बडनेरा जंक्शन रेल्वे स्थानक

बडनेरा जंक्शन रेल्वे स्थानक (संकेतांक: BD) हे महाराष्ट्राच्या अमरावती जिल्ह्यातील एक रेल्वे जंक्शन आहे. हे स्थानक अमरावती शहराचे मुख्य रेल्वे प्रवेशद्वार मानले जाते आणि भारतीय रेल्वेच्या मध्य रेल्वे विभागातील भुसावळ विभागाच्या अंतर्गत येते. हे स्थानक मुंबई–नागपूर–हावडा मुख्य मार्गावर असून येथून अमरावतीकडे जाणारा एक स्वतंत्र फाटा फुटतो. "Railways in Amravati District," *Maharashtra State Gazetteers*, 1867/1968.

 इतिहास 
हे स्थानक भारतातील रेल्वेवरील पहिल्या काही स्थानकांपैकी एक आहे. याची बांधणी १८६७ मध्ये ग्रेट इंडियन पेनिन्सुलर रेल्वेने (जीआयपीआर) भुसावळ–नागपूर मार्गाच्या कामाबरोबर केली. "History of Indian Railways (1951)," *Ministry of Railways*, Page 402-412. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला बडनेरा ते यवतमाळ दरम्यानची शकुंतला रेल्वे ही नॅरो गेज रेल्वे सेवा कापूस वाहतुकीसाठी या स्थानकाचा वापर करत असे. "Shakuntala Express: The only private railway in India," *The Indian Express*, 2016.

या स्थानकावरील मार्गाचे विद्युतीकरण १९८९-९१ च्या दरम्यान झाले.

 स्थानक मांडणी आणि सुविधा 
बडनेरा जंक्शनवर एकूण ५ फलाट आहेत. स्थानकाची समुद्रसपाटीपासूनची उंची ३०१ मीटर आहे. "Badnera Junction (BD) Details," *RailDrishti*, 2024.

 फलाट १: नागपूर, हावडा आणि विशाखापट्टणम कडे जाणाऱ्या गाड्यांसाठी.
 फलाट २: मुंबई, पुणे आणि अहमदाबाद कडे जाणाऱ्या गाड्यांसाठी.
 फलाट ३-५: अमरावती आणि नरखेड कडे जाणाऱ्या स्थानिक गाड्यांसाठी.

 पुनर्विकास 
केंद्र सरकारच्या अमृत भारत स्टेशन योजने अंतर्गत बडनेरा स्थानकाच्या आधुनिक पुनर्विकासासाठी सुमारे ३६.३ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर झाला आहे. "महाराष्ट्रातील १३२ रेल्वे स्थानकांचा होणार कायापालट," *NDTV Marathi*, २०२५. या योजनेत नवीन इमारत, उद्वाहक (लिफ्ट), एस्कलेटर आणि आधुनिक प्रतीक्षालयाचा समावेश आहे.

 रेल्वे मार्ग 
बडनेरा हे तीन प्रमुख रेल्वे मार्गांचे संगमस्थान आहे:
 मुंबई-नागपूर-हावडा मुख्य मार्ग:  हा मार्ग भारताच्या पश्चिम आणि पूर्व भागाला जोडणारा सर्वात महत्त्वाचा दुवा आहे.
 बडनेरा-अमरावती मार्ग: मुख्य मार्गावरून अमरावती शहराकडे जाणारा ९ किमीचा मार्ग.
 बडनेरा-नरखेड मार्ग: २०१२ मध्ये पूर्ण झालेला हा मार्ग नवी अमरावती मार्गे उत्तर भारत आणि मध्य प्रदेश कडे जाण्यासाठी सोयीस्कर आहे. "बडनेरा रेल्वे वॅगन दुरुस्ती प्रकल्प," लोकसत्ता, २०२१.

 प्रमुख गाड्या 
बडनेरा येथे थांबणाऱ्या काही प्रमुख गाड्या खालीलप्रमाणे आहेत:

 विदर्भ एक्सप्रेस (मुंबई - गोंदिया)
 आझाद हिंद एक्सप्रेस (पुणे - हावडा)
 गीतांजली एक्सप्रेस (मुंबई - हावडा)
 पुणे - नागपूर वंदे भारत एक्सप्रेस
 सेवाग्राम एक्सप्रेस (नागपूर - मुंबई)
 महाराष्ट्र एक्सप्रेस (कोल्हापूर - गोंदिया)
 अमरावती - जबलपूर सुपरफास्ट एक्सप्रेस

 चित्रदालन 

 हे सुद्धा पहा 
 अमरावती रेल्वे स्थानक
 अकोला जंक्शन रेल्वे स्थानक
 वर्धा जंक्शन रेल्वे स्थानक
 मध्य रेल्वे

 संदर्भ आणि नोंदी 

वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे जंक्शन स्थानके
वर्ग:अमरावती जिल्हा
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
वर्ग:इ.स. १८६७ मधील निर्मिती