झी सिने पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री

झी एंटरटेनमेंट एंटरप्रायजेसच्या प्रेक्षकांकडून बॉलीवूडच्या हिंदी चित्रपटांसाठीच्या वार्षिक झी सिने पुरस्कार सोहळ्याचा भाग म्हणून सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार निवडला जातो, ज्याने प्रमुख भूमिकेत उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या अभिनेत्रीला सन्मानित केले जाते. १९९८ मध्ये स्थापन झाल्यानंतर, हा समारंभ २००९ आणि २०१० मध्ये आयोजित करण्यात आला नव्हता, परंतु २०११ मध्ये पुन्हा सुरू करण्यात आला. कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे २०२१ आणि २०२२ मध्ये हा सोहळा पुन्हा रद्द करण्यात आला, परंतु २०२३ मध्ये तो पुन्हा सुरू झाला.

२००४ पर्यंत पुरस्कार वितरण समारंभ मुंबईत आयोजित केले जात होते. २००४ नंतर, हा समारंभ दुबई, लंडन, मॉरिशस, मलेशिया, अबू धाबी, सिंगापूर, मकाओ येथे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर देखील आयोजित केला गेला आहे. ह्या श्रेणीतील पहिली मानकरी १९९८ मध्ये माधुरी दीक्षित होती जिला दिल तो पागल है चित्रपटातील तिच्या कामासाठी हा पुरस्कार मिळाला होता. २०२४ पर्यंत हा पुरस्कार २२ वेळा दिला आहे ज्यात १३ अभिनेत्रींना नावाजले आहे.

 विजेते आणि नामांकन 
+  विजेता दर्शवितो

 वर्ष  विजेत्यांचे चित्र अभिनेत्री भूमिका चित्रपट संदर्भ १९९८(१ ले)मध्यवर्ती|127x127अंश माधुरी दीक्षित ‡ पूजा दिल तो पागल है  जुही चावला मधु सक्सेना इश्क काजोल ईशा दिवाण गुप्त करिश्मा कपूर निशा दिल तो पागल है मीना नाथ मल्होत्रा हिरो नंबर १ १९९९ (२ रे)मध्यवर्ती|140x140अंश काजोल ‡ अंजली शर्मा कुछ कुछ होता है  जुही चावला सोनिया कपूर डुप्लिकेट काजोल नैना आणि सोनिया सहगल (जुळे) दुश्मन मुस्कान ठाकूर प्यार किया तो डरना क्या राणी मुखर्जी अलिशा मफतलाल गुलाम२०००(३ रे)मध्यवर्ती|134x134अंशऐश्वर्या राय नंदिनी दरबारहम दिल दे चुके सनमऐश्वर्या रायमानसी शंकरतालकाजोलनंदिता रायदिल क्या करेमेघाहम आपके दिल में रहते हैंकरिश्मा कपूरपूजा मेहराबिवी नं १ २००१(4th)मध्यवर्ती|128x128अंशतबू अदिती पंडीतअस्तित्त्वऐश्वर्या रायप्रिती व्यासहमारा दिल आपके पास हैकरिश्मा कपूरफिझा इक्रमुल्हाफिझामाधुरी दीक्षितअंजलीपुकारप्रीती झिंटाप्रिया बक्षीक्या केहना२००२(५ वे)मध्यवर्ती|128x128अंशतबू मुमताझ अन्सारीचांदनी बारअमीशा पटेलसकिना अली-सिंहगदर: एक प्रेम कथाकाजोलअंजली शर्माकभी खुशी कभी गमकरिश्मा कपूरझुबैदा सेठ-आलम / रानी मिनाक्षी "एम" देवीझुबैदानंदिता दाससांवरीबवंडर२००३(६ वे)मध्यवर्ती|134x134अंशऐश्वर्या राय पार्वती "पारो""देवदासकरिश्मा कपूरनंदिनीशक्ती: द पॉवरमाधुरी दीक्षितचंद्रमुखीदेवदासराणी मुखर्जीडॉ. सुहानी शर्मासाथियातबूरेवा सिंहफिलहाल...२००४(७ वे)मध्यवर्ती|116x116अंशऊर्मिला मातोंडकर स्वातीभूतअंतरा माळीचुटकीमैं माधुरी दीक्षित बनना चाहती हूँहेमा मालिनीपूजा मल्होत्राबागबानप्रीती झिंटानैना कॅथरीन कपूरकल हो ना होराणी मुखर्जीप्रिया चोपराचलते चलते२००५(८ वे)मध्यवर्ती|135x135अंशराणी मुखर्जी राही प्रकाशहम तुमकरीना कपूरआलियादेवमल्लिका शेरावतसिमरन सेहगलमर्डरप्रीती झिंटाझारा हयात खानवीर-झाराशिल्पा शेट्टीतमन्ना सहानीफिर मिलेंगेऊर्मिला मातोंडकरसारिका वर्तकएक हसिना थी२००६(९ वे)मध्यवर्ती|135x135अंशराणी मुखर्जी मिशेल मॅकनेलीब्लॅककोंकणा सेन शर्मामाधवी शर्मापेज थ्रीप्रीती झिंटाअंबर "ॲम्बी" मल्होत्रासलाम नमस्तेराणी मुखर्जीविम्मी "बबली"बंटी और बबलीऊर्मिला मातोंडकरत्रिशा चौधरीमैने गांधी को नहीं मारा
|-
|विद्या बालन
|ललिता रॉय
|परिणीता|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२००७(१० वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|140x140अंश
| style="background:#FAEB86;" |काजोल 
| style="background:#FAEB86;" |झूनी कादरी- बेग
| style="background:#FAEB86;" |फना| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|ऐश्वर्या राय
|अमिरन
|उमराव जान|-
|आयेशा टाकिया
|मिरा
|डोर|-
|बिपाशा बासू
|निशीगंधा दासगुप्ता
|कॉर्पोरेट|-
|करीना कपूर
|डॉली मिश्रा
|ओमकारा |-
|राणी मुखर्जी
|माया तलवार
|कभी अलविदा ना कहना|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२००८(११ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|117x117अंश
| style="background:#FAEB86;" |करीना कपूर 
| style="background:#FAEB86;" |गीत कौर
| style="background:#FAEB86;" |जब वी मेट| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|ऐश्वर्या राय
|सुजाता देसाई
|गूरू|-
|दीपिका पडुकोण
|शांतीप्रिया / सॅन्डी
|ओम शांती ओम|-
|कतरिना कैफ
|जस्मीत "जॅझ" मल्होत्रा
|नमस्ते लंडन|-
|तबू
|निना वर्मा
|चीनी कम|-
|विद्या बालन
|अवनी / मंजुलिका
|भूल भुलैया|-
! scope="row" style="text-align:center" |२००९(–)
| colspan="5" style="background:#FFAA00; text-align:center" |पुरस्कार समारंभ नाही
|-
! scope="row" style="text-align:center" |२०१०(–)
| colspan="5" style="background:#FFAA00; text-align:center" |पुरस्कार समारंभ नाही
|-
! rowspan="7" scope="row" style="text-align:center" |२०११(१२ वे)
| rowspan="7" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|134x134अंश
| style="background:#FAEB86;" |विद्या बालन 
| style="background:#FAEB86;" |कृष्णा वर्मा
| style="background:#FAEB86;" |इश्किया| rowspan="7" style="text-align:center;" |
|-
|ऐश्वर्या राय
|सोफिया डि'सुजा
|गुजारिश |-
|अनुष्का शर्मा
|श्रुती कक्कड
|बँड बाजा बारात|-
|दीपिका पडुकोण
|आलिया खान
|ब्रेक के बाद|-
|काजोल
|मंदिरा राठोड-खान
|माय नेम इज खान|-
|करीना कपूर
|डब्बो
|गोलमाल ३|-
|कतरिना कैफ
|इंदू प्रताप
|राजनिती|-
! rowspan="5" scope="row" style="text-align:center" |२०१२(१३ वे)
| rowspan="5" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|134x134अंश
| style="background:#FAEB86;" |विद्या बालन 
| style="background:#FAEB86;" |रेश्मा / सिल्क
| style="background:#FAEB86;" |द डर्टी पिक्चर| rowspan="5" style="text-align:center;" |
|-
|कंगना राणावत
|तणुजा "तनू" त्रिवेदी
|तनू वेड्स मनू|-
|करीना कपूर
|दिव्या राना / छाया
|बॉडिगार्ड|-
|कतरिना कैफ
|लैला
|जिंदगी ना मिलेगी दोबारा|-
|प्रियंका चोप्रा
|सुझाना ॲना-मारिया जोनॅस (साहेब, सुझी, सुल्ताना, ॲना, सुनैना)
|७ खून माफ|-
! rowspan="5" scope="row" style="text-align:center" | २०१३(१४ वे)
| rowspan="5" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|143x143अंश
| style="background:#FAEB86;" |प्रियंका चोप्रा 
| style="background:#FAEB86;" |झिलमील चॅटर्जी
| style="background:#FAEB86;" |बर्फी| rowspan="5" style="text-align:center;" |
|-
|दीपिका पडुकोण
|व्हेरोनिका मॅलने
|कॉकटेल|-
|करीना कपूर
|रोझी / सिमरन
|तलाश|-
|श्रीदेवी
|शशी गोडबोले
|इंग्लिश विंग्लिश|-
|विद्या बालन
|विद्या बागची
|कहानी|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०१४(१५ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|147x147अंश
| style="background:#FAEB86;" |दीपिका पडुकोण 
| style="background:#FAEB86;" |मिनालोचनी "मिन्नम्मा" अळगुसुंदरम"
| style="background:#FAEB86;" |चेन्नई एक्सप्रेस| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
| rowspan="2" |दीपिका पडुकोण
|लिला सानेरा
|गोलियों की रासलीला राम-लीला
|-
|नैना तलवार
|ये जवानी है दीवानी
|-
|परिणीती चोप्रा
|गायत्री
|शुद्ध देसी रोमान्स
|-
|श्रद्धा कपूर
|आरोही शिर्के
|आशिकी २
|-
|सोनम कपूर
|जोया हैदर
| रांझणा
|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०१६(१६ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|147x147अंश
| style="background:#FAEB86;" |दीपिका पडुकोण 
| style="background:#FAEB86;" |मस्तानी| style="background:#FAEB86;" |बाजीराव मस्तानी| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|अनुष्का शर्मा
|मीरा
|एन.एच १०
|-
|दीपिका पडुकोण
|पिकू बॅनर्जी
|पिकू
|-
|कंगना राणावत
|तनूजा "तनू" शर्मा/ कुसूम "दत्तो" सांगवान
|तनू वेड्स मनू: रिटर्नस
|-
| rowspan="2" |प्रियंका चोप्रा
|काशीबाई बाजीराव भट
|बाजीराव मस्तानी
|-
|आयशा मेहरा
|दिल धडकने दो
|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०१७(१७ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|143x143अंश
| style="background:#FAEB86;" |अनुष्का शर्मा 
| style="background:#FAEB86;" |आरफा हुसेन-खान
| style="background:#FAEB86;" |सुलतान| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
| rowspan="2" |आलिया भट्ट
|कायरा
|डियर जिंदगी|-
|बाउरी / मेरी जेन
|उडता पंजाब|-
|फातिमा सना शेख
|गीता फोगट
|दंगल|-
|सोनम कपूर
|नीरजा भनोत
|नीरजा|-
|तापसी पन्नू
|मिनल अरोरा
|पिंक|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०१८(१८ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|123x123अंश
| style="background:#FAEB86;" |आलिया भट्ट 
| style="background:#FAEB86;" |वैदेही त्रिवेदी
| style="background:#FAEB86;" |बद्रीनाथ की दुल्हनिया| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|भूमी पेडणेकर
|जया जोशी - शर्मा
|टॉयलेट: एक प्रेम कथा|-
|कृती सेनॉन
|बिट्टी मिश्रा
|बरेली की बर्फी|-
|श्रीदेवी
|देवकी सबरवाल
|मॉम|-
|विद्या बालन
|सुलोचना "सुलू" दूबे
|तुम्हारी सुलू|-
|झायरा वसीम
|इन्सिया मलिक
|सिक्रेट सुपरस्टार|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०१९(१९ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|123x123अंश
| style="background:#FAEB86;" |आलिया भट्ट 
| style="background:#FAEB86;" |सेहमत सैद-खान
| style="background:#FAEB86;" |राझी| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|अनुष्का शर्मा
|ममता शर्मा
|सूई धागा|-
|दीपिका पडुकोण
|पद्मावती
|पद्मावत|-
|करीना कपूर
|कालिंदी पूरी
| rowspan="2" |विरे दी वेडिंग|-
|सोनम कपूर
|अन्वी शर्मा
|-
|तापसी पन्नू
|ॲडव्होकेट आरती मल्होत्रा
|मुक्ल|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०२०(२० वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|123x123अंश
| style="background:#FAEB86;" |आलिया भट्ट 
| style="background:#FAEB86;" |सफिना फिरदौसी
| style="background:#FAEB86;" |गल्ली बॉय| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|करीना कपूर
|दिप्ती बत्रा
|गुड न्यूज|-
|कियारा अडवाणी
|डॉ. प्रिती सिक्का
|कबीर सिंह|-
|कृती सेनॉन
|रश्मी त्रिवेदी
|लुका चुप्पी|-
|रकुल प्रीत सिंह
|आयेशा खुराणा
|दे दे प्यार दे|-
|श्रद्धा कपूर
|माया शर्मा
|छिछोरे |-
! scope="row" style="text-align:center" |२०२१(–)
| colspan="5" rowspan="2" style="background:#FFAA00; text-align:center" |पुरस्कार समारंभ नाही
|-
! scope="row" style="text-align:center" |२०२२(–)
|-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०२३(२१ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|123x123अंश
| style="background:#FAEB86;" |आलिया भट्ट 
| style="background:#FAEB86;" |बदरुनिस्सा शेख
| style="background:#FAEB86;" |डार्लींगस| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|आलिया भट्ट
|गंगुबाई काठियावाडी
|गंगूबाई काठियावाडी|-
|भूमी पेडणेकर
|सिमी सिंह
|बधाई दो|-
|दीपिका पडुकोण
|अलिशा खन्ना 
|गेहराईयां|-
|कियारा अडवाणी
|रीत ठाकूर
|भूल भुलैया २|-
|कृती सेनॉन
|डॉ. अनिका
|भेडिया |-
! rowspan="6" scope="row" style="text-align:center" |२०२४(२२ वे)
| rowspan="6" style="text-align:center" |मध्यवर्ती|146x146अंश
| style="background:#FAEB86;" |कियारा अडवाणी 
| style="background:#FAEB86;" |कथा कपाडिया
| style="background:#FAEB86;" |सत्यप्रेम की कथा| rowspan="6" style="text-align:center;" |
|-
|आलिया भट्ट
|रानी चॅटर्जी 
|रॉकी और रानी की प्रेम कहानी|-
|दीपिका पडुकोण
|रूबीना मोहसीन
|पठाण|-
|श्रद्धा कपूर
|निशा "टिन्नी" मल्होत्रा
|तू झूठी मैं मक्कार|-
|राणी मुखर्जी
|देबीका चॅटर्जी
|मिसेस चॅटर्जी वर्सेस नॉर्वे|-
|नयनतारा
|नर्मदा राय
|जवान ''

 अनेक पुरस्कार आणि नामांकन 
या श्रेणीत आलिया भट्ट सर्वाधिक पुरस्कार विजेती अभिनेत्री आहे, ज्यांनी ४ पुरस्कार जिंकले आहेत. त्यानंतर तब्बू, ऐश्वर्या राय बच्चन, राणी मुखर्जी, काजोल, विद्या बालन आणि दीपिका पडुकोण यांचा क्रमांक लागतो, ज्यांनी प्रत्येकी २ पुरस्कार जिंकले आहेत. भट्ट ही सलग ४ विजयांसह सर्वाधिक सलग विजय मिळवणारी अभिनेत्री देखिल आहे. 

सर्वाधिक नामांकने मिळालेली अभिनेत्री दीपिका पडुकोण आहे जिला ११ नामांकन आहे; त्यानंतर काजोलला ९ आणि करीना कपूर खान, राणी मुखर्जी आणि आलिया भट्ट यांना प्रत्येकी ८ नामांकने मिळाली आहेत. काजोल आणि दीपिका पडुकोण या एकाच वर्षात सर्वाधिक नामांकने मिळालेल्या अभिनेत्री आहेत व दोघांनाही एकाच वर्षात ३ चित्रपटांसाठी नामांकन मिळाले आहे.

अनेक नामांकन मिळूनही पुरस्कार न मिळणाऱ्यांपैकी करिश्मा कपूर (६), प्रीती झिंटा (४) आणि कतरिना कैफ, सोनम कपूर, कृती सेनॉन आणि श्रद्धा कपूर यांना प्रत्येकी ३ नामांकने मिळाली आहे.

 इतर माहिती 
३३ व्या वर्षी दुसऱ्यांदा हा पुरस्कार जिंकणारी विद्या बालन ही सर्वात वयस्कर विजेती आहे, तर हेमा मालिनी ५५ व्या वर्षी सर्वात वयस्कर नामांकित झाली. काजोल आणि आलिया भट्ट या सर्वात तरुण विजेत्या आहेत, ज्यांना त्यांचा पहिला पुरस्कार वयाच्या २४ व्या वर्षी मिळाला होता, तर जायरा वसीम ही वयाच्या १७ व्या वर्षी सर्वात तरुण नामांकित ठरली. माधुरी दीक्षित, राणी मुखर्जी आणि अनुष्का शर्मा या तीन अभिनेत्री आहेत ज्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री दोन्ही पुरस्कार मिळाले आहेत. ऐश्वर्या राय बच्चन, विद्या बालन, दीपिका पदुकोण आणि आलिया भट्ट या चार अभिनेत्री आहेत ज्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (समीक्षक) पुरस्कार मिळाले आहेत. बालन, पदुकोण आणि भट्ट यांनी एकाच वर्षी दोन्ही पुरस्कार जिंकले, बालन यांनी एकाच चित्रपटासाठी आणि पदुकोण आणि भट्ट यांनी दोन वेगवेगळ्या चित्रपटांसाठी पुरस्कार जिंकले. काजोल आणि तब्बू या दोन अभिनेत्री आहेत ज्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायक दोन्ही पुरस्कार मिळाले आहेत.

 संदर्भ 

वर्ग:अभिनेत्रींसाठी पुरस्कार
वर्ग:झी सिने पुरस्कार