भोलाभाई पटेल

भोलाभाई पटेल (७ ऑगस्ट १९३४ - २० मे २०१२) हे एक गुजराती लेखक होते. त्यांनी गुजरात विद्यापीठात अनेक भाषा शिकवल्या आणि विविध भाषांमधील साहित्याचा तुलनात्मक अभ्यास केला. त्यांनी मोठ्या प्रमाणात भाषांतर केले आणि निबंध आणि प्रवासवर्णने लिहिली. २००८ मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

 जीवन 
पटेल यांचा जन्म ७ ऑगस्ट १९३४ रोजी गुजरातमधील गांधीनगरजवळील सोजा गावात झाला. त्यांनी १९५२ मध्ये एसएससी पूर्ण केले. त्यांनी १९५७ मध्ये बनारस हिंदू विद्यापीठातून संस्कृत, हिंदी आणि भारतीय संस्कृतीमध्ये बॅचलर पदवी मिळवली. त्यांनी गुजरात विद्यापीठातूनही शिक्षण घेतले आणि १९६० मध्ये हिंदीमध्ये पदव्युत्तर पदवी, १९६८ मध्ये इंग्रजीमध्ये बॅचलर, १९७० मध्ये इंग्रजी आणि भाषा विज्ञानात पदव्युत्तर पदवी पूर्ण केली. १९७४ पासून, त्यांनी आधुनिकतावादी हिंदी लेखक सच्चिदानंद वात्स्यायन 'अज्ञेय'  यांच्यावरील पीएचडी प्रबंधावर काम करण्यास सुरुवात केली आणि १९७७ मध्ये तो पूर्ण केला. हा प्रबंध नंतर हिंदीत अज्ञेय: एक अध्यायन या नावाने प्रकाशित झाला. गुजराती विद्यापीठात शिकत असताना गुजराती लेखक उमाशंकर जोशी हे त्यांचे व्याख्याते होते. जोशी यांनी साहित्यिक अभिरुची आणि टीकात्मक भेदभावावर प्रभाव पाडला. त्यांनी १९७१ मध्ये जर्मनमध्ये डिप्लोमा आणि १९७४ मध्ये भाषाशास्त्रात डिप्लोमा पूर्ण केला. पटेल यांना विश्वभारती विद्यापीठाकडून फेलोशिप मिळाली जिथे त्यांनी भारतीय साहित्याचा तुलनात्मक अभ्यास केला.

पटेल यांनी ५२ हून अधिक पुस्तके प्रकाशित केली होती. ते एक बहुभाषिक होते जे गुजराती, हिंदी, बंगाली, आसामी, उडिया, जर्मन, फ्रेंच, मराठी, पुरिया आणि संस्कृत अस्खलितपणे बोलत होते. त्यांनी या भाषांमधून अनेक पुस्तकांचे गुजरातीमध्ये भाषांतर केले. त्यांनी युरोप आणि अमेरिकेतील त्यांच्या प्रवासांबद्दल साहित्यिक प्रवासवर्णने लिहिली. पटेल हे प्राचीन कवी कालिदास आणि नोबेल पारितोषिक विजेते रवींद्रनाथ टागोर यांच्या कामांचे तज्ज्ञ होते.

अहमदाबाद येथे २० मे २०१२ ला हृदयविकाराच्या झटक्यामुळे त्यांचे निधन झाले.

 पुरस्कार 
इवलेसे| अहमदाबाद येथील विद्यापीठ रोडवरील पद्मश्री भोलाभाई पटेल सर्कल.
१९९२ मध्ये देवोनी घाटी या कादंबरीसाठी त्यांना गुजराती भाषेसाठी साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला. १९९५ मध्ये त्यांना गुजराती साहित्यातील सर्वोच्च पुरस्कार रणजितराम सुवर्ण चंद्रक मिळाला. २००८ मध्ये पटेल यांना भारतातील चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार पद्मश्री प्रदान करण्यात आला. २०१० मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी फेलोशिप मिळाली. गुजरात विद्यापीठाजवळील भोलाभाई पटेल चौक हा त्यांच्या नावावर आहे.

 संदर्भ 

वर्ग:बनारस हिंदू विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अनुवादक
वर्ग:गुजराती लेखक
वर्ग:गुजरातमधील लेखक
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते