तायाप्पा हरी सोनवणे

तायाप्पा हरी सोनवणे हे एक समाजहित जपणारे नाही रे वर्गातील नेते होते.
बालपण
सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुक्यातील नाझरे ह्या गावी त्यांचा जन्म झाला.१० सप्टेंबर १९१० ही जन्मतारीख होती. त्यांचे कुटुंब शेतकरी वर्गातील वीरशैव कक्कया ढोर समाजातील होते. त्यांचे वडील तायाप्पाच्या वयाच्या पाचव्या वर्षी दिवंगत झाले. त्यांच्या आईने तेव्हा मुंबई येथील धारावी ठिकाणी मुक्काम हलविला.
शिक्षण
बिगारी च्या वर्गात त्यांचे धारावीत शिक्षण चालू झाले. परळ येथे नंतर डिप्रेस्ड क्लासेस मिशन मध्ये तिसरी पर्यंत शिक्षण झाले. नंतर माहीम येथील सेंट मायकेल हायस्कूलमध्ये चौथी इयत्तेत प्रवेश घेतला परंतु मध्यंतरी शिक्षण अर्धवट सोडून द्यावे लागले.
तरुणपण
सन १९२५ साली त्यांचे लग्न झाले. उदरनिर्वाह चालण्यासाठी त्यांनी गिरणीत नोकरी केली.ते रात्रशाळेत अभ्यास करून १९३५ साली मँट्रिक उत्तीर्ण झाले.पुण्यातील फर्ग्युसन महाविद्यालयातून त्यांनी सन १९३१ मध्ये अर्थकारण आणि राजकारण ह्या विषयांसह बी.ए.ऑनर्स ही पदवी प्राप्त केली. नोव्हेंबर १९३८ मध्ये त्यांनी रात्री च्या गव्हर्नमेंट लॉ कॉलेज मधून एल एल बी ची पदवी प्राप्त केली. कायद्याचे शिक्षण घेत असताना त्यांना डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर हे प्राध्यापक आणि प्राचार्य म्हणून लाभले होते. स्वातंत्र्यपूर्व काळातील अस्पृश्यतेचा त्यांना बराच त्रास झाला.
समाज कार्य
महात्मा गांधीजी नी त्यांना वर्धा येथे बोलावले. तेव्हा त्यांचा खालील मोठ्या व्यक्तींशी संपर्क आला.
पंडित जवाहरलाल नेहरू
प्यारेलाल
गुलजारीलाल नंदा
महादेवभाई देसाई
वल्लभभाई पटेल
सुशीला नायर

सन १९४० साली त्यांनी मुंबई महापालिकेत रुपये २५० ची नोकरी पकडली. सोलापूर जिल्ह्यात वकिलीची सनद सुद्धा मिळवली. सन १९४५ मध्ये मुंबई उच्च न्यायालयात सनद प्राप्त केली. भारतातील पहिल्या हंगामी लोकसभेत ते सोलापूर जिल्ह्याचे पहिले आमदार झाले.ते दोन वेळा आमदार आणि १५ वर्षे खासदार होते. केंद्र सरकारच्या अनेक समित्यांवर त्यांनी काम केले आणि आपली छाप उमटवली. त्यांचे खालील संस्थामधील कार्य उल्लेखनीय आहे.
 ग्राहक सल्लागार समिती, मुंबई (१९४०-४१)
अन्न सल्लागार परिषद, मुंबई (१९४१)
मुंबई म्युनिसिपल शाळा समिती (१९४७)
मागासवर्ग बोर्ड, मुंबई (१९४८-४९)
इलेक्ट्रीसिटी कौन्सिल मुंबई स्टेट (१९५५-५७)
मुंबई प्रोव्हींशीअल हरिजन सेवक संघ (१९५४-६२)
ऑल इंडिया डिप्रेस्ड क्लासेस लीग (१९५०-५२ व १९५७-६५)
प्रवर्तक इंडस्ट्रीयल लेदर वर्कर्स को ऑप सोसायटी (१९५६-६२)
भागेश्वर भुवन भाडेकरू संघटना, मुंबई (१९५३)
हुबळी-हैदराबाद-सोलापूर प्रदेश प्रवासी संघटना (१९६०)
संयुक्त राष्ट्र संघाच्या २३ व्या अधिवेशनासाठी त्यांनी सन १९६८ साली भारताच्या शिष्टमंडळाद्वारे भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते.

१९५६ साली त्यांनी मानवता नावाचे पाक्षिक चालू केले.ते भूदान चळवळीत सुद्धा सामील झाले होते.
दिनांक ९ नोव्हेंबर १९७३ रोजी त्यांचे देहावसान झाले.
महाराष्ट्र टाईम्स,वसई विरार पुरवणी,गुरुवार, दिनांक १३ मार्च २०२५

वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख