कोटा श्रीनिवास राव

कोटा श्रीनिवास राव (१० जुलै, १९४२ - १३ जुलै, २०२५) हे एक भारतीय अभिनेता आणि राजकारणी होते. त्यांनी प्रामुख्याने तेलुगू चित्रपट आणि तेलुगू रंगभूमीवर मोठ्याप्रमाणावर काम केले होते. याच सोबत त्यांनी तमिळ, हिंदी, कन्नड आणि मल्याळम भाषेतील काही चित्रपटांमध्येही काम केले. कोटा श्रीनिवास राव यांचे वयाच्या ८३ व्या वर्षी हैदराबाद येथील फिल्मनगर येथील त्यांच्या निवासस्थानी निधन झाले.

एक राजकिय नेता म्हणून, राव यांनी १९९९ ते २००४ पर्यंत आंध्र प्रदेशातील विजयवाडा पूर्वेचे आमदार म्हणून काम पाहिले होते. १९७८ मध्ये प्रणाम खरीदू या तेलगू चित्रपटातून त्यांनी आपल्या अभिनयाच्या कारकिर्दीस सुरुवात केली. त्यांनी ७५० हून अधिक वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपटांमध्ये काम केले. राव  यांना खलनायक, पात्र अभिनेता आणि सहाय्यक अभिनेता अशा विविध श्रेणींमध्ये नऊ राज्य नंदी पुरस्कार प्राप्त झाले आहेत. २०१२ मध्ये, कृष्णम वंदे जगद्गुरुममधील त्यांच्या कामासाठी त्यांना SIIMA पुरस्कार मिळाला. २०१५ मध्ये, त्यांना भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानाबद्दल भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मश्री प्रदान करण्यात आला. राव यांचा शेवटचा चित्रपट आर. चंद्रू दिग्दर्शित 'कबजा' (२०२३) हा होता. चित्रपटात उपेंद्र, शिवा राजकुमार, सुदीप आणि श्रिया सरन यांच्यासह इतर कलाकारांचा समावेश होता.

सन ऑफ सत्यमूर्ती (२०१५), अत्तारिंटिकी दरेडी (२०१३), रक्त चरित्र (२०१०), लीडर (२०१०), रेडी (२००८), पेल्लैना कोथलो (२००६), सरकार (२००६), चॅलमार (२००६), अथाडू (२००५), आ नलुगुरु (२००४), मल्लीस्वरी (२००४), इडियट (२००२), प्रध्वी नारायण (२००२), चिन्ना (२०००), गणेश (१९९८), अनगनगा ओका रोजू (१९९७), लिटिल सोल्जर (१९९६), लिटल सोल्जर (१९९६), तेरपू (१९९४), गोविंदा गोविंदा (१९९३), गायम (१९९३), मनी (१९९३), सथ्रुवू (१९९०), शिव (१९८९), अहा ना पेलांता (१९८७), प्रतिघतन (१९८५), आणि रेपती पौरुलु (१९८६). यांसारख्या चित्रपटांमधील वैविध्यपूर्ण भूमिकांसाठी त्यांना समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली. २००३ मध्ये, त्याने तमिळ चित्रपट सामी मधून एका विनम्र खलनायकाच्या भूमिकेत तमिळ चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले.

 सुरुवातीचे जीवन 
कोटा श्रीनिवास राव यांचा जन्म १० जुलै १९४२ रोजी सध्याच्या आंध्र प्रदेशातील कांकीपाडू गावात झाला. त्यांचे वडील सीता रामा अंजनेयुलू हे डॉक्टर होते. श्रीनिवास राव यांनी देखील सुरुवातीला डॉक्टर होण्याचे ठरवले होते पण अभिनयाच्या प्रेमामुळे त्यांचे हे ध्येय बाजूला पडले. कॉलेजमध्ये असताना त्यांनी नाटकांमधून रंगभूमीवर आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. त्यांच्याकडे विज्ञान शाखेची पदवी होती आणि चित्रपटसृष्टीत येण्यापूर्वी ते स्टेट बँकेत कर्मचारी म्हणून काम करत होते.

श्रीनिवास राव यांचे धाकटे भाऊ कोटा शंकर राव हे देखील एक अभिनेता आहेत. ते एका राष्ट्रीयकृत बँकेत काम करतात. याशिवाय ते प्रामुख्याने टीव्ही सोप ऑपेरामध्ये देखील काम करत असतात. 

राव यांच्या पत्नीचे नाव रुक्मिणी असून, या जोडप्याला तीन मुले (२ मुली आणि एक मुलगा) झाली. त्यांचा मुलगा कोटा वेंकट अंजनेय प्रसाद यांचे २० जून २०१० रोजी हैदराबाद येथे एका रस्ते अपघातात निधन झाले.  राव यांनी जेडी चक्रवर्ती यांच्या सिद्धम या चित्रपटात आणि गायम 2 (2010) मध्ये चक्रवर्ती यांच्या वडिलांसोबत काम केले. त्याच्या अभिनयाचे समीक्षकांनी कौतुक केले.

 पुरस्कार 
इवलेसे|250x250अंश| २०१५ मध्ये राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी कोटा श्रीनिवास राव यांना पद्मश्री पुरस्कार प्रदान करताना.

 नागरी सन्मान

 पद्मश्री (२०१५) 

 नंदी पुरस्कार 

 स्पेशल ज्युरी अवॉर्ड - प्रतिघतन (1985)
 सर्वोत्कृष्ट खलनायक - गयाम (1993)
 सर्वोत्कृष्ट खलनायक - तेरपू (1994)
 सर्वोत्कृष्ट पात्र अभिनेता - लिटिल सोल्जर्स (१९९६)
 सर्वोत्कृष्ट खलनायक - गणेश (१९९८)
 सर्वोत्कृष्ट खलनायक - चिन्ना (2001)
 सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता - प्रध्वी नारायण (2002)
 सर्वोत्कृष्ट पात्र अभिनेता - आ नलुगुरु (2004)
 सर्वोत्कृष्ट पात्र अभिनेता - पेलैना कोथलो (2006)

 SIIMA पुरस्कार

 दक्षिण भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार – सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता – कृष्णम वंदे जगद्गुरुम'' (२०१२)

 इतर सन्मान

 अल्लू रामलिंगय्या पुरस्कारम 

 मृत्यू 
श्रीनिवास राव यांचे १३ जुलै २०२५ रोजी पहाटे हैदराबाद येथील ज्युबिली हिल्स येथील त्यांच्या निवासस्थानी निधन झाले.  त्यांच्या निधनाने तेलुगू चित्रपटसृष्टीतील एका युगाचा अंत झाला, जिथे त्यांनी चार दशकांहून अधिक काळ प्रभावशाली भूमिका बजावली.

 संदर्भ 

वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी