राज्यसभेतील विरोधीपक्ष नेते

राज्यसभेतील विरोधी पक्षनेता किंवा विपक्षनेता  हे राज्यसभेचे निवडून आलेले सदस्य आहेत. राज्यसभेतील विरोधी पक्षाचा नेता हा सरकारमध्ये नसलेल्या राज्यसभेतील सर्वात मोठ्या राजकीय पक्षाचा संसदीय अध्यक्ष असतो.

भारताचा औपचारिक सत्ता प्राधान्यक्रमामध्ये ह्या कार्यालय धारकाचा ७वा  क्रमांक आहे.

 यादी 
 क्र.  चित्र  नाव कार्यकाळ पक्ष  १  100x100अंश श्याम नंदन प्रसाद मिश्रा १८ डिसेंबर १९६९  ११ मार्च १९७१  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)  २  100x100अंश एम.एस. गुरुपादस्वामी २४ मार्च १९७१  २ एप्रिल १९७१  पद रिकामे ३  - कमलापती त्रिपाठी ३० मार्च १९७७  १५ फेब्रुवारी १९७८  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (आर)  ४  88x88अंश भोला पासवान शास्त्री २४ फेब्रुवारी  १९७८  २३ मार्च १९७८   (३)  - कमलापती त्रिपाठी २३ मार्च १९७८  ८ फेब्रुवारी १९८०   ५  100x100अंश लालकृष्ण अडवाणी २१ जानेवारी १९८०  ७ एप्रिल १९८०   जनता पक्ष पद रिकामे  ६  100x100अंश पी. शिवशंकर १८ डिसेंबर १९८९  २ जानेवारी १९९१   भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस  (२)  100x100अंश एम.एस. गुरुपादस्वामी २८ जून १९९१  २१ जुलै १९९१   जनता दल  ७  100x100अंश एस. जयपाल रेड्डी २२ जुलै १९९१  २० जून १९९२   ८  - सिकंदर बख्त ७ जुलै १९९२   १६ मे १९९६   भारतीय जनता पक्ष  ९  100x100अंश शंकरराव चव्हाण २३ मे १९९६  १ जून १९९६   भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस  (८)  - सिकंदर बख्त १ जून १९९६  १९ मार्च १९९८   भारतीय जनता पक्ष  १०  100x100अंश मनमोहन सिंग १९ मार्च १९९८  २२ मे २००४    भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस  ११  100x100अंश जसवंतसिंग ३ जून २००४  १६ मे २००९   भारतीय जनता पक्ष  १२  100x100अंश अरुण जेटली ३ जून २००९  २६ मे २०१४   १३  100x100अंश गुलाम नबी आझाद ८ जून २०१४  १५ फेब्रुवारी २०२१   भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस  १४  100x100अंश मल्लिकार्जुन खरगे १६ फेब्रुवारी २०२१  पदस्थ  

 उप-विरोधी पक्षनेते 
 क्र.  चित्र  नाव कार्यकाळ पक्ष  १  100x100अंश एस.एस. अहलूवालिया ३ जून २००९  २ एप्रिल २०१२  '| rowspan=2 | भारतीय जनता पक्ष || rowspan=2 bgcolor= width=4px |
|-
| २ || 100x100अंश
! रवी शंकर प्रसाद 
| २० जुलै २०१२ || २६ मे २०१४ || 
|-
| ३ || 100x100अंश
! आनंद शर्मा
| ८ जून २०१४ || २ एप्रिल २०२२ || 
| rowspan=3 | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस || rowspan=3 bgcolor= |
|-
| प्रभारी| 100x100अंश
! पी. चिदंबरम
| ३ एप्रिल २०२२ || १३ मार्च २०२२ || 
|-
| ४ || 100x100अंश
! प्रमोद तिवारी
| १३ मार्च २०२३ || पदस्थ''  

 संदर्भ 

*
*