रियाध मेट्रो

रियाध मेट्रो (अरबी : قطار الرياض) ही सौदी अरेबियाची राजधानी रियाध, येथे सेवा देणारी एक जलद परिवहन प्रणाली आहे. रियाध सार्वजनिक वाहतुकीसाठी किंग अब्दुलअझीझ प्रकल्पाचा एक भाग म्हणून, ही जगातील सर्वात लांब चालकविरहित मेट्रो प्रणाली आहे.

या प्रणालीमध्ये ८५ स्थानकांना जोडणाऱ्या आणि १७६ किलोमीटर एकूण लांबी असलेल्या सहा मार्गिका आहेत. मक्का येथील अल मशाएर–अल मुगद्दासाह मेट्रो नंतर ही सौदी अरेबियातील दुसरी, अरबी द्वीपकल्पातील चौथी, अरब जगात सहावी आणि मध्य पूर्वेतील पंधरावी मेट्रो प्रणाली आहे. या प्रकल्पासाठी २२.५ अब्ज डॉलरचा खर्च आला.  ही सेवा प्रवाशांसाठी १ डिसेंबर २०२४ रोजी उघडण्यात आली.

 मेट्रोचे उद्घाटन 
२७ नोव्हेंबर २०२४ रोजी रियाध मेट्रोचे उद्घाटन राजा सलमान यांच्या हस्ते झाले. १, ४ आणि ६ मार्गिकांचे उद्घाटन १ डिसेंबर २०२४ रोजी झाले. दोन आठवड्यांनंतर १५ डिसेंबर रोजी मार्गिका २ आणि ५ उघडण्यात आल्या आणि शेवटची मार्गिका - मार्गिका ३ - ५ जानेवारी २०२५ रोजी उघडण्यात आली. ११ डिसेंबर २०२४ रोजी, पहिल्या आठवड्यात १९ लाख प्रवाशांनी मेट्रोमध्ये प्रवास केल्याचे वृत्त आले. जानेवारी २०२५ च्या सुरुवातीला, केशरी मार्गिका (मार्गिका ३) सुरू झाल्यानंतर मेट्रो प्रणाली पूर्णपणे कार्यरत झाल्याचे कळले.

 भ्रष्टाचाराचे आरोप 
२०१७ मध्ये, प्रिन्स तुर्की बिन अब्दुल्ला अल सौद यांना २०१७ च्या सौदी अरेबियाच्या राजकीय पक्षशुद्धीकरणाचा भाग म्हणून अटक करण्यात आली. त्यांच्यावरील आरोपांपैकी एक म्हणजे, रियाधचे राज्यपाल म्हणून त्यांने रियाध मेट्रोचे कंत्राट त्यांच्या स्वतःच्या कंपन्यांना दिले होते.

 मार्गिका 
उजवे|इवलेसे|565x565अंश|रियाध मेट्रो मार्गिकांची आकृती
रियाध मेट्रोच्या जाळ्यात एकूण  लांबीच्या सहा मार्गिका आहेत. प्रत्येक मेर्गिकेला एक वेगळा रंग आणि क्रमांक दिलेला आहे.
 क्रमांक मार्गिकेचे नाव मार्गिकेची लांबी स्थानकांची संख्या अंत्यस्थानकेनिळी मार्गिका  २५ एसएबी बँक ↔ अद दार अल-बैदालाल मार्गिका  १५ किंग सौद विद्यापीठ ↔ किंग फहद स्पोर्ट्स सिटीकेशरी मार्गिका  २२ जेद्दाह मार्ग ↔ खाश्म अल-अनपिवळी मार्गिका  ९ विमानतळ T1-2 ↔ KAFDहिरवी मार्गिका  १२ शिक्षण मंत्रालय ↔ राष्ट्रीय संग्रहालयजांभळी मार्गिका  ११ केएएफडी ↔ अन् नसीम स्रोत: 

 भविष्य 
रियाध मेट्रोच्या प्रमुखांनी एका पॉडकास्टमध्ये सांगितले की,  रियाध मेट्रोचा विस्तार खुझम आणि फुरसान उपनगर, बद्र आणि शाफा जिल्हा, इथपर्यंत करण्याच्या भविष्यातील योजना आहेत.

 मार्गिका ७ 
मार्गिका ७ ही सर्व किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ टर्मिनल्सना किद्दियाशी जोडणारी प्रस्तावित मार्गिका आहे. ही मार्गिका मिस्क सिटी, न्यू मुराबा, दिरिया आणि किंग अब्दुल्ला आंतरराष्ट्रीय बाग, या ठिकाणांवरून जाईल.

 मार्गिका २ चा विस्तार 
मार्गिका २ चा प्रस्तावित विस्तार किंग सौद विद्यापीठाच्या पश्चिमेकडील बाजूस, शक्यतो डिप्लोमॅटिक क्वार्टरला व्यापून, दिरिया येथे संपवण्याचा आहे. येथील काही स्थानकांचे बांधकाम आधीच सुरू झाले आहे.

 स्थानके 
या प्रणालीमध्ये ८५ स्थानके आहेत, ज्यामध्ये अनेक अदलाबदल स्थानके आहेत. ८५ पैकी १५ स्थानकांना नामकरणाचे अधिकार रियाध शहराच्या शाही आयोगाकडून देण्याची योजना आहे. या अधिकारांमध्ये स्थानकांमध्ये दुकाने आणि जाहिरातींसाठी जागा समाविष्ट आहे.

वाहने आणि स्थानकांवर कॅमेरे, पूर्वसूचना प्रणाली आणि मुख्य नियंत्रण केंद्राशी थेट जोडलेल्या संप्रेषण प्रणालींद्वारे लक्ष ठेवले जाते. मुख्य स्थानकात अनेक पातळ्यांवर संकल्पना केलेल्या मोनोरेल स्थानकातील वैशिष्ट्ये. प्रवाशांच्या आराम आणि सुरक्षिततेचा विचार करून ही स्थानके वातानुकूलित आहेत. वातानुकूलन आणि प्रकाशयोजनेसाठी लागणाऱ्या सुमारे २०% उर्जेची बचत करण्यासाठी स्थानके सौर-पेशी तंत्रज्ञानाचा देखील वापर करतात.

 घटना आणि अपघात 
कोणीतरी ट्रेनच्या आपत्कालीन स्विचमध्ये छेडछाड केल्याने, रियाध मेट्रो सुरू झाल्यानंतर अवघ्या ६ दिवसांतच निळ्या मार्गिकेत काही तांत्रिक समस्या आल्या, ज्यामुळे एसटीसी आणि अलिन्मा बँक स्थानकांदरम्यान सेवा थांबविण्यात आली. रियाध मेट्रोने  पुढील व्यत्यय टाळण्यासाठी दोन्ही स्थानकांवर शटल बसची व्यवस्था केली होती.

 हे देखील बघा 
 रियाध बस
 जेद्दाह मेट्रो
 मदीना मेट्रो
 मक्का मेट्रो
 हरामैन द्रुतगती रेल्वे

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 
 रियाध शहराच्या शाही आयोगाच्या वेबसाइटवरील रियाध मेट्रोचे पान

वर्ग:रियाध मेट्रो
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील निर्मिती
वर्ग:सौदी अरेबियामधील जलद परिवहन