गर्म कोट

गर्म कोट (इंग्रजी: द क्लर्क अँड द कोट) हा १९५५ चा भारतीय हिंदी नाट्य चित्रपट होता, जो अमर कुमार दिग्दर्शित होता आणि प्रसिद्ध लेखक राजिंदर सिंग बेदी यांनी लिहिलेला होता, जो निकोलाय गोगोल यांच्या द ओव्हरकोट (१८४२) या लघुकथेवरून रूपांतरित झाला होता. या चित्रपटात बलराज साहनी, निरूपा रॉय, जयंत, ब्रह्म भारद्वाज, रशीद खान आणि विजयालक्ष्मी यांच्या भूमिका होत्या. संगीत शास्त्रीय गायक पंडित अमर नाथ यांचे होते आणि गाणी लता मंगेशकर यांनी गायली होती.

बेदी यांनी ही कथा फाळणीनंतरच्या उत्तर भारतातील आर्थिक अस्थिरतेमध्ये मांडली होती, ज्यामध्ये मानवी मूल्यांचा ऱ्हास, सामाजिक बांधिलकी तुटणे आणि राज्याबद्दल वाढती निंदा यांचाही अनुभव येत होता. तथापि, त्यापलीकडे, चित्रपटाची कथा मूळ कथांपासून वेगळी आहे; बेदींनी कथेला पूर्णपणे वेगळ्या विकासाकडे नेले आणि मूळ कथांपेक्षा तिला आशावादी शेवट देखील दिला, जिथे नायक भूतात बदलतो. 

१९५४ मध्ये बेदी यांनी बलराज साहनी आणि अभिनेत्री गीता बाली यांच्यासोबत स्थापन केलेल्या सिने को-ऑपरेटिव्ह या निर्मिती कंपनीचा हा पहिला चित्रपट होता. परंतु जेव्हा चित्रपट व्यावसायिकदृष्ट्या चांगला चालला नाही तेव्हा त्यांनी इतर दिग्दर्शकांसाठी पटकथा लिहिण्यास सुरुवात केली जसे की मधुमती (१९५८) आणि अनुराधा (१९६०). निर्माता म्हणून त्यांचा पुढचा चित्रपट १९६२ मध्ये आला; रंगोली.

या चित्रपटाला राजिंदर सिंग बेदी यांच्या कथेसाठी १९५६ चा सर्वोत्कृष्ट कथेचा फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला.

 संदर्भ 

वर्ग:भारतीय कृष्णधवल चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपट