अलेस्सांद्रो दे मेदिची

अलेस्सांद्रो दे मेदिची (२२ जुलै, १५१० – ६ जानेवारी १५३७) हा १५३२ ते १५३७ दरम्यान फिरेंझेचा ड्यूक होता. फिरेंझेच्या ड्युकांपैकी तो पहिला असून त्याला तो इल मोरो (मूर) असे टोपणनाव होते. त्याची आई काही अंशी आफ्रिकी वंशाची होती असा समज होता. मेदिची घराण्यातील तो फिरेंझेवर राज्य करणारा पहिला वंशपरंपरागत ड्युक होता.

 सुरुवातीचे जीवन आणि पालक 
मेदिचीचा जन्म फिरेंझे (फ्लोरेन्स) किंवा रोममध्ये झाला असावा असे मानले जाते. त्याच्या वडिलांबद्दल इतिहासकारांत मतभेद आहेत. अधिकृतपणे तो दुसऱ्या लोरेन्झो दे मेदिचीचा असल्याचे सांगितले जात असले, तरी अनेक आधुनिक इतिहासकार आणि समकालीन संदर्भ असे सुचवतात की तो प्रत्यक्षात जुलिओ दे मेदिची (जो पुढे पोप क्लेमेंट सातवा झाला) याचा अनौरस मुलगा होता.Catherine Fletcher, The Black Prince of Florence: The Spectacular Life and Treacherous World of Alessandro de' Medici (London: Bodley Head, 2016), pp. 16, 280–81. अलेस्सांद्रोच्या आईचे नाव सिमोनेत्ता दा कोल्लेव्हेकियो होते. ही मेदिची कुटुंबासाठी काम करणारी एक दासी होती. अलेस्सांद्रोच्या शारीरिक ठेवणीवरून आणि वर्णनावरून त्याच्यात काही आफ्रिकी गुण असल्याचे दिसते.Rogers, J. A., World's Great Men of Color, Volume 2, p. 31 (Touchstone, 1996), Caroline P. Murphy, Murder of a Medici Princess, p. 9 (Oxford University Press, 2008),  यामुळे त्याला युरोपीय राजघराण्यांतील पहिला कृष्णवर्णीय वंशाचा शासक म्हणून ओळखले जाते.

 सत्ता 
इवलेसे|डावे|जॉर्जियो व्हासारीने १५३४ मध्ये काढलेले अलेस्सांद्रो दे मेदिचीचे व्यक्तिचित्र
१५२७ मध्ये फिरेंझेमध्ये झालेल्या बंडामुळे मेदिची कुटुंबाला शहरातून हाकलून देण्यात आले होते आणि तिथे प्रजासत्ताकाची स्थापना झाली होती. पोप क्लेमेंट सातवा आणि पवित्र रोमन सम्राट चार्ल्स पाचवा यांच्यात झालेल्या तहामुळे मेदिचींनी पुन्हा फिरेंझेवर नियंत्रण मिळवले. १५३० मध्ये फिरेंझेच्या पाडावानंतर अलेस्सांद्रोला सत्तेवर बसवण्यात आले. यावेळी त्याचा चुलतभाऊ इप्पोलितोला डावलले गेल्याने त्यांच्यातील विसंवाद वाढला.

१५३२ मध्ये त्याला ड्यूक ऑफ द फ्लोरेन्टाइन रिपब्लिक ही पदवी देऊन फिरेंझेचा वंशपरंपरागत शासक घोषित करण्यात आले... याने अनेक शतके अस्तित्त्वात असलेले फिरेंझेचे प्रजासत्ताक नामशेष झाले आणि पुढील २०० वर्षे राजेशाही आले.

 शासन आणि धोरणे 
अलेस्सांद्रोचे शासन काळ अत्यंत वादग्रस्त होता. त्याने फिरेंझेची जुनी प्रजासत्ताक व्यवस्था मोडीत काढून हुकूमशाही चालवली. त्याच्या क्रूर वागणुकीमुळे आणि अनिर्बंध सत्तेमुळे फिरेंझेच्या अनेक खानदानी नागरिक आणि त्याच्या स्वतःच्या नातेवाईकांनी अलेस्सांद्रोला विरोध केला. निर्वासित फ्लोरेन्टाइन नागरिकांनी सम्राट चार्ल्स पाचवा याच्याकडे अलेस्सांद्रोच्या तक्रारी केल्या होत्या, परंतु सम्राटाने त्याचा पाठिंबा काढला नाही.

अलेस्सांद्रोने शहराचे रक्षण करण्याासाठी तेथे फोर्तेझ्झा दा बास्सो नावाचा विशाल किल्ला बांधला. याचे अवशेष आजही शहरात आहेत.

 विवाह 
राजकीय संबंध घट्ट करण्यासाठी १५३६ मध्ये अलेस्सांद्रोने सम्राट चार्ल्स पाचव्याची अनौरस कन्या ऑस्ट्रियाची मार्गारेट हिच्याशी लग्न केले. यानंतर एका वर्षातच अलेस्सांद्रोची हत्या झाली.

 हत्या 
६ जानेवारी १५३७ च्या रात्री अलेस्सांद्रोचा चुलत भाऊ लॉरेन्झिनो दे मेदिची याने त्याचा विश्वासघात करून त्याची हत्या केली. लोरेन्झिनोचा फिरेंझेला हुकूमशाहीतून मुक्त करण्यासाठी आणि प्रजासत्ताकाचे पुनरुत्थान करण्यासाठी आपण हे केल्याचे सांगितले. अलेस्सांद्रोच्या मृत्यूनंतर मेदिची घराण्याची मुख्य शाखा संपुष्टात आली पहिला कोसिमो दे मेदिची आणि सत्तेवर आला.

 वारसा आणि ऐतिहासिक महत्त्व 
अलेस्सांद्रो दे मेदिची हा इटलीतील रिनैसाँ काळातील एक गूठ शासक होता. मेदिची घराण्यातील इतर शासकांसारखे कला आणि साहित्याची वाढ करण्यापेक्षा त्याने लष्करी शक्ती आणि राजकीय वर्चस्वावर अधिक भर दिला. त्याच्या कृष्णवर्णीय पूर्वजांबद्दल आजही संशोधकांमध्ये उत्सुकता आहे.

 हे सुद्धा पहा 
 लॉरेन्झो दे मेदिची
 पोप क्लेमेंट सातवा
 मेदिची घराणे
 फिरेंझेचा इतिहास

 संदर्भ 

 एनसायक्लोपीडिया ब्रिटानिका:  Alessandro - Duke of Florence
 द मेदिची आर्काइव्ह प्रॉजेक्ट: Historical records on Alessandro de' Medici
 कृष्णवंशीय पूर्वज: Alessandro de' Medici - The First Black Head of State in the Modern Western World

अलेस्सांद्रो
वर्ग:फिरेंझेचे शासक
वर्ग:इ.स. १५१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५३७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख