भारतीय पाककृतीत वापरल्या जाणाऱ्या वनस्पती

भारतीय पाककृतीत वापरल्या जाणाऱ्या प्रमुख वनस्पतींची यादी दिली आहे.. भारतीय पाककृती ही जगातील सर्वात वैविध्यपूर्ण पाकसंस्कृतींपैकी एक असून त्यामध्ये विविध प्रकारच्या धान्ये, डाळी, कडधान्ये, भाज्या, मसाले, फळे व पानभाज्यांचा वापर केला जातो.

 डाळी व कडधान्ये 

 मराठी नाव  इंग्लिश नाव  शास्त्रीय नाव तूर  Pigeon pea  Cajanus cajan   चणे  Chickpea  Cicer arietinum  हरभरा  Black chickpea  Cicer arietinum मूग  Mung bean  Vigna radiata उडीद  Black gram  Vigna mungo मसूर  Lentil  Lens culinaris वाटाणा  Pea  Pisum sativum घेवडा  Kidney bean  Phaseolus vulgaris कुळीथ  Horse gram  Macrotyloma uniflorum मटकी   Moth bean  Vigna aconitifolia चवळी  Cowpea / Black-eyed pea  Vigna unguiculata

 धान्ये 
 मराठी नाव  English name  Scientific name तांदूळ  Rice  Oryza sativa गहू  Wheat  Triticum aestivum ज्वारी  Sorghum  Sorghum bicolor बाजरी  Pearl millet  Pennisetum glaucum मका  Maize / Corn  Zea mays नाचणी  Finger millet  Eleusine coracana

 मसाले 
 मराठी नाव  English name  Scientific nameहिंग  Asafoetida  Ferula gummosa.तमालपत्र  Bay leaf  Laurus nobilis हळद  Turmeric  Curcuma longa मिरी  Black pepper  Piper nigrum वेलची  Cardamom  Elettaria cardamomum लवंग  Clove  Syzygium aromaticum दालचिनी  Cinnamon  Cinnamomum verum धणे  Coriander seed  Coriandrum sativum जिरे  Cumin  Cuminum cyminum मोहरी  Mustard  Brassica juncea जायफळ  Nutmeg  Myristica fragrans जायपत्री  Mace  Myristica fragrans चक्रफूल  Star anise  Illicium verum दगडफूल  Black stone flower  Parmotrema perlatum

 काकडीवर्गीय व भोपळावर्गीय भाज्या 
 मराठी नाव  English name  Scientific name दोडका  Ridge gourd  Luffa acutangula घोसाळे  Sponge gourd  Luffa cylindrica दुधी भोपळा  Bottle gourd  Lagenaria siceraria कारले  Bitter gourd  Momordica charantia काकडी  Cucumber  Cucumis sativus भोपळा  Pumpkin  Cucurbita moschata

 पानभाज्या 
 मराठी नाव  English name  Scientific name पालक  Spinach  Spinacia oleracea मेथी  Fenugreek leaves  Trigonella foenum-graecum शेपू  Dill  Anethum graveolens चाकवत  Dock leaves  Rumex species तांदुळजा  Amaranth greens  Amaranthus species आळु  Taro   Colocasia esculentaचुका  Sorrel   Rumex acetosaअंबाडी   Roselle (plant)   Hibiscus sabdariffa var. rubraकरडई Safflower  Carthamus tinctorius

 कंद, खोड व मुळभाज्या 
 मराठी नाव  English name  Scientific name सुरण  Elephant foot yam  Amorphophallus paeoniifolius रताळे  Sweet potato  Ipomoea batatas बटाटा  Potato  Solanum tuberosum गाजर  Carrot  Daucus carota मुळा  Radish  Raphanus sativus कांदा  Onion  Allium cepa लसूण  Garlic  Allium sativum बीट  Beetroot  Beta vulgaris

  विशेष भाज्या 
 मराठी नाव  English name  Scientific name गवार  Cluster bean  Cyamopsis tetragonoloba शेवगा  Drumstick  Moringa oleifera पडवळ  Snake gourd  Trichosanthes cucumerinaभेंडी   Okra Abelmoschus esculentusतोंडले  ivy gourd  Coccinia grandis

 तेलबिया 
 मराठी नाव  English name  Scientific name भुईमूग  Groundnut / Peanut  Arachis hypogaea जवस  Flaxseed  Linum usitatissimum सूर्यफूल  Sunflower seed  Helianthus annuus तीळ  Sesame  Sesamum indicumकरडई Safflower  Carthamus tinctoriusकारळेnyger seed  Guizotia abyssinica

 औषधी व सुगंधी वनस्पती 
 मराठी नाव  English name  Scientific name तुळस  Holy basil  Ocimum tenuiflorum कोथिंबीर  Coriander leaves  Coriandrum sativum पुदीना  Mint  Mentha species कढीपत्ता  Curry leaves  Murraya koenigii आले  Ginger  Zingiber officinale
 फळे 
 मराठी नाव  English name  Scientific name आंबा  Mango  Mangifera indica केळी  Banana  Musa species डाळिंब  Pomegranate  Punica granatum पेरू  Guava  Psidium guajava नारळ  Coconut  Cocos nuciferaचिंच  Tamarind  Tamarindus indicaफणस jackfruit Artocarpus heterophyllus  चिकू            आमसूल               संत्रे                  मोसंबी                  द्राक्षे                जांभूळ       Jambul         Syzygium cumini

 संदर्भ 

 आणखी पहा 
 भारतीय पाककृती
 भारतीय मसाले
 वनस्पतीशास्त्र

 बाह्य दुवे 
 List of plants used in Indian cuisine – English Wikipedia

Category:भारतीय पाककृती
Category:वनस्पती
Category:अन्न व पाककला