प्रज्ञा प्रसून

प्रज्ञा प्रसून (जन्म c. १९८३ ) या एक भारतीय कार्यकर्त्या आहेत. त्यांच्यावर कधीकाळी ॲसिड हल्ला झाला होता. ज्यातून वाचल्यानंतर त्यांनी अतिजीवन फाउंडेशनची स्थापना केली. या संस्थेने २५० हून अधिक इतर अ‍ॅसिड हल्ल्यातून वाचलेल्या व्यक्तींना मदत केली. या कार्याची दखल घेऊन त्यांना २०१९ मध्ये भारत सरकारने नारी शक्ती पुरस्कार देऊन सन्मानित केले.

 आयुष्य 
प्रज्ञा प्रसुनचा जन्म सुमारे १९८३ मध्ये झारखंड, राज्यातील धनबाद येथे झाला. चार भावंडात त्या मोठ्या आहेत. त्यांचे वडील वाराणसी येथे कोल इंडियामध्ये काम करत होते. २००६ साली वाराणसीमध्ये त्यांचे लग्न झाले. बारा दिवसांनी ट्रेनने नवी दिल्लीला जात असताना, एका माजी प्रेमीने त्यांच्यावर अ‍ॅसिड हल्ला केला. ४७% भाजलेल्या प्रसुनला रुग्णालयात नेण्यापूर्वी एका डॉक्टरसह इतर प्रवाशांनी त्यांच्यावर प्रथमोपचार करून त्यांची काळजी घेतली. दुसऱ्या दिवशी पुन्हा त्याचं व्यक्तीने प्रसुनवर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला. तेव्हा त्याला अटक करण्यात आली आणि साडेचार वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली. त्यांच्यावर नऊ शस्त्रक्रिया करण्यात आल्या. कालांतराने त्यांना दोन मुले देखील झाली. लवकरच त्यांनी केटरिंगचा  व्यवसाय सुरू केला. अ‍ॅसिड हल्ल्यातून वाचलेल्यांना त्यांनी मदत करण्यास सुरुवात केली.

 अतिजीवन फाउंडेशन 
प्रसून यांनी २०१३ मध्ये अतिजीवन फाउंडेशनची स्थापना केली. ही एक गैर-सरकारी संस्था आहे जी अ‍ॅसिड हल्ल्यातून वाचलेल्यांना मदत करते. अशा हल्ल्यातून बरे होणाऱ्या लोकांसाठी शस्त्रक्रिया आणि इतर उपचारांसाठी ही संस्था निधी पुरवते. भारतात दरवर्षी १०० हून अधिक अ‍ॅसिड हल्ल्यांची नोंद होते, प्रामुख्याने महिलांवर, परंतु प्रसून यांचा असा विश्वास आहे की खरा आकडा १००० पेक्षा जास्त आहे. २०१९ पर्यंत, फाउंडेशनने २५० हून अधिक वाचलेल्यांना मदत केली होती. बंगळूर, चेन्नई, दिल्ली आणि मुंबई येथील रुग्णालयांमध्ये या शस्त्रक्रिया केल्या जातात. चेन्नईतील स्टॅनली मेडिकल कॉलेज हॉस्पिटलने २०१८ मध्ये मोफत केस प्रत्यारोपण करून या संस्थेला मदत करण्याचे वचन दिले.

 पुरस्कार आणि सन्मान 
इवलेसे| राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते पुरस्कार स्वीकारताना
भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांनी २०१९ मध्ये प्रसुन यांना त्यांच्या कार्याची दखल घेऊन २०१८ चा नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान केला. हा पुरस्कार भारत सरकारच्या महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाकडून वैयक्तिक महिलांना किंवा महिला सक्षमीकरणाच्या कार्यासाठी काम करणाऱ्या संस्थांना दिला जातो.

 संदर्भ 

वर्ग:ॲसिड हल्ल्यातील बळी
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स.च्या १९८० च्या दशकातील जन्म
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख