चार्ल्स मॅलेट (पहिला बॅरोनेट)

सर चार्ल्स वॉरे मालेट, पहिला बॅरोनेट (३० डिसेंबर, १७५२ - २४ जानेवारी, १८१५) हा एक ब्रिटिश अधिकारी आणि प्रशासक होता. हा ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचा पेशव्यांच्या दरबारातील ब्रिटिश रेसिडेंट होता.

तो सॉमरसेटमधील अलेक्झांडर मालेट (१७०४-१७७५) आणि त्यांची पत्नी अँन यांचा सर्वात मोठा मुलगा होता. १७७४ ते १७८५ पर्यंत हा मुघल साम्राज्यातील खंभात येथील रेसिडेंट होता. याला १७८५ मध्ये त्यांना मराठा पेशव्यांच्या दरबारात रेसिडेंट म्हणून नियुक्त करण्यात आले, त्यानंतर त्यांनी पुणे शहराबाहेर एका भव्य उद्यानात एक घर बांधले. 

मॅलेटच्या मते चीनसोबतचा ब्रिटिश व्यापार सुधारण्यासाठी पश्चिम भारत हे महत्वाचे ठिकाण होते. त्यासाठी पश्चिम भारतातील राज्यकर्त्यांवर कंपनीचे नियंत्रण असण्याचे महत्त्व त्याने ओळखले. १७८९ मध्ये जेव्हा टिपू सुलतानने त्रावणकोरवर हल्ला केला तेव्हा कॉर्नवॉलिसने हैदराबादच्या निजामशी आणि पेशव्यांशी मालेटकरवे संधी केली. याचवेळी टिपू पेशव्यांशी संधी करू पाहत होता त्यामुळे मॅलेटचे काम अवघड झाले परंतु शेवटी त्याने कंपनीशी संधी करून घेतली.

पुण्यात असताना मुळा-मुठा नद्यांच्या संगमावर संगम हाउस नावाचा भव्य बंगला बांधला होता.https://www.hindustantimes.com/cities/pune-news/sutradharas-tales-sir-charles-malet-s-british-residency-at-poona-101649241163359.html

भारतातील त्याच्या कामगिरीबद्दल फेब्रुवारी १७९१ मध्ये मॅलेटला बॅरोनेट पद देण्यात आले. १९७८मध्ये तो भारत सोडून इंग्लंडला गेला. तेथे त्याने चित्रकार जेम्स वेल्सची मुलगी सुसाना वेल्सशी लग्न केले. निवृत्तीनंतरही मॅलेटने भारताशी संबंध ठेवले होते. त्याने थॉमस डॅनिएल याला जेम्स वेल्सने काढलेल्या वेरुळच्या लेण्यांच्या चित्रांचे प्रकाशन करण्यास उद्युक्त केले.

मॅलेटला रॉयल सोसायटी आणि सोसायटी ऑफ आर्ट्सचे फेलो म्हणून नियुक्त करण्यात आले. सुझानापासून त्याना आठ मुले झाली, त्यापैकी अनेकांनी भारतात नोकरी केली: 

याशिवाय रावळपिंडीची राजकुमारी जहांआरा खानपासून त्याला तीन मुले झाली. १७९८ मध्ये त्यांनी बीबी जहांआरा खान यांना पुण्यात सोडले. त्याने आपल्या मुलांना ख्रिश्चन म्हणून बाप्तिस्मा देउन इंग्लंडला नेले. 

 संदर्भ 

वर्ग:फेलो ऑफ रॉयल सोसायटी
वर्ग:पेशवाईतील ब्रिटिश रेसिडेंट
वर्ग:इ.स. १७५२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८१५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख