अक्षमालिका उपनिषद

अक्षमालिका उपनिषद  किंवा अक्षमालिकोपनिषद हा संस्कृत ग्रंथ आहे आणि हिंदू धर्मातील गौण उपनिषदांपैकी एक आहे. तो ऋग्वेदाशी संबंधित आहे. हा १४ शैव (शिव-संबंधित) उपनिषदांपैकी एक आहे.

उपनिषदात अक्षमाला आणि जपातील तिचे महत्त्व, मंत्राचे ध्यानपूर्वक पुनरावृत्ती यांचे वर्णन केले आहे. या मजकुरात वेगवेगळ्या प्रकारच्या माला, त्यांचे महत्त्व, संबंधित मंत्र आणि प्रतीकात्मकतेचा उल्लेख केला आहे. जपमालाचा आतील धागा परम वास्तव (ब्रह्म - आत्मा) दर्शवितो, त्याच्या उजवीकडे चांदीचा धागा शिवाचे प्रतीक आहे, डावीकडे तांब्याचा धागा विष्णुचे प्रतीक आहे, चेहरा सरस्वती आहे, तळाशी गायत्री आहे, प्रत्येक मणीचे छिद्र ज्ञानाची (ज्ञानाची) आठवण करून देते आणि गाठ प्रकृती  आहे.

आधुनिक काळातील मुक्तिकाच्या १०८ उपनिषदांच्या तेलुगू भाषेतील संकलनात, जे रामाने हनुमानाला सांगितले, ते अनुक्रमांक ६७ वर सूचीबद्ध आहे.

 माहिती 
अक्षमालिक उपनिषदाची रचना प्रजापती आणि गुहा (युद्धदेवता कार्तिकेय) यांच्यातील संवादाच्या स्वरूपात केली आहे. प्रजापती गुहाला अक्षमाला बद्दल विचारतात: त्याचे नियम, प्रकार, रंग, ते बनवण्यासाठी वापरले जाणारे साहित्य, धागे, इत्यादी.

 संदर्भ 

संदर्भग्रंथ

वर्ग:उपनिषदे
वर्ग:शैव पंथ