शाह शुजा

मिर्झा शाह शुजा (२३ जून १६१६ – ७ फेब्रुवारी १६६१)  हा मुघल सम्राट शाहजहान आणि सम्राज्ञी मुमताज महल यांचा दुसरा मुलगा होता. ते बंगाल आणि ओडिशाचे राज्यपाल होते आणि त्यांची राजधानी आजच्या बांगलादेशातील ढाका येथे होती.

शाह शुजाचा जन्म २३ जून १६१६ रोजी अजमेर येथे झाला. तो मुघल सम्राट शाहजहान आणि त्याची राणी मुमताज महल यांचा दुसरा मुलगा आणि चौथे आपत्य होते. शाहजहानची सावत्र आई, सम्राज्ञी नूरजहाँने राजकुमार शाह शुजाला त्याच्या जन्मानंतर दत्तक घेतले. उच्च पद, राजकीय दबदबा आणि जहांगीरचा तिच्याबद्दल असलेला स्नेह यामुळे तिला ही नवीन जबाबदारी देण्यात आली. सम्राज्ञीसाठी देखील हा सन्मान होता कारण शुजा हे त्याचे आजोबा सम्राट जहांगीर यांचे खास आवडते होते.

शुजाच्या भावंडांमध्ये मोठी बहीण जहाँआरा बेगम, दारा शिकोह, रोशनरा बेगम, औरंगजेब, मुराद बक्श, गौहारा बेगम आणि इतर होत्या. त्याला तीन मुलगे होते - सुलतान झैन-उल-दीन (बोन सुलतान किंवा सुलतान बंग), बुलंद अख्तर आणि जैनुल अबीदिन; आणि चार मुली - गुलरुख बानू, रोशनरा बेगम आणि अमिना बेगम.Stanley Lane-Pool, 1971, Aurangzeb, vol.1.

शाह शुजाने पहिला विवाह रुस्तम मिर्झा (मुराद मिर्झा यांचा मुलगा आणि अकबराचा नातू) यांची मुलगी बिल्कीस बानो बेगम हिच्याशी ५ मार्च १६३३ रोजी केला. पुढच्या वर्षी तिने एका मुलीला जन्म दिला आणि बाळंतपणातच तिचा मृत्यू झाला. तिला बुरहानपूर येथे खरबुजा महल नावाच्या वेगळ्या समाधीमध्ये पुरण्यात आले. शाहजहानने तिच्या मुलीचे नाव दिलपझीर बानो बेगम ठेवले, जी लहानपणीच मरण पावली.

आपल्या पहिल्या पत्नीच्या मृत्यूनंतर, त्याने शाहजहानच्या कारकिर्दीत बंगालचा दुसरा गव्हर्नर आझम खान यांची मुलगी, पियारी बानो बेगम हिच्याशी विवाह केला. ती दोन मुलगे आणि तीन मुलींची आई होती. १६६१ मध्ये शुजाची हत्या झाली. त्याच्या मुलांना ठार मारण्यात आले. पियारी बानो बेगम आणि त्यांच्या दोन मुलींनी आत्महत्या केली. उरलेली मुलगी, अमिना बानू बेगम हिला राजवाड्यात आणण्यात आले, जिथे दुःखामुळे तिचा लवकर मृत्यू झाला. दुसऱ्या स्रोतानुसार, शुजाच्या मुलींपैकी एकाचा विवाह राजा सांडा थुधम्माशी झाला होता. एक वर्षानंतर, त्याने एक कट रचला आणि त्या सर्वांना उपासमारीने मरण पावले, जेव्हा त्याची पत्नी स्वतःच गर्भधारणेच्या प्रगत अवस्थेत होती.

शुजाची तिसरी पत्नी किश्तवाडचा राजा तामसेन यांची मुलगी होती. त्या शहजादा बुलंद अख्तर यांच्या आई होत्या, त्यांचा जन्म ऑगस्ट १६४५ मध्ये झाला होता.

 संदर्भ 

वर्ग:इ.स. १६६१ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६१६ मधील जन्म
वर्ग:मुघल साम्राज्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख