अपर्णा दत्ता गुप्ता

अपर्णा दत्ता गुप्ता (११ मे १९५३ - २९ जून २०२०) या भारतीय प्राणीशास्त्रज्ञ आणि शैक्षणिक होत्या. त्या ॲनिमल बायोलॉजी विभागात, स्कूल ऑफ लाइफ सायन्सेस, हैदराबाद विद्यापीठात शिकवत होत्या. त्यांचे संशोधन प्राणीशास्त्र, विकासात्मक जीवशास्त्र आणि एंडोक्राइनोलॉजीवर केंद्रित होते. त्यांनी कीटक शरीरविज्ञान क्षेत्रात संशोधन केले. कीटक आणि त्यांचे नियंत्रण यावर लक्ष केंद्रित केले. कीटकांच्या चरबीचे शरीर हेक्सामेरिन जीन्स व्यक्त करते आणि व्यक्त केलेली प्रथिने पुरुष ऍक्सेसरी-ग्रंथींसह विविध ऊतकांद्वारे अलग केली जातात आणि पुनरुत्पादनात भूमिका बजावतात हे शोधण्याचे कार्य करण्यात त्यांचे अभिनव योगदान होते.

 प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण 
अपर्णा दत्ता गुप्ता यांनी बनारस हिंदू विद्यापीठातून बॅचलर, मास्टर्स आणि डॉक्टरेट पदव्या मिळवल्या.

त्या फुलब्राइट स्कॉलर होत्या. १९८४-१९८५ पर्यंत मार्क्वेट युनिव्हर्सिटी, मिलवॉकी, यूएसएच्या जीवशास्त्र विभागातील भेट देणाऱ्या शास्त्रज्ञ होत्या. त्या इंडो-जर्मन एक्सचेंज प्रोग्राम (१९९१), चेक अकादमी एक्सचेंज (२०००), पर्सनल एक्सचेंज (१९९९-२००३), इंटरनॅशनल एक्सचेंज (२००८) आणि द्विपक्षीय एक्सचेंजच्या (२०१२) फेलो होत्या. त्या इंडियन नॅशनल सायन्स अकादमी (आयएनएसए), इंडियन एकेडमी ऑफ सायन्सेस (आयएएससी), आणि नॅशनल अकॅडमी ऑफ सायन्सेस (एनएएसआय) च्या निवडून आलेल्या फेलो देखील आहेत.[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">संदर्भ हवा</span> ]

 कारकिर्द 
अपर्णा दत्ता गुप्ता हे सेंटर फॉर बायोटेक्नॉलॉजी (२००३-२००६) चे समन्वयक होते आणि हैदराबाद विद्यापीठात प्राणी विज्ञान विभागाचे (२००३-२००७) प्रमुख म्हणूनही काम केले होते.[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2017)">संदर्भ हवा</span> ]

 पुरस्कार आणि फेलोशिप 
त्यांना विविध आंतरराष्ट्रीय संस्थांकडून खालील फेलोशिप मिळालेल्या आहेत.

 एनएसए - जेएसपीएस द्विपक्षीय एक्सचेंज फेलो, मियाझाकी विद्यापीठ, जपान (२०१२).
 आयएनएसए-डीएफजी इंटरनॅशनल एक्स्चेंज फेलो, हॅम्बर्ग युनिव्हर्सिटी, जर्मनी (२००८).
 डीएसटी-डीएएडी एक्सचेंज फेलो, वुर्जबर्ग विद्यापीठ, जर्मनी (१९९९-२००३).
 आयएनएसए एक्सचेंज फेलोशिप, झेक अकादमी ऑफ सायन्सेस, झेक प्रजासत्ताक (२०००).
 इंडो-जर्मन एक्सचेंज प्रोग्राम फेलो, युनिव्हर्सिटी ट्युबिंगेन, जर्मनी (१९९१).Rahul. . Uohyd.ac.in. Archived from the original  on 4 March 2017. Retrieved 4 March 2017.

 प्रकाशने 

 आरिफ, ए., दत्ता गुप्ता, ए., शेलर, के. (२००३) "टायरोसिन किनेज मेडिएटेड फॉस्फोरिलेशन ऑफ द हेक्सामेरिन रिसेप्टर इन द राईस मॉथ कॉर्सायरा सेफॅलोनिका बाय स्टेरॉईड्स" 
 चैतन्य आरके, श्रीदेवी पी, सेंथिलकुमारन बी, दत्ता-गुप्ता, ए. (२०१२) " कोर्सायरा सेफॅलोनिकाच्या शेवटच्या इनस्टार लार्व्ह डेव्हलपमेंट दरम्यान एच-फायब्रोइन रेग्युलेशनवर किशोर हार्मोन ॲनालॉग, मेथोप्रीनचा प्रभाव. " जनरल कॉम्प. एंडोक्रिनॉल. , doi 10.1016/j.ygcen.२०१२.०८.०१४.
 परिकीपंडला श्रीदेवी, आरके चैतन्य, अपर्णा दत्ता गुप्ता, बालसुब्रमण्यम सेंथिलकुमारन (२०१२) "एफटीझेड-एफ१ आणि फॉक्सएल२ अप-रेग्युलेट कॅटफिश ब्रेन अरोमाटेस जीन ट्रान्सक्रिप्शन द्वारे प्रवर्तक हेतूंना विशिष्ट बंधनकारक करून." बायोचिम. बायोफिज. एकटा , १८१९, ५७-६६.
 परिकीपंडला श्रीदेवी, अपर्णा दत्ता गुप्ता, बालसुब्रमण्यम सेंथिलकुमारन (२०११) "एअरब्रेथिंग कॅटफिशच्या ब्रेनमध्ये फुशी ताराझू फॅक्टर १ चे आण्विक क्लोनिंग आणि अभिव्यक्ती विश्लेषण", क्लेरियास गॅरिपीनस . PLOS One ६(१२): इ२८८६७.
 मधुसुधन बुडाथा, थुईरेई जेकब निंगशेन आणि अपर्णा दत्ता गुप्ता (२०११) "हेक्सामेरिन रिसेप्टर हे अचिया जनता (लेपिडोप्टेरा: नोक्टुइडे) मध्ये जीपीआय अँकर केलेले प्रोटीन आहे का?" जे. बायोसायन्सेस, ३६, ५४५–५५३.
 चैतन्य आरके, श्रीदेवी पी, सेंथिलकुमारन बी, दत्ता गुप्ता ए. (२०११) "२०-हायड्रॉक्सीकडीसोन रेग्युलेशन ऑफ एच-फायब्रोइन जीन इन द ग्रेन पेस्ट, कॉर्सायरा सेफॅलोनिका, लास्ट इनस्टार लार्व्हा डेव्हलपमेंट दरम्यान". स्टिरॉइड्स, ७६, १२५-१३४
 किरणकुमार, एन., इस्माईल, एसएन, दत्ता गुप्ता, ए., (१९९७) "भातातील पतंग कॉर्सायरा सेफॅलोनिकामध्ये स्टोरेज प्रोटीनचे सेवन: फॅट बॉडी सेल मेम्ब्रेन्समध्ये स्टोरेज प्रोटीन बाइंडिंग प्रोटीनची ओळख". कीटक बायोकेमिस्ट्री आणि आण्विक जीवशास्त्र, खंड २७, अंक ७, पृष्ठे ६७१-६७९ 

 संदर्भ 

वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय प्राणीशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय अनुवंशशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय वैज्ञानिक लेखक
वर्ग:बनारस हिंदू विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय महिला जीवशास्त्रज्ञ