२०२६ नागपूर महानगरपालिका निवडणूक

नागपूर महानगरपालिका निवडणूक, २०२६ ही भारतातील महाराष्ट्र राज्याची हिवाळी राजधानी असलेल्या नागपूर महानगरपालिकेच्या सदस्यांची निवडणूक आहे. ही निवडणूक १५ जानेवारी २०२६ रोजी होईल आणि मतमोजणी १६ जानेवारी २०२६ रोजी होईल.  

 पार्श्वभूमी 
ही निवडणूक ९ वर्षांच्या अंतरानंतर होत आहे. मागील निवडणूक २०१७ मध्ये, ३८ प्रभागांमध्ये निवडणुका लढवण्यात आली होती, आणि यावेळी निवडून आलेल्या नागसेवकांची संख्या १५१ होती.  यानंतर इतर मागास वर्गांच्या आरक्षणाबाबतच्या गोंधळामुळे राज्यात महानगरपिलकांच्या निवडणुका घेण्यास विलंब झाला होता. तीन वर्षे शहराचा कारभार निवडून आलेल्या संस्थेशिवाय नोकरशहा चालवत होते. यामुळे शहरातील नागरी सेवांच्या पुरवठ्यात बरेच अडथळे आले आणि लोकांना याचा बराच त्रास झाला.  सर्वोच्च न्यायालयाने महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगाला मुदतवाढ न देता चार आठवड्यांच्या आत अधिसूचना जारी करून ३१ जानेवारी २०२६ पर्यंत प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत. न्यायालयाने जुलै २०२२ पूर्वी अस्तित्वात असलेले ओबीसी आरक्षण पुनर्संचयित करण्याचे आणि ३१ ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत वॉर्डांचे सीमांकन अनिवार्य करण्याचे आदेश दिले आहेत. 

 सीमांकन 

 चार सदस्यीय प्रभाग व्यवस्था 
शहर  प्रत्येकी ४ नगरसेवक असलेल्या ३८ प्रभागांमध्ये विभागले गेले आहे. प्रभाग क्रमांक ३८  मध्ये ३ नगरसेवक असतील. 

 आरक्षणे 
११ नोव्हेंबर २०२५ रोजी झालेल्या आरक्षण सोडतीद्वारे ५०% जागा महिला उमेदवारांसाठी राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत  या निवडणुकीत ७६ महिला उमेदवार आणि ७५ पुरुष उमेदवार निवडणूक लढवतील. भूतकाळात, असे दिसून आले आहे की अनेक विद्यमान नगरसेवकांनी प्रॉक्सीद्वारे सत्ता टिकवून ठेवण्यासाठी त्यांच्या पत्नी, माता किंवा इतर महिला कुटुंब सदस्यांना नव्याने राखीव जागेवर उभे केले होते, अशी टीका झाली आहे. 

 लोकसंख्या आणि प्रभाग 

 लोकसंख्येचा आधारावर प्रभाग : प्रत्येक प्रभागाची रचना अंदाजे ७०,००० रहिवासी संख्या असेल अशी केली आहे. प्रभाग क्रमांक ३८ मध्ये फक्त ५०,००० रहिवासी असतील. 
 नगरसेवकांवर परिणाम : सीमांकनामुळे प्रभाग चार भागात विभागले गेले. कमी लोकसंख्या असलेल्या प्रभाग क्रमांक ३८ मध्ये फक्त ३ प्रतिनिधी असतील. 
 मतदारांची संख्या : सुमारे २४,८३,११२ मतदार नागपालिकेच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र आहेत 

 हे देखील पहा 

 भारतातील २०२६ च्या निवडणुका
 नागपूर महानगरपालिका

 संदर्भ 

वर्ग:महाराष्ट्रातील महानगरपालिका निवडणूका
वर्ग:नागपूर महानगरपालिका