अक्कादेवी

अक्कादेवी (कन्नडमध्ये - ಆಕ್ಕದೀವಿ) हिचा काळ १०१०-१०६४ इ.स. होता. ही कर्नाटकातील चालुक्य राजवंशाची राजकन्या होती. सध्याच्या बिदर, बागलकोट आणि विजापूर जिल्ह्यांमध्ये असलेल्या किशुकाडू नावाच्या प्रदेशाची राज्यपाल होती. ती पश्चिम चालुक्य राजवंशातील राजा जयसिंह दुसरा यांची बहीण आणि सोमेश्वर प्रथम यांची काकू होती.

अक्कादेवी ही एक कुशल प्रशासक आणि कुशल सेनापती म्हणून प्रसिद्ध होती.Woman, Her History and Her Struggle for Emancipation, By B. S. Chandrababu, L. Thilagavathi. p.158 तिला गुणदबेदंगी असेही म्हटले जात असे, ज्याचा अर्थ "गुणांचे सौंदर्य" असा होतो.

चालुक्यांचे राज्य दक्षिण भारताच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा होता.  कर्नाटकच्या इतिहासातील हा सुवर्णकाळ मानला जातो. चालुक्यांनी भारतातील दख्खन पठारावर ६०० वर्षांहून अधिक काळ राज्य केले होते. अक्कादेवी ही पश्चिम चालुक्य साम्राज्याच्या भागावर राज्य करत होती. पश्चिम चालुक्य राज्याचा चोलांशी आणि त्यांच्या दूरच्या चुलत भावांशी, वेंगीच्या पूर्व चालुक्यांशी सतत संघर्ष होत होता.

अक्कादेवीच्या कारकिर्दीत, तिने तिच्या प्रांताचा विस्तार केला. अनुदानाद्वारे शिक्षणाला प्रोत्साहन दिले. जैन आणि हिंदू मंदिरांना उदारतेने दान केले होते.Woman, Her History and Her Struggle for Emancipation, By B. S. Chandrababu, L. Thilagavathi. p.158

अक्कादेवी "महान प्रतिष्ठेची आणि परिणामकारक व्यक्ती" असल्याचे म्हटले जात असे. १०२२ च्या एका शिलालेखात तिला युद्धात भैरवी देवी इतकीच धाडसी म्हटले आहे.Woman, Her History and Her Struggle for Emancipation, By B. S. Chandrababu, L. Thilagavathi. p.158 स्थानिक बंडखोरी दडपण्यासाठी तिने गोकागे किंवा गोकाक किल्ल्याला वेढा घातला होता. तिने ब्राह्मणांना अनुदान देऊन शिक्षणाला प्रोत्साहन दिल्याचे म्हटले जाते.

 संदर्भ 

वर्ग:भारतीय राजकन्या
वर्ग:कर्नाटकचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १०६४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १०१० मधील जन्म
वर्ग:११व्या शतकातील राणी
वर्ग:पश्चिम चालुक्य लोक
वर्ग:भारतीय महिला सेनापती
वर्ग:भारतीय महिला योद्धे
वर्ग:बिदर जिल्ह्यातील लोक
वर्ग:११व्या शतकातील युद्धातील महिलांचा सहभाग
वर्ग:११व्या शतकातील भारतीय महिला
वर्ग:११व्या शतकातील भारतीय लोक
वर्ग:आशियातील राज्यकर्ते
वर्ग:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ मधील लेख