अनोयारा खातून

अनोयारा खातून (जन्म: १९९६) ही एक भारतीय बाल हक्क कार्यकर्ती आहे. २०१७ मध्ये, वयाच्या २१ व्या वर्षी, पश्चिम बंगाल राज्यात बाल तस्करी आणि बालविवाहाविरुद्ध लढण्यात दिलेल्या योगदानाबद्दल तिला महिलांसाठीचा भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, नारीशक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

 आयुष्य 
अनोयाराचा जन्म १९९६ मध्ये पश्चिम बंगालमधील उत्तर २४ परगणा जिल्ह्यातील संदेशखली येथील छोटो असगरा गावात एका दारिद्रय रेषेखालील कुटुंबात झाला. लहान वयातच तिचे वडील वारले होते. वयाच्या बाराव्या वर्षी तिला नवी दिल्लीला नेण्यात आले जिथे ती बालमजूर बनून घरकाम करू लागली.  काही महिने घरकाम केल्यानंतर, एकदिवस तिथून ती पळून गेली आणि गावाकडे वापस परतली. परत आल्यावर तिला गावाकडील मुलांची अवस्था भयानक आणि विदारक दिसून आली. इथे लहान मुलांना जबरदस्तीने मजुरी करायला लावली जात होती. काहींना शहरांमध्ये तर  काहींना सीमेपलीकडे बांगलादेशात नेण्यात येत होते.  बालमजुरी व्यतिरिक्त काही लेकरांचे बालविवाह लावण्यात येत होते. सभोवतालची ही परिस्थिती बदलण्याच्या उद्देशाने, ती धागगिया सोशल वेल्फेअर सोसायटी आणि सेव्ह द चिल्ड्रन यांच्या सोबत  सामाजिक कार्य करू लागली. या संस्थांकडून तिला बाल हक्कांची संकल्पना समजली. सर्वसामान्य  लोकांपर्यंत मोठ्या प्रमाणावर पोहोचण्यासाठी, स्वावलंबी गट तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू केली. अल्पावधीतच अनोयाराने १८० तस्करी झालेल्या मुलांना त्यांच्या कुटुंबियां पर्यंत पुन्हा पोहोचण्यास मदत केली. यातून जवळजवळ तीन डझन बालविवाह थांबवले गेले, ८५ मुलांना बालमजुरीपासून वाचवले गेले आणि ४०० मुलांना शाळेत परत पाठवणे सुरू झाले.

डावे|इवलेसे| नारी शक्ती पुरस्कार २०१६ च्या विजेत्यांशी संवाद साधताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, अनोयारा खातून आणि मेनका गांधी.
२०११ मध्ये मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी तिचा सत्कार केला. २०१२ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय बाल शांती पुरस्कारासाठी नामांकित झालेल्या तीन व्यक्तींपैकी एक अनोयारा होती. ८ मार्च २०१७ रोजी, आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी, पश्चिम बंगाल राज्यात बाल तस्करी आणि बालविवाहाविरुद्ध लढण्यात दिलेल्या योगदानाबद्दल, अनोयारा खातून यांना २०१६ सालचा महिलांसाठीचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, नारीशक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. २०१५ आणि २०१६ मध्ये मुलांच्या हक्कांच्या समर्थक म्हणून अनोयारा खातून यांना संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले होते.

 संदर्भ 

वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मुस्लिम व्यक्ती
वर्ग:समाजसेविका