भारती कश्यप

भारती कश्यप ह्या एक भारतीय नेत्ररोगतज्ज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्त्या आहे. २०१७ मध्ये त्यांना नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. तसेच समाजातील वंचित लोकांच्या कल्याणासाठी त्यांना पाच वेळा राष्ट्रीय आयएमए पुरस्कार मिळाला आहे.

इवलेसे|तत्कालीन राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना (२०१८)

 वैयक्तिक जीवन 
कश्यप यांचा जन्म १५ मे १९६७ रोजी झाला. त्यांनी एमबीबीएस, एमएस (नेत्ररोग) आणि कॉर्नियामध्ये फेलोचा अभ्यास केला. त्यांनी ारखंडमधील रांची येथे कश्यप मेमोरियल आय हॉस्पिटलची स्थापना करणाऱ्या बिरेंद्र प्रसाद कश्यपशी लग्न केले.

 कारकिर्द 
कश्यप यांनी डिटेक्टिव्ह मोतीबिंदू, अपवर्तक त्रुटी इत्यादी दृष्टीदोषांनी ग्रस्त असलेल्या मुलांना मोफत उपचार देऊन मोठ्या प्रमाणात काम केले. झारखंडमधील मुलांमध्ये अंधत्वाचे वाढते प्रमाण लक्षात आल्यानंतर त्यांनी १९९५ मध्ये सामाजिक कार्य सुरू केले. नेत्ररोगामुळे सर्वसामान्य मुलांमध्ये  शाळा सोडण्याचे प्रमाण जास्त आहे. त्यांनीरामगड येथील सरकारी शाळांमधील सुमारे १०,००० मुलांची डोळ्यांची नमुना तपासणी केली. अंधत्वाची मुख्य कारणे शोधण्यासाठी त्यांनी मोफत नेत्र शिबिरे आयोजित केली.

कश्यप यांनी राज्यातील सरकारी शाळांमध्ये प्रवेश घेतलेल्या २० लाखांहून अधिक मुलांची डोळ्यांची तपासणी पूर्ण केली. त्यांनी वंचित लोक, आदिम जमाती, मानवी तस्करीचे बळी, वृत्तपत्र विक्रेते, मधुमेही, वृद्धाश्रमातील रहिवासी, झोपडपट्टीवासीय आणि मानसिकदृष्ट्या अस्वस्थ लोक, महिला खेळाडू आणि ट्रक चालकांपर्यंत नेत्र तपासणीचा विस्तार केला. त्यांनी झारखंडच्या प्रत्येक ब्लॉक आणि जिल्ह्यात कश्यप मेमोरियल आय बँक स्थापन केली आहे. या चॅरिटेबल ट्रस्टच्या साकार्याने मोफत नेत्र तपासणी शिबिरे आयोजित करण्यात आली. कश्यप मेमोरियल आय बँकेच्या चॅरिटेबल शाखेत मोफत चष्मा आणि मोफत फॅको मोतीबिंदू शस्त्रक्रिया झाल्यानंतर अनेक मुले शाळेत परतली हे सर्वात लक्षणीय परिणाम होते.

२०१५ मध्ये, महिला डॉक्टर्स विंग इंडियन मेडिकल असोसिएशनच्या अध्यक्षा म्हणून, त्यांनी झारखंडमध्ये महिलांचा नंबर एकचा मृत्यूस कारणीभूत आजार  असणाऱ्या गर्भाशयाच्या कर्करोगाविरुद्ध पहिले मोठे अभियान सुरू केले. त्यांनी ग्रामीण झारखंड आणि राज्य संचालित सदर रुग्णालयांमध्ये शिबिर स्थळावर गर्भाशयाच्या कर्करोगाचा शोध आणि कोल्पोस्कोपी मार्गदर्शित क्रायो उपचारांवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या मेगा महिला आरोग्य शिबिरांची मालिका आयोजित केली. राज्य आरोग्य विभागाशी हातमिळवणी करून, त्यांनी कोलकाता आणि नवी दिल्ली येथील ऑन्को-स्त्रीरोगतज्ज्ञांना राज्य आरोग्य सेवांसोबत काम करणाऱ्या स्त्रीरोगतज्ज्ञांना गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचे लवकर निदान आणि उपचार यावर प्रशिक्षण देण्यासाठी मदत केली.
इवलेसे| २०१७ च्या नारी शक्ती पुरस्कार वितरण प्रसंगी भाषण करताना मनेका गांधी, तर डावीकडे भारती कश्यप
झारखंडमधील त्यांच्या या प्रयत्नांमुळे ग्रामीण भागातील महिलांना दर्जेदार आरोग्य सेवा मिळाली आणि हजारो महिलांना गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगापासून वाचवले.

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 


वर्ग:जन्मस्थान गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख