Tuanku Ja’afar

Tuanku Ja'afar ibni Tuanku Abdul Rahman (Jawi: توانكو جعفر ابن المرحوم توانكو عبدالرحمن‎; 19 Julai 1922 – 27 Disember 2008) merupakan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan ke-10 dan Yang di-Pertuan Agong Malaysia yang ke-10. 

Baginda telah diputerakan pada 19 Julai 1922 di Klang, Selangor dan dibesarkan di Seri Menanti, Negeri Sembilan. 

Baginda merupakan putera bagi Yang di-Pertuan Agong Negara Malaysia yang pertama Tuanku Abdul Rahman.

BTuanku Ja’afar

 Pendidikan 
Tuanku Ja’afar menerima pendidikan awal di Sekolah Melayu Seri Menanti, Kuala Pilah, Negeri Sembilan dari tahun 1928 hingga 1933. Baginda kemudiannya melanjutkan pelajaran menengah di Kolej Melayu Kuala Kangsar atau The Malay College di Negeri Perak. Baginda menampilkan pelbagai kecemerlangan dalam bidang akademik, kepimpinan dan sukan sehingga dilantik sebagai Headboy dan Kapten bagi Sukan Bola Sepak, Hoki, Kriket, Tenis dan Skuasy.

Selepas menamatkan pelajaran di Kolej Melayu Kuala Kangsar, baginda melanjutkan pelajaran di Raffles College, Singapura. Walau bagaimanapun, pembelajaran baginda terganggu akibat tercetusnya Perang Dunia II dan terpaksa pulang ke Tanah Melayu. Ketika zaman pendudukan tentera Jepun, baginda berkhidmat dalam Perkhidmatan Pentadbiran Melayu sebagai Penolong Pegawai Cukai di Rembau, Negeri Sembilan.

Baginda kemudiannya melanjutkan pelajaran ke University of Nottingham, United Kingdom untuk meneruskan pembelajaran dalam bidang undang-undang. Selepas menerima ijazah pertama baginda memasuki Balliol College, di Universiti Oxford bagi Sarjana dalam bidang ekonomi. Baginda turut mengambil kursus Sains Politik dan Bahasa Perancis di London School of Economics and Political Science (LSE). 

 Kerjaya 
Baginda kemudiannya pulang ke Tanah Melayu pada tahun 1952 dan berkhidmat dalam Perkhidmatan Awam Melayu sebagai Penolong Setiausaha Kerajaan Negeri Perak, Penolong Pegawai Daerah di Parit, Perak dan kemudiannya sebagai Pegawai Daerah Tampin di Negeri Sembilan. 

 Kerjaya diplomatik 
Kerjaya diplomatik baginda bermula pada 1957 apabila baginda mengambil kursus khas bagi perkhidmatan diplomatik di London selama setahun. Tugasan pertama baginda adalah sebagai Kuasa Usaha di Washington, D.C., Amerika Syarikat diikuti sebagai Setiausaha Pertama dengan Misi Kekal ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di New York, Konsul dan Timbalan Pesuruhjaya Tinggi Persekutuan Tanah Melayu di London.

Baginda kemudian dilantik sebagai Duta Malaysia ke Mesir dan kemudian sebagai Pesuruhjaya Tinggi ke Nigeria and Ghana. Baginda telah dilantik untuk berkhidmat sebagai Duta Malaysia ke Jepun tetapi dipanggil pulang oleh Kerajaan Negeri Sembilan berikutan kemangkatan kekanda baginda, K.D.Y.M.M. Tuanku Munawir, Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan ke-9 pada April 1967.

 Menaiki takhta 

 Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan 
Negeri Sembilan adalah satu-satunya negeri di Malaysia yang mengamalkan sistem pelantikan Raja secara demokrasi sejak turun-temurun. Bagi memilih pengganti Tuanku Munawir yang mangkat, pemimpin kawasan-kawasan utama di Negeri Sembilan yang digelar Undang Yang Empat mengadakan perbincangan untuk memilih Yang di-Pertuan Besar seterusnya dari kalangan Putera Yang Empat Negeri Sembilan iaitu:

 Tunku Besar Seri Menanti, Tunku Muhriz Tuanku Munawir
 Tunku Laksamana, Tunku Nasir Tuanku Muhammad
 Tunku Muda Serting, Tunku Ja’afar Tuanku Abdul Rahman
 Tunku Panglima Besar, Tunku Abdullah Tuanku Abdul Rahman

Pada 18 April 1967, Undang Yang Empat telah bersepakat melantik dan menabalkan Tunku Ja’afar sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan ke-10.

 Yang di-Pertuan Agong 
Baginda telah dilantik sebagai Yang di-Pertuan Agong ke-10 pada 26 April 1994 dan menamatkan tempoh penuh jawatannya selama 5 tahun pada 25 April 1999. Antara sumbangan terbesar baginda semasa tempoh tersebut adalah sokongan kuat terhadap penganjuran Sukan Komanwel yang berlangsung dengan jayanya di Kuala Lumpur pada tahun 1998.

 Canselor Universiti Kebangsaan Malaysia (1976 - 2008) 
D.Y.M.M Tuanku Ja’afar dilantik menjadi Canselor Universiti Kebangsaan Malaysia pada 16 April 1976. Beliau telah dilantik dan memegang jawatan Canselor selama 32 tahun. Baginda sangat aktif dalam pelbagai program akademik dan sukan universiti serta bekerjasama dengan warga universiti dengan baik. Semasa kepimpinan baginda, telah diadakan sebuah memorandum antara Persatuan Kriket Melayu Malaysia antara Universiti Kebangsaan Malaysia bagi menaik taraf mutu sukan kriket UKM dan mengasah bakat-bakat muda yang berkebolehan.

Selain itu, pelbagai kemajuan telah dijalankan di Kampus UKM Bangi dan HUKM Cheras untuk menaiktaraf prasarana untuk kemudahan pelajar dan pengguna. thumb|Galeri Diraja Tuanku Ja'afar
 Sumbangan dan Pengiktirafan سومبڠن دان ڤڠيعترافن 
Selama 42 tahun memerintah Negeri Sembilan, pelbagai kemajuan dapat dinikmati rakyat terutamanya dengan wawasan dan kredibiliti baginda yang berpengalaman luas dalam pendidikan dan pentadbiran. Dalam menangani hal ehwal sosio-ekonomi negeri, baginda mengarahkan perhatiannya kepada sektor industri dan perumahan awam supaya dapat meningkatkan mutu hidup rakyat. Kesannya, beberapa kawasan perumahan telah dibangunkan antaranya ialah Taman Tuanku Ja’afar yang merangkumi kawasan perindustrian dan padang golf, Taman Tuanku Ampuan Najihah di Sungai Gadut dan projek perumahan Mambau.

Baginda dianugerahkan Doktor Kehormat Undang-Undang oleh beberapa buah universiti seperti Universiti Filipina (27 Julai 1990), Universiti Nottingham (21 Julai 1995), Universiti Santiago, Chile (28 September 1995) dan Universiti Brunei Darussalam (11 September 1996).

Sebagai peminat golf, Tuanku Ja’afar merupakan pengikut setia sukan ini dan sering menyertai kejohanan golf dalam dan luar negara. Baginda turut menaik taraf padang golf dan kemudahannya terutama di Kelab Golf Antarabangsa Seremban. Tuanku Ja’afar turut menyertai Golf Pro-Amatur Terbuka Malaysia sejak kali pertama diadakan.

 Anakanda 
Tuanku Ja’afar mengahwini Tunku Najihah pada 8 Ogos 1942 di Seri Menanti, Negeri Sembilan. Pasangan diraja Negeri Sembilan ini dikurniakan tiga orang putera dan tiga orang puteri iaitu:

 Nama  Tarikh Keputeraan  Tempat Keputeraan  Tarikh Kemangkatan  Tempat Kemangkatan  Tarikh Berkahwin  Pasangan Diraja  Cucunda  Cicinda Tunku Naquiah  Seri Menanti, Negeri Sembilan   18 Julai 1969 Tunku Mudzaffar bin Tunku Mustapha Tunku Nazimuddin Tunku Sofia Najihah  Tunku Mir'atun (Myra) Madihah Putera Ryan bin Dato’ Iskandar Ja’afar  Puteri Tahlia binti Dato’ Iskandar Ja’afar Tunku Nasaifuddin  Tunku Nasruan Adil  Tunku Naquiyuddin  Seri Menanti, Negeri Sembilan   rowspan="4"  Tunku Nurul Hayati binti Tunku Bahador Tunku Muhammad Alauddin Tunku Alaynna Putri
Tunku Azalea Putri Tunku Alia Nadira  Tunku Nadia Sahiya  Tunku Khairul Zaim  Tunku Imran  Istana Hinggap, Seremban, Negeri Sembilan   18 Februari 1987 Che Engku Mahirah binti Abdullah Tunku Khairil Imran  Tunku Tarrant  Tunku Abdul Rahman Aminullah  Tunku Jawahir  Nottingham, England   27 Ogos 1974 Tengku Azlan Ibni Sultan Abu Bakar  Tengku Asra Jehan Raden Mas Hamza bin Raden Muhammad ImanRaden Tijan Jauharah binti Raden Muhammad Iman Tengku Aslahuddin Ja’afar Tengku Muhammad Ayden Saladin Tengku A'zran Abdul Jawaad  Marina Azlan (puteri angkat)  Tunku Irinah   Bandar New York, Amerika Syarikat   16 April 1981 Tengku Ahmad Shah Ibni Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah Tengku Alam Shah Amiruddin  Tengku Alana Iman Shahirah  Tunku Nadzaruddin  Kuala Lumpur, Malaysia   6 November 1997 Tunku Mimi Wahida binti Tunku Abdullah Wahman Tunku Muhammad Hazim Shah Raden  Tunku Muhammad Mish’al Raden  Tunku Ines Najiha Raden 

 Kemangkatan 
D.Y.M.M Tuanku Ja'afar mangkat pada pukul 11:45 pagi hari Sabtu, 27 Disember 2008 di Hospital Tuanku Ja'afar, Seremban pada usia 86 tahun kerana serangan angin ahmar. Dilaporkan bahawa baginda mengadu kurang sihat dan sakit kepala pada pukul 8:10 pagi. Pihak hospital tersebut telah dihubungi dan dua Pakar Perunding Kanan HTJ, Datuk Dr. Tarmizi Thayaparan dan Datuk Dr. K. Sree Raman telah bergegas ke Istana Hinggap di Seremban untuk memberikan rawatan kepada Tuanku. Jenazah baginda telah dibawa ke Istana Besar Seri Menanti untuk majlis penghormatan terakhir dan dimakamkan di Makam Diraja Seri Menanti pada 29 Disember 2008.

Tempoh Perkabungan berikutan kemangkatan baginda juga dilaksanakan selama 40 hari, bermula hari kemangkatan baginda.

Semua premis termasuk pejabat kerajaan dan bangunan mengibarkan bendera negeri separuh tiang dalam tempoh tersebut. Dalam tempoh berkabung itu juga, semua kakitangan kerajaan dikehendaki memakai songkok berlilit putih manakala wanita memakai lilitan putih di lengan. Semua majlis rasmi kerajaan dan aktiviti keraian juga ditangguhkan selama tujuh hari.The New Straits Times: Tuanku Ja'afar dies

Terasul, gelaran, kurniaan dan lambang
Terasul dan gelaran

 19 Julai 1922 - 3 September 1933: Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Tunku Besar Abdul Rahman
 3 September 1933 - 1946: Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Tuanku Abdul Rahman
 1946 - 1957: Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Tuanku Abdul Rahman, Pegawai Daerah
 1957 - 1958: Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Tuanku Abdul Rahman, Tunku Muda Serting, Setiausaha Pertama Misi Persekutuan Tanah Melayu ke Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
 1958 - 1 April 1960: Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Tuanku Abdul Rahman, Tunku Muda Serting, Setiausaha Pertama dan Kaunselor Pejabat Suruhanjaya Tinggi Persekutuan Tanah Melayu (Malaysia), London
 1 April 1960 - 1963: Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman, Tunku Muda Serting, Setiausaha Pertama dan Kaunselor Pejabat Suruhanjaya Tinggi Persekutuan Tanah Melayu (Malaysia), London
 1963 - 1965 : Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman, Tunku Muda Serting, Duta Malaysia ke Republik Arab Bersatu
 1965 - 14 April 1967: Yang Amat Mulia Tunku Ja'afar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman, Tunku Muda Serting, Pesuruhjaya Tinggi ke Ghana dan Nigeria
 14 April 1967 - 26 April 1994: Duli Yang Maha Mulia Tuanku Ja'afar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman, Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan
 26 April 1994 - 25 April 1999: Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Tuanku Ja'afar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman, Yang di-Pertuan Agong X
 26 April 1999 - 27 Disember 2008: Duli Yang Maha Mulia Tuanku Ja'afar Al-Haj ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman, Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan

Kurniaan
 Kurniaan Negeri Sembilan 
Sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan (8 April 1967 – 27 Disember 2008), baginda:Royal Ark, Negeri Sembilan 7
 50px Founding Grand Master and Member of the Royal Family Order of Negeri Sembilan (DKNS, 24 May 1979 – 27 Disember 2008)
 50px Founding Grand Master of the Order of Negeri Sembilan (24 May 1979 – 27 December 2008)
 50px Founding Grand Master of the Royal Family Order of Yam Tuan Radin Sunnah (24 Mei 1979 – 27 Disember 2008)
 50px Founding Grand Master of the Order of Loyalty to Negeri Sembilan (24 Mei 1979 – 27 Disember 2008)
 50px Founding Grand Master of the Grand Order of Tuanku Ja'afar (Negeri Sembilan) (18 Julai 1984 – 27 Disember 2008)

 Kurniaan Malaysia 
  (sebagai Yang di-Pertuan Agong Malaysia dari 26 April 1994 ke 25 April 1999) :
 50px Penerima & Grand Master of Darjah Yang Maha Utama Kerabat Diraja Malaysia (DKM, 27 Mei 1994)
 50px Grand Master of the Darjah Utama Seri Mahkota Negara (penerima lebih awal 3 April 1968)
 50px Grand Master of the Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara (lebih awal Grand Commander)
 50px Grand Master of the Darjah Yang Mulia Setia Mahkota Malaysia
 50px Grand Master of the Darjah Bakti
 50px Founding Grand Master of the Darjah Yang Mulia Jasa Negara (2 Mei 1995 – 21 November 2001)
 50px Grand Master of the Darjah-darjah Yang Amat Dihormati Setia Diraja
  : 
 50px Pangkat Yang Pertama Darjah Kerabat Johor Yang Amat Dihormati (DK I)
  : 
 50px Ahli Darjah Kerabat Yang Amat Mulia Kedah (DK) 
  : 
 50px Penerima Darjah Kerabat Yang Amat Dihormati atau Bintang Yunus (DK) 
  : 
 50px Ahli Darjah Yang Pertama Darjah Kerabat Sri Indra Mahkota Pahang Yang Amat Dihormati (DK I)
  : 
 50px Penerima Darjah Kerabat Yang Amat Dihormati (D.K.) – kini : 50px
  : 
 50px Penerima Darjah Kerabat Perlis Baginda Tuanku Syed Putra Jamalullail Yang Amat Dihormati (DK)
  : 
 50px Darjah Pertama Darjah Kerabat Selangor Yang Amat Dihormati (DK I)
  : 
 50px Ahli Darjah Pertama Darjah Kebesaran Kerabat Terengganu Yang Amat Mulia (DK I)

 Kurniaan asing 
Baginda menerima banyak anugerah asing ketika tahun khidmat diraja baginda. Antaranya:
  : Grand Cross with Collar of the Order of the Southern Cross (18 December 1995)
  : 
 Darjah Kerabat Mahkota Brunei (DKMB, 10 September 1996)
 Senior of the Darjah Kerabat Laila Utama Yang Amat Dihormati (DK, 5 Ogos 1968)
  : Grand Collar of the Order of Merit (Chile) (27 September 1995)
  : Grand Star of Djibouti
  : Grand Collar of the Order of Sikatuna, Rank of Raja (21 Jun 1995)
  : Grand Cross with Collar of the Order of the White Rose of Finland (25 Januari 1995)
  : Special Order of the Grand Cross of the Bundesverdienstkreuz – 1996
  : Grand Collar of the Order of Independence of Cambodia
  : Grand Order of Mugunghwa

  : Grand Cross with Diamonds the Order of the Sun of Peru
  : Grand Cross with Collar of the Order of Civil Merit (24 Mac 1995)Boletín Oficial del Estado
  : Knight with Collar of the Order of the Seraphim (22 Februari 1996)
  : Grand Cross of the Order of Merit of Uruguay (3.7.1996)
  : Knight Grand Cross of the Order of the Bath (GCB) – 1998

 Senama 
Baginda D.Y.M.M Tuanku Ja’afar merupakan seorang raja yang dikenali dan dihormati oleh rakyat jelata Negeri Sembilan dan di Malaysia seluruhnya. Antara berikut merupakan pengabdian nama baginda :-
 Kolej Tuanku Ja'afar
 Tuanku Ja'afar Cup
 Hospital Tuanku Ja'afar, Seremban.
 Stesen Janaelektrik Tuanku Ja'afar, Port Dickson.
 Tuanku Jaafar Golf & Country Club, Sg. Gadut.
 Persidangan Undang-Undang Tuanku Ja'afar, Fakulti Undang-Undang UKM.
 Taman Tuanku Jaafar
 Sekolah Menengah Sains Tuanku Jaafar.
 Sekolah Menengah Teknik Tuanku Jaafar.
 Sekolah Menengah Kebangsaan Taman Tuanku Jaafar

Salasilah

 Lihat juga 
 Senarai Yang di-Pertuan Agong

 Rujukan 

|-

Kategori:Yang di-Pertuan Agong ke-10
Kategori:Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan
Kategori:Orang dari Selangor
Kategori:Orang Malaysia berketurunan Inggeris
Kategori:Orang Malaysia berketurunan Ireland
Kategori:Orang Malaysia berketurunan India
Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu
Kategori:Orang Malaysia berketurunan Minangkabau
Kategori:Penerima Darjah Kerabat Negeri Sembilan
Kategori:Penerima Darjah Utama Seri Mahkota Negara
Kategori:Penerima Darjah Kerabat Johor Yang Amat Dihormati Pangkat Pertama
Kategori:Penerima Darjah Yang Maha Utama Kerabat Diraja Malaysia
Kategori:Penerima Darjah Kerabat Sri Indera Mahkota Pahang I
Kategori:Tunku Muda Serting
Kategori:Penerima Pingat Peringatan Malaysia (Emas)
 M
Anak 1
 2
Kategori:Duta Besar Malaysia ke Mesir
Kategori:Pesuruhjaya Tinggi Malaysia ke Nigeria
Kategori:Yang di-Pertuan Agong