झीह्ल नदी

झीह्ल ही स्वित्झर्लंडमधील एक नदी आहे. या नदीचा उगम श्विझ कॅन्टनमध्ये ड्रूझबर्ग पर्वतामध्ये होतो. झीह्ल नदी लिमाट नदीला मिळते. पुढे लिमाट झ्युरिक शहरातून वाहते.

झीह्ल नदीची लांबी  आहे. यामध्ये झिहसी जलाशयातील लांबीसुद्धा मोजलेली आहे. झिहसी येथे पाण्याचा उपसा होत असल्याने पुढे नदीतील पाण्याचा प्रवाह कमी होतो आणि परिणामी पाण्याची शुद्धताही कमी होते.

ही नदी श्विझ, झ्युरिक आणि झुग या भागातून वाहते. या नदीचे झिह खोरे हे सर्व झ्युरिक कॅन्टनमध्ये आहेत. झीह्ल नदीच्या खोऱ्यात लंगनाऊ ॲम अल्बिस आणि ॲडलिसविल, तसेच झ्युरिक शहराचा दक्षिण-पश्चिम भाग येतो. लंगनाऊ ॲम अल्बिसच्या वर काही भाग लिमट नदीच्या संगमस्थानापासून  अंतरावर आहे. नदीच्या बाजूला कोणतीही मोठी वसाहत नाही. फक्त काही लहान गावे आहेत. तर एन्सिएडेलन शहर झिहसीच्या जवळ स्थित आहे. ते एका उपनदी नदीच्या खोऱ्यात आहे.

 व्युत्पत्ती 
झीह्ल या नावाचा पहिला लिखित संदर्भ १०१८ चा आहे. त्याचा उल्लेख सिलाहा असा आहे. हे नाव असू शकते. जुने युरोपियन किंवा सेल्टिक मूळ असलेला शब्द झिला ("शांत जलप्रवाह", सिल = "ट्रिकल, वेट") > प्रेमसंबंध सिला जुन्या उच्च जर्मन घटकाच्या जोडीसह आहा म्हणजे "वाहणारे पाणी" असा आहे.

 नदीचा मार्ग 
उजवे|इवलेसे|झिहसी, झिहची वरची दरी आणि ड्रूझबर्ग पर्वत
ड्रूझबर्ग पर्वताच्या उत्तर-पूर्व बाजूला या नदीचा उगम होतो. हा भाग उंटेरबर्गची नगरपालिका, श्विझ कॅन्टन येथे आहे. त्यानंतर ती स्टुडेन गावाच्या उत्तरेकडे वाहते. स्टुडेनच्या खाली  अंतरावर ही नदी कृत्रिम झिहसी जलाशयात प्रवेश करते. जवळच, मिंस्टर नावाची नदी झिहसी जलाशयात मध्ये येते. हा जलाशय बांधण्यापूर्वी ती नही झिहची थेट उपनदी होती. युबाख, रिकेन्टलबाख आणि ग्रॉसबाख हे प्रवाह देखील झिहसी जलाशयामार्गे झिहमध्ये मिसळतात.

झिहसी जलाशय  लांब आहे. तो एन्सिएडेलन शहराच्या जवळ आहे. हे स्वित्झर्लंडचे सर्वात मोठे कृत्रिम सरोवर आहे. यात एक  लांबीचे धरण आहे. झिहसी येथून एक बोगद्यातून खाली पाणी वळवून वीज निर्माण केली जाते. ज्याची पाण्याची पातळी  आहे. एट्झेलवर्क कंपनीतर्फेयेथील जलविद्युत वीज केंद्र चालवले जाते. हे केंद्र आल्टेंडॉर्फ येथे आहे. त्यानंतर ते पाणी झ्युरिक सरोवरात सोडले जाते. या सरोवरातील पाण्याची पातळी  आहे. यामुळे धरणाच्या खाली पाण्याचा प्रवाह कमी होते. ज्याचा पाण्याच्या गुणवत्तेवर नकारात्मक परिणाम झालेला दिसून येतो. हिवाळ्यात कमी प्रवाहामुळे नदी काही ठिकाणी कोरडी होते.
उजवे|इवलेसे|झिहस्प्रुंग रॅपिड्स

 पूराचा धोका 
झिहसी तलावातून जवळपास  लांबीची ही नदी वाहते. हा भाग झ्युरिक शहराच्या मध्यभागी आहे. अभ्यासानुसार असे दिसून आले आहे की धरण फुटल्यास २ तासांच्या आत  उंचीची लाटेने शहरात पाणी शिरु शकते. नदी झ्युरिक हाॅपबॅनहॉफ स्टेशनमधून नदीच्या प्रवाहाची क्षमता मर्यादित करण्यासाठी एका बोगद्यातून वळवलेली आहे. पूरस्थितीचा सामना करण्यासाठी बोगद्याच्या क्षमतेबद्दल चिंता व्यक्त केली जाते. या धोक्यामुळे झ्युरिक शहराच्या महानगरपालिकेने शहरातील प्रभावित भागांसाठी स्थलांतर योजना विकसित, प्रकाशित आणि चाचणी केली आहे.

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 

 Sihl in  German, French and Italian in the online Historical Dictionary of Switzerland.
 झिहच्या खालच्या बाजूला असलेल्या सायकल मार्गाचे वर्णन 

 http://www.sihlwald.ch

वर्ग:झ्युरिकचा भूगोल
वर्ग:स्वित्झर्लंडमधील नद्या
वर्ग:झ्युरिकच्या कॅन्टोनमधील नद्या
वर्ग:श्विज कॅन्टोनमधील नद्या
वर्ग:झीह्ल