२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक

२०२४ आयसीसी टी२० विश्वचषक ही टी२० विश्वचषक स्पर्धेची नववी आवृत्ती होती. एक द्विवार्षिक ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा पुरुषांच्या राष्ट्रीय संघांद्वारे लढवली गेली आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) द्वारे आयोजित केली गेली. सदर स्पर्धेचे आयोजन १ जून ते २९ जून २०२४ या कालावधीत वेस्ट इंडीज आणि युनायटेड स्टेट्स या देशांनी केले. आयसीसी विश्वचषक स्पर्धेत पहिल्यांदाच, अमेरिकेतील वेस्ट इंडीज व्यतिरिक्त इतर कोणत्याही देशात तसेच युनायटेड स्टेट्समध्ये सामने खेळवले गेले. 

२०२२ च्या स्पर्धेत १६ संघांचा विस्तार करून, या स्पर्धेत विक्रमी २० संघ सहभागी झाले, त्यामध्ये दोन यजमान, २०२२ च्या आवृत्तीतील अव्वल आठ संघ, आयसीसी पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारीतील पुढील दोन संघ आणि प्रादेशिक पात्रता फेरीद्वारे निर्धारित आठ संघांचा समावेश केला गेला. कॅनडा आणि युगांडा प्रथमच पुरुषांच्या टी२० विश्वचषकासाठी पात्र ठरले आहेत, तर युनायटेड स्टेट्स सह-यजमान म्हणून प्रथमच सहभागी झाले. इंग्लंड हे गतविजेते होते आणि उपांत्य सामन्यात भारताकडून पराभव पत्करावा लागला. भारताने दक्षिण आफ्रिकेला ७ धावांनी पराभव करून दुसऱ्यांदा टी२० विश्वचषक स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले आणि टी२० विश्व चषकातील सर्वाधिक विजेतेपदांसह इंग्लंड आणि वेस्ट इंडीजची बरोबरी केली. स्पर्धेचा अंतिम सामना विराट कोहली आणि भारतीय कर्णधार रोहित शर्मा यांचा शेवटचा आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना होता.

 पार्श्वभूमी 
आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (ICC) द्वारे आयोजित पुरुषांच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघांदरम्यान आयोजित एक व्यावसायिक आंतरराष्ट्रीय टी२० स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा, दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाते. ही स्पर्धा सर्वप्रथम २००७ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत खेळवली गेली होती. ऑस्ट्रेलियामध्ये २०२२ मध्ये झालेल्या याआधीच्या स्पर्धेत १६ संघांनी भाग घेतला होता. मागील आवृत्तीच्या अंतिम सामन्यात इंग्लंडने पाकिस्तानचा पराभव करून विजेतेपद मिळविले होते.

 यजमान देशाची निवड 
नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने (आय सी सी) घोषित केले की २०२४ पुरुषांचा टी२० विश्वचषक युनायटेड स्टेट्स आणि वेस्ट इंडीजमध्ये खेळवला जाईल. क्रिकेट वेस्ट इंडीज आणि यूएसए क्रिकेट यांनी दोन वर्षांच्या तयारीनंतर संयुक्त बोली सादर केली, ही दोन्ही संघटनांमधील धोरणात्मक भागीदारीचा भाग बनली.

यूएसए क्रिकेटचे सह-यजमानपद युनायटेड स्टेट्समध्ये क्रिकेटचा विकास आणि प्रचार करण्यात मदत करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग होता, जिथे खेळाचा चाहतावर्ग प्रामुख्याने दक्षिण आशियाई अमेरिकन लोकांचा आहे. या विश्वचषकापूर्वी, युनायटेड स्टेट्सने अधूनमधून फ्लोरिडा येथील सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क येथे वेस्ट इंडीजच्या घरच्या सामन्यांचे आयोजन केले होते, तर २०२३ मध्ये मेजर लीग क्रिकेट म्हणून ओळखली जाणारी टी२० फ्रँचायझी लीग सुरू केली होती. 

देशात क्रिकेट कधीच मुख्य प्रवाहात आले नसले तरी, युनायटेड स्टेट्स खेळाच्या सुरुवातीच्या इतिहासातील अनेक उल्लेखनीय घडामोडींशी संबंधित आहे, ज्यात पहिल्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यात कॅनडाचे यजमानपद आहे, तसेच अमेरिकन क्रिकेटर बार्ट किंगला स्विंग गोलंदाजीचे तंत्र विकसित करण्याचे श्रेय देण्यात आले आहे.

 स्वरूप 
२० पात्र संघ प्रत्येकी पाच संघांच्या चार गटात विभागले गेले; प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघांनी सुपर ८ फेरीत प्रवेश केला. या टप्प्यात, पात्रता संघ प्रत्येकी चारच्या दोन गटात विभागले गेले; प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघ बाद फेरीसाठी पात्र ठरले, ज्यामध्ये दोन उपांत्य फेरी सामने आणि एक अंतिम सामना खेळविला गेला.

 वेळापत्रक 
२८ जुलै २०२३ रोजी, आयसीसीने घोषणा केली की ही स्पर्धा ४ ते ३० जून २०२४ दरम्यान खेळवली जाईल. ५ जानेवारी २०२४ रोजी सुधारित वेळापत्रक जाहीर करण्यात आले ज्यानुसार स्पर्धा १ ते २९ जून दरम्यान आयोजित केली गेली. एकूण ५५ सामने खेळवले गेले, त्यातील १२ सामने युनायटेड स्टेट्समधील तीन शहरांमध्ये आणि उर्वरित सामने कॅरिबियनमधील सहा ठिकाणी आयोजित केले गेले. १६ मे २०२४ रोजी, आयसीसीने जाहीर केले की सराव सामने २७ मे ते १ जून या कालावधीत आयोजित केले जातील.

 बक्षिसाची रक्कम 
आयसीसीने स्पर्धेसाठी ११.२५ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर्स बक्षीस रक्कम ठेवली. आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषकाच्या नवव्या आवृत्तीत २० संघांच्या स्पर्धेतील विजेत्यांना किमान $२.४५ दशलक्ष, स्पर्धेच्या इतिहासातील सर्वोच्च पारितोषिक रक्कम, बार्बाडोसमधील केन्सिंग्टन ओव्हल येथे २९ जून रोजी ट्रॉफीसह मिळाली. उपांत्य फेरी आणि अंतिम फेरी वगळता प्रत्येक संघाला जिंकलेल्या प्रत्येक सामन्यासाठी $३१,१५४ इतकी रक्कम दिली गेली.

+२०२४ टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी बक्षिसाच्या रकमेचे वाटपस्थानसंघबक्षिसाची रक्कमप्रत्येक संघासाठीएकूणविजेते१$२.४५ दशलक्ष$२.४५ दशलक्षउपविजेते१$१.२८ दशलक्ष$१.२८ दशलक्षउपांत्य फेरीतील संघ२$७८७,५००$१.५७५ दशलक्ष४थे-८वे स्थान (सुपर ८)४$३८२,५००$१.५३ दशलक्ष९वे-१२वे स्थान (गट फेरी)४$२४७,५००$०.९९ दशलक्ष१३वे-२०वे स्थान (गट फेरी)८$२२५,०००$१.८० दशलक्षसामन्याचे विजेते५२$३१,१५४$१.६२ दशलक्षएकूण२०$११.२५ दशलक्ष

 मार्केटिंग 
१९ मार्च रोजी न्यू यॉर्क सिटी मध्ये सुरू झालेल्या स्पर्धेपूर्वी आयसीसीने "ट्रॉफी टूर" आयोजित केली होती आणि चषक जगभरातील विविध ठिकाणी नेण्यात आली होती. माजी टी२० विश्वचषक चॅम्पियन युवराज सिंग, ख्रिस गेल, शाहिद आफ्रिदी आणि जमैकाचा धावपटू उसेन बोल्ट यांना स्पर्धेचे दूत म्हणून नियुक्त करण्यात आले. <>

पात्रता

२०२२ स्पर्धेतील अव्वल आठ संघ आणि दोन यजमान या स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरले. उर्वरित दोन जागा १४ नोव्हेंबर २०२२ पर्यंत ज्या संघाना आधीच स्थान मिळाले नव्हते अशा आयसीसी पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय टी२० सांघिक क्रमवारीतील सर्वोत्कृष्ट क्रमवारीत असलेल्या संघांनी घेतली.

उर्वरित आठ जागा आयसीसीच्या प्रादेशिक पात्रता फेरीद्वारे भरण्यात आल्या, ज्यामध्ये आफ्रिका, आशिया आणि युरोपमधील दोन संघ, अमेरिका आणि पूर्व आशिया-पॅसिफिक गटातील प्रत्येकी एका संघाचा समावेश होता.  मे २०२२ मध्ये, आयसीसीने युरोप, पूर्व आशिया-पॅसिफिक आणि आफ्रिकेसाठी उप-प्रादेशिक पात्रता मार्गांची पुष्टी केली.

जुलै २०२३ मध्ये, युरोप पात्रता स्पर्धेतून आयर्लंड आणि स्कॉटलंड हे पात्र ठरणारे पहिले दोन संघ बनले, त्यानंतर पूर्व आशिया-पॅसिफिक पात्रता स्पर्धेतून पापुआ न्यू गिनीचा क्रमांक लागतो. अमेरिका पात्रता स्पर्धेमधील त्यांच्या अंतिम सामन्यात बर्म्युडाचा पराभव करून कॅनडाने ऑक्टोबर २०२३ मध्ये त्यांची पात्रता निश्चित केली. त्या नंतरच्या महिन्यात, नेपाळमध्ये आशिया पात्रता स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचल्यानंतर नेपाळ आणि ओमान पात्र ठरले, त्यानंतर नामिबिया आणि युगांडा हे आफ्रिका पात्रता स्पर्धेत अव्वल दोन स्थान मिळवून पात्र ठरणारे अंतिम दोन संघ बनले. झिम्बाब्वे हा एकमेव कसोटी खेळणारा देश पात्र ठरू शकला नाही.
कॅनडा आणि युगांडा प्रथमच पुरुष टी२० विश्वचषकासाठी पात्र ठरले, तर युनायटेड स्टेट्सचा संघ सह-यजमान असल्याने प्रथमच पात्र ठरला.
पात्रता मार्गदिनांकस्थळसंघ संख्या पात्र संघयजमान१६ नोव्हेंबर २०२१—२२०२२ आय.सी.सी. पुरुष 
ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक(आधीच्या स्पर्धेतील सर्वोत्तम ८ संघ)१२ नोव्हेंबर २०२२ऑस्ट्रेलिया८आयसीसी पुरुष टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारी१४ नोव्हेंबर २०२२—२युरोप पात्रता२०-२८ जुलै २०२३स्कॉटलंड २पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता२०-२९ जुलै २०२३पापुआ न्यू  गिनी१अमेरिका पात्रता३० सप्टेंबर - ७ ऑक्टोबर २०२३बर्म्युडा१आशिया पात्रता३० सप्टेंबर - ५ नोव्हेंबर २०२३नेपाळ२आफ्रिका पात्रता२२ - ३० नोव्हेंबर २०२३नामिबिया२एकूण२०

 स्थळे 
मे २०२३ मध्ये, सीडब्लूआयने कॅरिबियन प्रदेशातील देश आणि युनायटेड स्टेट्स या विश्वचषकाच्या सामन्यांचे आयोजन करण्यास इच्छुक असलेल्या देशांसाठी संपूर्ण बोली प्रक्रिया सुरू केली. जुलै २०२३ मध्ये , आयसीसीने युनायटेड स्टेट्समधील लॉडरहिल, फ्लोरिडा येथील सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क, नॉर्थ कॅरोलिनामधील मॉरिसव्हिल, येथील चर्च स्ट्रीट पार्क, टेक्सासमधील ग्रँड प्रेरी येथील ग्रँड प्रेरी स्टेडियम आणि द ब्राँक्स, न्यू यॉर्क मधील व्हॅन कोर्टलँड पार्क येथील तात्पुरते स्टेडियम ही चार ठिकाणे निवडली. ब्रॉन्क्सच्या रहिवाशांनी व्हॅन कॉर्टलँड पार्क स्टेडियमवर आक्षेप घेतला, कारण ते पार्कमध्ये विस्तारित कालावधीसाठी सार्वजनिक प्रवेश प्रतिबंधित करेल, त्याच्या पर्यावरणीय परिणामाबद्दल चिंता दर्शविली आणि कार्यक्रमाच्या आर्थिक व्यवहार्यतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. २० सप्टेंबर २०२३ रोजी, आयसीसीने जाहीर केले की ग्रँड प्रेरी, लॉडरहिल आणि न्यू यॉर्क ही तीन अमेरिकी शहरे यजमान होती. त्याशिवाय नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क) मधील लाँग आयलंड येथील आयझेनहॉवर पार्क हे ३४,००० आसनांचे तात्पुरते स्टेडियम बांधले गेले. स्पर्धेदरम्यान क्षमता दुप्पट करण्यासाठी सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क आणि ग्रँड प्रेरी स्टेडियमचा तात्पुरता मुख्य स्टँड आणि आदरातिथ्य क्षेत्रांसह विस्तार केला गेला.

२२ सप्टेंबर २०२३ रोजी, आयसीसीने घोषित केले की अँटिग्वा आणि बार्बुडा, बार्बाडोस, डॉमिनिका, गयाना, सेंट लुसिया, सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगो ही ठिकाणे वेस्ट इंडीजमधील सामन्यांचे यजमान असतील. ग्रेनेडा, जमैका आणि सेंट किट्स आणि नेव्हिस यांनी विश्वचषक स्पर्धेच्या यजमानपदासाठी बोली सादर केली नाही, जमैकाचे क्रीडा मंत्री ऑलिव्हिया ग्रेंज यांनी खर्चाच्या कारणास्तव बोली नाकारली. नोव्हेंबर २०२३ मध्ये, असे वृत्त आले की त्रिनिदादचे क्वीन्स पार्क ओव्हल, देशातील सर्वात महत्त्वाचे क्रिकेट मैदान, कोणत्याही विश्वचषक सामन्यांचे आयोजन करणार नाही आणि ते सामने सॅन फर्नांडो येथील ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमीमध्ये हलवले जातील. क्वीन्स पार्क क्रिकेट क्लबचे अध्यक्ष, निगेल कॅमाचो यांनी सांगितले की मुख्य स्पर्धा सुरू होण्यापूर्वी हे ठिकाण बहुधा सराव सामने आयोजित करेल. तसेच, डॉमिनिका सरकारने टूर्नामेंट सुरू होण्यापूर्वी स्थळाचा पायाभूत विकास पूर्ण करण्यास असमर्थता दर्शवून विंडसर पार्कवर विश्वचषक स्पर्धेचे कोणतेही सामने आयोजित न करण्याचा निर्णय घेतला.

डिसेंबर २०२३ मध्ये, आयसीसी आणि सीडब्लूआयच्या प्रतिनिधींच्या शिष्टमंडळाने कॅरिबियनमधील पुष्टी झालेल्या विश्वचषकाचे यजमान देश आणि युनायटेड स्टेट्समधील यजमान शहरांची दुसरी तपासणी केली, तसेच स्पर्धेसाठीचे सामने अंतिम केले. क्रिकेटमधील सर्वात कट्टर प्रतिस्पर्धी म्हणून मानले जाणारे भारत आणि पाकिस्तान संघांमधील गट फेरीतील सामन्याचे आयोजन लाँग आयलंड स्टेडियमने केले. १७ जानेवारी २०२४ रोजी, आयसीसीने तात्पुरत्या लाँग आयलंड स्टेडियमच्या - नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम -  प्रस्तावित डिझाइनचे अनावरण केले, जे मे २०२४ च्या अखेरीस स्पर्धेसाठी वेळेवर तयार केले गेले. आयसीसी विश्वचषकादरम्यान वापरण्यात आलेले हे पहिले तात्पुरते ठिकाण होते.

+ वेस्ट इंडीजअँटिग्वा आणि बार्बुडाबार्बाडोसगयानासर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियमकेन्सिंग्टन ओव्हलप्रोव्हिडन्स स्टेडियमप्रेक्षकक्षमता: १०,०००प्रेक्षकक्षमता: २८,०००प्रेक्षकक्षमता: २०,०००सामने: ८सामने: ९ (अंतिम)सामने: ६ (उपांत्य)175x175अंश175x175अंश175x175अंशसेंट लुसियासेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्सत्रिनिदाद आणि टोबॅगोडॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदानअर्नोस वेल मैदानब्रायन लारा क्रिकेट अकादमीप्रेक्षकक्षमता: १५,०००प्रेक्षकक्षमता: १८,०००प्रेक्षकक्षमता: १५,०००सामने: ६सामने: ५सामने: ५ (उपांत्य सामना)175x175अंश175x175अंश175x175अंश

+ अमेरिकेची संयुक्त संस्थानेफ्लोरिडान्यू यॉर्कटेक्साससेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्कनासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियमग्रँड प्रेरी स्टेडियमप्रेक्षकक्षमता: २५,०००प्रेक्षकक्षमता: ३४,०००प्रेक्षकक्षमता: १५,०००सामने: ४, आणि ३ सराव सामनेसामने: ८, आणि १ सराव सामनासामने: ४, आणि ४ सराव सामने175x175अंश175px175x175अंश

 संघ 

१ मे २०२४ पर्यंत आयसीसीकडे सादर करणे आवश्यक असलेल्या तात्पुरत्या पथकासह प्रत्येक संघाला १५ खेळाडूंचा एक संघ ठेवण्याची परवानगी होती. संघांना २५ मे २०२४ पर्यंत त्यांच्या संघांमध्ये बदल करण्याची परवानगी होती.

२९ एप्रिल २०२४ रोजी, न्यू झीलंड हा स्पर्धेसाठी त्यांचा संघ घोषित करणारा पहिला संघ होता. दुसऱ्या दिवशी अफगाणिस्तान, इंग्लंड, भारत, ओमान आणि दक्षिण आफ्रिकेने त्यांचे संघ जाहीर केले. १ मे रोजी, ऑस्ट्रेलिया आणि नेपाळ यांनीही त्यांचे संघ जाहीर केले. कॅनडाने, त्यांच्या पदार्पणाच्या टी२० विश्वचषकासाठी, २ मे २०४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली.  यजमान वेस्ट इंडीज आणि युनायटेड स्टेट्स यांनी ३ मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघांची घोषणा केली,  तर स्कॉटलंड आणि नवोदित युगांडा यांनी ६ मे २०२४ रोजी त्यांचे संघ जाहीर केले. आयर्लंड आणि पापुआ न्यू गिनी यांनी त्यांचे संघ ७ मे २०२४ रोजी जाहीर केले, तर श्रीलंकेने ९ मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली. नामिबियाने १० मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली आणि नेदरलँड्सने १३ मे २०२४ रोजी त्यांच्या संघाची घोषणा केली. बांगलादेशने १४ मे २०२४ रोजी त्यांचा संघ जाहीर केला आणि २४ मे २०२४ रोजी या स्पर्धेसाठी त्यांचा संघ जाहीर करणारा पाकिस्तान अंतिम संघ ठरला.

 सामना अधिकारी 
३ मे २०२४ रोजी, आयसीसीने स्पर्धेच्या पहिल्या टप्प्यासाठी सामनाधिकारी आणि पंचांची यादी जाहीर केली.

सामनाधिकारी

पंच

सराव सामने
२७ मे ते १ जून २०२४ या कालावधीत सराव सामने खेळवले गेले, ज्यात स्पर्धेतील बहुतांश संघांचा समावेश होता. इंग्लड, दक्षिण आफ्रिका, पाकिस्तान आणि न्यू झीलंड ह्या संघानी कोणतेही सराव सामने  खेळले नाहीत.

गट फेरी
आयसीसीने ५ जानेवारी २०२४ रोजी गट आणि त्याचे सामने जाहीर केले, १ ते १७ जून २०२४ या कालावधीत गट टप्प्यातील सामने खेळवले गेले. २० संघांना प्रत्येकी पाच अशा चार गटात विभागले गेले होते आणि प्रत्येक संघ गटातील इतर संघांशी सामने खेळाला. असे एकूण ४० सामने गट फेरीत खेळवले गेले. १ जून रोजी, सुरुवातीच्या सामन्यात ग्रँड प्रेरी स्टेडियमवर युनायटेड स्टेट्साचा सामना  पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० खेळणाऱ्या कॅनडाशी झाला. दक्षिण आफ्रिका आणि श्रीलंका यांच्यात ३ जून रोजी न्यू यॉर्क येथील नासाऊ काउंटी स्टेडियमवरील पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना खेळवण्यात आला.

गट अ

गट ब

गट क

गट ड

सुपर ८
गट फेरीमधील प्रत्येक गटातील अव्वल दोन संघांना सुपर ८ टप्प्यात चार संघांच्या दोन गटांमध्ये ठेवण्यात आले होते. सुपर ८ टप्प्यात, प्रत्येक संघ गटातील इतरांशी राऊंड-रॉबिन म्हणून खेळेल, प्रत्येक गटातील शीर्ष दोन संघानी बाद फेरीमध्ये प्रवेश केला. ग्रुप स्टेजपासून सुपर ८ पर्यंत एकही गुण पुढे नेला गेला नाही. स्पर्धेपूर्वी, सुपर ८ टप्प्यात आठ मानांकित संघ  होते: गट १ मध्ये ऑस्ट्रेलिया, भारत, न्यू झीलंड आणि श्रीलंका आणि गट २ मध्ये इंग्लंड, पाकिस्तान, दक्षिण आफ्रिका आणि वेस्ट इंडीज. मानांकित संघ जर गट फेरीतून पुढे गेले आणि त्यांच्या गटात ते प्रथम किंवा द्वितीय क्रमांकावर असले तरीही त्यांना पूर्व-निर्धारित स्थानांवर ठेवले गेले.
पात्रतासुपर ८गट अगट बगट फेरी मधून अग्रेसर
(८ अग्र संघ)

गट १

 गट २ 

बाद फेरी
आयसीसीने नमूद केले की जर भारत उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरला तर ते गयाना येथील प्रोव्हिडन्स स्टेडियम येथे खेळतील.

उपांत्य फेरी
पहिल्या उपांत्य सामन्यात, अफगाणिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. अफगाणिस्तानचा संपूर्ण संघ ११.५ षटकांत अवघ्या ५६ धावा काढून बाद झाला. दक्षिण आफ्रिकेने ८.५ षटकांत ६० धावांचे लक्ष्य एका गड्याच्या मोबदल्यात सहज पार केले. दक्षिण आफ्रिका आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोहोचण्याची ही पहिलीच वेळ होती. अफगाणिस्तानसाठीही ही ऐतिहासिक नीचांकी धावसंख्या होती आणि टी२० क्रिकेट मधील त्यांची आतापर्यंतची सर्वात कमी धावसंख्या आहे. अफगाणिस्तानची धावसंख्या आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक उपांत्य फेरीतील देखील आतापर्यंतची सर्वात कमी धावसंख्या होती. ३ अफगाणी विकेट घेतल्याबद्दल दक्षिण आफ्रिकेचा अष्टपैलू खेळाडू मार्को यान्सिनला सामनावीराचा पुरस्कार देण्यात आला.

दुस-या उपांत्य सामन्यात, पावसामुळे प्रभावित झालेल्या डावात भारताने ७ गडी गमावून १७१ धावा केल्या. भारतीय कर्णधार रोहित शर्माने ३० चेंडूत ५७ धावा केल्या तर इंग्लंडच्या ख्रिस जॉर्डनने ३ षटकात ३७ धावांच्या मोबदल्यात ३ गडी बाद केले. त्यानंतर १९ चेंडूत २५ धावा करणाऱ्या हॅरी ब्रूकचा इंग्लंडचा डाव १६.४ षटकांत १०३ धावांत आटोपला. भारताच्या कुलदीप यादवने ४ षटकात १९ धावा देत ३ गडी बाद केले. भारतीय फिरकीपटू अक्षर पटेलला सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. यापूर्वी २००७ मध्ये स्पर्धा जिंकल्यानंतर आणि २०१४ मध्ये उपविजेते राहिल्यानंतर भारत त्यांच्या तिसऱ्या टी२० विश्वचषक अंतिम फेरीसाठी पात्र ठरला.

अंतिम

नाणेफेक गमावल्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेने कर्णधार रोहित शर्मा, ऋषभ पंत आणि सूर्यकुमार यादव या तीन आघाडीच्या फलंदाजांना झटपट बाद करून चांगली सुरवात केली. मात्र, विराट कोहली आणि अक्षर पटेल यांनी ५व्या गड्यासाठी ७२ धावांची भागीदारी रचली, त्यात पटेलने ४७ धावांचे योगदान दिले. कोहलीची ७६ धावांच्या खेळी आणि उशीराने आलेल्या शिवम दुबेच्या २७ धावांच्या योगदानामुळे भारताला ७ बाद १७६ धावांपर्यंत मजल मारता आली, जी टी२० विश्वचषकाच्या अंतिम सामनातील आतापर्यंतची पहिल्या डावातील सर्वोच्च धावसंख्या आहे.

धावांचा पाठलाग करणाऱ्या दक्षिण आफ्रिकेने सुरुवातीच्या दोन गडी लवकर गमावले, परंतु क्विंटन डी कॉक आणि ट्रिस्टन स्टब्स यांनी संघाची धावसंख्या १०६ पर्यंत घेऊन जाण्यात यश मिळविले. ते दोघेही बाद झाल्यानंतर, हाइनरिक क्लासेनने विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात अक्षर पटेलने टाकलेल्या १५व्या षटकात २४ धावा केल्या. यावेळी दक्षिण आफ्रिकेला विजयासाठी ३० चेंडूत ३० धावांची गरज होती आणि त्यांचे सहा गडी शिल्लक होत्या. मात्र, अर्शदीप सिंग, जसप्रीत बुमराह आणि हार्दिक पंड्या यांनी शेवटच्या ५ षटकांमध्ये प्रभावी गोलंदाजी केली. पंड्याने १७व्या षटकात क्लासेनला बाद केले, बुमराहने १८व्या षटकात मार्को यान्सिनला बाद केले तर अंतिम षटकाच्या पहिल्या चेंडूवर पंड्याने शेवटचा ओळखला जाणारा फलंदाज डेव्हिड मिलरला बाद केले. तळाचे फलंदाज भारताच्या धावसंख्येला ओलांडू शकले नाहीत आणि दक्षिण आफ्रिकेचा त्यांचा डाव ८ बाद १६९ धावांवर संपला. त्यांना ७ धावांनी पराभव पत्करावा लागला.

या विजयामुळे २०१३ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक स्पर्धेनंतर भारताचे पहिले आयसीसी विजेतेपद, २०११ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेनंतरचे त्यांचे पहिले विश्वचषक विजेतेपद आणि त्यांचे दुसरे टी२० विश्वचषक विजेतेपद (२००७ पहिले विजेतेपद होते) मिळविले. कोहलीच्या खेळीने त्याला सामनावीराचा पुरस्कार मिळाला, तर जसप्रीत बुमराहला मालिकावीराचा पुरस्कार मिळाला.  कोहली, शर्मा आणि जडेजा यांनी अंतिम सामन्यानंतर आंतरराष्ट्रीय टी२० प्रकारामधून निवृत्ती जाहीर केली. या स्पर्धेच्या समाप्तीसोबत भारतीय क्रिकेट संघाचे प्रशिक्षक म्हणून राहुल द्रविडचा कार्यकाळ संपला कारण त्यांचा करार २०२३ च्या क्रिकेट विश्वचषकानंतर या टी२० विश्वचषकापर्यंत वाढवण्यात आला होता.

आकडेवारी

सर्वाधिक धावा

सर्वाधिक बळी

स्पर्धा संघ

 प्रसारक 
स्पर्धेचे प्रसारणाचे हक्क विविध प्रसारकांना दिले गेले:

+देशवाहिनी/चॅनेलअफगाणिस्तानएरियाना दूरचित्रवाणी नेटवर्क (एटीएन)ऑस्ट्रेलियाॲमेझॉन प्राईम व्हिडियोबांगलादेशनागोरीक टीव्ही 
टॉफी (स्ट्रीमिंग सर्विस)कॅरेबियनईसपीएन कॅरेबियनभारतस्टार स्पोर्ट्स 
डिझ्नी+ हॉटस्टारहाँग काँगॲस्ट्रो सुपरस्पोर्टमलेशियामध्य पूर्व आणि उत्तर आफ्रिकाएतीसलात बाय इअँडनेदरलँड्सनेदरलँडसे ओमरोप स्टिचिंग (एनओएस)न्यू झीलंडस्काय स्पोर्ट (न्यू झीलंड)पाकिस्तानपीटीव्ही स्पोर्ट्स 
पीटीव्ही होम 
पीटीव्ही नॅशनल
टेन स्पोर्ट्ससिंगापूरस्टारहबश्रीलंकाशक्ती टीव्ही 
सीरसा टीव्ही 
टीव्ही १ (श्रीलंकेचा टीव्ही चॅनेल)उप सहारा आफ्रिकासुपरस्पोर्टआयर्लंडचे प्रजासत्ताकस्काय स्पोर्ट्सयुनायटेड किंग्डमकॅनडाविलो (टीव्ही चॅनेल)युनायटेड स्टेट्सजगात इतरत्रआयसीसी.टीव्ही 
(विनामूल्य थेट प्रक्षेपण)

 नोंदी 
संदर्भ

बाह्य दुवे

 मालिका मुख्यपान इएसपीएन क्रिकइन्फोवर

*