इति त्यागी

इति त्यागी या एक भारतीय कल्पक (डिझायनर) आणि सामाजिक उद्योजिका आहेत. २०१५ मध्ये, त्यांनी क्राफ्ट व्हिलेजची स्थापना केली ज्याचा उद्देश हस्तकला बनवणाऱ्या कारागिरांना थेट खरेदीदार आणि ग्राहकांशी जोडणे आहे. त्यागी यांना स्त्री सक्षमीकरणाच्या या कार्याबद्दल २०१८ चा नारी शक्ती पुरस्कार मिळाला.

 प्रारंभिक आयुष्य 
त्यागी यांनी राष्ट्रीय फॅशन तंत्रज्ञान संस्था येथून फॅशन डिझाईन आणि क्लोदिंग टेक्नॉलॉजीचा अभ्यास केला. त्यानंतर त्यांनी लंडनमधील केएलसी स्कूल ऑफ डिझाइन येथून गृहशोभन अर्थात इंटिरियर डिझाइनचा अभ्यास केला.

 कारकिर्द 
त्यागी या धातूकाम, लाकूडकाम, काचचे ओतीव काम आणि भरतकाम या क्षेत्रात पारंगत असून त्यांना शाश्वत विकासातही रस आहे. २०१७ आणि २०१८ मध्ये, तिचे काम सिमेंटच्या वापराभोवती केंद्रित असलेल्या टू क्राफ्ट बेटन लक्झरी कलेक्शनमध्ये प्रदर्शित झाले. यामुळे २०२० मध्ये क्राफ्ट बेटनच्या दिल्ली गॅलरीसाठी वस्तू बनवणाऱ्या उत्पादकांशी भागीदारी झाली. २०१९ मध्ये, तिने लुई क्विंझ शैलीमध्ये सिमेंटपासून बनवलेले टेबल प्रदर्शित केले. तिने नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन आणि एंटरप्रेन्योरशिप डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूटसोबत देखील काम केले आहे.

२०१५ मध्ये त्यागी यांनी पती सोमेश सिंग यांच्यासोबत क्राफ्ट व्हिलेज हा सामाजिक उपक्रम सुरू केला, ज्याचा उद्देश हस्तकला बनवणारे कारागीर आणि ग्राहक यांच्यात थेट संपर्क जोडून, ग्रामीण कारागिरांना शहरी ग्राहकांशी जोडून मदत करणे हा होता. तित्यांनींडिया क्राफ्ट वीक, इंटरनॅशनल क्राफ्ट डे आणि इंटरनॅशनल क्राफ्ट अवॉर्ड्सची स्थापना देखील केली. २०२४ पर्यंत भारतीय हस्तकला उद्योग $६० अब्ज डॉलर्सचा होण्याची अपेक्षा आहे आणि २०१८-२०१९ आर्थिक वर्षात क्राफ्ट व्हिलेजचे उत्पन्न ₹२.६७ कोटी होते. क्राफ्ट व्हिलेजच्या माध्यमातून, त्यागी यांनी बालकट्टी, फिरोजाबाद, कच्छ, मुरादाबाद आणि सहारनपूर येथील हस्तकला कामगारांना प्रशिक्षण दिले.

कोविड-१९ महामारीच्या दरम्यान, त्यागी यांनी आरोग्य व्यावसायिकांसाठी सिमेंट फॅब्रिक वैयक्तिक संरक्षणात्मक उपकरणे (पीपीई) सूट डिझाइन केले जे ५०% नैसर्गिक आणि ५०% कृत्रिम पदार्थांपासून बनवले जातात. सामान्य सूट १००% कृत्रिम असल्याने, विल्हेवाट लावल्यास या सूटचा पर्यावरणावर कमी परिणाम होतो. इंडिया क्राफ्ट वीकची तिसरी आवृत्ती २०२० साठी ऑनलाइन झाली.

२०२१ मध्ये, इंडियन क्राफ्ट वीक पुन्हा एकदा ब्रिटिश कौन्सिल बिल्डिंग आणि नवी दिल्लीतील बिकानेर हाऊस येथे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात सादर झाला. ब्रिटिश कौन्सिलच्या भागीदारी द्वारे हे आयोजन करण्यात आले होते.

 प्राणी हक्क 
त्यागी यांनी पाळीव प्राणी पालक संघटना या गटाची स्थापना केली जी पाळीव प्राणी आणि त्यांच्या मालकांच्या हक्कांना प्रोत्साहन देते. गुरुग्राम आणि नवी दिल्ली येथे राहणाऱ्या कुत्र्यांच्या मालकीणी म्हणून त्यांच्या अनुभवांनी त्यांना प्रेरणा मिळाली. हा गट भटक्या कुत्र्यांची काळजी घेतो, प्राण्यांच्या कल्याणाला प्रोत्साहन देतो आणि निवासी कल्याण संघटनांशी मतभेद असताना मालकांचे प्रतिनिधित्व करतो. 

 पुरस्कार आणि मान्यता 
इवलेसे|इति त्यागी नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना

महिला सक्षमीकरणाच्या त्यांच्या कार्याची दखल घेत, राष्ट्रपती राम नाथ कोविंद यांनी २०१९ मध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी त्यागी यांना नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान केला. यावर त्यांनी प्रतिक्रिया व्यक्त केली की, "मी प्रत्येक महिलेला त्यांच्या कवचातून बाहेर पडण्याचे आणि स्टिरियोटाइप तोडण्याचे आवाहन करते".

 संदर्भ 

वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय डिझायनर
वर्ग:राष्ट्रीय फॅशन तंत्रज्ञान संस्थाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते