Laksa

Laksa merupakan sejenis makanan mi berkuah pedas yang terdapat serata Nusantara khususnya dalam kalangan masyarakat Melayu. Ia menjadi makanan kebangsaan di Malaysia  juga terdapat di Singapura , selatan Thailand   

Bahan utama untuk membuat kuah laksa seperti bunga kantan , daun kesum , otak udang dan asam gelugur hanya terdapat di Semenanjung Tanah Melayu iaitu di Selatan Thailand , Kedah , Pulau Pinang dan  Perlis .

Jenama Maggi Malaysia perkenalkan produk baharunya iaitu Laksa Warisan makanan warisan Malaysia Maggi Laksa Warisan https://www.maggi.my/en/maggi-happenings/maggi-mi-goreng-laksa-warisan/

Bahan Utama



Bahan sampingan dan kuah
 Jenis  Asal  Pencipta  Bahan  Daun  Bahan utama  Bahan pemasam  Bahan sampingan  Santan  Jenis Mi Laksa  Laksa Nyonya (Laksa pertama)  Melaka (variasi pertama laksa nyonya)  Baba Nyonya  Bawang besar, Bawang putih, Lengkuas, Serai, Buah keras, Udang kering, Belacan bakar, Cili merah, Udang, Santan, Bebola ikan, Tauhu pok, Daun kesum, Bunga kantan, Cili kering , Asam keping , Asam jawa  Daun kesum  Udang, Udang kering, Tauhu pok, lengkuas, Serai, Belacan  Asam keping  Taugeh, Limau kasturi, Telur rebus, Sambal belacan tumis, Minyak cili  Ada  Laksa beras Laksa Katong (kategori laksa nyonya)  Singapura  Cina Singapura  Kepala udang, Bawang merah, Bawang putih, Cili kering, Lengkuas, Buah Keras, Ketumbar, Belacan, Serai, Udang kering/Ebi, Santan pekat, Udang, Tauhu pok, Bebola ikan  Daun ketumbar  Udang, Udang kering, Ketumbar, Lengkuas, Serai, Belacan, Tauhu pok  Tiada  Tauge, Daun ketumbar/Daun kesum, Limau nipis, Pes cili goreng, Cili Padi Merah  Ada   Laksa beras Laksa Sarawak (kategori laksa nyonya)  Sarawak  Baba Nyonya & Cina Sarawak  Kepala udang, Dada ayam, Serai, Lengkuas, Halia, Santan, Bawang merah, Bawang putih, Belacan, Udang kering, Cili kering, Asam jawa, Asam gelugur, Tauhu pok, Bebola ikan  Daun ketumbar  Dada ayam, Udang, Udang kering, Belacan, Serai  Asam jawa, Asam gelugur  Tauhu, Telur dadar, Tauge , Daun ketumbar, Limau kasturi  Ada  Laksa halus Laksa Siam (kategori laksa nyonya)  Selatan Thailand  Baba Yaya, Siam, Melayu Selatan Thai  Ikan kembung, Bebola ikan, Bawang besar , Bawang putih, Halia, Lengkuas, Temu kunci/Krachai, Kunyit, Serai, Cili hijau, Cili hijau Thai, Belacan, Bunga kantan, Daun pudina, Daun selasih, Daun limau purut, Asam keping, Santan  Selasih, Pudina, Limau purut  Temu kunci, Serai, Lengkuas, Belacan, Cili hijau, Daun selasih, Daun limau purut, Daun pudina  Asam keping  Pucuk gajus, Pucuk salom, Taugeh, Timun, Kacang panjang, Limau purut, Terung hijau  Ada  Laksa halus Laksa Betawi (kategori laksa nyonya)  Betawi  Kiau Seng, Melayu Betawi  Dada ayam, Bawang merah, Ebi, Terasi, Serai, Daun salam, Daun limau purut, Santan, Bawang putih, Ketumbar, Jintan, Lada hitam, Kunyit, Halia, Cili kering  Daun salam, Daun kemangi, Limau purut  Ebi , Terasi , Dada ayam, Daun salam, Daun kemangi, Daun limau purut  Tiada  Telur rebus, Tauge, Daun kemangi, Bawang goreng, Limau nipis  Ada  Laksa beras Laksa Kari  Johor  Melayu Johor  Udang/Ayam/Ikan, Santan, Daun kesum, Bunga kantan, Rempah kari, Kerisik, Asam keping, Bawang merah, Bawang putih, Udang kering,  Ikan bilis, Cili merah, Buah keras, Lengkuas, Kunyit, Belacan  Daun kesum  Udang/Ayam/Ikan, Belacan, Kerisik, rempah kari, Ikan bilis  Asam keping  Telur, Taugeh, Timun, Bawang besar, Daun kesum, Sambal belacan, Limau kasturi  Ada  Laksa beras Laksa Johor (kategori laksa kari)  Johor  Melayu Johor  Ikan parang atau Ikan selayang, Santan, Rempah kari, Serai, Daun kesum, Bunga kantan, Daun pudina, Asam keping, Kunyit, Lengkuas, Halia, Cili kering, Bawang merah, Bawang putih, Belacan bakar, Udang kering  Daun kesum, Pudina  Ikan parang, rempah kari, kerisik , Daun pudina, Belacan, Udang kering  Asam keping  Taugeh, Timun, Daun kesum, Kacang panjang, Bawang besar, Limau kasturi, Lobak masin, Bunga kantan, Daun selasih  Ada  Spageti Laksa Kuah Merah Terengganu (kategori laksa kari)  Terengganu  Melayu Terengganu  Ikan selayang, Bawang besar, Bawang merah, Halia, Kunyit hidup, Lengkuas, Cili kering, Santan, Gula merah, Kerisik, Bunga lawang, Bunga Cengkih, Kayu manis, Buah pelaga, Rempah gulai, Asam keping Daun kesum  4sekawan, Rempah gulai, Kerisik  Asam keping  Kacang panjang, Tauge, Daun kesum, Bunga kantan, Daun kemangi, Timun  Ada  Laksa beras Laksa Pahang (kategori laksa kari)  Pahang  Melayu Pahang  Ikan selayang, Bawang besar, Bawang merah, Bawang putih, Udang kering, Serai, Halia, Kunyit, Cili kering,Belacan, Santan, Daun kesum, Bunga kantan, Kerisik, Asam keping, Ketumbar, Jintan, Rempah kari  Daun kesum  Rempah kari, Jintan, Ketumbar, Serai, Belacan, Kerisik  Asam keping  Taugeh, Kacang panjang, Limau kasturi, Limau nipis, Salad  Ada  Laksa beras Asam Laksa (laksa utara)  Penang dan Kedah  Cina Malaysia (Penang & Kedah)  Ikan kembung,Bawang merah, Bawang putih, Halia, Cili kering, Bunga kantan, Belacan, Asam keping, Jus Nenas, Otak Udang, Daun kesum, Gula Melaka  Daun kesum  Belacan, Jus nenas, Otak udang  Asam keping, Jus nenas  Salad, Timun, Cili padi, Nenas, Bunga kantan, Limau kasturi, Telur  Tiada  Laksa beras, Laksa sederhana halus Laksa Kedah (kategori laksa utara)  Kedah  Melayu Kedah  Ikan kembung, Cili kering, Bawang besar, Belacan, Asam keping , Daun kesum,Bunga kantan, Otak udang  Daun kesum  Belacan, Otak udang  Asam keping  Timun, Salad, Bawang besar, Cili padi, Limau kasturi, Telur  Tiada  Laksa beras Laksa Penang (kategori laksa utara)  Penang  Melayu Penang  Ikan selayang, Bawang besar, Belacan, Halia, cili kering, Asam keping, Nenas, Daun kesum, Bunga kantan  Daun kesum  Belacan, Asam keping  Asam keping  Timun, Salad, Bawang besar, Cili padi , Limau kasturi, Potongan nenas, Telur  Tiada  Laksa beras Laksa Perlis (kategori laksa utara)  Perlis  Melayu Perlis  Ikan kembung, Cili kering, Bawang merah, Bawang putih, Serai, Lengkuas, Asam keping, gula Gherek, Daun kesum, Bunga kantan, Cili merah, Belacan  Daun kesum  Serai, Lengkuas, Belacan  Asam keping  Timun, Bawang besar, Cili api, Daun selom  Tiada  Laksa beras Laksa Medan (kategori laksa utara)  Medan  Melayu Medan  Ikan kembung, Asam gelugur, Bunga kantan, Timun, Bawang merah, Bawang putih, Cili merah besar, Serai, Kunyit bakar, Terasi bakar  Tiada  Serai, Kunyit, Terasi  Asam gelugur  Cili merah, Bawang merah, Limau nipis, Cili padi  Tiada  Laksa beras Laksam (Laksa lemak putih)  Kelantan,  Terengganu, Pahang  Melayu Pantai Timur  Ikan kembung, Bawang merah, Bawang putih, Serai, Halia, Lada hitam, Asam keping, Gula melaka/merah, Santan  Daun kesum  Serai, Lada hitam, Budu  Asam keping  Kacang panjang, Bunga kantan, Timun, Daun kesum, Taugeh, Bawang besar, Limau kasturi, Kubis, Sambal belacan, Budu  Ada  Laksam seperti lempeng Laksa Terengganu (kategori lemak putih)  Terengganu  Melayu Terengganu  Ikan selayang/sardin, Santan, Bawang merah, Lada hitam, Asam gelugur  Daun kesum  Lada hitam, Santan  Asam gelugur  Timun, Kacang panjang, Kobis, Daun kesum, Limau nipis, Belacan  Ada  Laksa beras Laksa Kelantan (kategori laksa lemak putih)  Kelantan  Melayu Kelantan  Ikan selayang, Santan, Bawang merah, Bawang putih, Lada hitam, Asam gelugur  Daun kesum  Santan, Lada hitam  Asam gelugur  Bunga kantan, Daun kesum, Kacang panjang, Taugeh, Timun  Ada  Laksa beras Laksa Kuah Putih Pahang (kategori laksa lemak putih)  Pahang  Melayu Pahang  Ikan kembung, Asam keping, Bawang merah, Halia, Serai, Lada hitam, Santan pekat  Daun kesum  Halia, Serai, Lada Hitam, Santan  Asam keping   Kacang panjang, Bawang besar, Taugeh, Timun, Sambal belacan, Daun kesum  Ada  Laksa beras Laksa Lemak  Melaka (laksa lemak kuning pertama)  Baba Nyonya, Melayu Melaka  Ikan Selayang, Bawang merah, Bawang putih, Lada hitam, Kunyit, Serai, Belacan, Santan, Daun Kesum, Daun Selasih, Asam keping  Daun kesum  Kunyit, Lada hitam, Belacan, Daun kesum, Daun selasih  Asam keping  Taugeh, Bunga kantan, Timun, Bawang besar  Ada  Laksa beras Laksa Tangerang (kategori laksa lemak kuning)  Tangerang  Kiau Seng, Jawa  Ayam, Kacang hijau, Kelapa parut, Kentang, Santan, Lada putih, Daun salam, Bawang merah, Bawang putih, Cili padi merah, Cili kering, Ketumbar, Lengkuas, Halia, Kunyit bakar  Daun salam  Ayam, Kentang, Kacang hijau, Daun salam, Lada putih  Tiada  Kentang, Daun kucai  Ada  Laksa beras Laksa Bogor (kategori laksa lemak kuning)  Bogor  Kiau Seng, Jawa  Santan, Daun limau purut, Serai, Lengkuas, Taugeh, Oncom/Tauhu merah, Daun kemangi, Bawang merah, Bawang putih, Buah keras, Kunyit, Halia, Jintan  Daun kemangi, Limau purut  Kunyit, Daun Kemangi, Jintan, Oncom  Tiada  Telur rebus, Tauhu goreng, Bawang goreng, Sambal rawit  Ada  Laksa beras Laksa Cibinong (kategori laksa lemak kuning)  Jawa Barat  Jawa  Santan, Daun kemangi, Daun limau purut, Udang, Dada ayam, Bawang putih, Bawang merah, Buah keras, Ketumbar, Halia, Cekur, Temu kunci, Kunyit putih, Kunyit, Serai, Lengkuas, Daun salam, Lada putih  Daun kemangi, Daun salam, Limau purut  Ayam, Udang, Cekur, Temu kunci, Kunyit putih, Lada putih  Tiada  Telur rebus, Dada ayam, Udang, Limau nipis, Taugeh  Ada  Laksa beras Laksa Palembang (kategori laksa lemak kuning)  Palembang  Melayu Palembang  Santan, Daun salam, Ikan haruan, Buah keras, Ketumbar, Lengkuas, Halia, Cekur, Bawang putih, Bawang merah, Kunyit , Serai  Daun salam  Ikan haruan  Tiada  Bawang goreng, Daun saderi  Ada  Laksa beras Laksa Burgo (kategori laksa lemak kuning)  Palembang  Melayu Palembang  Bawang merah, Bawang putih, Buah keras, Cili kering, Udang, Lengkuas, Daun salam, Daun limau purut, Santan  Daun salam, Limau purut  Udang, Daun salam, Daun limau purut  Tiada  Bawang goreng  Ada  Burgo seperti lempeng Laksa Banjar (kategori laksa nyonya)  Banjarmasin  orang Banjar  Ikan haruan, Santan, Bawang merah, Bawang putih, Buah keras, Lengkuas, Kunyit, Halia, Cekur, Serai, Cili merah  Tiada  Ikan haruan, Kunyit, Santan, Cekur, Lengkuas  Tiada  Bawang goreng  Ada  Laksa beras, Laksa sederhana halus

 Sejarah 
Laksa ialah salah satu hidangan paling popular asal dari Asia Tenggara, dengan pelbagai jenis bahan yang digunakan dan proses penyediaan yang berbeza mengikut wilayah masing-masing. Oleh itu, laksa mempunyai pelbagai jenis di seluruh wilayah ini, sukar untuk menentukan asal usul hidangan ini dengan tepat. Namun begitu, beberapa resipi laksa telah dibangunkan di sepanjang saluran perdagangan Asia Tenggara—di pelabuhan yang terletak di Pulau Pinang, Medan, Melaka, Singapura, Palembang dan Batavia (kini Jakarta); merupakan persinggahan utama di sepanjang laluan rempah-rempah yang bersejarah. Hubungan perdagangan yang intensif antara bandar pelabuhan ini membolehkan pertukaran idea berlaku, termasuk perkongsian resipi.

Terdapat pelbagai teori tentang asal usul laksa. Salah satunya ialah perkataan "laksa" berasal daripada perkataan Parsi purba untuk "mi". Menurut Denys Lombard dalam buku Le carrefour Javanais. Essai d'histoire globale II, yang diterbitkan pada tahun 2005, salah satu catatan terawal perkataan laksa untuk menggambarkan mi telah ditemui dalam prasasti Biluluk Jawa bertarikh 1391 pada era Majapahit, yang menyebut perkataan "hanglaksa". "Hanglaksa" dalam bahasa Kawi bermaksud, "pembuat bihun". Perkataan laksa juga mungkin berasal dari bahasa Sanskrit laksha yang bererti banyak atau "sepuluh ribu" (seperti mana dalam dokumen lama seperti Batu Bersurat Kedukan Bukit), merujuk kepada banyaknya kandungan dan rempah yang digunakan. Istilah laksa atau lakhshah juga dipercayai berasal daripada bahasa Parsi atau bahasa Sanskrit yang merujuk kepada sejenis bihun.

Satu lagi teori tentang asal-usul hidangan ini bermula pada ekspedisi tentera laut Cina Dinasti Ming pada abad ke-15 yang diketuai oleh Zheng He, yang di mana armadanya mengemudi Maritim Asia Tenggara. Walau pun begitu, orang Cina seberang laut telahpun menetap lebuh awal di pelbagai bahagian di Maritim Asia Tenggara, berbanding ekspedisi Zheng He. Disebabkan hal itu, bilangan imigran dan pedagang Cina meningkat dengan ketara. Lelaki Cina berkahwin campur dengan penduduk tempatan, dan bersama-sama mereka membentuk masyarakat bercampur yang dipanggil Peranakan Cina atau Cina Selat dan Baba Nyonya. Di Malaysia, varian laksa terawal dipercayai telah diperkenalkan oleh orang Cina Peranakan di Melaka.

 Jenis 
Perkataan laksa berasal dari bahasa Sanskrit laksha yang bererti banyak atau "sepuluh ribu" (seperti mana dalam dokumen lama seperti Batu Bersurat Kedukan Bukit) , merujuk kepada banyaknya kandungan dan rempah yang digunakan . Laksa berasal dari Malaysia iaitu di negeri . Laksa sangat terkenal di Malaysia seperti  ,  , , , ,  ,  ,  dan  .

Laksa berasal daripada Melaka,Malaysia iaitu di  . Laksa pertama dihasilkan ialah Laksa Nyonya etnik Baba Nyonya. Lalu tersebar di Asia tenggara. Makanan ini telah sebati dalam budaya Cina, Melayu dan Cina Peranakan Malaysia. Di makan dengan makanan sampingan seperti Sambal Belacan ataupun olahan Minyak cili.

Laksa Utara
Laksa Utara seperti Asam Laksa, Laksa Penang di Pulau Pinang , Laksa Kedah di Kedah , Laksa Perlis di Perlis , sempadan Malaysia-Thailand Selatan Thailand. Bahan utama iaitu ikan seperti ikan kembong ataupun ikan tenggiri , bagi rakyat marhaen mereka menggunakan ikan kembong dan ikan selayang bagi yang berkemampuan mereka menggunakan ikan tenggiri . Laksa utara tidak menggunakan santan.

Laksa Lemak Putih
Di Pantai Timur pula ada Laksam dan Laksa Lemak Putih di negeri Terengganu , Kelantan , sempadan Pahang , sempadan Malaysia - Thailand Selatan Thailand. Bahan utama kedua juadah ini sama seperti Laksa Utara tetapi . Bagi Laksam, Mi Laksa di ganti dengan Lempeng yang dipotong secara memanjang, Laksam dan Laksa Lemak Putih berwarna putih atau kelabu kerana isi ikan tanpa cili kisar.

Laksa Cina Peranakan / Baba Nyonya 
Ada dua versi Laksa Cina Peranakan/Baba Nyonya dalam masyarakat Cina Peranakan Malaysia dan ikut lidah Orang Barat atau Mat Salleh seperti Laksa Nyonya di Melaka dan Laksa Sarawak di Sarawak . Pada awalnya Laksa Cina Peranakan variasi pertama  bermula dari Melaka iaitu Laksa Nyonya. Bahan utama Laksa Cina Peranakan ialah udang ataupun ayam dan semestinya bahan utama santan.

Laksa Kari 
Versi Laksa masyarakat melayu Malaysia pula adalah Laksa Kari, Laksa Johor, Laksa Pahang dan Laksa Terengganu Kuah Merah .

Laksa kari hampir sama dengan Mi Kari, di Singapura mereka mengatakan Laksa Kari dan Mi Kari adalah kuah yang sama , walaupun rupa bentuk kedua juadah ini hampir sama sebenarnya ada perbezaan . Laksa Kari bahan utama perlu ada rempah kari , santan , ayan dan memakai mi kuning . Manakalah Laksa Kari ikan dan santan , Santan yang pekat itu dapat dibezakan dengan kuah Mi Kari , kuah Mi Kari lebih terasa kari berbanding rasa santan.
Seterusnya Laksa Johor berasal daripada negeri Johor , kisahnya bermula daripada Sultan Abu Bakar iaitu Sultan Johor atau di kenali Sir Abu Bakar , ingin menyantap Laksa yang belum pernah baginda rasa . Lalu Cef di dapur mendapat idea untuk membuat olahan baru untuk kuah Laksa dan Mi Laksa, Mi Laksa itu di ganti dengan spageti , Bahan utama Laksa Johor ialah ikan tenggiri , rempah kari dan santan.

Laksa Kuah Merah Terengganu , Laksa Pahang  hampir sama cara penyediaannya seperti Laksa Kari dan Laksa Johor ia menggunakan rempah kari dan kerisik .

 Laksa Melayu dan Baba Nyonya 
Laksa Lemak berasal daripada Melaka ia dihasilkan antara perpaduan antara Melayu dan Baba Nyonya , Laksa Lemak berbeza dengan Laksa Nyonya dan Laksa Katong . 

Sebar di Thailand Singapura Indonesia
Laksa Katong di Singapura , Laksa Betawi di Indonesia , Laksa Siam di Thailand tergolong variasi Laksa Nyonya , manakala Laksa Banjar , Laksa Tangerang , Laksa Bogor , Laksa Cibinong dan Laksa Palembang di Indonesia tergolong dalam Laksa Lemak.

Ringkasan
Laksa berasal daripada Melaka iaitu Laksa Nyonya yang tersebar menjadi pelbagai variasi Laksa Cina Peranakan/Baba Nyonya

Laksa Utara

° Cina Kedah dan Penang :

° Asam Laksa iaitu Laksa Utara pertama terhasil di  dan 

° Melayu utara :

° Laksa Kedah asal 

° Laksa Penang asal 

° Laksa Perlis asal .

° Laksa Medan asal Medan tergolong dalam laksa utara

Laksa Kari , Laksa Johor , Laksa Terengganu Kuah Merah , Laksa Pahang

° Melayu Johor dan Terengganu :

° Laksa Johor asal 

° Laksa Kari asal 

° Laksa Terengganu Kuah Merah 

° Laksa Pahang 

Laksam dan Laksa Lemak Putih

° Melayu Pantai Timur :

° Laksam asal Pantai Timur Semenanjung

° Laksa Kelantan asal 

° Laksa Terengganu asal  

° Laksa Lemak Putih Pahang asal 

Laksa Cina Peranakan / Baba Nyonya 

° Cina dan Cina Peranakan / Baba Nyonya :

° Laksa Nyonya variasi pertama asal 

° Laksa Sarawak asal 

° Laksa Katong asal 

° Laksa Betawi asal Betawi

° Laksa Banjar asal Banjarmasin

° Laksa Siam asal 

Laksa Melayu dan Baba Nyonya atau Jawa

° Melayu dan Baba Nyonya :

° Laksa Lemak asal 

° Laksa Tangerang asal Tangerang

° Laksa Bogor asal Bogor

° Laksa Cibinong asal Jawa Barat

° Laksa Palembang asal Palembang

 Galeri 










 Kontroversi 
Pada tahun 2009, sebagai sebahagian daripada latihan penjenamaan makanan kebangsaan Malaysia, Menteri Pelancongan Malaysia, Ng Yen Yen cuba menuntut pemilikan untuk hidangan serantau seperti Laksa, nasi ayam Hainan dan Bak Kut Teh, dengan mendakwa bahawa orang lain telah "merampas hidangan mereka". Ini telah menimbulkan rasa tidak puas hati dengan jiran serantaunya. Ng kemudiannya, menjelaskan bahawa dia telah disalah petik mengenai niatnya untuk mempatenkan makanan itu, dan bahawa kajian tentang asal-usul makanan itu akan dijalankan "dan permohonan maaf disampaikan jika ia salah dituntut." Sehingga kini, hasil kajian itu masih belum didedahkan kepada umum.

 Rujukan 

 Pautan luar 


 Artikel laksa Pulau Pinang dari Tourism Penang


Kategori:Hidangan mi Malaysia
Kategori:Hidangan mi Indonesia
Kategori:Hidangan mi Singapura
Kategori:Hidangan kebangsaan
Kategori:Masakan Melayu
Kategori:Makanan jalanan
Kategori:Mi sup