आल्फोन्सिना ओर्सिनी

आल्फोन्सिना ओर्सिनी (१४७२ - ७ फेब्रुवारी, १५२०) ही फिरेंझेच्या मेदिची घराण्यातील एक राज्यकर्ती होती. १५१५-१५१९ या काळात तिचा मुलगा लोरेन्झो दुसरा दे मेडिसी याच्या अनुपस्थितीत तिने फिरेंझेच्या प्रजासत्ताकावर राज्य केले. तिचा जन्म इटलीतील एका श्रीमंत आणि जहागिरदार कुटुंबात झाला आणि ती नापोलीच्या राजदरबारात वाढली. ती १४८८ मध्ये तिचे लग्न पिएरो दि लॉरेंझो दे मेदिचीशी झाले. हिला लॉरेंझो दि पिएरो दे मेदिची, क्लॅरिचे आणि लुईसा अशी तीन अपत्ये झाली. पिएरोच्या सत्ताकालात गिरोलामो साव्होनारोला आणि त्याच्या पित्त्यांनी मेदिचींना फिरेंझेमधून हाकलून दिल्यानंतर तिने फिरेंझेवर मेदिचींची सत्ता पुन्हा प्रस्थापित करण्यासाठी कामा केले. तिने आपल्या मुलासाठी फ्रेंच शाही वधू शोधली. आल्फोन्सिनाचा तिचा मेहुणा पोप लिओ दहाव्याच्या दरबारातही प्रभाव होता.

आपल्या संपूर्ण आयुष्यात तिने तिच्या संपत्तीचा, पदाचा आणि संबंधांचा वापर गरीब आणि दुर्लक्षित लोकांना मदत करण्यासाठी केला. याशिवाय तिने कुटुंबाची शक्ती आणि संपत्ती वाढवण्यासाठी देखील यांचा वापर केला. तिने फिरेंझे आणि रोममधील कला आणि कलाकारांना आश्रय दिला आणि  धार्मिक इमारतींचे नूतनीकरण तसेच कुटुंबासाठी राजवाडे बांधून घेतले.

ओर्सिनीचा जन्म १४७२ मध्ये ती कॅतेरिना सान्सेव्हेरिनो आणि रॉबेर्तो ओर्सिनी यांची मुलगी होती. तिचे वडील तालियाकोझ्झो आणि आल्बाचे काउंट होते.  तिचे संगोपन नापोलीच्या पहिल्या फेर्दिनांदच्या दरबारात झाले.  १४८६ मध्ये आल्फोन्सिनाचा विवाह पिएरो दि लॉरेंझो दे मेदिची बरोबर त्याचे काका बेर्नार्दो रुसेलाई यांच्या मध्यस्थीने झाला. रुसेलाई ने पिएरोच्या वतीने त्यावेळी दूरस्थ लग्न केले.  फेब्रुवारी १४८८ मध्ये तिने तिच्या पतीसोबत रोममध्ये झालेल्या लग्नात १२,००० डुकाटचा हुंडा आणला. या लग्नाला फेर्दिनां आणि त्याची पत्नी आरागोनची जोआना उपस्थित होते.  लग्नानंतर ती मे १४८८ मध्ये फिरेंझेला आली. 

 राजकारण 
नोव्हेंबर १४९४ फ्रान्सच्या आठव्या शार्लने फिरेंझेवर आक्रमण केले तेव्हा ओर्सिनीच्या पती पिएरोने त्याच्याशी वाटाघाटी करून तह केला. या तहातील कलमे फिरेंझेच्या जनतेला न पटल्याने त्यांनी पिएरो आणि मेदिची कुटुंबातील इतर पुरुषांना हद्दपार केले   ९ नोव्हेंबर १४९४ रोजी जमावाने मेदिची राजवाड्याची लूट केली आणि आल्फोन्सिना आणि तिच्या आईला बाहेर काढले तसेच त्यांचे दागिने काढन घेतले.  त्यानंतर त्या दोघींनी त्यांनीच पुनर्बांधणी केलेल्या कॉन्व्हेंटमध्ये आश्रय घेतला.  फिरेंझेच्या कायद्यानुसार अशा निर्वासित महिला आणि मुलांना त्यांच्या पती किंवा वडिलांसोबत हद्दपार होणे गरजेचे नव्हते परंतु त्यांच्याकडील संपत्ती आणि प्रवासावर मर्यादा घातल्या जात असे.  कायद्याने अशा ज्या महिलांचे पती निर्वासित होते त्यांना उदरनिर्वाहासाठी आपला हुंडा वापरण्याची परवानगी होती. मेदिचींवर आलेल्या जप्तीमध्ये आल्फोन्सिनाचा हुंडा समाविष्ट केलेला असल्यामुळे त्या निर्धन झाल्या होता.  आल्फोन्सिना आणि तिच्या आईने शार्लशी मेदिचींवरील हद्दपारी उठवण्यासाठी केल्या. शार्लने ते बंडखोर नसल्याचे मान्य केले परंतु हद्दपारी माफ केली नाही. मे १४९५ मध्ये आल्फोन्सिनाने रोमला जाउन आपल्या पतीला परत आणण्याची परवानगी मागितली, परंतु नाकारली गेली.  सप्टेंबरमध्ये ती परवानगीशिवाय निघून पिएरो आणि त्याचा भाऊ जुलियानो यांच्यासोबत सिएना येथे गेली.  मार्च १४९७ मध्ये तिच्या आईला फिरेंझेमधून हद्दपार करण्यात आले. 

१५०३ मध्ये पिएरोचा हद्दपारीतच मृत्यू झाला.  १५०७ मध्ये आल्फोन्सिना तिचा हुंडा परत मिळवण्यासाठी आणि तिची मुलगी क्लॅरिचेसाठी नवरा शोधण्यासाठी थोड्या काळासाठी फिरेंझेला परतली.  तेथे अनेक लोकांनी तिचे स्वागत केले. येथे असताना आल्फोन्सिनाने फिरेंझतील महाजनांना भेटून मेदिचींच्या परतीसाठीचे वातावरण निर्माण केले.  त्याचवेळी तिची सासू लुक्रेझिया दे मेदिचीच्या मध्यस्थीने डिसेंबर १५०८ मध्ये क्लॅरिचेने रोममध्ये फिलिपो स्ट्रोझीशी लग्न केले आणि ज्यामुळे स्ट्रोझी कुटुंबाला आपल्या बाजूने करून घेतले.  आल्फोन्सिनाने क्लॅरिचेला ४,००० डुकाटचा हुंडा देऊ केला.  १५०७ मध्ये आल्फोन्सिनाच्या सूचनेने फिरेंझेच्या शासक पिएरो सोदेरिनी यांनी त्यांचा भाऊ कार्डिनल फ्रांसिस्को सोदेरिनी यांना अल्फोन्सिनाला तिचा हुंडा परत देण्यासाठी विनंती केली.  १५०८ मध्ये,तिने पोप ज्युलियस दुसऱ्याला जोपर्यंत सोदेरिनी ओर्सिनीचा हुंडा परत करीत नाहीत तोपर्यंत कार्डिनलच्या संपत्तीवर टाच आणण्याची विनंती केली परंतु त्याचा काही फायदा झाला नाही.  १५१० च्या अखेरीस तिला हुंडा निधी मिळालेला नव्हता.  मेदिचींवरील हद्दपारी सप्टेंबर १५१२ पर्यंत राहिली पण आल्फोन्सिना रोममध्येच राहिली. 

जेव्हा तिचा मेहुणा पोप लिओ दहावा म्हणून निवडून आला तेव्हा तिने याचा फायदा घेत स्वतःचे उत्पन्न वाढवले आणि तिच्या मुलाला अतिरिक्त संपत्ती मिळवून दिली.  १५१४ पर्यंत, तिने लक्षात घेतले की पोपकडे निधीची कमतरता होती, परंतु तिने तिच्या कुटुंबाच्या हितासाठी काम करणे सुरू ठेवले.  तिने तिच्या जावयाला व्हॅटिकनच्या महाठेवीदार पदावर नियुक्त करण्यासाठी एक वर्ष दबाव आणून हे करून घेतले. यामुळे तिच्या कुटुंबाचा हात व्हॅटिकनच्या तिजोरीला थेट पोचला.  याचवेळी कुटुंबातील कोणत्या सदस्याला  सर्वात शक्तिशाली आणि प्रभावशाली पदे मिळावीत याबद्दल सार्वजनिक वाद सुरू झाले.  आल्फोन्सिनाने आपला मुलगा लॉरेंझोला फिरेंझेची पूर्ण सत्ता मिळावी यासाठी खटपटी सुरू केल्या होत्या परंतु तिची सासू लुक्रेझियाच्या नेतृत्वाखालील इतरांना अधिक वितरित सरकार हवे होते.  आल्फोन्सिनाने लॉरेंझो करवी फिरेंझेमधील निवडणुकांमध्ये हस्तक्षेप करून आपल्याला अनुकूल लोकांना निवडून देण्यासाठी खटपटी केल्या.  याच सुमारास तिने लॉरेंझोसाठी एखाद्या राजकुमारीशी लग्न ठरविण्याच्या वाटाघाटी सुरू केल्या. आधी एक स्पॅनिश राजकुमारीशी लग्न करण्याचा प्रयत्न केला आणि  अखेर मॅडेलीन दि ला तूर दॉव्हर्न्येशी पिएरोचे लग्न झाले. 
डावे|इवलेसे|फ्रांचेस्को आलेग्रिनीने १७६१मध्ये काढलेले आल्फोन्सिनाचे व्यक्तिचित्र
जून १५१५ मध्ये फिरेंझेमधील मेदिची राजवाड्यात परत गेली.  जरी फ्लॉरेन्स प्रजासत्ताक अजूनही नावाने प्रजासत्ताक होते, तरी लॉरेंझो त्याच्या आईच्या मदतीने शासन करीत होता.  लॉरेंझो १५१५ च्या उन्हाळ्यात फ्रान्सच्या पहिल्या फ्रांस्वा विरुद्ध युद्धात पोप लिओ आणि स्पॅनिश लोकांना पाठिंबा देण्यासाठी फिरेंझेचे सैन्य घेउन गेला तेव्हा आल्फोन्सिनाने त्यांच्या नावाने शासन चालवले.  जरी ती अधिकृतपणे शासक नसली तरी तिने सगळे शासकीय निर्णय निर्देशित केले आणि लॉरेंझोच्या वतीने पत्रव्यवहार केला.  शासकीय समितीच्या आदेशांमध्ये हा निर्णय महान महिलाआल्फोन्सिनाच्या आदेशाने घेतला गेला आहे  अशा नोंदी असत.  तिने तिच्या शिक्षक बेर्नार्दो फियामिंगी यांना नवीन कायदे तयार करणाऱ्या कार्यालयाचे सचिव म्हणून नियुक्त केले तसेच तिच्या मुलाच्या उर्वरित आयुष्यात समितीमध्ये कोण 'निवडून' यावे याचे आदेश देखील दिले.  युद्धासंबंधीच्या रणनीतीमध्येही ती आपली मते दे असे.  जेव्हा स्विस भाडोत्री सैनिक स्पॅनिश सैन्यातून निघून गेले तेव्हा तिने फ्रांस्वाशी तह करण्याचे प्रस्ताव पाठवले आणि या कराराद्वारे मेदिचींचे फिरेंझेमधील शासन मजबूत करून घेतले.  

१५१६ मध्ये उर्बिनोच्या युद्धात तिने लॉरेंझोला आर्थिक मदत करून विजय मिळवून दिला आणि त्याला उर्बिनोचे ड्यूकपद मिळवून दिले. यानंतर तिने रोममधून फिरेंझेवर शासन केले. यासाठी तिने गोरो घेरीची मदत घेतली.  लॉरेंझो परतल्नेयावर त्याने घेरी मार्गदर्शन करायला सुरुवात केल्यानंतरी  आदेशांवर कारवाई करण्यापूर्वी घेरी आल्फोन्सिनाकडून होकार मिळवत असे.

फिरेंझेच्या अनेक नागरिकांना आल्फोन्सिनाच्या शासनामुळे आणि फिरेंझेच्या प्रजासत्ताकाचे राजेशाहीत रूपांतर होण्याची भीती वाटत होती.  १५१९ च्या वसंतापर्यंत तिची तब्येत इतकी खराब झाली होती की ती आता चालूही शकत नव्हती.  ७ फेब्रुवारी १५२० रोजी तिचे रोममध्ये निधन झाले  जेव्हा ती मरण पावली अफवा पसरल्या की तिने आपल्या मागे ७०,००० पेक्षा जास्त डुकाटची विलक्षण संपत्ती ठेवलेली आहे.  हे जरी खरे नसले तरी तिने पोप लिओला तिच्या मुली आणि नातीची काळजी घेण्यासाठी सुमारे १०,००० डुकाट दिले होते. आल्फोन्सिनाला सांता मारिया देल पोपोलोच्या बॅसिलिकामध्ये दफन केले गेलेआहे. 

 अपत्ये 
आल्फोन्सिना आणि तिच्या पतीला तीन मुले होती:

 क्लॅरिचे दे मेदिची (१४८९ – १५२८): फिलिपो स्ट्रोझीशी लग्न केले 
 लॉरेंझो दि पिएरो दे मेदिची (१४९२ – १५१९): उर्बिनोचा ड्यूक 
 लुईसा दे मेदिची (जन्म फेब्रुवारी १४९४) 

आल्फोन्सिनाने आपली नात आणि लॉरेंझोची मुलगी कॅथरीन दे मेदिची हिचा लॉरेंझोच्या मृत्यूनंतर एक महिन्याची असल्यापासून सांभाळ केला. कॅथरीन पुढे जाता फ्रांसची राणी झाली.
 संदर्भ 

वर्ग:मेदिची घराणे

वर्ग:फिरेंझेचे प्रजासत्ताक
वर्ग:मेदिची घराणे
वर्ग:इ.स. १४७२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५२० मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख