बर्मा रोड

बर्मा रोड हा म्यानमार (पूर्वीचा बर्मा) आणि चीन यांना जोडणारा एक ऐतिहासिक महामार्ग आहे. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान चीनला लष्करी रसद पुरवण्यासाठी या मार्गाचा वापर करण्यात आला होता. हा रस्ता चीनमधील कुनमिंग शहराला म्यानमारमधील लॅशिओ शहराशी जोडतो.

 इतिहास आणि बांधकाम 
जपानने चीनवर आक्रमण केल्यानंतर चीनचे सागरी मार्ग बंद झाले होते. त्यामुळे ब्रिटिश आणि अमेरिकेची मदत चीनपर्यंत पोहोचवण्यासाठी जमिनीवरून मार्ग असणे आवश्यक झाले होते.

या रस्त्याचे बांधकाम १९३७ मध्ये सुरू झाले आणि १९३८ मध्ये पूर्ण झाले. सुमारे २,००,००० चिनी मजुरांनी हा रस्ता डोंगरदऱ्यांमधून हाताने खोदला होता. हा रस्ता अतिशय उंच डोंगररांगा आणि घनदाट जंगलांतून जातो. हिमालयीन डोंगररांगांमधील कठीण चढ आणि तीव्र वळणामुळे हा रस्ता जगातील सर्वात धोकादायक रस्त्यांपैकी एक मानला जात असे.

 दुसऱ्या महायुद्धातील महत्त्व 
दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात जेव्हा जपानने चीनचा पूर्व भाग व्यापला होता, तेव्हा बर्मा रोड हा चीनसाठी जीवनरेखा ठरला. अमेरिकेने पाठवलेले ट्रक, दारूगोळा आणि औषधे या मार्गावरून चीनमध्ये पोहोचवली जात होती.

१९४२ मध्ये जपानने बर्मा (म्यानमार) जिंकून घेतल्यावर हा रस्ता बंद झाला. यामुळे दोस्त राष्ट्रांना चीनला मदत पुरवण्यासाठी हिमालयावरून विमाने उडवावी लागली.

त्याचवेळी बर्मा रोड पुन्हा सुरू करण्यासाठी जनरल जोसेफ स्टिलवेल यांच्या नेतृत्वाखाली आसाममधून एक पर्यायी रस्ता बांधला गेला. याला लेडो रोड किंवा स्टिलवेल रोड असे नाव आहे. १९४५ मध्ये हे दोन्ही रस्ते जोडून पुन्हा एकदा रसद पुरवठा सुरू झाला.

 भौगोलिक वैशिष्ट्ये 
हा रस्ता एकूण ७१७ मैल लांब आहे. यातील रस्ते बांधणीचे कौशल्य आजही वाखाणले जाते. विशेषतः यातील २४ झिगझॅग किंवा उलट-सुलट वळणे ही रस्तेबांधणीचा एक उत्कृष्ट नमुना मानले जातात. हा रस्ता मेकाँग आणि सालवीन यांसारख्या मोठ्या नद्यांच्या खोऱ्यातून जातो.

 सद्यस्थिती 
आजही या रस्त्याचे काही भाग वापरात आहेत. चीनने आपल्या बाजूच्या रस्त्याचे रुंदीकरण करून तो आधुनिक महामार्गात रूपांतरित केला आहे. म्यानमारमधील भाग दुर्गम असल्यामुळे रस्ता फारसा वापरात नसला तरी आजही तिथे जुन्या खुणा आढळतात. हा रस्ता आता पर्यटन आणि ऐतिहासिक वारसा म्हणून ओळखला जातो.

 हे सुद्धा पहा 
 दुसरे महायुद्ध
 चीन-जपान युद्ध
 लेडो रोड (स्टिलवेल रोड)
 म्यानमारचा इतिहास

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 
 नॅशनल जिओग्राफिक - बर्मा रोडचा इतिहास
 हिस्टरी डॉट कॉम - बर्मा रोड

वर्ग:दुसऱ्या महायुद्धातील रस्ते
वर्ग:चीनमधील रस्ते
वर्ग:म्यानमारमधील रस्ते
वर्ग:ऐतिहासिक रस्ते
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील निर्मिती