दस्तक (१९७० चित्रपट)

दस्तक  हा १९७० मध्ये राजिंदर सिंग बेदी यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला हिंदी भाषेतील नाट्य चित्रपट आहे. हा चित्रपट त्यांच्या १९४४ च्या रेडिओ नाटक नकल-ए-मकानी (नवीन घरात स्थलांतर) वर आधारित आहे, जो ऑल इंडिया रेडियो, लाहोर वर प्रसारित झाला होता. संजीव कुमार आणि नवोदित अभिनेत्री रेहाना सुलतान यांची भूमिका असलेला हा चित्रपट एका नवविवाहित जोडप्याची कथा सांगतो.  ते पूर्वी एक वेश्या राहत असलेल्या फ्लॅटमध्ये राहतात व त्यांना त्यांच्या नवीन परिसरात सामाजिक कलंक आणि सतत छळ सहन करावा लागतो.

दस्तकमध्ये मदन मोहन यांचे संगीत आहे, मजरूह सुलतानपुरी यांचे गीत आहे, ज्यामध्ये शास्त्रीय रागांचा व्यापक वापर केला आहे. लता मंगेशकर आणि मोहम्मद रफी यांनी गायलेले "माई री, मैं का से कहूं" आणि "बैयां ना धरो" सारखी गाणी हिंदी चित्रपट संगीतातील उत्कृष्ट कलाकृती मानली जातात., Annual of Urdu Studies. v. 5, 1985 (pages 81, 82, 83)

प्रदर्शित होताच, चित्रपटाला समीक्षकांनी कौतुकाचा वर्षाव केला, जरी तो व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी झाला नाही. या चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (संजीव कुमार) आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (रेहाना सुलतान) हे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले. मदन मोहनला यांना सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शकाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.  समीक्षक आणि विद्वानांनी बेदींच्या विषयाच्या संवेदनशील हाताळणीची आणि सामाजिक विरोधाभासांच्या चित्रपटाच्या शोधाची प्रशंसा केली आहे.

 कलाकार 

 संजीव कुमार - हमीद Verma, Sukanya. "Revisiting Sanjeev Kumar's masterful, must-watch Dastak". Rediff.com website. Archived from the original on 11 August 2023. Retrieved 22 February 2025.
 रेहाना सुलतान - सलमा 
 अंजू महेंद्रू - मारिया 
 शकीला - शमशाद
 कमल कपूर - ब्रिजमोहन 
 मनमोहन कृष्णा - शाहिद 
 अन्वर हुसेन - मराटीवाले 
 देव किशन - मिर्झा 

 संगीत 

 "बायन ना धरो" - लता मंगेशकर (राग चारुकेसीवर आधारित) Verma, Sukanya. "Revisiting Sanjeev Kumar's masterful, must-watch Dastak". Rediff.com website. Archived from the original on 11 August 2023. Retrieved 22 February 2025. 
 "हम उनहें माता-ए-कूचा-ओ-बाजार की तरह" - लता मंगेशकर
 "माई री, मैं का से कहून पीर अपने जिया की" – लता मंगेस्कर/मदन मोहन 
 "तुमसे कहून एक बात" - मोहम्मद रफी 

 पुरस्कार 

 सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - संजीव कुमार Verma, Sukanya. "Revisiting Sanjeev Kumar's masterful, must-watch Dastak". Rediff.com website. Archived from the original on 11 August 2023. Retrieved 22 February 2025.
 सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - रेहाना सुलतान 
 सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शनाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - मदन मोहन 
 फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट छायालेखक पुरस्कार - (कृष्ण-धवल) - कमल बोस

 संदर्भ 

वर्ग:भारतीय कृष्णधवल चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपट