अमर प्रेम (१९७२ चित्रपट)

अमर प्रेम हा १९७२ मध्ये शक्ती सामंता दिग्दर्शित एक भारतीय हिंदी प्रणय-नाट्य चित्रपट आहे. हा चित्रपट अरबिंदा मुखर्जी दिग्दर्शित निशी पद्मा  (१९७०) या बंगाली चित्रपटाचा रिमेक आहे. या चित्रपटात मानवी मूल्यांचा आणि नातेसंबंधांचा ऱ्हास दाखवण्यात आला आहे. या चित्रपटात एका मुलाच्या शेजारच्या तवायफ (गणिका) बद्दलच्या निष्पाप प्रेमाचे एक उत्तम उदाहरण सादर करण्यात आले आहे. या चित्रपटात शर्मिला टागोर वेश्याची भूमिका साकारत आहेत. राजेश खन्ना एका एकाकी व्यावसायिकाच्या भूमिकेत आहेत आणि विनोद मेहरा आहे.

हा चित्रपट आर.डी. बर्मन यांच्या संगीतासाठी प्रसिद्ध आहे; किशोर कुमार,  एस.डी. बर्मन आणि लता मंगेशकर यांसारख्या पार्श्वगायकांनी गायलेली गाणी; गीते आनंद बक्षी यांनी लिहिली आहेत. १९७२ च्या बिनाचा गीतमाला या वार्षिक यादीत "चिंगारी कोई भडके" हे गीत पाचव्या स्थानावर होते.

 संगीत 
चित्रपटाचे संगीत आणि साउंडट्रॅक आर.डी. बर्मन यांनी संगीतबद्ध केले होते, तर आनंद बक्षी यांनी गीते लिहिली होती. लता मंगेशकर यांना दशकातील त्यांचे सर्वोत्कृष्ट शास्त्रीय गाणे, "रैना बेटी जाये", हे दोन रागांच्या असामान्य मिश्रणात होते, मुखड्यामधील तोडी राग होता आणि अंतरामश्ये खमाज राग होता.
गीतगायकअवधी"चिंगारी कोई भडके"किशोर कुमार5:38"कुछ तो लोग कहेंगे"किशोर कुमार4:56"ये क्या हुआ, कैसे हुआ"किशोर कुमार4:33"डोली में बिठाईके"[[सचिनदेव बर्मन]5:43"रैना बिती जाएं"लता मंगेशकर5:20"बडा नटखट है ये"लता मंगेशकर4:53

 पुरस्कार 
 २० वे फिल्मफेर पुरस्कार -

जिंकले
 सर्वोत्कृष्ट पटकथा - अरबिंदा मुखर्जी
 सर्वोत्कृष्ट संवाद - रमेश पंत
 सर्वोत्कृष्ट ध्वनी डिझाइन - जहांगीर नौरोजी

नामांकन
 सर्वोत्कृष्ट अभिनेता - राजेश खन्ना
 सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - शर्मिला टागोर
 सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शक - आर.डी. बर्मन
 सर्वोत्कृष्ट गीतकार - आनंद बक्षी - "चिंगारी कोई भडके"
 सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायक - किशोर कुमार - "चिंगारी कोई भडके"

 वारसा 
चित्रपटाच्या यशानंतर, राजेश खन्ना-शर्मिला टागोर जोडीने, ज्यांनी आराधना (१९६९) मध्ये आधीच यश मिळवले होते, त्यांनी यश चोप्राच्या दाग (१९७३) आणि बासू भट्टाचार्यच्या अविष्कार (१९७४) मध्ये पुन्हा काम केले, तसेच छोटी बहू (१९७१), मालिक (१९७२) आणि राजा रानी (१९७३) सारख्या चित्रपटांमध्येही काम केले. आजही, त्यांना १०० वर्षांच्या भारतीय चित्रपटसृष्टीतील आघाडीच्या ऑन-स्क्रीन रोमँटिक जोडप्यांपैकी एक मानले जाते. चित्रपटात पाच वेळा दिसणारा राजेश खन्ना यांचा "पुष्पा, आय हेट टीयर्स" हा संवाद गेल्या काही वर्षांत केवळ फक्त विडंबन करण्यात आला नाही, तर तो भारतीय चित्रपटसृष्टीतील महान संवादांपैकी एक बनला आहे. सत्यजित रे सोबतच्या तिच्या कामाव्यतिरिक्त, अमर प्रेम या चित्रपटांसह मुख्य अभिनेत्री टागोरच्या सामंतासह चित्रपटांनी तिच्या पडद्यावरच्या तिच्या कारकिर्दीची प्रतिमा निश्चित केली. चित्रपटाच्या यशाचा त्या काळातील फॅशन ट्रेंडवरही परिणाम झाला, व १९५० च्या दशकात देविका राणीवर पहिल्यांदा दिसणारे पफ-स्लीव्ह ब्लाउज टागोरांचे पात्र पुष्पाने चित्रपटात परिधान केल्यानंतर पुन्हा दिसू लागले.

 संदर्भ 

वर्ग:शक्ती सामंता दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपट