एक्सॉनमोबिल

एक्सॉन मोबिल कॉर्पोरेशन  (एक्सॉनमोबिल किंवा इएम) ही एक अमेरिकन बहुराष्ट्रीय तेल आणि वायू महामंडळ आहे ज्याचे मुख्यालय स्प्रिंग, टेक्सास, ह्युस्टनच्या उपनगरात आहे. जॉन डी. रॉकफेलर यांच्या स्टँडर्ड ऑइलच्या सर्वात मोठ्या थेट उत्तराधिकारी म्हणून स्थापन झालेली ही आधुनिक कंपनी १९९९ मध्ये एक्सॉन आणि मोबिलच्या विलीनीकरणानंतर स्थापन झाली. ती संपूर्ण तेल आणि वायू उद्योगात तसेच प्लास्टिक, सिंथेटिक रबर आणि इतर रासायनिक उत्पादने तयार करणाऱ्या रसायन विभागात उभ्या स्वरूपात एकत्रित आहे. अमेरिकेतील सर्वात मोठी तेल आणि वायू कंपनी म्हणून, एक्सॉनमोबिल ही अमेरिकेतील महसुलाच्या बाबतीत सातवी आणि २०२५ मनुसार जगातील १३वी सर्वात मोठी कंपनी आहे. ही जगातील सर्वात मोठी गुंतवणूकदारांच्या मालकीची तेल कंपनी आहे. कंपनीच्या अंदाजे ५५.५६% शेअर्स संस्थांकडे आहेत, ज्यापैकी २०१९ पर्यंत सर्वात मोठे शेअर्स द व्हॅनगार्ड ग्रुप (८.१५%), ब्लॅकरॉक (६.६१%) आणि स्टेट स्ट्रीट कॉर्पोरेशन (४.८३%) होते.

कंपनीवर मोठ्या प्रमाणात टीका आणि खटले दाखल झाले आहेत, मुख्यतः पर्यावरणीय घटना आणि जीवाश्म इंधन जागतिक तापमानवाढीला महत्त्वपूर्ण योगदान देतात या वैज्ञानिक सहमतीला नकार दिल्याबद्दल. ही कंपनी अनेक तेल गळतींसाठी जबाबदार आहे, त्यापैकी सर्वात मोठी आणि सर्वात उल्लेखनीय म्हणजे १९८९ मध्ये अलास्कामध्ये एक्सॉन वाल्डेझ तेल गळती आणि पर्यावरणीय नुकसानाच्या बाबतीत जगातील सर्वात वाईट तेल गळतींपैकी एक मानली जात होती. कंपनीवर मानवी हक्कांचे उल्लंघन, अमेरिकन परराष्ट्र धोरणावर अतिरेकी प्रभाव आणि विकसनशील देशांवर त्याचा परिणाम अशा आरोपांना सामोरी जाते.

टिप्पणी

 संदर्भ 

वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:इ.स. १९११ मधील निर्मिती