Pasir Mas, Kelantan

Pasir Mas ialah sebuah  daripada 11 buah jajahan yang terdapat dalam negeri Kelantan. Pasir Mas terletak di utara negeri Kelantan dan keluasannya merangkumi 3.9 peratus daripada keluasan negeri Kelantan. Pusat pentadbirannya terletak di Bandar Pasir Mas. 

 Sejarah 
Sebelum Jajahan Pasir Mas diwujudkan, Pasir Mas merupakan sebahagian daripada Jajahan Kota Bharu. Setelah dipersetujui bersama, Jajahan Pasir Mas telah diasingkan pada tahun 1918 dan diletakkan dibawah pentadbiran sendiri di bawah Pejabat Tanah dan Jajahan Pasir Mas. Pada waktu itu, Ketua Jajahan Pasir Mas yang pertama telah disandang oleh Encik Jaafar yang memegang jawatan selama satu tahun.

 Geografi 
Jajahan Pasir Mas terletak di utara negeri Kelantan dan berkeluasan 570 kilometer persegi. Jajahan Pasir Mas bersempadan dengan Jajahan Kota Bharu di sebelah timur, Jajahan Tumpat di sebelah utara, negara Thailand di sebelah barat dan di sebelah selatan bersempadan dengan Jajahan Tanah Merah. Bentuk muka bumi Jajahan Pasir Mas hampir keseluruhannya merupakan tanah pamah dan mendatar dengan purata ketinggian 12 meter dari aras laut. Titik tertinggi di jajahan ini ialah Bukit Kwong yang puncaknya mencapai ketinggian 253 meter,

 Pecahan pentadbiran 
Jajahan Pasir Mas ditadbir satu pihak berkuasa tempatan iaitu Majlis Daerah Pasir Mas. Jajahan Pasir Mas dibahagi kepada 10 buah daerah dan 47 buah mukim;
tiada|thumb|301x301px|Peta jajahan Pasir Mas

 Daerah Alor Pasir
 Mukim Alor Pasir
 Mukim Jejawi
 Mukim Lubok Kawah
 Mukim Tok Sangkot
 Daerah Bunut Susu
 Mukim Apa-Apa
 Mukim Bechah Menerong
 Mukim Bechah Palas
 Mukim Bechah Semak
 Mukim Kala
 Mukim Kenak
 Mukim Kerasak
 Mukim Kiat
 Mukim Teliar
 Daerah Chetok
 Mukim Chetok
 Mukim Jabo
 Mukim Kubang Gendang
 Daerah Gual Periok
 Mukim Apam
 Mukim Gual Periok
 Mukim Tasik Berangan
 Daerah Kangkong
 Mukim Gelam
 Mukim Kangkong
 Mukim Kuala Kelar
 Mukim Tok Uban
 Daerah Kuala Lemal
 Mukim Gua
 Mukim Kuala Lemal
 Mukim Kubang Ketam
 Mukim Lubok Tapah
 Daerah Kubang Gadong
 Mukim Alor Buloh
 Mukim Bakong
 Mukim Kasa
 Mukim Kedondong
 Mukim Kubang Batang
 Mukim Kubang Bemban
 Mukim Kubang Gatal
 Mukim Meranti
 Daerah Kubang Sepat
 Mukim Kubang Sepat
 Mukim Padang Embon
 Mukim Paloh
 Mukim Sakar
 Mukim Tendong
 Daerah Pasir Mas
 Mukim Kubang Terap
 Mukim Lalang
 Mukim Lubok Anching
 Daerah Rantau Panjang
 Mukim Gual Nering
 Mukim Lubok Gong
 Mukim Lubok Setol
 Mukim Rantau Panjang

 Bandar dan pekan 

 Bandar Pasir Mas
 Pekan Rantau Panjang

 Demografi 
Berdasarkan bancian Malaysia 2020, jumlah penduduk di Jajahan Pasir Mas ialah seramai 230,424 orang dengan kepadatan penduduk 400 orang perkilometer persegi yang dikategorikan sebagai taburan penduduk padat. Majoriti penduduk di jajahan Pasir Mas berbangsa Melayu, seramai 133,604 orang.
+Bilangan penduduk mengikut bangsa pada tahun 2020.StatusBangsaJumlahWarganegaraMelayu223,491Bumiputera lain220Cina3,343India29Lain-lain815Bukan warganegara -2,526Jumlah230,424

 Agama 
Di jajahan Pasir Mas, agama Islam merupakan agama paling ramai penganut dengan peratusan 96 peratus diikuti agama Buddha sebanyak hampir dua peratus. Agama Kristian, Hindu dan lain-lain serta tidak beragama mencatatkan kurang satu peratus.

 Kemudahan 
Terdapat pelbagai kemudahan yang dibina di seluruh jajahan Pasir Mas. Terdapat sebanyak 81 buah sekolah di jajahan ini;
Jenis sekolahBilanganSekolah Kebangsaan52Sekolah Jenis Kebangsaan3Sekolah Kebangsaan (Pend. Khas)1Sekolah Menengah Kebangsaan18Sekolah Menengah Agama5Sekolah Menengah Kebangsaan Agama1Kolej Vokasional1
Jajahan Pasir Mas juga mempunyai 16 buah balai polis, dua balai bomba, 95 masjid, enam tokong, empat kuil, sebuah hospital daerah, 29 klinik kerajaan di sekitar jajahan.

Projek DiRaja
Projek DiRaja Tanaman Kelapa Wangi ialah hasil daripada ilham dan cadangan DYMM Raja Perempuan Kelantan selaku Penasihat kepada Projek DiRaja Kelantan. Projek ini merupakan projek pertama yang dilancarkan di Negeri Kelantan pada awal 2001 

Sebidang tanah seluas 12.8 ha (31.55 ekar) telah diusahakan di Kampung Gual Mesa, Mukim Apam, Jajahan Pasir Mas yang terdiri daripada tanah kerajaan dan keadaan tanah tersebut pada masa itu adalah terbiar dan ditenggelami air.

Kerja-kerja pembangunan projek ini telah dijalankan bersama oleh jabatan dan agensi kerajaan terutama daripada jabatan dan agensi di bawah Kementerian Pertanian serta juga pihak swasta kerana tiada peruntukan wang khusus disediakan bagi melaksanakan projek ini. Kerja-kerja penyediaan plan tataatur telah disediakan oleh Jabatan Perancang Bandar dan desa dengan nasihat teknikal diberikan oleh Jabatan Pertanian. Komponen projek terdiri daripada tapak tanaman kelapa wangi, tapak tanaman sayur-sayuran, kolam ikan, reban ternakan ayam, rumah peserta, tapak gerai jualan, pejabat dan jalan ladang.

Seramai 8 peserta telah diambil daripada mereka yang terdiri daripada golongan rakyat termiskin yang menepati kriteria yang telah ditetapkan oleh Kementerian Pembangunan Luar Bandar untuk melayakkan mereka mendapat bantuan rumah PPRT(Program Pembangunan Rakyat Termiskin). Peserta dan keluarga akan ditempatkan di dalam kawasan projek dengan diberi kemudahan rumah dan kawasan ladang untuk menjalankan aktiviti pertanian yang telah diatur oleh pihak pengurusan.

Kerja-kerja menyediakan tapak telah dimulakan pada 28 Oktober 2000 dan kelapa wangi telah dicadangkan sebagai tanaman utama di samping tanaman sampingan dan aktiviti pertanian yang lain. Majlis Pelancaran oleh YAM Tengku Temenggong Kelantan telah diadakan pada 29 Oktober 2000.

 Tokoh kelahiran jajahan Pasir Mas 
Danny X-Factor - pelakon dan penyanyi kumpulan X-Factor.
M.Rajoli - pelakon komedi popular dan bekas bilal masjid kampung Baru, Kuala Lumpur (1945-2010)
Neelofa Mohd Noor - pelakon, pengacara dan model iklan
Tan Sri Jeneral Zulkifeli Mohd Zin - Panglima Angkatan Tentera Malaysia (ATM)

Rujukan

 Pihak Majlis Daerah Pasir Mas.
 Gambar Satelit Pasir Mas
 Maklumat Jajahan Pasir Mas 
 Pejabat Penerangan Daerah Pasir Mas 
 http://www.sinarharian.com.my/mobile/edisi/kelantan/khazanah-sejarah-tersembunyi-1.265488 

Kategori:Jajahan di Kelantan