शिवलक्ष्मी आईसाहेब

महामंडलेश्वर डॉ. शिवलक्ष्मी आईसाहेब (Shivlaxmi Aaisaheb) या महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध आध्यात्मिक नेत्या, दशमहाविद्या तंत्र साधिका, आणि सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत. त्या किन्नर आखाडा या आध्यात्मिक संघटनेमध्ये महामंडलेश्वर या महत्वाच्या पदावर विराजमान आहेत.

 प्रारंभिक जीवन व शिक्षण 
शिवलक्ष्मी आईसाहेब यांचा जन्म महाराष्ट्रातील मनमाड या शहरात झाला. त्यांनी एमए पदव्युत्तर पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले असून त्यासोबतच त्यांनी बीएड ही शिक्षण क्षेत्रातील पदवी प्राप्त केली आहे. त्याचबरोबर त्या दशमहाविद्या तंत्र साधना या विशिष्ट आध्यात्मिक साधनेत पारंगत आहेत.

 आध्यात्मिक व सामाजिक कार्य 
शिवलक्ष्मी आईसाहेब या किन्नर आखाड्याच्या परंपरागत महामंडलेश्वर पदावर विराजमान आहेत. त्यांनी अनेक आध्यात्मिक शिबिरे, सामाजिक प्रबोधनाचे कार्यक्रम व स्त्री सशक्तीकरण यावर आधारित अनेक उपक्रम राबवले आहेत. विशेषतः LGBTQ+ समुदायासाठी त्यांनी अनेक कामे केली असून त्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी त्यांनी अनेक समाजप्रबोधनपर कार्यक्रम राबविले आहेत. अध्यात्म व तंत्रशास्त्र यांचा समन्वय साधणाऱ्या महिला साधिकांमध्ये शिवलक्ष्मी आईसाहेब यांचे स्थान अनन्यसाधारण आहे. समाजप्रबोधनासाठी त्या सातत्याने व्याख्याने, कार्यशाळा आणि मोफत आध्यात्मिक शिबिरे घेत असतात. राज्यातील तसेच देशभरात तृतीयपंथी समाजावर होणाऱ्या अन्यायाविरोधात त्या नेहमी आवाज उठवत असतात.

 पुरस्कार व सन्मान 
डॉ. शिवलक्ष्मी आईसाहेब यांच्या कार्याची दखल घेत एकूण ५२ राष्ट्रीय व राज्यस्तरीय पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाले आहेत. यांपैकी काही महत्त्वाचे पुरस्कार पुढीलप्रमाणे:

 राष्ट्रीय जगतजननी पुरस्कार (२०२१)
 आयकॉन ऑफ पुणे (२०२१)
 सोशल मिडिया इन्फ्लुएन्सर पुरस्कार (२०२१)
 ग्लोबल वुमन प्राइड पुरस्कार (२०२२)
 मुकनायक पत्रकार संघ महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार (२०२२)
 फेस ऑफ महाराष्ट्र (२०२३ व २०२४)
 ब्रह्मकुमारी आदर्श व्यक्तिमत्व पुरस्कार (२०२३)
 महाराष्ट्र स्त्री गौरव पुरस्कार (२०२३)
 समाजरत्न पुरस्कार – सांस्कृतिक कला संघ (२०२३)
 विश्वरत्न सन्मान (२०२४)
 रॉयल फेस ऑफ इंडिया (२०२३, २०२४ आणि २०२५)
 प्राईड ऑफ महाराष्ट्र (२०२४)
 महाराष्ट्र बुक ऑफ रेकॉर्ड्समध्ये नाव नोंद (२०२४)
 आयकॉन ऑफ इंडिया (२०२४)
 महाराष्ट्र पोलीस मित्र पुरस्कार (२०२४)
 युवा भीम सेना समाजगौरव पुरस्कार (२०२५)
 अभ्युदय सेवा सन्मान रत्न – बनारस, काशी (२०२५)
 सलग ५ वर्षे नवदुर्गा पुरस्कार
 अध्यात्म व सामाजिक कार्यासाठी नेपाळ सरकारकडून मानद डॉक्टरेट पदवी (एप्रिल २०२५).

 संदर्भ