रेन्बो पुरस्कार

रेन्बो पुरस्कार भारतातील लैंगिक आणि लैंगिक अल्पसंख्याकांच्या जीवनाविषयी अनुकरणीय सकारात्मक कार्याला मान्यता देण्यासाठी द्विजेन दीनानाथ आर्ट्स फाऊंडेशन ऑफ इंडियाने दिलेला पुरस्कार आहे.

हा पुरस्कार केवळ भारतीयांसाठी आहे. ज्यात भारतीय वंशाच्या व्यक्ती तसेच भारतातील परदेशी नागरिकांचा समावेश होतो.

 इतिहास 
शरीफ डी रांगणेकर, माजी पत्रकार, संवाद सल्लागार आणि लेखक, यांनी रेन्बो अवॉर्ड्सची स्थापना केली. मुख्य प्रवाहातील पुरस्कारांमध्ये लैंगिक आणि लैंगिक अल्पसंख्याकांचे अपुरे प्रतिनिधित्व ओळखून, रांगणेकर यांनी त्यांना व्यासपीठ देणे आणि त्यांना कठोर शैलींपुरते मर्यादित न ठेवता त्यांची पावती सुनिश्चित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले. रांगणेकर यांनी विविध सांस्कृतिक पार्श्वभूमी आणि समुदायातील सदस्यांचे अनुभव लक्षात घेता लैंगिक आणि लैंगिक अल्पसंख्याकांमध्ये, विशेषतः भारतातील विविध आवाजांचे प्रतिनिधित्व सुनिश्चित करण्याच्या महत्त्वावर भर दिला. रांगणेकर यांनी रेन्बो पुरस्कारांच्या स्थापनेचे हे कारण असल्याचे सांगितले.

 श्रेण्या 
२०२३ पर्यंत, खालील श्रेणी पुरस्कृत केल्या जातात.

 जीवनगौरव 

 जीवनगौरव पुरस्कार हा विलक्षण साहित्यिक जगतातील सखोल योगदानासाठी दिला जातो.

 साहित्य 

 द फिक्शन ऑफ द इयर कादंबरी, ग्राफिक कादंबरी किंवा एकाच लेखकाने लिहिलेल्या लघुकथांच्या संग्रहांसाठी सादर केले जाते.
 नॉन-फिक्शन ऑफ द इयर हा स्मृती, चरित्र, इतिहास किंवा इतर गैर-काल्पनिक कामांसाठी सादर केला जातो.

 पत्रकारिता 

 डिजिटल किंवा मुद्रित माध्यमात प्रकाशित झालेल्या वैशिष्ट्यपूर्ण कथेसाठी वर्षाचे वैशिष्ट्य सादर केले जाते.
 डिजिटल किंवा प्रिंट मीडियामध्ये प्रकाशित झालेल्या ऑप-एड भागासाठी ऑप-एड ऑफ द इयर सादर केला जातो.

 प्रवेश प्रक्रिया 
हे पुरस्कार केवळ भारतीयांसाठी आहेत. यात भारतीय वंशाच्या व्यक्ती तसेच भारतातील परदेशी नागरिकांचा समावेश होतो.

साहित्य श्रेणीमध्ये, प्रकाशकांना विचारासाठी प्रत्येक उप-श्रेणीसाठी जास्तीत जास्त दोन नोंदी नामनिर्देशित करण्याचा पर्याय आहे. स्वयं-प्रकाशित पुस्तकांसाठी, लेखक विचारार्थ एका प्रवेशापर्यंत थेट नामनिर्देशित करू शकतात.

पत्रकारिता श्रेणीमध्ये, डिजिटल आणि मुद्रित माध्यम संस्थांसह, बातम्यांपेक्षा दृश्ये आणि मतांना प्राधान्य देणाऱ्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मसह, जास्तीत जास्त दोन नोंदी नामनिर्देशित करण्यास पात्र असतात. त्याचप्रमाणे, स्वतंत्र लेखकांना विचारासाठी दोन नोंदी नामनिर्देशित करण्याची संधी दिली जाते.

 निवड प्रक्रिया 
ज्युरींसाठी सदस्य निवडले जातात. प्रवेश प्रक्रिया सुरू होण्यापूर्वी त्यांच्या नावाची घोषणा केली जाते. द्विजेन दीनानाथ आर्ट्स फाऊंडेशन आणि त्याच्या संलग्न, रेन्बो लिट फेस्टचे कोणतेही संरक्षक, सल्लागार, भागीदार किंवा कर्मचाऱ्यांना ज्युरी बनण्यास परवानगी नाही.

ज्युरी आलेल्या सबमिशनचे मूल्यांकन करतात. पुरस्कार विजेत्यांवर निर्णय घेतात. ते सबमिशनचे पुनरावलोकन करण्यासाठी, एक लांबलचक यादी तयार करण्यासाठी आपापसात चर्चा करण्यात सुमारे चार महिने गुंतवतात. लांबलचक यादी अस्तित्वात असल्यास, ती सार्वजनिक केली जाते. ज्युरी त्यानंतर एक शॉर्टलिस्ट तयार करण्यासाठी त्यांच्या मूल्यांकनांसह पुढे जाते, जी लोकांसाठी देखील प्रसिद्ध केली जाते. ज्युरी विजेते निवडण्यासाठी त्यांचे मूल्यांकन अधिक परिष्कृत करते, ज्याची घोषणा पुरस्कार सोहळ्यादरम्यान होते.

 विजेते 
 जीवनगौरव 
+जीवनगौरव पुरस्कार वर्ष विजेता चरित्र संदर्भ 2023 होशांग व्यापारी हैदराबादस्थित कवी आणि प्राध्यापक त्यांच्या याराना काव्यसंग्रहासाठी प्रसिद्ध आहेत. 

 साहित्य 
+फिक्शन ऑफ द इयर वर्ष विजेता काम संदर्भ 2023 निलाद्री आर. चटर्जी एंटरिंग द मेझ: कृष्णगोपाल मल्लिकची क्विअर फिक्शन. 
+वर्षातील नॉन-फिक्शन वर्ष विजेता काम संदर्भ 2023 माया शर्मा फूटप्रिंट्स ऑफ अ क्विअर हिस्ट्री: लाइफ स्टोरीज फ्रॉम गुजरात. 

 पत्रकारिता 
+वर्षाचे वैशिष्ट्य वर्ष विजेता काम संदर्भ 2023 अखिल कांग ब्राह्मण मेन हू लव टू इट अ** 
+वर्षातील ऑप-एड वर्ष विजेता काम संदर्भ 2023 चित्तजित मित्रा क्वीअरिंग ट्रान्सलेशन: लोकेटिंग क्वीअरनेस इन इंडियन लँग्वेजेस. 

 संदर्भ 

वर्ग:भारतीय पत्रकारिता पुरस्कार
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील भारतातील आस्थापने
वर्ग:एलजीबीटी इतिहासातील २०२३ वर्ष
वर्ग:२०२३ मध्ये सुरू झालेले पुरस्कार
वर्ग:भारतीय साहित्य पुरस्कार
वर्ग:एलजीबीटी साहित्य पुरस्कार
वर्ग:भारतातील एलजीबीटी साहित्य
वर्ग:पत्रकारिता पुरस्कार
वर्ग:नॉन-फिक्शन साहित्य पुरस्कार
वर्ग:एलजीबीटी पत्रकारिता पुरस्कार