मुद्गल उपनिषद

मुद्गल उपनिषद  हा एक संस्कृत ग्रंथ आहे आणि हिंदू धर्माचा एक प्रमुख उपनिषद आहे.  हे सामन्य उपनिषद म्हणून वर्गीकृत आहे आणि ऋग्वेदाशी जोडले जाते.

मुद्गल उपनिषद हे सुबल उपनिषदासह, ऋग्वेदातील पुरुषसूक्ताची चर्चा करणाऱ्या दोन उपनिषदांपैकी एक आहे. हे उपनिषद नारायण (विष्णु) हे ब्रह्म (सर्वोच्च वास्तव, सर्वोच्च अस्तित्व) आहेत असे प्रतिपादन करते, आणि त्यांनी स्वतःच्या चौथ्या भागापासून विश्वाची निर्मिती केली, नंतर ते स्वतः वैयक्तिक सजीवांमध्ये आत्मा  बनले.

या मजकुरात असे म्हटले आहे की नारायण हा मोक्ष (मुक्ती) आहे, जो आत्मा आणि ब्रह्म यांच्यातील एकतेच्या स्थितीचे प्रतिनिधित्व करतो.Vedic Literature, Volume 1, , Government of Tamil Nadu, Madras, India, pages 521-522 हा मजकुर उल्लेखनीय आहे कारण त्यात पुरुषसूक्ताचे फक्त पहिले नऊ श्लोक आहेत आणि जिवंत प्राणी आणि वर्ण (सामाजिक वर्ग) यांच्या निर्मितीचे वर्णन करणारे शेवटचे सात श्लोक नाहीत जे विद्वानांनी नंतरची भर मानली आहे.  

 संदर्भ 

संदर्भग्रंथ

वर्ग:वैष्णव पंथ
वर्ग:उपनिषदे