प्रेमीला गुरुमूर्ती

जन्म
प्रमीला गुरुमूर्ती यांचा जन्म ५ ऑक्टोबर १९५४ रोजी झाला. त्यांचे मूळ कुटुंब केरळमधील कोट्टायम आणि तमिळनाडूमधील तिरुनेलवेली येथील आहे, परंतु त्या चेन्नईमध्ये वाढल्या. त्यांचे पालक संगीतप्रेमी होते,ज्यामुळे त्यांना लहानपणापासूनच संगीताची आवड निर्माण झाली.

शिक्षण
प्रमीला यांनी भारतीय शास्त्रीय संगीतात सखोल शिक्षण घेतले. त्यांनी मद्रास विद्यापीठातून भारतीय तत्त्वज्ञानात उच्च द्वितीय श्रेणीसह एम.ए. (१९७४-१९७६) आणि भारतीय संगीतात एम.ए. (ग्रेड ए) पूर्ण केले. त्यानंतर, त्यांनी कथाकलाक्षेपम या विषयात पीएच.डी. मिळवली. ही पदवी मिळवताना त्यांनी दिल्लीच्या संस्कृती विभागाकडून फेलोशिप प्राप्त केली होती. त्यांनी एम्बार विजयराघवाचार्य आणि सी. बन्नी बाई यांसारख्या दिग्गजांद्वारे कथाकथनाची कला शिकली.

कार्य
प्रमीला गुरुमूर्ती यांनी १९६७ मध्ये वयाच्या बाराव्या वर्षी संगीत कारकीर्द सुरू केली. त्यांनी १९६९ मध्ये तिरुवय्यारु येथील त्यागराज उत्सवात सोळाव्या वर्षी पहिला कार्यक्रम सादर केला. गेल्या ५० वर्षांहून अधिक काळ त्यांनी भारतीय शास्त्रीय संगीत आणि कथाकलाक्षेपम या कलेत योगदान दिले आहे. त्यांनी तमिळनाडू, केरळ, महाराष्ट्र, आंध्र प्रदेश आणि कर्नाटकात संशोधन केले आणि अनेक मैफली सादर केल्या. संगीतावरील पुस्तके लिहून आणि कार्यशाळा घेऊन त्यांनी अनेक शिष्यांना प्रशिक्षण दिले. त्यांचे संशोधन आणि सादरीकरण संगीताच्या परंपरेला समृद्ध करणारे ठरले.

पुरस्कार
प्रमीला गुरुमूर्ती यांना त्यांच्या संगीत क्षेत्रातील योगदानासाठी अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. त्यामध्ये 'आचार्य चूडामणी' आणि 'कला सेवा मणी' हे प्रतिष्ठित पुरस्कार समाविष्ट आहेत. २०२२-२०२३ साठी त्यांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (Sangeet Natak Akademi Award) मिळाला, जो त्यांच्या शास्त्रीय गायन, संगीतशास्त्र आणि हरिकथा क्षेत्रातील उत्कृष्ट कार्यासाठी देण्यात आला. हा पुरस्कार ₹१,००,००० रोख, ताम्रपत्र आणि अंगवस्त्रासह प्रदान केला जातो. तसेच, त्यांच्या "Scholarship in performing arts" मधील योगदानासाठी विशेष गौरव करण्यात आला. २०१७ मध्ये त्यांच्या संगीत कारकिर्दीच्या सुवर्ण महोत्सवानिमित्त (५० वर्षे) चेन्नईत विशेष समारंभ आयोजित झाला, ज्यात त्यांचा गौरव करण्यात आला आणि त्यांच्या कार्याची स्मरणिका प्रकाशित झाली.

संदर्भ

वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख