राई (पालघर)

राई हे गाव महाराष्ट्र राज्यातील मुंबई जवळ मिरा भाईंदर महानगरपालिका हद्दीत भाईंदर रेल्वे स्थानकाच्या पश्चिमेला उत्तन गावाकडे जाणाऱ्या मार्गावर आहे.
भौगोलिक स्थान
पश्चिम रेल्वेच्या भाईंदर रेल्वे स्थानकावर उतरून पश्चिम बाजूला असलेल्या बस अथवा रिक्षाने उत्तनगावाकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर राई गाव लागते.खासगी वाहनाने गेल्यास भाईंदर गावाच्या पूर्व-पश्चिम पुलावरून पुढे नेताजी सुभाषचंद्र बोस मैदान मार्गाने उत्तन कडे जाणाऱ्या रस्त्यावर मुर्धा गावानंतर डाव्या बाजूला राई गाव आहे.
राई नावाची कथा
फार पूर्वी पोर्तुगीज लोकांच्या ताब्यात वसई किल्ला होता.पेशव्यांच्या ताब्यात उत्तनमधील जंजिरा धारावी किल्ला होता.इसवी सन १७०० मध्ये राई परिसरात असलेल्या ठाण्याजवळ पेशवे व पोर्तुगीज यांमध्ये तुंबळ युद्ध झाले.तेव्हा सैन्यात मृत्युमुखी पडलेल्या सैनिकांचे राई इतके तुकडे झाले होते असे मानले जाते.त्यावरून या गावाला राई नाव पडले असे लोक मानतात.

लोकजीवन
राई गावालगत शेती व मिठागरे आहेत. येथे मुख्य पीक भात व मीठ यांचे घेतले जाते. सुमारे पाचशे घरे असलेला हा गाव आहे. पूर्वी येथील मिठाची गुणवत्ता चांगली होती परंतु नंतर समुद्राचे पाणी दूषित झाल्यामुळे मीठाची गुणवत्ता घसरली आहे. पूर्वी येथून देशभरात मीठाचा पुरवठा केला जात असे.
लोक संस्कृती
राई गावात अनेक सण व उत्सव परंपरागत रीतीने चालू आहेत. त्यातील काही ह्याप्रमाणे:-
नाट्यप्रयोग - गावात ५० वर्षांपासून नाट्यप्रयोग आयोजित केले जातात.
होळी - येथे होळी सणाला एक अनोखी परंपरा पाळली जाते. गावातील नवविवाहित जोडपी होळीची पूजा करतात. काही तरुण वधू वर यांच्या वेषभूषेत ढोल ताशांच्या गजरामध्ये संपूर्ण गावातून वरात काढल्यासारखे फिरतात.
गणेश विसर्जन - गणेश विसर्जन मिरवणुकीत भजनी मंडळ भजन गात गणरायाच्या विसर्जन मिरवणुकीत सामील होतात. ग्रामस्थ आपापले गणपती डोक्यावर घेऊन सहभागी होतात. ही परंपरा शंभर वर्षांपासून चालू आहे.
गोकुळाष्टमी - इसवी सन १९४५ पासून येथील राममंदिरात गोकुळाष्टमीच्या अगोदर एक आठवडाभर तीन भजनीमंडळे दिवसरात्र भजने गात असतात.
दिवाळीपहाट - दरवर्षी येथे दिवाळी महोत्सवात दिवाळी पहाट आयोजित केली जाते.हा कार्यक्रम गेली दहा वर्षे चालू आहे. हा कार्यक्रम पाहण्यासाठी ज्येष्ठ नागरिक, तरुण मंडळी आणि शाळकरी मुलेसुद्धा सहभागी होतात.
मास्टर क्रिकेट - पंचावन्न वर्षांपासून राई गावात मास्टर क्रिकेट खेळले जाते. चाळीस वर्षांवरील वयोगटातील अनेक मास्टर क्रिकेट संघ गावात आहेत.येथे नेते विविध वयोगटातील क्रिकेट सामन्यांचे आयोजन केले जाते.
शाडू माती - या गावात शाडूमातीच्या गणपती मूर्ती केल्या जातात. हल्लीची शाडूमातीच्या मूर्ती घडवणारी पाचवी पिढी आहे.
राममंदिर - येथील राममंदिरात प्राचीन रामाच्या मूर्ती सोबत दोन हनुमानाच्या मूर्ती आहेत. एकाच मंदिरात हनुमानाच्या दोन मूर्ती असणारे हे एक गाव आहे.या हनुमानाच्या मूर्ती एकमेकांकडे पाठ केलेल्या आहेत. एक मूर्ती हात जोडून आहे तर दुसरी मूर्ती हातात गदा घेतलेली आहे.एक वीर मारुती व दुसरी दास मारुती अश्या त्या मूर्ती आहेत.महाराष्ट्र टाईम्स, वसई विरार पुरवणी, गुरुवार दिनांक,१८ जुलै २०२४

 संदर्भ आणि नोंदी 

संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
http://tourism.gov.in/
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036
https://palghar.gov.in/
https://palghar.gov.in/tourism

वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे

वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे