Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak

Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak (PBB) (bahasa Inggeris: Sarawak United Bumiputera Heritage Party) merupakan parti politik pelbagai kaum, multi-agama, dan parti politik Bumiputera yang berfahaman kanan dan bersifat pro kerajaan, serta juga merupakan parti politik terbesar di Sarawak. Parti politik ini merupakan salah satu daripada parti politik tempatan yang membentuk kerjasama antara PDP, SUPP, dan PRS, sekaligus menubuhkan Gabungan Parti Sarawak pada 19 November 2018. Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak (PBB) ditubuhkan pada 30 April 1973, hasil daripada penggabungan tiga buah parti politik di Sarawak ketika itu, iaitu Parti Negara Sarawak (PANAS), Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA), dan Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA).Unity in diversity, New Straits Times, Mar 26, 2005

Objektif Parti
Percantuman tiga parti politik tempatan ini adalah selaras dengan sembilan matlamat utama penubuhan PBB, iaitu:
 Meningkatkan taraf hidup dan status komuniti etnik Melayu Sarawak.
 Meningkatkan sepenuhnya taraf hidup dan sosioekonomi masyarakat Dayak, yang meliputi etnik Iban, Bidayuh, Orang Ulu, serta etnik peribumi yang lain di Sarawak.
 Menggalakkan masyarakat dari semua kaum di Sarawak untuk menceburi apa-apa bidang termasuk politik, sosial, ekonomi, sains & teknologi, seni & budaya, keusahawanan, dan sukan.
 Memperkasakan kesenian, kebudayaan, dan warisan masyarakat dari pelbagai kaum dan etnik di Sarawak.
 Memfokuskan kebajikan seluruh rakyat Sarawak, melalui pelaksanaan semua bantuan dan sumbangan dari Kerajaan Sarawak sendiri, dan juga melalui bantuan-bantuan kerajaan persekutuan.
 Mengutamakan hak golongan belia, golongan wanita, dan golongan kurang upaya di Sarawak.
 Menuntut dan mengembalikan sepenuhnya hak-hak Sarawak yang terhakis dalam Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
 Mengutamakan pembangunan wilayah Sarawak secara menyeluruh menerusi pelbagai projek pembangunan berimpak tinggi serta projek-projek mesra rakyat yang bermanfaat demi kesejahteraan & kemakmuran masyarakat di wilayah ini.
 Menjamin kedamaian, kesejahteraan, dan keharmonian semua kaum dan semua agama di Sarawak, sekaligus menghapuskan sebarang perbalahan, diskriminasi kaum, rusuhan perkauman, dan persengketaan antara agama di wilayah ini.

 Sejarah 
Sejarah awal penubuhan PBB adalah atas ilham dan inisiatif Tun Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud, Setiausaha Agung BARJASA yang muda dan idealistik ketika itu.  

Sebelum pilihanraya negeri yang pertama pada Januari 1963, Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA), Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP), Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA) dan Persatuan Cina Sarawak (SCA) membentuk sebuah parti campuran  pada Julai 1962. Parti campuran ini dipengerusikan oleh Tun Jugah anak Barieng, dengan Datuk Stephen Kalong Ningkan sebagai Setiausaha Agungnya. Walau bagaimanapun, Parti Negara Sarawak (PANAS) kemudian menarik diri daripada parti campuran ini menjelang pilihan raya untuk menyertai parti pembangkang  Parti Kebangsaan Sarawak (SUPP). Selepas pilihan raya, parti campuran ini ternyata  mendapat keputusan yang menyakinkan dan membentuk Kabinet Negeri yang pertama. Datuk Stephen Kalong Ningkan dilantik menjadi Ketua Menteri Sarawak yang pertama, manakala Tun Jugah pula dilantik  menganggotai Kabinet Persekutuan  di Kuala Lumpur selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak. 

Antara tahun 1963 dan 1966, politik Sarawak mengalami pergolakan yang hebat, disebabkan terlalu banyak parti politik sehingga mencetuskan krisis demi krisis yang sesetengahnya berbau perkauman. Krisis ini akhirnya tamat dengan penyingkiran Datuk Ningkan sebagai Presiden SNAP. Menggantikan tempat Datuk Ningkan sebagai Ketua Menteri baru ketika itu  ialah Penghulu Tawi Sli. Kabinetnya terdiri daripada tiga orang ahli PESAKA (termasuk beliau sendiri), dua ahli BARJASA (termasuk Datuk Patinggi Taib), dan seorang ahli PANAS. PANAS menyertai semula parti campuran ini hanya sebelum penyingkiran Datuk Ningkan. 

Sarawak mencapai satu kemajuan politik apabila BARJASA dan PANAS bergabung untuk membentuk Parti Bumiputera pada bulan Mac 1968. Datuk Patinggi Taib menjadi penggerak utama ke arah pergabungan ini. Parti Bumiputera diketuai oleh Allahyarham Tan Sri Datuk Amar Abang Ikhwan Zaini, dengan Datuk Taib memegang jawatan Setiausaha Agung.

Kekuatan parti dan perpaduan terus diperkukuh apabila Parti Bumiputera dan PESAKA bergabung untuk melahirkan Parti PBB pada 30 April 1973. Tun Jugah yang pada ketika itu selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak telah dilantik sebagai Presiden pertama PBB. Datuk Patinggi Taib memegang jawatan Presiden PBB secara automatik apabila memenangi jawatan Presiden tanpa bertanding pada 1981 sehingga sekarang. 

Kewujudan parti ini sebagai satu  komponen terbesar dalam Barisan Nasional negeri telah mengukuhkan lagi kedudukan Bumiputera di Sarawak. Setakat bulan Oktober 2025, jumlah keanggotaan dalam Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) kini meningkat kepada 379,833 orang, dengan hanya sebanyak 250 cawangan parti di seluruh wilayah Sarawak, sekaligus diiktiraf sebagai parti politik tempatan yang terbesar dan bergerak secara aktif di Sarawak.

 Organisasi kepimpinan Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) 

 Majlis Tertinggi PBB 
 Presiden:
 Datuk Patinggi Tan Sri Abang Haji Abdul Rahman Zohari bin Tun Abang Haji Openg
 Timbalan Presiden:
 Datuk Amar Douglas Uggah Embas
 Datuk Amar Awang Tengah Ali Hasan
 Naib-Naib Presiden:
 Datuk Amar Haji Fadillah Yusof (Bumiputera)
 Dato Sri Dr. Stephen Rundi Utom (Pesaka)
 Dato Sri Julaihi Narawi (Bumiputera)
 Dato' Gerawat Gala (Pesaka)
 Dato' Sri Roland Sagah Wee Inn (Pesaka)
 Datuk Gerald Rentap Jabu (Pesaka)
 Datuk Dr. Haji Annuar Rapaee (Bumiputera)
 Datuk Ibrahim Baki (Bumiputera)
 Datuk Haji Len Talif Salleh (Bumiputera)
 Setiausaha Agung:
 Dato' Sri Alexander Nanta Linggi
 Timbalan Setiausaha Agung:
 Dato' Fazzrudin Abdul Rahman
 Bendahari Agung:
 Datuk Dr Haji Abdul Rahman Junaidi
 Ketua Penerangan:
 Dato' Sri Abdul Karim Rahman Hamzah
 Setiausaha Eksekutif:
 Datuk Awang Bujang Awang Antek
 Ahli-Ahli Jawatankuasa Terpilih (BUMIPUTERA):
 Datuk Dr. Hazland Abang Hipni
 Datuk Mohamad Razi Sitam
 Datuk Haji Abdullah Saidol
 Datuk Ir. Aidel Lariwoo
 Tuan Haji Shafiee Ahmad
 Dato Razaili Gapor
 Tuan Awla Idris
 Dato Haji Ir. Yusuf Abdul Wahab
 Dato Murishid Diraja Datuk Dr. Juanda Jaya
 Tuan Haji Mohamad Duri
 Awangku Jinal Abedin Datuk Pengiran Jawa
 Haidar Khan Asghar 
 Mohammed Kamaluddin Mohamad Effendie
 Mohamad Sardon Zainal
 Syed Hamzah Wan Hamid Edruce
 Tuan Mohamad Shafizan Haji Kepli
 Ahli-Ahli Jawatankuasa Terpilih (PESAKA):
 Datuk Henry Sum Agong
 Datuk Robert Lawson Chuat
 Datuk Jefferson Jamit Unyat
 Datuk Dr. Jerip Susil
 Tan Sri Datuk William Mawan Ikom
 Dato Dennis Ngau
 Tuan Simon Sinang Bada
 Tuan John Ilus
 Tuan Lidam Assan
 Daniel Jubang Kayan
 Mikai Mandau
 Luyoh Akau
 Ugak Sanggau
 Robert Laing Anyie
 Datuk Willie Mongin
 Peter Asut

 Pergerakan Wanita PBB 
 Ketua Wanita:
 Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah
 Timbalan Ketua Wanita:
 Dato Angelina Ujang
 Dato Sri Hajah Rohani Abdul Karim
 Naib Ketua Wanita:
 Dato' Seri Hajah Nancy Shukri
 Datuk Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali
 Puan Umang Nangku Jabu Eigensatz
 Setiausaha:
 YB Senator Susan Chemerai Anding
 Penolong Setiausaha (1):
 Fridah Osman
 Penolong Setiausaha (2):
TIADA
 Bendahari:
 Dr. Dayang Nurfizawati binti Haji Abang Abdul Karim
 Penolong Bendahari:
 Natasha Nasa Datuk Amar Douglas Uggah
 Ketua Penerangan:
 Datin Esther Mujan Balan
 Penolong Ketua Penerangan:
 Datuk Hajah Rubiah binti Haji Wang
 Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (BUMIPUTERA) :
 Puan Hajah Dora binti Abdul Rahman
 Puan Hajah Hasanah binti Haji Majais
 Kr. Puan Misiah binti Abu Seman
 Puan Noriha binti Haji Ali
 Puan Dayang Nora binti Awang Sabudin
 Puan Mujallipah binti Mohd Anis
 Puan Rokiah binti Mohamad Jahar
 Kr. Puan Hadijah binti Sheikh Kassim
 Puan Dayang Rajamah binti Abang Adeng
 Puan Dayangku Norli binti Awangku Terjudin
 Kr. Puan Hajah Mahani binti Haji Sahari
 Puan Anita binti Mohammed

 Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (PESAKA):
 Puan Jenny anak Bangga
 Puan Elizabeth Nail anak Wen
 Puan Carolynne Dayang anak Jawa
 Puan Candida Entri
 Puan Yvoone Nillie anak Intily
 Puan Carrie Anne anak John David
 Puan Mindy Maida John
 Dr. Christie Augustine Kiek
 Puan Kesean Nenna Sandah
 Roszuina anak Labet
 Kr. Puan Margaret @ Uding Nawan Lawai
 Puan Suti Saran
 Puan Lilla Raja @ Lilla Wong

 Pergerakan Pemuda PBB 
 Ketua Pemuda:
 Datuk Martin Ben
 Timbalan Ketua Pemuda:
 Allan Siden Gramong
 Dato Lukanisman Awang Sauni
 Naib Ketua Pemuda:
 Royston Valentine
 Malcolm Layang Jimbun
 Anderson Kalang Lah
 Setiausaha
 Sufian  Mohat
 Penolong Setiausaha (1):
 Martin Ngindang anak Richard Mulok
 Penolong Setiausaha (2):

 Bendahari:
 Edwin Bukong
 Penolong Bendahari:
 Haji Afiq Fikri bin Haji Brahim
 Ketua Penerangan:
 Azizul Annuar Pehin Sri Adenan
 Penolong Ketua Penerangan:
 Cr. Neuchlos Jub
 Setiausaha Kerja (1):
 Johan Haris bin Sulaiman
 Setiausaha Kerja (2):
 Jillson anak John
 Ahli-Ahli Jawatankuasa (Terpilih):
 Stephen Augustine Lateng
 Judson Jarrau
 Nicholas Bawin anak Burong
 Michael Bel Ben
 Alexious Bethrol anak Stephen
 Albert anak Andrew
 Denvy
 Wilson anak Ahon
 Murphy Nyegang anak Nelson Mujah
 Aaron Rachel anak Palu
 Muhammad Fadilah bin Ali Seman
 Abang Hisham bin Abang Hashim
 Abdul Halik Jafar
 Kasdi Pandi
 Mohd Nazrol Hisham bin Awang Tengah
 Rizal bin Talip
 Mohd Faizal bin Jamiludin
 Syed Zyed Wan Asnawi
 Sebli bin Morshidi
 Shahrul Iman bin Mohd Naroden
 Mohamad Shafizan bin Haji Kepli
 Afiq Hizami bin Julaihi
 Steve Lius
 Veriland Godon Anak Gagat
 Lyokarto Sikong
 Ahli-Ahli Jawatankuasa (Dilantik):
 Abang Mohamad Hafiq Abang Kassim
 Assoddin bin Narawi
 Abdul Hisham bin Ahmad
 Abdul Adzim Adzmi bin Abdul Rahman
 Baling Elision Duren
 Cyrill Kuling
 Johny Sain
 Hardy Boy anak Ramping
 Sonny Terrance

Statistik keahlian
 Jumlah keseluruhan keahlian parti PBB (setakat Oktober 2025) 
 Etnik / bangsa Jumlah keahlian Peratusan CatatanMelayu185,340Iban118,837Bidayuh39,154Melanau21,348Orang Ulu15,046Lain-lain etnik108Jumlah keseluruhan379,833

Wakil Rakyat (Dewan Negara & Rakyat)
Ahli Dewan Negara

LantikanTempohAhliCatatan28x28px Yang di-Pertuan Agong21 Ogos 2023 - 22 Ogos 2026Susan Chemerai Anding, YB Senator Puan 15 Julai 2024 - 14 Julai 2027Awang Bemee Awang Ali Basah, YB Senator Dato' Yang di-Pertua Dewan Negara ke-2118 Julai 2022 - 17 Julai 2025Ahmad Ibrahim, YB Senator Dato' 11 Disember 2023 - 10 Disember 2026Michael Mujah Lihan, YB Senator Tuan

Ahli Dewan Rakyat

PBB kini mempunyai 14 ahli parlimen.
NegeriNo.Perlembagaan ParlimenAhliCatatanP193SantubongNancy Shukri, YB Dato' Sri HajahMenteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat MalaysiaP194Petra JayaFadillah Yusof, YAB Dato' Sri Haji Timbalan Perdana Menteri II Malaysia 
 Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air MalaysiaP197Kota SamarahanRubiah Wang, YB Datuk Hajah Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah MalaysiaP198Puncak BorneoWillie Mongin, YB DatukP200Batang SadongRodiyah Sapiee, YB PuanP201Batang LuparMohamad Shafizan Kepli, YB TuanP204BetongRichard Rapu, YB Dato Dr.P206Tanjong ManisYusuf Abd Wahab, YB Tuan Ir. HajiP207IganAhmad Johnie Zawawi, YB Tuan HajiP213MukahHanifah Hajar Taib, YB Dato' Hajjah  Timbalan Menteri Kesihatan MalaysiaP215KapitAlexander Nanta Linggi, YB Dato' Sri Menteri Kerja Raya MalaysiaP218SibutiLukanisman Awang Sauni, YB Dato' Timbalan Menteri Luar Negeri MalaysiaP221LimbangHasbi Habibollah, YB Datuk Haji Timbalan Menteri Pengangkutan MalaysiaP222LawasHenry Sum Agong, YB Datuk

 Lihat juga 
 Senarai parti politik Malaysia
 Senarai parti politik di Sarawak
 Politik Malaysia
 Parti Demokratik Progresif Sarawak (PDP)
 Parti Rakyat Bersatu Sarawak (SUPP) 
 Parti Rakyat Sarawak (PRS) 
 Parti Bumi Kenyalang (PBK)
 Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS)
 Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA)
 Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA) 
 Parti Negara Sarawak (PANAS)

 Nota 
 Chin, James. 2003. 'The Melanau-Malay Schism Erupts Again: Sarawak at the Polls' in Lok Kok Wah & Johan Saravanamuttu (eds.), New Politics in Malaysia (Singapore: Institute of South East Asian Studies, 2003) (ISBN 981-230-169-0) pp. 213-227
 An review of various "Sons of Soil" concepts by Dr. Bhaskar Dasgupta: http://piquancy.blogspot.com/2006/02/sons-of-soil.html

 Pautan luar 
 Laman rasmi Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak

Rujukan

Kategori:Penubuhan 1973 di Malaysia
Kategori:Parti politik di Sarawak
Kategori:Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak
Kategori:Bekas parti komponen Barisan Nasional