आत्माराम तुकाराम भिडे

आत्माराम तुकाराम भिडे हा भारतीय हिंदी भाषेतील विनोदी दूरचित्रवाणी मालिकेत तारक मेहता का उल्टा चष्मा मधील काल्पनिक पात्र आहे. मंदार चांदवडकर यांनी साकारलेला भिडे हा गोकुळधाम सोसायटीचा निवडून आलेला सचिव असून गणिताचा शिक्षक म्हणून कार्यरत आहे. नियमांचे काटेकोर पालन, काटकसर आणि विनोदी स्वरूपाची कठोर नैतिकता ही त्याची वैशिष्ट्ये असून त्यामुळे तो भारतीय लोकप्रिय संस्कृतीत एक ओळखण्याजोगा आणि चर्चेचा विषय ठरला आहे.

 पात्रनिर्मिती 
भिडेचे पात्र असित कुमार मोदी यांनी मूळ कलाकारांच्या समूहाचा भाग म्हणून निर्माण केले. ही मालिका २८ जुलै २००८ (श्रावण २००८, विक्रम संवत २०६५) रोजी सुरू झाली. गोोकुळधाम सोसायटीचा सचिव म्हणून भिडे हा नियमपालन करणाऱ्या आदर्श प्रशासकाचे प्रतीक आहे. गणित शिक्षक म्हणून त्याचा काटेकोर आणि पद्धतशीर स्वभाव अधिक ठळक होतो. नियम व शिस्त यांवरील त्याची आग्रही वृत्ती मालिकेतील विनोदी संघर्षांना कारणीभूत ठरते.

 व्यक्तिमत्त्व आणि वैशिष्ट्ये 
भिडेची ओळख ही त्याच्या दोन भूमिकांभोवती फिरते—गणित शिक्षक आणि गोोकुळधाम सोसायटीचा निवडून आलेला सचिव. काटकसर, नियमांची अंमलबजावणी आणि सोसायटीच्या उपनियमांबद्दलची त्याची निष्ठा ही विनोदाची मुख्य कारणे ठरतात. या गुणांमुळे त्याचा इतर रहिवाशांशी, विशेषतः जेठालाल चंपकलाल गडा यांच्याशी, वारंवार संघर्ष होतो आणि त्यामुळे मालिकेत पुनःपुन्हा विनोदी प्रसंग घडतात.

भिडेचे एक ठळक वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचा प्रसिद्ध वाक्प्रचार—“एकमेव सचिव”—ज्याद्वारे तो सोसायटीत आपले अधिकार अधोरेखित करतो. हे वाक्य मंदार चंदवडकर यांनी केलेल्या तत्काळ स्फूर्तीदायक संवादातून आले असून नंतर ते नियमित पटकथेत समाविष्ट झाले. भिडेच्या जीवनातील आणखी एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे त्याची स्कूटर “साखरराम”, जी अनेक कथानकांचा केंद्रबिंदू ठरते आणि प्रेक्षकांमध्ये लोकप्रिय आहे.

 सादरीकरण 
हे पात्र मंदार चांदवडकर यांनी साकारले आहे. दुबईतील यांत्रिक अभियांत्रिकी क्षेत्रातून त्यांनी भारतीय दूरचित्रवाणी अभिनयाकडे मोठा करिअर बदल केला. अभिनेत्री सोनालिका जोशी (माधवी भिडे) यांच्या शिफारशीमुळे त्यांची निवड झाली, ज्यातून मालिकेतील कलाकार निवडीची सहकार्यशील पद्धत दिसून येते.

मंदार चंदवडकर यांनी आपल्या सहकलाकार दिलीप जोशी (जेठालाल) यांच्याबद्दल विशेष आदर व्यक्त केला आहे. “एकमेव सचिव” हे त्यांचे संवाद वाक्य सांस्कृतिक स्तरावर लोकप्रिय होणे हे दाखवते की नैसर्गिक क्षण कसे एखाद्या पात्राचे परिभाषित वैशिष्ट्य बनू शकतात.

 सांस्कृतिक प्रभाव आणि प्रतिसाद 
मंदार चांदवडकर यांनी साकारलेला भिडे इतका लोकप्रिय ठरला की त्याचा परिणाम म्हणून त्यांना अभिनय क्षेत्रात टाईपकास्टिंगची अडचण भेडसावली. त्यांनी सार्वजनिकरीत्या मान्य केले आहे की त्यांचा मुख्य व्यावसायिक संघर्ष म्हणजे स्वतःची खरी ओळख ही काल्पनिक पात्रापासून वेगळी दाखवणे.

भिडेचे पात्र दूरचित्रवाणी पडद्यापलीकडेही प्रसिद्ध झाले आहे. चाहत्यांनी आणि सेवा पुरवठादारांनी अनेकदा मंदार चांदवडकर यांना प्रत्यक्ष आयुष्यात भिडे म्हणून संबोधले आहे. इतकेच नव्हे तर काही वेळा वीजबिलं आणि अधिकृत कागदपत्रेही “आत्माराम तुकाराम भिडे” या नावाने आली आहेत, ज्यातून या पात्राची दैनंदिन जीवनातील ओळख दिसून येते. ही जोडणी त्यांच्या कुटुंबापर्यंत पोहोचली असून, चाहते त्यांच्या खऱ्या आयुष्यातील पत्नीला देखील पडद्यावरील माधवी भिडेसारखे वागावे अशी अपेक्षा करतात, विशेषतः लोणचं, पापड यांसारख्या पारंपरिक कामांबाबत.

भिडेच्या सांस्कृतिक महत्त्वाचे आणखी एक उदाहरण म्हणजे त्याची स्कूटर “साखरराम”. सोशल मीडियावर आणि सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये या स्कूटरबद्दल वारंवार उल्लेख होतो. मालिकेतील कथानकांमध्ये जेव्हा साखरराम हरवतो, तेव्हा त्याला मनोरंजन वृत्तपत्रांमध्येही स्थान मिळते, ज्यातून भिडेचे पात्र मालिकेपलीकडेही बातमीदार ठरते.

भिडेचे पात्र तारक मेहता का उल्टा चश्मा या अधिकृत मोबाईल खेळातही समाविष्ट करण्यात आले आहे, ज्यामुळे चाहते दूरचित्रवाणीपलीकडेही त्याच्याशी संवाद साधू शकतात. मनोरंजन समीक्षक आणि दूरचित्रवाणी समीक्षक भिडेला मालिकेतील सर्वाधिक लक्षात राहणाऱ्या पात्रांपैकी एक मानतात. त्याच्या खास हालचाली, लक्षवेधी वाक्प्रचार आणि सातत्यपूर्ण सादरीकरणामुळे भिडे दीर्घकाळ मालिकेत ठळकपणे उभा राहिला आहे.

 संदर्भ 

वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती