हेमलता (गायक)

हेमलता (जन्म: १६ ऑगस्ट १९५४) ही बॉलीवूडमधील एक भारतीय शास्त्रीय प्रशिक्षित पार्श्वगायिका आहे. १९७० च्या दशकाच्या उत्तरार्धातील तिच्या गाण्यांसाठी, विशेषतः अंखियों के झरोखों से या गाण्यासाठी ती प्रसिद्ध आहे.

१९७७-८१ या काळात तिला पाच वेळा फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट महिला पार्श्वगायन पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते आणि १९७७ मध्ये चितचोर चित्रपटातील "तू जो मेरे सूर में" या तिच्या शास्त्रीय गायनासाठी तिला एकदा फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला होता. हे गाणे के.जे. येसुदास यांच्यासोबत रवींद्र जैन यांनी संगीतबद्ध केले होते.

 जीवन आणि कारकीर्द 
हेमलता यांचा जन्म हैदराबादमध्ये एका मारवाडी ब्राह्मण कुटुंबात लता भट्ट म्हणून झाला आणि त्यांचे बालपण कलकत्त्यात गेले.

तिचे लग्न भारतीय चित्रपट अभिनेत्री योगिता बाली यांचे धाकटे भाऊ योगेश बाली यांच्याशी झाले होते. त्यांच्या पतीचे १९८८ मध्ये दीर्घ आजाराने निधन झाले. त्या त्यांचा मुलगा आदित्यसोबत राहतात.

हेमलताने तिचे वडील आणि गुरू पंडित जयचंद भट्ट यांच्याकडून शास्त्रीय गायिकेचे प्रशिक्षण घेतले. नंतर ती कलकत्ताहून मुंबईत आली. तिथे तिला तिचे पहिले गाणे उषा खन्ना यांनी दिले. नंतर तिने कल्याणजी-आनंदजी, लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल यांच्यासोबत तिचा अविस्मरणीय प्रवास सुरू केला. तिने मोहम्मद रफी, किशोर कुमार, मुकेश, लता मंगेशकर आणि आशा भोसले यांच्यासोबत गाणी गायली. हेमलता तिच्या कव्वाली, हलक्याफुलक्या गझल, भजन आणि इतर अनेक गाण्यांसाठी ओळखली जाते. नंतर, रवींद्र जैन यांच्यासोबत तिने इतर अनेक गाण्यांवर काम केले. त्यापैकी "अंखियों के झरोखों से" हे होते जे बिनाका गीत माला नुसार १९७८ मध्ये नंबर वन गाणे बनले. या गाण्यासाठी हेमलताला सर्वोत्कृष्ट महिला पार्श्वगायकाच्या फिल्मफेर पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले. हेमलता यांनी श्री माताजी निर्मला देवी यांना समर्पित जैन यांच्या कॅसेट अल्बम सहज धारा  (१९९१) मध्ये गाणी गायली आणि जुलै १९९२ मध्ये बेल्जियममधील ब्रसेल्स येथे झालेल्या दोन मैफिलींमध्ये या अल्बममधील गाणी सादर केली.

तिने रामानंद सागर यांच्या रामायण या टीव्ही मालिका पारंपारिक मीरा भजन "पायोजी मैंने राम रतन धन पायो" सादर केले. १९९२ च्या इस्टर दरम्यान इटलीमध्ये झालेल्या एका संगीत कार्यक्रमात तिने "ओ सोले मिओ" हे इटालियन गाणे देखील सादर केले.

१३ एप्रिल १९९९ रोजी श्री आनंदपूर साहिब अकाल तख्त येथे शीख खालसा पंथाच्या ३०० व्या वर्धापन दिनानिमित्त मूळ रागांमध्ये रचलेले गुरमत संगीत सादर करण्यासाठी तिला निवडले गेले.  किनी तेरा अंत ना पाया हा शीख संगीताच्या तिच्या अल्बमचे उद्घाटन पंजाबचे मुख्यमंत्री श्री प्रकाशसिंग बादल यांनी केले होते आणि भारताचे पंतप्रधान श्री अटल बिहारी वाजपेयी यांनी उपस्थिती लावली होती.

 पुरस्कार आणि नामांकने 
 वर्ष  गाणे  चित्रपट  पुरस्कार  निकाल १९७७  "तू जो मेरे सूर में"  चितचोर फिल्मफेर सर्वोत्तम महिला पार्श्वगायक पुरस्कार  "सून के तेरी पुकार"  फकीरा  १९७९  "अंखियों के झरोखों से"  अंखियों के झरोखों से  १९८०  "मेघा ओ रे मेघा"  सुनयना  १९८१  "तू इस तरह से मेरी झिंदगी में शामिल हैं"  आप तो एसे ना थे 

 संदर्भ 

वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:नेपाळी-भाषेतील भारतीय गायक
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला गायिका
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला गायिका
वर्ग:आंध्र प्रदेशातील चित्रपट संगीतकार
वर्ग:राजस्थानी लोक
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय महिला पार्श्वगायिका
वर्ग:बॉलिवूड पार्श्वगायक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख