ब्रह्मचारिणी

ब्रह्मचारिणी ही हिंदू धर्मात एक देवीचे रूप आहे. ही एक समर्पित विद्यार्थिनी आहे जी तिच्या गुरूंसह इतर विद्यार्थ्यांसह आश्रमात राहते. ती महादेवीच्या नवदुर्गा रूपांपैकी दुसरे रूप आहेManohar Laxman Varadpande (2005), History of Indian Theatre: Classical theatre, Abhinav, , page 54 आणि नवरात्रीच्या दुसऱ्या दिवशी ( नवदुर्गेच्या नऊ दिव्य रात्री) तिची पूजा केली जाते. देवी ब्रह्मचारिणी ही पार्वतीचे एक रूप आहे आणि ती पांढरे कपडे परिधान करून, तिच्या उजव्या हातात जपमाला आणि डाव्या हातात कमंडलू आहे.

ब्रह्मचारिणी हा शब्द दोन संस्कृत मुळांपासून आला आहे. ब्रह्म  म्हणजे "एक स्वयं-अस्तित्वातील आत्मा, परिपूर्ण वास्तव, वैश्विक स्व, वैयक्तिक देव, पवित्र ज्ञान". चारिणी ही चार्याचे स्त्रीलिंगी रूप आहे, ज्याचा अर्थ "व्यस्त असणे, गुंतणे, पुढे जाणे, वर्तन, आचरण, अनुसरण करणे" असा होतो. वैदिक ग्रंथांमध्ये ब्रह्मचारिणी या शब्दाचा अर्थ पवित्र धार्मिक ज्ञानाचा शोध घेणारी स्त्री असा होतो.

तिच्या कथेच्या वेगवेगळ्या आवृत्त्यांनुसार, कन्या पार्वती ही शिवाशी लग्न करण्याचा संकल्प करते. तिचे पालक तिला परावृत्त करण्याचा प्रयत्न करतात, परंतु ती दृढ राहते आणि सुमारे ५,००० वर्षे तपश्चर्या करते.David Kinsley, Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions (), p. 41-46

 प्रार्थना 
ब्रह्मचारिणीचा मंत्र:

ॐ देवी ब्रह्मचारिण्यै नम: 

प्रार्थना:

दधाना करपद्माभ्यामक्षमालाकमण्डलू।

देवी प्रसीदतु मयि ब्रह्मचारिण्यनुत्तमा ॥

या देवी सर्वभूतेषु माँ ब्रह्मचारिणी रूपेण संस्थिता ।

नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः ॥

 संदर्भ 

वर्ग:नवदुर्गा
वर्ग:हिंदू देवी