चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेड

चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेड ही केंद्र-राज्य संयुक्त कंपनी आहे जी चेन्नई मेट्रोच्या बांधकाम आणि संचालनाचे काम करते. या कंपनीची स्थापना २००७ मध्ये झाली आणि या कंपनीचे मुख्यालय चेन्नई येथे आहे. चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेड तामिळनाडूमधील इतर मेट्रो रेल आणि मोनोरेल प्रकल्पांच्या नियोजन आणि अंमलबजावणीमध्ये देखील सहभागी आहे.

 इतिहास 
तामिळनाडू सरकारने नोव्हेंबर २००७ मध्ये चेन्नई मेट्रो प्रकल्पाला मंजुरी दिली. चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेड , एक विशेष उद्देश वाहन, डिसेंबर २००७ मध्ये भारत सरकार आणि तामिळनाडू सरकार यांचा संयुक्त उपक्रम म्हणून स्थापन करण्यात आले आणि या कंपनीचे मुख्यालय चेन्नई येथे स्थापित केले.   जून २०१५ मध्ये, चेन्नई मेट्रोचे व्यावसायिक कारभार सुरू झाले आणि पहिला टप्पा फेब्रुवारी २०१९ पर्यंत पूर्ण झाला   २०१९ पासून, चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेड चेन्नई मेट्रोच्या दुसऱ्या टप्प्याच्या बांधकामात सहभागी आहे.  

 प्रशासन आणि कारभार 
चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेडचे मुख्यालय नंदनम येथील अन्ना सलाई येथील मेट्रोएस इमारतीत आहे.   कंपनीचे नेतृत्व १२ संचालकांचे मंडळ करत आहे, ज्यामध्ये अध्यक्षांसह पाच संचालक भारत सरकारने नामांकित केले आहेत, व्यवस्थापकीय संचालकांसह पाच तामिळनाडू सरकारने नामांकित केले आहेत आणि दोन पूर्णवेळ कार्यकारी संचालक आहेत.  "Centre to have equal say as state in Chennai metro rail".  मुख्य कार्यकारी नियंत्रण केंद्र कोयंबेडू येथे आहे जिथे गाड्यांच्या हालचाली आणि रिअल-टाइम सीसीटीव्ही फुटेजचे निरीक्षण केले जाते.  २०२४ पार्कांत , चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेड चेन्नई शहरात ५४.१ किमी लांबीच्या दोन मेट्रो मार्गिका चालवते..   चेन्नई मेट्रो कोयंबेडू आणि विम्को नगर येथे डेपोची देखभाल करते, ज्यामध्ये देखभाल कार्यशाळा, स्टेबलिंग लाईन्स, टेस्ट ट्रॅक आणि गाड्यांसाठी वॉशिंग प्लांट आहेत.   
+आर्थिक  आर्थिक वर्ष (आर्थिक वर्ष) २०२१-२२ २०२२-२३ महसूल (₹ कोटी) २१०.८५ ४८६.५५ ऑपरेटिंग उत्पन्न (₹ कोटी) १२९.२२ २७२.२६ निव्वळ नफा (₹ कोटी) −८५.७९ −३४.०३ करपूर्व नफा (₹ कोटी) −७२२.९८ −५६६.७४

 इतर प्रकल्प 
एमआरटीएसचा बांधकामाधीन विस्तार पूर्ण झाल्यानंतर सीएमआरएल दक्षिण रेल्वेकडून चेन्नई मास रॅपिड ट्रान्झिट सिस्टम (एमआरटीएस) सिस्टम ताब्यात घेईल.  ते चेन्नईमध्ये लघुभर रेल्वे आणि मेट्रोच्या विस्ताराच्या नियोजनात देखील सहभागी आहे.  "Work on 15-km Metro line from airport to Kilambakkam in Chennai suburbs may begin this year".  "CMRL submits Detailed Feasibility Reports for Phase II project extension".  चेन्नई मेट्रो रेल लिमिटेडने कोइंबतूर, मदुराई आणि तिरुचिरापल्ली या शहरांमध्ये मेट्रो रेल्वे वाहतुकीच्या विकासासह इतर प्रकल्प देखील हाती घेतले आहे. Sekar, Sunitha (22 March 2022). 

 प्रकल्प 

 कार्यात्मक 
प्रणाली लोकॅल ओळी स्टेशन लांबी  उघडले वार्षिक प्रवासी संख्या (२०२४) ऑपरेशनल बांधकाम सुरू आहे  नियोजित   चेन्नई मेट्रो चेन्नई ५ २१२ 54.61 किमी (३३.९३) मी)  118.9 किमी (७३.९) मी) 90.16 किमी (५६.०२) मी) २९ जून २०१५ १०५.२४ दशलक्ष 

 विकासाधीन 

प्रणाली लोकॅल ओळी स्टेशन लांबी (नियोजित) कोइंबतूर मेट्रो कोइंबतूर   २ ४०  45.87 किमी (२८.५०) मी) मदुराई मेट्रो मदुराई   १ २०  31 किमी (१९ मी) तिरुचिरापल्ली मेट्रो तिरुचिरापल्ली   १ १५ 10 किमी (६.२ मी)

 संदर्भ 

वर्ग:भारतातील जलद परिवहन कंपन्या
वर्ग:चेन्नई मेट्रो