मौसमी चॅटर्जी

मौसमी चॅटर्जी (जन्म इंदिरा चट्टोपाध्याय ; २६ एप्रिल १९५२) ह्या एक भारतीय अभिनेत्री आहे ज्या हिंदी चित्रपटसृष्टी तसेच बंगाली चित्रपटांमध्ये त्यांच्या कामासाठी ओळखल्या जातात. १९७० च्या दशकात त्या हिंदी चित्रपटांमध्ये सर्वाधिक मानधन घेणाऱ्या अभिनेत्रींपैकी एक होत्या. त्यांनी २०१९ मध्ये भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केला.

 प्रारंभिक आणि वैयक्तिक जीवन 
चॅटर्जी यांचा जन्म कोलकाता येथे एका बंगाली ब्राह्मण कुटुंबात झाला जो अविभक्त बंगालमधील बिक्रमपूर येथील होता. त्यांचे वडील प्रणतोष चट्टोपाध्याय हे भारतीय सैन्यात होते आणि आजोबा न्यायाधीश होते. त्याँचे खरे नाव इंदिरा आहे आणि मौसमी हे तिचे स्क्रीन-नाव आहे.

तरुण वयात, इंदिरा चट्टोपाध्याय यांचा विवाह त्यांच्याच समाजातील आणि तत्सम कौटुंबिक पार्श्वभूमीतील गृहस्थ जयंता मुखर्जी यांच्याशी बंगाली पद्धतीने  झाला. जोडप्याला दोन मुली आहेत. त्यांचे पती जयंता मुखर्जी हे संगीतकार आणि गायक हेमंत कुमार यांचे पुत्र आहेत. जयंता हे रवींद्र संगीताचेही प्रवर्तक आहेत. पती आणि सासरच्या लोकांच्या पाठिंब्याने आणि प्रोत्साहनाने, इंदिराजींनी एका चित्रपटात अभिनयाचे काम स्वीकारले आणि स्क्रीन नाव म्हणून मौसमी घेतले. त्यामुळे तिच्या चित्रपट कारकिर्दीला लग्नानंतरच सुरुवात झाली. तिची मुलगी पायल १३ डिसेंबर २०१९ रोजी ४५ व्या वर्षी मरण पावली.

 कारकीर्द 
चॅटर्जीने तरुण मजुमदार दिग्दर्शित बंगाली बालिका बधू (१९६७) मधून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. एका मुलाखतीत, मौसमी चॅटर्जीने उद्धृत केले: "बालिका बधू नंतर, मला बंगाली चित्रपटांचा पूर आला होता, परंतु मला माझे शिक्षण पूर्ण करण्याची इच्छा होती. तथापि, चित्रपट माझ्या नशिबात होते म्हणून मी दहावीत शिकत असताना, माझी एक जवळची मावशी होती. तिची मृत्यूशय्येची आणि तिची शेवटची इच्छा मला लग्न करून पाहण्याची होती. म्हणून तिची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी मी लग्न केले."  त्यांना घरी इंदिरा म्हणून संबोधले जायचे. तिचे पालक आणि शेजारी हेमंत कुमार यांचा मुलगा जयंत मुखर्जी (बाबू) यांच्याशी लग्न झाले. "मी बाबूच्या प्रेमात पडले. माझ्या कुटुंबाबाहेरील माझ्या संपर्कात आलेला तो पहिला माणूस होता."  त्यानंतर त्या परिणीता, अनिंदिता या बंगाली चित्रपटांमध्ये दिसल्या.

१९७२ मध्ये शक्ती सामंता दिग्दर्शित अनुराग या हिंदी चित्रपटातून त्यांनी प्रमुख महिला म्हणून पदार्पण केले. हा चित्रपट मोठा यशस्वी ठरला. त्यांनी एका आंधळ्या मुलीची भूमिका केली जी प्रेमात पडते, आणि  सर्वोत्तम अभिनेत्रीसाठी फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी पहिले आणि एकमेव नामांकन मिळवले. अनुरागला सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला.

१९७३ मध्ये, त्यांनी शशी कपूरसोबत नैना, विनोद खन्नासोबत कुछ धागे आणि विनोद मेहरासोबत उस पार या चित्रपटात काम केले. १९७४ मध्ये, तिने थ्रिलर बेनाममध्ये तत्कालीन संघर्षशील अमिताभ बच्चन यांच्यासोबत आणि सस्पेन्स ड्रामा हमशकलमध्ये राजेश खन्ना सोबत काम केले. त्यांचा  सर्वात यशस्वी चित्रपट १९७४ च्या शेवटी आला, जिथे मनोज कुमारच्या रोटी कपडा और मकानमध्ये त्यांनी बलात्कार पीडितेची भूमिका केली होती. http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=180  त्यांना  सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी पहिले आणि एकमेव नामांकन मिळाले.

अनुराग, उस-पार, रफ्तार, उमर कैद, मजाक, जिंदगी आणि दो झूट यासह त्यांनी चित्रपटांमध्ये विनोद मेहरासोबत जोडी केली होती. त्यांनी अमिताभ बच्चन सोबत बेनाम आणि बासू चॅटर्जी यांच्या मंझिल (१९७९)  चित्रपटात काम केले. उत्तम कुमार सोबतचा तिचा बंगाली चित्रपट, ओगु बोधू सुंदरी १९८१ मध्ये प्रदर्शित झाला आणि यशस्वी झाला. १९८२ मध्ये, तिने मराठी चित्रपट भन्नट भानू मध्ये "तुम्ही अडकित्ता मी हो सुपारी" या गाण्यासाठी पाहुणी कलाकाराची भूमिका  केली. राजेश खन्नासोबतच्या त्यांच्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये भोला भला, प्रेम बंधन आणि घर परिवार यांचा समावेश होता. त्यांनी संजीव कुमारसोबत अंगूर, दासी आणि इतनी सी बातमध्ये काम केले. १९८५ मध्ये त्यांनी प्रतिज्ञा या बंगाली चित्रपटात काम केले. १९८५ नंतर, त्यांनी वतन के रखवाले, आग ही आग आणि घायाल सारख्या अनेक चित्रपटांमध्ये सहाय्यक भूमिका साकारल्या.

१९८०-९० च्या दशकात त्यांनी  आई आणि वहिनी च्या भूमिका साकारल्या जसे की घायल, घर परिवार आणि आ अब लौट चलें  (१९९९). चॅटर्जीने तनुजा चंद्रा यांच्या जिंदगी रॉक्ससह सिनेमात पुनरागमन केले. त्यांनी २००३ मध्ये इंडो-कॅनडियन प्रोडक्शन बॉलीवूड/हॉलीवूड मध्ये काम केले. 

 राजकीय कार्य 
चटर्जी यांनी २००४ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे उमेदवार म्हणून लोकसभा निवडणूक लढवली, परंतु त्यांचा पराभव झाला. २०१९ मध्ये त्यांनी भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केला.

 पुरस्कार 
वर्ष पुरस्कार श्रेणी काम परिणाम १९६८ बंगाल फिल्म जर्नालिस्ट असोसिएशन सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री बालिका बधू   १९७२ फिल्मफेअर पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री अनुराग   १९७४ सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री रोटी कपडा और मकान   बंगाल फिल्म जर्नालिस्ट असोसिएशन सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री   २००२ जिनी पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री बॉलीवूड/हॉलीवूड   २०१४ फिल्मफेअर पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री – बंगाली गोयनार बक्षो   २०१५ फिल्मफेअर जीवनगौरव पुरस्कार जीवनगौरव पुरस्कार   २०१६ बंगाल फिल्म जर्नालिस्ट असोसिएशन पुरस्कार   २०१८ पॉवर ब्रँड्स पत्रकार पुरस्कार  

 फिल्मोग्राफी 
+वर्षचित्रपटभूमिकाटिप्पणी१९६७बालिका बधूरजनीबंगाली चित्रपट१९६९परीणीतालोलिता१९७२अनुरागशिवानी१९७३नैनानैनाकच्चे धागेसोनागुलाम बेगम बादशहालक्ष्मी१९७४जहरीला इन्सानआरतीउस पारकमलारोटी कपडा और मकानतुलसीहमशकलसीताबेनामशीलाबदलाकल्पना१९७५उमर कैदडॉ. भारतीरफ्ताररानी/रितानाटकमझाकमौसमी दो झूटलाजवंतीअनाडीरश्मी१९७६सब्से बडा रुपैयासुनीताजय बजरंग बलीदेवीजिंदगीसीमा१९७७आनंद आश्रमकिरणअब क्या होगाहत्यारगैरी सिंह१९७८तुम्हारी कसमविद्यास्वर्ग नरकशोभाफूल खिले हैं गुलशन गुलशनशांतीफंदेबाजशांतीदिल और दिवारसरोजाभोला भलारेणू१९७९दो लडके दोनो कडकेरानीप्रेम बंधनमीनागौतम गोवींदसंध्यामंजिलअरुणालव्ह इन कॅनडासीमाघरकी लाजजानकी१९८०स्वयंवररूपामांग भरो सजनासीताज्योती बने ज्वालाअनूचंबल की कसमतन्नीबाईबदला और बलीदानज्योती दो प्रेमीपायल/पार्वतीबे-रहम १९८१प्यासा सावनशांतीक्रोधीइतनी सी बातआशाओगू बोधू शुंदरीशाबीत्रीबंगाली चित्रपटदासीमंगला१९८२रक्षाआशाअंगूरसुधा१९८३जस्टीस चौधरीसौ. चौधरी१९८४पेट प्यार और पापजवानीप्रेमा मोहनघर एक मंदीरलक्ष्मी भाभीआन और शानराधा१९८५रुस्वाईदेखा प्यार तुम्हारासौ. मलीक१९८६उर्बशीउर्बशीबंगाली चित्रपट१९८७सिंदूरआग ही आगगंगा सिंहमहानंदाबंगाली चित्रपटमेरा कर्म मेरा धर्ममालावतन के रखवालेलक्ष्मी सूरज प्रकाशपरम धरमसावित्री सिंह१९८८तक्दीर का तमाशाग्रेटावक्त की आवाजजस्टीस शारदाविजय रीटाअग्नीशोभा१९८९आखरी गुलामआखरी बाझीसौ. पार्वती कुमारजंग बाझसौ. सक्सेनासिक्कालक्ष्मीशहजादेपद्मीनी सिंह१९९०घायलइंदू मेहरा१९९१घर परिवारपार्वती देवीप्यार का देवताचिफ जस्टीस सरस्वती१९९२जुल्म की अदालतसौ. पितांबरखुले-आमरुपादेवीनिश्चयरेणूका सिंह१९९३प्रतीक्षालक्ष्मीसंतानलक्ष्मी१९९४उधार की जिंदगीजानकीइक्के पे इक्काकौशल्या देवी१९९५कर्तव्यशारदा वर्माजल्लादतारा देवी१९९६मुकद्दर१९९८करीबडोली सजा के रखनाचंद्रकला बन्सलकिमत – दे आर बॅकसुलक्षणा१९९९आ अब लौट चलेंरमा खन्ना२००२ना तूम जानो ना हमसौ. मल्होत्राबॉलीवूड/हॉलीवूडमम्मीजीकॅनेडाचा चित्रपट२००४हम कौन हैं?मार्था पिन्टो२००६जिंदगी रॉक्सइंद्रानी सेनगुप्ता२०१५पिकूचोबॉ मासी२००६भालोबसर ओनेक नामबीनीबंगाली चित्रपट२०१६शेष संगबादएलिना२०१०द जॅपनीज वाईफमासी२०१३गोयनार बक्शॉपीषी

 दूरदर्शन 
 वर्ष मालिका भूमिका नोंदी १९९३ अलबेली अलबेली - २०२१ सुपर डान्सर पाहुणे सीझन ४ २०२३ इंडियाज बेस्ट डान्सर पाहुणे सीझन ३

 संदर्भ 

वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हयात व्यक्ती