कुष्मांडा

कुष्मांडा ही एक हिंदू देवी आहे, जिला तिच्या दिव्य हास्याने जग निर्माण करण्याचे श्रेय दिले जाते. कलिकुल / शाक्त परंपरेचे अनुयायी तिला महादेवीच्या नवदुर्गा रूपांमध्ये चौथे रूप मानतात. तिचे नाव तिच्या मुख्य भूमिकेचे संकेत देते: "कु" म्हणजे "थोडेसे", "उष्मा" म्हणजे "उब" किंवा "ऊर्जा" आणि "अंड" म्हणजे "अंड्याच्या आकाराचे विश्व".

नवरात्रोत्सवाच्या चौथ्या दिवशी कुष्मांडाची पूजा केली जाते आणि ती आरोग्य सुधारते आणि संपत्ती आणि शक्ती देते असे मानले जाते. देवी कुष्मांडाचे आठ हात आहेत आणि म्हणूनच तिला अष्टभुजा देवी असेही म्हणतात. त्यापैकी सहा हातात चक्र, गदा, कमळ, धनुष्य-बाण, तलवार आणि जपमाळ आहे आणि इतर दोन हातात मध आणि पाण्याचा भांडे आहे. सिद्धी आणि निधी देण्याची सर्व शक्ती तिच्या जपमाळेत असते असे मानले जाते.

असे म्हटले जाते की तिने संपूर्ण विश्वाची निर्मिती तिच्या स्मितहास्याने केली. तिला पांढऱ्या भोपळ्याची बाली देखील आवडते जी कुष्मांड म्हणून ओळखली जाते. तिचे निवासस्थान अनाहत चक्रात आहे.

 प्रार्थना 
कुष्मांडा देवीचा मंत्र:

 ॐ देवी कूष्माण्डायै नमः॥

कुष्मांडा देवीची प्रार्थना:

 सुरासम्पूर्ण कलशं रुधिराप्लुतमेव च ।
 दधाना हस्तपद्माभ्यां कूष्माण्डा शुभदास्तु मे ॥ 

 संदर्भ 

वर्ग:नवदुर्गा
वर्ग:शाक्त पंथ