मध झाला कडू (लोककथा)

गोड बोलणाऱ्याची माती विकली जाते पण वाईट बोलणाऱ्याचे सोनेसुद्धा विकले जात नाही अशा अर्थाची एक म्हण आहे. तसाच आशय अभिव्यक्त करणारी पर्शियामधील ही एक लोककथा.The Mother (2004). Words of Long Ago. COLLECTED WORKS OF THE MOTHER. 02 (2nd ed.). Pondicherry: Sri Aurobindo Ashram. ISBN 81-7058-670-4.

 कथेचा आशय 
पर्शियामध्ये एक आजीबाई मध विकत असत. त्यांची बोलण्यावागण्याची पद्धत खूप प्रसन्न, सुखद होती. त्यांच्या दुकानात ग्राहकांची खूप रिघ लागलेली असे. ही कहाणी सांगणारा कवी असे सांगतो की,त्या आजीबाईंनी विष जरी विकले असते तरी लोकांनी तो मध आहे असे मानून त्यांच्याकडूनच खरेदी केले असते.

एकदा एका मत्सरी माणसाने पाहिले की आजीबाईंना मधाच्या विक्रीतून खूपच फायदा होत आहे. तेव्हा त्यानेही तोच व्यवसाय करायचे ठरविले. म्हणून त्याने एक दुकान थाटले, पण ओळीने मांडलेल्या त्या मधाच्या बरण्यांमागे लोकांना त्याचा आंबूस चेहरा दिसत असे. त्याच्याकडे येणाऱ्यांशी तो दुर्मुखलेपणाने, घुमेपणाने वागत असे. आणि त्यामुळे येणारा प्रत्येकजण त्याचा माल खरेदी न करता तसाच जात असे. ही गोष्ट सांगणारा कवी म्हणतो, “एखादी माशीसुद्धा त्याच्या मधावर बसण्याचे धाडस करीत नसे.” अर्थातच दिवसाअखेरी त्याची कमाई शून्य असे. मधविक्रेत्या त्या स्त्रीच्या हे लक्षात आले आणि ती तिच्या नवऱ्याला म्हणाली, “कडवट चेहऱ्यामुळे मधसुद्धा कडू बनतो.”

मध विकणाऱ्या त्या आजीबाईंची प्रसन्नता, त्यांचा प्रफुल्लितपणा हा त्यांच्या सुस्वभावाचा एक भाग होता. 

 तात्पर्य 
आपण या जगात काही केवळ खरेदी किंवा विक्री करण्यासाठी आलेलो नाही; येथे आपण परस्परांचे मित्र बनून राहिले पाहिजे. त्या आजीबाईंच्या ग्राहकांना वाटत असे की त्या केवळ मध-विक्रेती नाही, त्याहून अधिक काहीतरी त्यांच्यामध्ये आहे. आजीबाई ह्या या जगाच्या प्रसन्न नागरिक होत्या, हेच लोकांना जाणवत असे.

 संदर्भ 

वर्ग:लोककथा
वर्ग:पर्शियन लोककथा