tun Dr. Mahathir Mohamad meletakkan jawatan.

Bilangan Timbalan Perdana Menteri Malaysia kini adalah seramai 14 orang. Penyandang terkini ialah Dato Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi dan Dato Sri Fadillah Yusof sejak 3 Disember 2022.

Kemudahan
Setiap Timbalan Perdana Menteri akan mendapat segala kemudahan yang diperuntukkan kepadanya seperti kediaman rasmi, iaitu Sri Satria, penggunaan pesawat rasmi kerajaan yang digunakan oleh Yang di-Pertuan Agong dan Perdana Menteri Malaysia. Sebuah motor pengiring Unit Tindak Khas juga digunakan ketika mengiringi perjalanan ke suatu tempat untuk tujuan kerja rasmi. 

 Era Kemerdekaan Malaysia (1957-1970) 
Mantan Perdana Menteri Malaysia pertama iaitu Almarhum Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah hanya mempunyai seorang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan.Timbalan Perdana Menteri yang pertama ialah Allahyarham Tun Abdul Razak bin Dato' Hussein.
100px

 Era Pembangunan Malaysia (1970-1976) 
Perdana Menteri Malaysia ke-2 iaitu Allahyarham Tun Abdul Razak bin Dato' Hussein mempunyai seramai dua orang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Timbalan Perdana Menteri ke-2 Ismail Abdul Rahman merupakan Timbalan Perdana Menteri Malaysia yang pertama meninggal dunia sewaktu dalam perkhidmatan iaitu pada 2 Ogos 1973. Kekosongan jawatan tersebut diisi oleh Hussein Onn sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-3.


 Era Perpaduan Malaysia (1976-1981) 
Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-3 iaitu Allahyarham Tun Hussein bin Dato' Onn hanya mempunyai seorang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Sewaktu Tun Hussein Onn dilantik sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-3, jawatan Timbalan Perdana Menteri menjadi kosong selama kira kira 2 bulan. Kemudian pada 2 Mac 1976, Tun Dr. Mahathir bin Mohamad mengisi jawatan tersebut sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-4.
110px

 Era Pemodenan Malaysia (1981-2003) 
Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-4 iaitu Mahathir Mohamad mempunyai seramai empat orang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Timbalan Perdana Menteri ke-5, Tun Musa bin Hitam merupakan Timbalan Perdana Menteri Malaysia yang pertama meletakkan jawatan. Timbalan Perdana Menteri ke-6, Allahyarham Tun Ghafar bin Baba meninggal dunia pada 23 April 2006. Manakala Timbalan Perdana Menteri ke-7, Dato' Seri Anwar bin Ibrahim pula merupakan Timbalan Perdana Menteri yang pertama yang dipecat daripada Kerajaan. Susulan daripada pemecatan Dato' Seri Anwar bin Ibrahim sebagai Timbalan Perdana Menteri, Tun Abdullah bin Ahmad Badawi menggantikan tempat beliau sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia ke-8.

100px 95px 

 Era Pembangunan Modal Insan Malaysia Islam Hadhari (2003-2009) 
Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-5 iaitu Tun Abdullah bin Ahmad Badawi hanya mempunyai seorang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Sewaktu Tun Abdullah dilantik sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-5, jawatan Timbalan Perdana Menteri mejadi kosong sekali lagi tetapi hanya selama 68 hari sahaja. Kemudian pada 7 Januari 2004 Dato' Seri Najib bin Tun Haji Abdul Razak mengisi jawatan tersebut sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-9.
110px

 Era Transformasi 1 Malaysia (2009-2018) 
Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-6 iaitu Mohd Najib bin Tun Haji Abdul Razak mempunyai dua orang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Tan Sri Muhyiddin Yassin merupakan timbalan beliau yang pertama tetapi disingkirkan daripada jawatan tersebut pada 28 Julai 2015 atas sebab menegur cara beliau menangani isu 1Malaysia Development Berhad. Kemudian, Dato' Seri Dr. Ahmad Zahid bin Hamidi menggantikan tempat Tan Sri Muhyiddin Yassin sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-11.
140px|link=Tan Sri Muhyidin Yassin 113px

 Era Malaysia Baru (2018-2020) 
Perdana Menteri Malaysia ke-4 iaitu Tun Dr. Mahathir bin Mohamad yang juga merupakan Perdana Menteri Malaysia ke-7.Tun Mahathir angkat sumpah sebagai Perdana Menteri ke-7 pagi ini. Penyandang terakhirnya ialah Dato' Seri Datin Dr. Wan Azizah binti Wan Ismail. Beliau merupakan Timbalan Perdana Menteri wanita yang pertama sejak tahun 2018 hingga 2020 dan juga Timbalan Perdana Menteri yang pertama selain dari parti Barisan Nasional.Wan Azizah jadi Timbalan Perdana Menteri.
 100px

 Era Malaysia Prihatin (7 Julai 2021-16 Ogos 2021)
Perdana Menteri Malaysia ke-8 iaitu Tan Sri Muhyiddin bin Mohd Yassin pada asalnya tidak melantik sesiapa sebagai Timbalan Perdana Menteri dan hanya dibantu oleh empat orang Menteri Kanan. Namun, selepas lebih setahun mengetuai Kerajaan Malaysia, beliau telah melantik Ismail Sabri Yaakob sebagai timbalannya.100px

 Era Keluarga Malaysia (2021-2022)
Perdana Menteri Malaysia ke-9, Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob. Sepanjang perkhidmatan beliau sebagai Perdana Menteri, beliau langsung tidak mempunyai seorangpun Timbalan Perdana Menteri sepanjang tempoh beliau memegang jawatan, sekali gus menjadikan beliau sebagai Perdana Menteri Malaysia yang pertama berkhidmat tanpa Timbalan Perdana Menteri Malaysia selain dibantu beberapa orang Menteri Kanan.

 Era Malaysia Madani (2022-kini)
Perdana Menteri Malaysia ke-10, Dato Seri Anwar Ibrahim menamakan Dato Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi sebagai Timbalan Perdana Menteri I dan Dato Sri Fadillah Yusof sebagai Timbalan Perdana Menteri II.

105px 99px

 Senarai Timbalan Perdana Menteri Malaysia 

 Parti komponen:   

Parti politik:   No. Tempoh Timbalan Perdana Menteri Potret Jawatan Sebelum Parti Perdana Menteri 1  31 Ogos 1957-22 Sept 1970 ()  Tun  Abdul Razak Hussein,   Barrister-at-Law (Lincoln's Inn)   Ahli Parlimen Pekan  (1922–1976)  100px  Menteri Pelajaran  Tanah Melayu  ke-1 UMNO  (AP) Tunku Abdul Rahman 2  22 Sept 1970-2 Ogos 1973 ()  Tun Dr.  Ismail Abdul Rahman,   MD (Melbourne)  Ahli Parlimen Johor Bahru  (1915–1973)    Menteri Hal Ehwal Luar Negeri   UMNO  (AP) Abdul Razak Hussein 3  13 Ogos 1973 - 24 Ogos 1974 ()  Tun  Hussein Onn,   Barrister-at-Law (Lincoln's Inn)  Ahli Parlimen Johor Bahru  (1922–1990)  100px Menteri Pelajaran  Malaysia  ke-6  UMNO  (AP) 24 Ogos 1974-15 Januari 1976 ()  UMNO  (BN)  4  2 Mac 1976 - 16 Jul 1981  ()  Tun Dr.  Mahathir Mohamad,   MBBS (NUS) Ahli Parlimen Kubang Pasu  (1925)  100px Menteri Pendidikan  Malaysia  ke-7  UMNO  (BN)Hussein Onn 5  18 Jul 1981 - 16 Mac 1986  ()  Tun  Musa Hitam,   BA (UM), MA (Sussex)  Ahli Parlimen Kota Tinggi  (1934)  100px  Menteri Pendidikan  Malaysia  ke-8  UMNO  (BN) Mahathir Mohammad 6  10 Mei 1986 - 15 Okt 1993  ()  Tun  Abdul Ghafar Baba   UPSI 
Ahli Parlimen Jasin  (1925–2006)  100px Menteri Pertanian dan Pembangunan Luar Bandar Malaysia  UMNO  (BN)  7 1 Dis 1993 -2 Sept 1998  ()  Dato' Seri  Anwar Ibrahim,  BA (UM)  Ahli Parlimen Permatang Pauh  (1947)  100px Menteri Pendidikan  Malaysia  ke-11  UMNO  (BN) 8  8 Jan 1999 -31 Okt 2003  ()  Tun  Abdullah Ahmad Badawi,  BA (UM)  Ahli Parlimen Kepala Batas  (1939–2025) 100px Menteri Luar Negeri  Malaysia  ke-10  UMNO  (BN) 9  7 Jan 2004 -3 Apr 2009  ()  Dato' Sri  Mohd Najib Abdul Razak,  BSc (Notthingham)  Ahli Parlimen Pekan  (1953)  100px Menteri Pendidikan  Malaysia  ke-13  UMNO  (BN) Abdullah Ahmad Badawi 10  10 Apr 2009-28 Jul 2015  ()  Tan Sri  Muhyiddin Yassin,  BA (UM)   Ahli Parlimen Pagoh  (1947) 100px Menteri Perdagangan  Antarabangsa dan Industri Malaysia  ke-16  UMNO  (BN) Mohd Najib Abdul Razak 11 29 Jul 2015-9 Mei 2018  ()  Dato' Seri Dr.  Ahmad Zahid Hamidi,   BA (UM), MSc (UPM), PhD (UPM)  Ahli Parlimen Bagan Datuk  (1953) 90px Menteri Pertahanan  Malaysia  ke-14  UMNO  (BN) 12 21 Mei 2018 - 24 Februari 2020 ()  Dato' Seri Dr.  Wan Azizah Wan Ismail,   MBBChBAO (RCSI)  Ahli Parlimen Pandan  (1952)  100px Ketua PembangkangMalaysiake-13 PKR  (PH) Mahathir Mohamad 13 7 Julai 2021- 16 Ogos 2021  ()  Dato' Sri   Ismail Sabri Yaakob, LLB (UM) Ahli Parlimen Bera  (1960)  100px Menteri Kanan Keselamatan  UMNO  (BN) Muhyiddin Yassin - 16 Ogos 2021- 10 Oktober 2022  () N/A  Tiada Timbalan Perdana Menteri yang dilantik    100px 100px  UMNO  (BN) Ismail Sabri Yaakob143 Dis 2022  -  kini  ()  Dato' Seri Dr.  Ahmad Zahid Hamidi,  BA (UM), MSc (UPM), PhD (UPM)  Ahli Parlimen Bagan Datuk  (1953) 90pxKetua PembangkangMalaysiake-14 UMNO  (BN)Anwar IbrahimDato' Sri HjFadillah Yusof, LLM (UM) Ahli Parlimen Petra Jaya(1962) 90px Menteri Kerja Raya GPS (PBB)

Garis masa

Pada tempoh berikut, merupakan tempoh ketika tiada Timbalan Perdana Menteri dilantik:

1. 15 Januari 1976 — 2 Mac 1976:  hari ketika peralihan TPM ke-3 ke TPM ke-4 sewaktu era pentadbiran Tun Hussein Onn.
2. 16 Mac 1986 — 10 Mei 1986:  hari ketika peralihan TPM ke-5 ke TPM ke-6 sewaktu era pentadbiran Tun Dr. Mahathir Mohamad.
3. 15 Oktober 1993 — 1 Disember 1993:  hari ketika peralihan TPM ke-6 ke TPM ke-7 sewaktu era pentadbiran Tun Dr. Mahathir Mohamad.
4. 2 September 1998 — 8 Januari 1999:  hari ketika peralihan TPM ke-7 ke TPM ke-8 sewaktu era pentadbiran Tun Dr. Mahathir Mohamad. 
5. 31 Oktober 2003 — 7 Januari 2004:  hari ketika peralihan TPM ke-8 ke TPM ke-9 sewaktu era pentadbiran Tun Abdullah Badawi.
6. 9 Mei 2018 — 21 Mei 2018:  hari ketika peralihan TPM ke-11 ke TPM ke-12 sewaktu era pentadbiran ke-2 Tun Dr. Mahathir Mohamad.
7. 24 Februari 2020 — 7 Julai 2021:  hari ketika peralihan TPM ke-12 ke TPM ke-13 sewaktu era pentadbiran Tan Sri Muhyiddin Yassin. 
8. 16 Ogos — 2 Disember 2022:  hari ketika peralihan TPM ke-13 ke TPM ke-14 sewaktu era pentadbiran Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob.

 Senarai mantan Timbalan Perdana Menteri 
Senarai mantan Timbalan Perdana Menteri yang bertukar, dipecat atau meninggalkan parti politik

Parti politik:      8 
 No. Nama Tarikh Parti Politik Sebab Catatan Era Pentadbiran Keluar  Masuk 1   100px  Hussein Onn 1951   UMNO IMP Mengikuti ayahanda beliau  Onn Jaafar Penubuhan parti baharu:  IMP pada 1951 Tunku Abdul Rahman  1953 IMP NATIONAL IMP kurang sambutan &  Penubuhan  NATIONAL* IMP dibubarkan  pada 1953 Tunku Abdul Rahman  1964 NATIONAL  UMNO NATIONAL dibubarkan dan  dipelawa semula ke UMNO* NATIONAL dibubarkan  pada 19 Januari 1962 Tunku Abdul Rahman  2 100px  Mahathir Mohamad 26 Sept  1969 UMNO  Bebas Dipecat keahlian:  - Mengkritik kepimpinan  Tunku Abdul Rahman** Masuk semula UMNO  pada 7 Mac 1972 Tunku Abdul Rahman  19 Mei  2008 UMNO Bebas Tidak yakin  akan kepimpinan  Abdullah Ahmad Badawi*** Masuk semula  UMNO  pada 4 Apr 2009 Abdullah Ahmad Badawi   29 Feb  2016 UMNO Bersatu Hilang kepercayaan  terhadap kepimpinan  Najib Razak dan UMNO Penubuhan parti baharu  Bersatu pada 9 Sept 2016 Najib Razak 28 Mei  2020 Bersatu Pejuang Dipecat keahlian:  - Membangkang pembentukan  Kerajaan Perikatan Nasional Penubuhan parti baharu  Pejuang pada 12 Ogos 2020 Muhyiddin Yassin 3  100px  Musa Hitam 1960 UMNO Bebas Dipecat keahlian:  -Pengikaran terhadap  Peristiwa 13 Mei**** Masuk semula UMNO  pada 1971 Tunku Abdul Rahman 3 Jun  1989 UMNO Bebas Bersara daripada menyertai  arena politik Non-Partisan Mahathir Mohamad  4 100px Anwar Ibrahim 2 Sept  1998 UMNO PKR Dipecat keahlian:  - Krisis Kewangan Asia 1997 Penubuhan parti baharu:  PKR pada 4 Apr 1999 Mahathir Mohamad 5  100px Muhyiddin Yassin 24 Jun  2016 UMNO   Bersatu  Dipecat keahlian:   - Menegur kepimpinan  Najib Razak
Tubuh Kerajaan Pintu Belakang Penubuhan parti baharu:  Bersatu pada 9 Sept 2016 Najib Razak </small>
-*Penarikan diri Hussein Onn daripada UMNO dan IMP adalah sebelum beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri 
-**Pemecatan Mahathir Mohamad pada Era Pentadbiran Tunku Abdul Rahman adalah sebelum beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri 
-***Penarikan diri Mahathir Mohamad daripada UMNO pada Era Pentadbiran Abdullah Ahmad Badawi dan Najib Razak adalah selepas beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri 
-****Pemecatan Musa Hitam pada Era Pentadbiran Tunku Abdul Rahman adalah sebelum beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri 

Senarai bekas Timbalan Perdana Menteri yang masih hidup
 Nama  UmurTun Dr. Mahathir Mohamad tahunTun Musa Hitam tahunDato Seri Anwar Ibrahim tahunMohamad Najib Tun Abdul Razak tahunTan Sri Muhyiddin Yassin tahunDato Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail  tahunDato Sri Ismail Sabri Yaakob  tahun

 Rujukan 

 Lihat juga 
 Perdana Menteri Malaysia
 Pasangan Timbalan Perdana Menteri Malaysia
 Menteri Kanan (Malaysia)
 Timbalan Presiden UMNO

 Pautan Luar 
  Laman sesawang Pejabat Perdana Menteri
  Ensiklopedia Malaysia: Timbalan Perdana Menteri Malaysia

Kategori:Timbalan Perdana Menteri Malaysia