चोंढी पाडा

चोंढी पाडा हा पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील आयरे गावातील एक आदिवासी बांधव राहत असलेला पाडा आहे.
भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून विक्रमगड मार्गाने गेल्यावर पुढे अडखडक मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव ११ किमी अंतरावर आहे.येथे अनेक आदिवासी समाजातील बांधव राहत असलेले भाग आहेत त्यापैकी एक चोंढी पाडा आहे.
पाण्याची समस्या
पालघर जिल्ह्यातील बऱ्याच गावात पावसाळ्यापूर्वी पाणी टंचाई निर्माण होते आणि तेथील ग्रामस्थांना पाण्यासाठी वणवण भटकावे लागते. ही उन्हाळ्यात होणारी पाणीटंचाई दूर करण्यासाठी काही सामाजिक संस्था काम करतात आणि त्यांच्या प्रयत्नातून बऱ्याच ठिकाणी ही पाणीटंचाई दूर झालेली आहे. त्यापैकी चोंढी पाडा हा एक भाग आहे.
उपाय योजना
पालघर जिल्हा हा तीन विभागात मोडतो.
किनारी भाग
डोंगरी भाग
सपाट भाग
पालघर जिल्ह्यातील डोंगरी भाग हा दुर्गम आणि आदिवासी बांधव राहणारा भाग आहे. पावसाळ्यात ह्या भागात ३००० मिलीमीटर पर्यंत पाऊस पडतो.हे सर्व पाणी डोंगर उतारावरून वाहत जाऊन समुद्राला मिळत असते. पावसाळ्यात ह्या अति प्रमाणात पडणाऱ्या पाऊसामुळे अश्या भागाचा इतर भागांशी संपर्क तुटतो व तेथील रहिवाश्यांना अनेक अडचणींना तोंड द्यावे लागते. ह्या उलट पावसाळ्याअगोदर तेथील आदिवासी बांधवांना पाण्यासाठी वणवण फिरावे लागते किंवा गाव पाडा सोडून दुसरीकडे जावे लागते.
चोंढी पाडा हे साधारण ६० घरांचे ठिकाण आहे. लोकसंख्या ३००-३५० पर्यंत आहे. त्यांच्या जवळ गाईगुरे वगैरे दोनशे पर्यंत आहेत. हा भाग डोंगर उतारावर वसलेला आहे. एका बाजूला उंच डोंगर तर दुसऱ्या बाजूला पावसाळ्यात वाहणारी नदी किंवा ओढा. पावसाळ्यात हा ओढा दुथडी भरून वाहतो आणि पावसाळा संपला की कोरडा होतो आणि डोंगराचा कातळ भाग दिसायला लागतो. पाणी पावसाळ्यात उपलब्ध होत असल्याने पावसाळी शेती केली जाते आणि पावसाळ्यानंतर येथील लोक मजुरीसाठी आजूबाजूच्या गावात जातात.
येथील आदिवासी बांधवांना पावसाळ्यानंतरही पाणी उपलब्ध करण्यासाठी एका सामाजिक संस्थेने पुढाकार घेऊन गावात असलेल्या एका विहीरीच्या खाली असलेल्या भाताच्या खाचरात एक भूमिगत बंधारा बांधण्यासाठी गावकऱ्यांना तयार केले आणि तेथील ग्रामपंचायत आणि लोकांच्या सहकार्याने आणि ठाण्यातील रोटरी क्लब वेस्ट व इतर संघटना तसेच प्रगती प्रतिष्ठान ह्या संस्थेच्या माध्यमातून ओइकोस वॉटर मँनेजमेंट प्रा. लिमिटेड ह्या कंपनीतर्फे भूमिगत बंधारा बांधला.
हा बंधारा उतारावर पावसाळी ओढ्याच्या बाजूला असलेल्या विहीरीच्या खालच्या बाजूस असलेल्या ठिकाणी आणि भात खाचरांच्या बांधाजवळ बांधला.
ह्या बंधाऱ्याच्या बांधकामामुळे विहिरीत उन्हाळ्यातसुद्धा पाणी साठा राहायला लागला आणि आदिवासी बांधव आता गावात राहून इतर उत्पन्न घेऊ लागले.त्यांच्या गाईगुरांनासुद्धा वर्षभर पाणी आणि चारा उपलब्ध झाल्यामुळे त्यांना गावात राहून आपली उपजिविका करता येऊ लागली.
ह्या पाण्याच्या बंधाऱ्यामुळे पाणी टंचाईवर मात करण्यासाठी तांत्रिक साहाय्य, स्थानानुसार उपाय,आर्थिक मदत, सर्वांचे सहकार्य, स्वयंसेवी संस्था असे सगळे एकत्र आले तर कठीण वाटणारे काम सहज शक्य होते ह्याचे प्रत्यंतर आले.
महाराष्ट्र टाईम्स, वसई विरार पुरवणी, मंगळवार,१ जुलै २०२५

संदर्भ व नोंदी
वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे