आंद्रेज बाबिश

आंद्रेज बाबिश (झेक: [ˈandrɛj ˈbabɪʃ]; जन्म २ सप्टेंबर १९५४) हे एक चेक अब्जाधीश उद्योगपती आणि राजकारणी आहेत ज्यांनी २०१७ ते २०२१ पर्यंत चेक प्रजासत्ताकचे पंतप्रधान म्हणून काम केले. त्यांनी यापूर्वी २०१४ ते २०१७ पर्यंत अर्थमंत्री आणि उपपंतप्रधान म्हणून काम केले होते. बाबिश हे एएनओ या राजकीय पक्षाचे संस्थापक नेते आहेत, हे पद ते २०१२ पासून भूषवत आहेत.

१९९० च्या दशकाच्या सुरुवातीला ब्रातिस्लाव्हा येथे जन्मलेले बाबिश चेक प्रजासत्ताकमध्ये स्थलांतरित झाले. त्यांच्या दीर्घ व्यावसायिक कारकिर्दीत, ते नोव्हेंबर २०२० मध्ये ब्लूमबर्गनुसार सुमारे $४.०४ अब्ज डॉलर्सच्या अंदाजे निव्वळ संपत्तीसह चेक प्रजासत्ताकातील सर्वात श्रीमंत व्यक्तींपैकी एक बनले.  फेब्रुवारी २०२४ मध्ये, फोर्ब्सनुसार त्यांची निव्वळ संपत्ती अंदाजे $३.५ अब्ज डॉलर्स इतकी होती. [४] बाबिशने देशातील सर्वात मोठ्या होल्डिंग कंपन्यांपैकी एक असलेल्या अ‍ॅग्रोफर्टचे संस्थापक आणि मालक म्हणून त्यांच्या संपत्तीचा बहुतांश भाग कमावला.

२०१७ च्या चेक विधानसभेच्या निवडणुकीत एएनओने सर्वाधिक मते मिळवल्यानंतर, ६ डिसेंबर २०१७ रोजी, बाबिश यांना अधिकृतपणे चेकियाचे पंतप्रधान म्हणून नियुक्त करण्यात आले. त्यांनी पदभार स्वीकारला तेव्हा, ते इतरांबरोबरच, चेक प्रजासत्ताकचे पंतप्रधान बनलेले सर्वात वयस्कर आणि श्रीमंत व्यक्ती होते, तसेच सिविक डेमोक्रॅटिक पार्टी किंवा सोशल डेमोक्रॅटिक पार्टी व्यतिरिक्त इतर पक्षाचे पहिले पंतप्रधान होते. याव्यतिरिक्त, बाबिश हे चेक प्रजासत्ताकाबाहेर जन्मलेले पहिले पंतप्रधान होते, दुहेरी नागरिकत्व असलेले पहिले आणि ज्यांची मातृभाषा चेक नाही असे पहिले पंतप्रधान होते.

बाबिश यांच्या पंतप्रधानपदाच्या काळात त्यांचे राजकीय सहयोगी राष्ट्राध्यक्ष मिलोस झेमन, चेक सोशल डेमोक्रॅटिक पार्टी आणि कम्युनिस्ट पार्टी होते. त्यांच्या प्रशासनाने निवृत्तीचे वय वाढवले ​​आणि पेन्शन कमी केले, तर बाल कर क्रेडिट आणि वरिष्ठ राजकारण्यांचे पगार वाढवले. त्यांच्या कार्यकाळातील प्रमुख राजकीय घटनांमध्ये २०१४ च्या व्रबेटिस स्फोटांमध्ये रशियन सहभाग उघड झाल्यानंतर ८० हून अधिक रशियन राजनयिक आणि निवासी हेरांची हकालपट्टी, आणि चेक प्रजासत्ताकमध्ये सुमारे ३५,००० लोकांचा बळी घेणारी कोविड-१९ साथीची घटना यांचा समावेश आहे, ज्यामुळे सरकारच्या प्रतिसादावर टीका झाली.

त्यांच्या पदावरील काळात हितसंबंधांच्या संघर्षाचे आरोप आणि EU अनुदान घोटाळ्याच्या आरोपांमुळे युरोपियन कमिशनसोबत कायदेशीर वाद निर्माण झाले. २०२१ च्या निवडणुकीनंतर १७ डिसेंबर २०२१ रोजी पेट्र फियाला यांनी बाबिश यांना पंतप्रधानपदी नियुक्त केले. २०२३ च्या चेक अध्यक्षीय निवडणुकीत बाबिश उमेदवार होते आणि दुसऱ्या फेरीत पेट्र पावेल यांच्याकडून त्यांचा पराभव झाला. २०२५ च्या ऑक्टोबरच्या निवडणुकीत त्यांनी पंतप्रधानपदाचे उमेदवार म्हणून त्यांच्या ANO चळवळीचे नेतृत्व केले, ज्यामध्ये पक्ष ३४.५% मतांसह प्रथम क्रमांकावर होता.

त्यांच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या एका अनामिक कंपनीला युरोपियन प्रादेशिक विकास निधीतून बेकायदेशीरपणे €2 दशलक्ष अनुदान मिळाल्याच्या आरोपांनंतर, बाबिश यांची २०१५ ते २०१७ पर्यंत चेक पोलिस आणि युरोपियन अँटी-फ्रॉड ऑफिस (OLAF) या दोघांनी चौकशी केली. त्यांची संसदीय प्रतिकारशक्ती काढून घेण्यात आली आणि ९ ऑक्टोबर २०१७ रोजी औपचारिकपणे त्यांच्यावर आरोप ठेवण्यात आले. जानेवारी २०२३ मध्ये त्यांना आरोपांमधून निर्दोष मुक्त करण्यात आले, परंतु निकाल रद्द करण्यात आला आणि नोव्हेंबर २०२३ मध्ये त्यांना रिमांड देण्यात आला. बाबिश यांना अनेक मुद्द्यांवरून सतत टीका होत आहे, ज्यात हितसंबंधांचे कथित संघर्ष, एसटीबीमधील त्यांची भूतकाळातील भूमिका आणि राजकीय विरोधकांना धमकावण्याचे आरोप यांचा समावेश आहे. बाबिश हे चेक प्रजासत्ताकातील सर्वात लोकप्रिय आणि फूट पाडणारे राजकारणी आहेत.

 सुरुवातीचे जीवन आणि कारकीर्द 
आंद्रेज बाबिश यांचा जन्म २ सप्टेंबर १९५४ रोजी ब्रातिस्लावा, चेकोस्लोवाकिया (आता स्लोवाकिया) येथे स्लोवाक वडील ह्लोहोवेक येथील आणि कार्पेथियन जर्मन आई यासिनिया, आता झकारपट्टिया ओब्लास्ट, युक्रेन येथील त्यांच्या पोटी झाला. त्यांचे वडील, एक राजनयिक आणि कम्युनिस्ट पक्ष ऑफ चेकोस्लोवाकिया (KSČ) चे सदस्य होते, त्यांनी जिनेव्हा येथे जनरल अ‍ॅग्रीमेंट ऑन टॅरिफ्स अँड ट्रेड (GATT) च्या वाटाघाटी दरम्यान आणि संयुक्त राष्ट्रांमध्ये सल्लागार म्हणून चेकोस्लोवाकियाचे प्रतिनिधित्व केले. त्यांच्या आईच्या बाजूने, ते एर्विन आणि व्हिएरा शेबनर यांचे पुतणे आहेत.

बाबिश यांनी त्यांच्या बालपणाचा काही काळ परदेशात घालवला आणि त्यांचे शिक्षण पॅरिस आणि जिनिव्हा येथे झाले.[18] त्यांनी ब्रातिस्लावा येथील व्यायामशाळा आणि अर्थशास्त्र विद्यापीठात शिक्षण सुरू ठेवले, जिथे त्यांनी आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचा अभ्यास केला. १९७८ मध्ये, पदवी प्राप्त केल्यानंतर, ते स्लोव्हाक राज्य-नियंत्रित आंतरराष्ट्रीय व्यापार कंपनी चेमापोल ब्रातिस्लावामध्ये सामील झाले, जी नंतर पेट्रिमेक्स बनली. १९८५ मध्ये, त्यांना मोरोक्कोमध्ये संघटनेचे प्रतिनिधी म्हणून नियुक्त करण्यात आले. ते १९८० मध्ये चेकोस्लोव्हाकियाच्या कम्युनिस्ट पक्षात सामील झाले. १९८० च्या दशकात, ते चेकोस्लोव्हाक गुप्त राज्य सुरक्षा सेवा, एसटीबीचे एजंट होते. बाबिश जाणूनबुजून एसटीबीचे एजंट असल्याचा इन्कार करतात, परंतु स्लोव्हाक नॅशनल मेमरी इन्स्टिट्यूटविरुद्धचे त्यांचे कायदेशीर आव्हान अयशस्वी ठरले.असा आरोप आहे की ते सोव्हिएत केजीबीच्या संपर्कात देखील होते.

 व्यावसायिक कारकीर्द 
मखमली क्रांतीनंतर, १९९१ मध्ये बाबिश मोरोक्कोहून चेकोस्लोवाकियाला परतले आणि चेकोस्लोवाकियाचे विघटन झाल्यानंतर ते चेक प्रजासत्ताकमध्ये स्थायिक झाले.

जानेवारी १९९३ मध्ये, बाबिश चेक प्रजासत्ताकमध्ये कार्यरत असलेल्या नव्याने स्थापित झालेल्या पेट्रिमेक्स उपकंपनी अ‍ॅग्रोफर्टचे व्यवस्थापकीय संचालक बनले. पेट्रिमेक्समध्ये संचालक असताना त्यांनी अ‍ॅग्रोफर्टची स्थापना करण्याचा सल्ला दिला होता, त्या काळात स्वित्झर्लंडमधील बार येथील अज्ञात मालकीची कंपनी ओएफआयने अ‍ॅग्रोफर्टचे पुनर्भांडवलीकरण केले होते, ज्याने अ‍ॅग्रोफर्टचे पेट्रिमेक्सकडून नियंत्रण घेतले होते. नंतर पेट्रिमेक्सने बाबिशला काढून टाकले आणि अ‍ॅग्रोफर्टमधील फर्मचा हिस्सा कमी करण्यास परवानगी दिल्याबद्दल त्यांच्यावर खटला भरला, परंतु अयशस्वी झाला.  त्यानंतर लवकरच, बाबिश अ‍ॅग्रोफर्टचे १००% मालक म्हणून उदयास आले. २०१६ च्या सुरुवातीपर्यंत बाबिशने पेट्रीमेक्सकडून अ‍ॅग्रोफर्ट ताब्यात घेण्यासाठी सुरुवातीच्या निधीचा स्रोत अद्याप उघड नव्हता,  जरी बाबिशने म्हटले आहे की हे पैसे त्याच्या स्विस माजी शाळेतील मित्रांकडून आले होते.

बाबिशने हळूहळू अ‍ॅग्रोफर्टला देशातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांपैकी एक बनवले,  सुरुवात घाऊक आणि व्यापारी कंपनी म्हणून केली, परंतु नंतर विविध कृषी, अन्न प्रक्रिया आणि रासायनिक कंपन्या ताब्यात घेतल्या. २०११ मध्ये अ‍ॅग्रोफर्ट होल्डिंगमध्ये २३० हून अधिक कंपन्या होत्या, प्रामुख्याने चेक प्रजासत्ताक, स्लोवाकिया आणि जर्मनीमध्ये. महसूलाच्या बाबतीत ही चेक प्रजासत्ताकमधील चौथी सर्वात मोठी कंपनी आहे, ज्याची एकूण कमाई ११७ अब्ज चिनी कोरोने आहे. पत्रकार टोमास पेर्गलर यांनी लिहिलेल्या पुस्तकात अ‍ॅग्रोफर्टचा इतिहास चेक पेट्रोकेमिकल्स उद्योगावरील त्याच्या नियंत्रणाशी जवळून जोडलेला आहे. पुस्तकाच्या एका समीक्षकाने म्हटले आहे की "हे पुस्तक "चेक लोकांना भ्रष्ट, क्लायंटिस्ट देशात राहण्याची आणि (विरोधाभासीपणे) एएनओ चळवळीला मतदान करण्याची खात्री पटवून देण्याच्या बऱ्याच गोष्टींचा आढावा घेते." राजकारणात प्रवेश केल्यानंतर, बाबिश यांनी सीईओ पदाचा राजीनामा दिला, तरीही फेब्रुवारी २०१७ पर्यंत ते एकमेव मालक राहिले, जेव्हा त्यांना कायदेशीररित्या त्यांच्या कंपन्या अर्थमंत्री म्हणून राहण्यासाठी ट्रस्टमध्ये ठेवण्यास बांधील होते.

बाबिशच्या व्यवसायिक क्रियाकलाप सुरुवातीला प्रामुख्याने शेतीवर केंद्रित असताना, नंतर त्यांनी मीडिया कंपन्यांचे मोठे साम्राज्य मिळवले. २०१३ मध्ये, अ‍ॅग्रोफर्टने MAFRA ही कंपनी विकत घेतली, जी दोन सर्वात मोठ्या चेक वृत्तपत्रांचे प्रकाशक होते, लिडोव्हे नोव्हिनी आणि म्लाडा फ्रोंटा DNES, आणि ओचको टेलिव्हिजन कंपनीचे संचालक. अ‍ॅग्रोफर्टकडे रेडिओ इम्पल्स देखील आहेत, जे चेक प्रजासत्ताकातील सर्वाधिक ऐकले जाणारे रेडिओ स्टेशन आहे (२०१४ च्या अखेरीस). या अधिग्रहणांमुळे टीकाकारांनी बाबिशच्या राजकीय हेतूंवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे,  कारण ते खूप जास्त शक्ती जमा करत होते आणि त्यांच्या नियंत्रणाखालील माध्यमे त्यांच्याबद्दल सहानुभूतीपूर्ण कव्हरेज प्रकाशित करत होती.

 सुरुवातीची राजकीय कारकीर्द 
फेब्रुवारी २०१५ मध्ये ऑस्ट्रियन परराष्ट्र मंत्री सेबास्टियन कुर्झ यांच्यासोबत बाबिश यांनी

२०११ मध्ये, बाबिश यांनी "देशाच्या राजकीय व्यवस्थेतील भ्रष्टाचार आणि इतर आजारांशी लढण्यासाठी" त्यांचा पक्ष, एएनओ ची स्थापना केली. पक्षाने ऑक्टोबर २०१३ मध्ये कायदेमंडळाच्या निवडणुका लढवल्या आणि चेंबर ऑफ डेप्युटीजमध्ये ४७ जागा (२०० पैकी) मिळवून दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास आला. अमेरिकन राजकीय सल्लागार कंपनी, पेन शोएन बर्लँडला पक्षाच्या यशस्वी निकालाचे श्रेय देण्यात आले. 

जून २०१५ मध्ये युरोपा-फोरम वाचाऊ

सोशल डेमोक्रॅट्स, एएनओ आणि ख्रिश्चन डेमोक्रॅट्स यांच्याकडून स्थापन झालेल्या त्यानंतरच्या युती सरकारमध्ये, बाबिश यांनी अर्थमंत्री म्हणून काम पाहिले.  या भूमिकेत असताना, बाबिश यांनी इलेक्ट्रॉनिक विक्री नोंदणी, ईईटी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या, मूल्यवर्धित कराचे उलट शुल्क आकारणे आणि कंपन्यांसाठी व्हॅट नियंत्रण विधान यासारख्या वादग्रस्त धोरणे सादर केली. त्यांच्या टीकाकारांनी असा दावा केला की ते लघु आणि मध्यम आकाराच्या उद्योगांवर आणि एकल मालकी हक्कांवरील नियम कडक करत होते, तर मोठ्या कंपन्यांकडे दुर्लक्ष करत होते, त्यांच्या स्वतःच्या अ‍ॅग्रोफर्ट होल्डिंगच्या फायद्यासाठी.  या काळात त्यांनी अनेक वेळा सांगितले की जर एएनओ सरकारचे नेतृत्व करत असेल तर ते पुढचे पंतप्रधान होऊ इच्छितात.

मे २०१५ मध्ये, जैवइंधनांवर (अ‍ॅग्रोफर्ट पोर्टफोलिओमधील कंपन्यांद्वारे नियंत्रित इंधन बाजाराचा एक भाग) कमी कर आकारणी वाढवण्याच्या सरकारने घेतलेल्या निर्णयानंतर, विरोधकांनी मंत्रिमंडळाविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव मांडला. २६ मे २०१५ रोजी चेंबर ऑफ डेप्युटीजशी बोलताना, बाबिश म्हणाले की "भ्रष्ट विरोधामुळे" (ओडीएसचा संदर्भ देत) त्यांना "निर्माण" करणाऱ्या "भ्रष्ट विरोधामुळे" राजकारणात प्रवेश करण्यास भाग पाडले गेले. नोव्हेंबर २०१६ मध्ये, बाबिश यांनी सीईएफसी चायना एनर्जी, चेक सोशल डेमोक्रॅटिक पार्टी आणि चेक पंतप्रधान बोहुस्लाव सोबोत्का यांच्यातील कथित संबंधांवर टीका केली,  असे म्हटले की सीईएफसीचे खाजगी चेक कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित केल्याने "चेक प्रजासत्ताकाला कोणतेही उत्पन्न मिळत नाही."

 युरोपियन स्थलांतरित संकट 
सप्टेंबर २०१५ मध्ये, उपपंतप्रधान बाबिश यांनी भूमध्य समुद्रातील मानवी तस्करीविरुद्ध नाटोच्या हस्तक्षेपाचे आवाहन केले. नाटोचे सरचिटणीस जेन्स स्टोल्टनबर्ग यांच्याशी स्थलांतरित संकटावर चर्चा केल्यानंतर, बाबिश म्हणाले की, "नाटोला निर्वासितांमध्ये रस नाही, जरी तुर्की हा नाटो सदस्य असूनही, युरोपमध्ये त्यांचे प्रवेशद्वार आहे आणि तस्कर तुर्कीच्या भूभागावर काम करतात." 

बाबिश यांनी युरोपियन युनियनचा निर्वासित कोटा नाकारला, असे म्हटले: "मी [चेक प्रजासत्ताकसाठी] निर्वासित कोटा स्वीकारणार नाही. ... आपण आपल्या देशातील नागरिकांच्या गरजा आणि भीतींकडे लक्ष दिले पाहिजे. आपण चेक नागरिकांच्या सुरक्षेची हमी दिली पाहिजे. जरी आपल्याला निर्बंधांनी शिक्षा झाली तरी." २०१६ च्या बर्लिन ट्रक हल्ल्यानंतर, त्यांनी म्हटले की "दुर्दैवाने... [अँजेला मर्केल यांचे "खुले दार" स्थलांतर] धोरण या भयानक कृत्यासाठी जबाबदार आहे. तिनेच स्थलांतरितांना अनियंत्रित लाटांमध्ये, कागदपत्रांशिवाय, म्हणून ते खरोखर कोण आहेत हे न जाणता जर्मनी आणि संपूर्ण युरोपमध्ये प्रवेश दिला." 
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे पंतप्रधान
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:Articles with hAudio microformats