चेनारोल

द चेनारोल, याला चेनालोल (शब्दशः अर्थ, "योद्धा चा मार्ग"), हा एक ग्रंथ आहे. हा ग्रंथ प्राचीन मैतै भाषेत लिहिलेला आहे. यामध्ये विविध ग्लॅडिएटर्सच्या प्राचीन कांग्लैपाक क्षेत्रातील सशस्त्र लढायांची नोंद आहे. यामध्ये वेगवेगळ्या ग्लॅडिएटर्समधील दुहेरी लढ्याच्या वास्तविक जीवनातील घटनांच्या २७ कथा आहेत.

 परिचय 
या ग्रंथाच्या लेखकाने त्या निर्भय लोकांमध्ये झालेल्या लढ्याची गाणी लिहिली आहेत. ते लोक निसर्गाच्या वाईट गोष्टींना कधीही घाबरले नाहीत किंवा समोर आलेल्या भयंकर धोक्यांमुळे ते डगमगले नाहीत.

 कथा 

 पहिली गोष्ट 
या ग्रंथातील पहिली कथा चेरेनचा राजा याइफुरक्पा आणि खेंडे राजा हाओटक लायबा यांची कथा आहे. एकदा ते सर्व शिकार करण्यासाठी जंगलात गेले होते. तेथे ज्यांच्या पत्नीने खेळादरम्यान भरपूर पेय आणि समृद्ध पदार्थ देऊन माजीचे मनोरंजन केले होते. कृतज्ञतेच्या भावनेने याइफुरकपा यांनी पुढल्या वर्षी एक भव्य मेजवानी दिली होती. परंतु यामुळे खेंडे राजामध्ये खूप ईर्ष्या निर्माण झाली होती. आणि त्याने आपल्या मित्रावर आपल्या पत्नीच्या कृपेचा आनंद घेतल्याचा आरोप केला. जो अर्थातच त्याने नाकारला. तथापि, पहिल्याने दैवी विसर्जनासाठी धनुर्धारीद्वारे एका लढतीद्वारे हा प्रश्न सोडविण्याचा आग्रह धरला. या लढतीसाठी लावाई पोन्बिखोक चेरेन थेचांग पुंग म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या टिकाणाची निवड केली गेली. जेव्हा खेन्डे राजा हाओटक लायबाने प्रथम स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या नावाने आपला बाण पूर्ण ताकदीने सोडला तेव्हा तो चिन्हाच्या पलीकडे गेला आणि दलदलीतील गवतावर पडला.याइफुरकपा, चेरेन राजाचा बाण सरळ गेला आणि खेन्डे राजाला जांघात लागला. जेव्हा तो खेंडे राजाच्या जिव घेणार होता त्याच वेळेस त्याला त्यांच्या पूर्वीच्या मैत्रीची आठवण झाली. आणि त्याने त्याचा विचार बदलला. दोघांनीही हसत हसत या घटनेला बाजुला सारले. आणि खेळपट्टीवर समेट करून परत आले.

 विश्लेषण 
चैनरोलमध्ये वारंवार परंपरेचा उल्लेख केलेला दिसून येत. मैतै लोकांमध्ये युद्धकौशलता राजवंशात उच्च मानली जाते. या ग्रंथाच्या अनुषंगाने, लढाई मुख्यतः त्याच्या सन्मानासाठी लढली जायची हे दोसीन येते. हा मुख्य हेतू धरून संबंधित समुदायांचा कधीकधी फायदा करून घेतला जाऊ शकतो असेही रेखाटले जाते.  वैयक्तिक शौर्याचे गौरव आणि शारीरिक शौर्य आणि मार्शल कौशल्याची अमर्याद प्रशंसा त्यांच्या सर्व कथेंमध्ये केली जाते. यात काही युद्धकर्ते असेही आहेत जे एकमेकांना नष्ट करण्यासाठी लढतात. यात काही प्रमाणात रोमन ग्लॅडिएटर्ससारखे युद्धदेखील आहेत. यात विजेता नेहमी पराभूत झालेल्यांच्या डोक्यावर दावा करतो, थोडक्यात ठार मारतो. जीवनावर पैज लावणे हा या शूर आत्म्यांचा आवडता खेळ होता. यातील काही गोष्टी "आइसलँडच्या गाथा" सारख्या आढळतात.

 ग्रंथसंग्रह 

 https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.465362

 संदर्भ 

वर्ग:मैतै साहित्य