वस्त्रगाळ

वस्त्रगाळ ह्या शब्दाचा थोडक्यात अर्थ म्हणजे अतिशय बारीक पीठ किंवा चूर्ण.

प्रास्ताविक
वस्त्रगाळ हा शब्द औषध,स्वयंपाक,रंगकाम,खडीकाम इत्यादी ठिकाणी वापरला जातो.
हल्ली वस्त्रगाळ हा शब्द सामाजिक जीवनात ही वापरला जातो.
सामाजिक जीवनात आपण काय ऐकावे, काय पाहावे, पाहिजे तेवढेच ऐकणे, पाहणे, ऐकविणे, दाखविणे हा नवीन जमान्यात रुढ होत चाललेला समाजातील प्रकार म्हणजे एक प्रकारचा वस्त्रगाळ क्रियाच आहे.

क्रिया
वस्त्रगाळ करण्यासाठी सुती, स्वच्छ धुतलेले, पांढऱ्या रंगाचे वस्त्र वापरले जाते. रंगीत वस्त्र वापरण्यात येत नाही कारण त्यामुळे वस्त्रगाळ केल्यानंतर वस्त्रावर राहिलेली भरड सहजासहजी लक्षात येत नाही.
धुतलेले कापड ऊन्हात खडखडीत वाळवतात.
वाळवलेले कापड झटकून, नीट तपासून, गरजेनुसार एक, दोन, चार घड्या घालतात.
जे काही गाळायचे असेल ते थोडे थोडे त्या वस्त्रावर घेतात.
वस्त्र किंवा ते कापड घट्ट पकडून त्यावर गाळण्यासाठी ठेवलेल्या पीठ किंवा चूर्ण ह्यावर हलक्या हाताने किती बोटाने गोल गोल फिरवले जाते.
वस्त्राच्या खाली ठेवलेल्या पातेल्यात किंवा डब्यात हळूहळू पीठ किंवा चूर्ण पडत राहते.
कापड किंवा वस्त्र यावर वरच्या भागात भरड शिल्लक राहते.
अश्या प्रकारे केलेले पीठ किंवा चूर्ण हे अतिशय बारीक असते.
वस्त्रगाळ करण्यासाठी जे पीठ किंवा चूर्ण वापरले जाते ते भरड नसते.कापडाच्या उभ्या आडव्या धाग्यांत असलेल्या अत्यंत सूक्ष्म जागेतून ते जास्तीत जास्त बारीक किंवा लीन मिळविले जाते.
चाळणीतून चाळणे यानंतरची प्रक्रिया वस्त्रगाळ ही अवलंबली जाते.महाराष्ट्र टाईम्स, शनिवार २२ जून २०२४

संदर्भ व नोंदी

वर्ग:शब्द