विशिष्ट दिवे

विशिष्ट दिवे हे विशिष्ट पद्धतीने बनविलेले विशिष्ट कामासाठी उपयोगात आणता येतील असे दिवे असतात.
खालील प्रकारचे विशिष्ट दिवे आढळून येतात.
विषारीपरीक्षा दीप
लामणदिवा
नाग दिवा
कंदूक दिवा
अश्या प्रकारचे दिवे महाराष्ट्र टाइम्स आयोजित मायमराठी कलासंगम महोत्सवात मकरंद करंदीकर ह्यांनी प्रदर्शनात मांडले होते.

विषारीपरीक्षा दीप
पूर्वी राजा महाराजांवर वैमनस्यातून विषप्रयोग केले जात असत. बऱ्याच वेळा घरगुती अन्नातून हे विषप्रयोग होत असत. अन्नात विष आहे की नाही हे ठरविण्यासाठी दिले जाणारे अन्न अश्या विशिष्ट दिव्यावर धरले जात असे.त्याचा रंग बदलल्यास त्यात विष आहे हे निश्चित होत असे. असा दिवा मुघलांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांना एकदा भेट म्हणून दिल्याचा उल्लेख आहे. परंतु छत्रपती शिवाजी महाराजांनी त्याचा एकदाही वापर केला नव्हता. कारण त्यांचा आपल्या मावळ्यांवर विश्वास होता.
एक विशिष्ट प्रकारची मशाल ही पूर्वी असे.ही मशाल हातात घेऊन जाताना लुटारूंनी किंवा शत्रूंनी घेराव घातल्यास मशाल फिरवत असतानाच त्याखाली असलेली गुप्ती बाहेर काढून लुटारू किंवा शत्रूवर हल्ला केला जात असे.<ref>महाराष्ट्र टाईम्स, बुधवार, दिनांक २६ फेब्रुवारी २०२५<ref>