आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी

आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी (पूर्वी आयसीसी कसोटी चॅम्पियनशिप म्हणून ओळखली जाणारी) ही कसोटी क्रिकेट खेळणाऱ्या १२ संघांसाठी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेची एक आंतरराष्ट्रीय क्रमवारी प्रणाली आहे. रँकिंग आंतरराष्ट्रीय सामन्यांवर आधारित आहे जे अन्यथा नियमित कसोटी क्रिकेट वेळापत्रकाचा एक भाग म्हणून खेळले जातात, घरातील किंवा दूरच्या स्थितीचा विचार न करता.

प्रत्येक कसोटी मालिकेनंतर, दोन्ही संघांचे मागील रेटिंग आणि मालिकेचा निकाल यांचा समावेश असलेल्या गणितीय सूत्रावर आधारित दोन्ही संघांना गुण मिळतात. प्रत्येक संघाचे गेल्या ३-४ वर्षांतील सामन्यांतील एकूण गुणांना "रेटिंग" देण्यासाठी त्यांच्या एकूण सामने आणि खेळलेल्या मालिकांच्या संख्येवर आधारित आकृतीने भागले जाते.

उच्च आणि कमी रेट केलेल्या संघांमधील सामना अनिर्णित राहिल्यास उच्च-रेट केलेल्या संघाच्या खर्चावर कमी-रेट केलेल्या संघाला फायदा होईल. एक "सरासरी" संघ जो जितक्या वेळा हरतो तितक्या वेळा जिंकतो, मजबूत आणि कमकुवत संघांचे मिश्रण खेळताना, त्याचे रेटिंग १०० असेल.

अव्वल क्रमांकावर असलेल्या कसोटी संघाला यापूर्वी आयसीसी जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिपच्या उद्घाटनापर्यंत आयसीसी कसोटी चॅम्पियनशिप गदा देण्यात आली होती. २००२ ते २०१९ पर्यंत, जेव्हा जेव्हा नवीन संघ रेटिंग सूचीच्या शीर्षस्थानी गेला तेव्हा गदा हस्तांतरित केली गेली.cricketnext – England presented with Test mace. Retrieved 22 August 2011 प्रत्येक वर्षी १ एप्रिल रोजी रेटिंग टेबलमध्ये अव्वल असलेल्या संघाला रोख पारितोषिक देखील मिळाले.

मार्च २०२४ मध्ये प्रकाशित झालेल्या अपडेटनुसार, भारत सध्या क्रमवारीत सर्वोच्च स्थान असलेला संघ आहे.

वर्तमान क्रमवारी 

ऐतिहासिक क्रमवारी
आयसीसी प्रत्येक महिन्याच्या शेवटी जून २००३ पर्यंत रेटिंग प्रदान करते. संपूर्ण महिन्याच्या कालावधीनुसार, त्या तारखेपासून क्रमाने सर्वोच्च रेटिंग धारण केलेले संघ आहेत:
 संघ सुरुवात शेवट एकूण महिने एकूण महिने सर्वोच्च रेटिंग   जून २००३  ऑगस्ट २००८  ७४  ७४  १४३   ऑगस्ट २००९  नोव्हेंबर २००९  ३  ३  १२२   नोव्हेंबर २००९  ऑगस्ट २०११  २१  २१  १२५   ऑगस्ट २०११  ऑगस्ट २०१२  १२  १२  १२५   ऑगस्ट २०१२  मे २०१४  २१  २४  १३५   मे २०१४  जुलै २०१४ ३  ७७  १२३   जुलै २०१४  जानेवारी २०१६  १८  ४२  १३०   जानेवारी २०१६  फेब्रुवारी २०१६  १  २२  ११०   फेब्रुवारी २०१६  ऑगस्ट २०१६  ६  ८३  ११८   ऑगस्ट २०१६  ऑगस्ट २०१६   १  २३  ११२   ऑगस्ट २०१६  ऑक्टोबर २०१६   २  २  १११    ऑक्टोबर २०१६  मे २०२०   ४३  ६६  १३०   मे २०२०  जानेवारी २०२१  ८  ९१  ११६   जानेवारी २०२१  मार्च २०२१  २  २  ११८    मार्च २०२१  जून २०२१  ३  ६९  १२२    जून २०२१  डिसेंबर २०२१  ६  ८  १२६    डिसेंबर २०२१  जानेवारी २०२२  १  ७०  १२४   जानेवारी २०२२  मे २०२३  १६  १०७  १२८    मे २०२३  जानेवारी २०२४  ८  ७८  १२१  जानेवारी २०२४  मार्च २०२४  २  १०९  ११७मार्च २०२४पदभारीसंदर्भ: आयसीसी क्रमवारी

संपूर्ण महिन्याच्या कालावधीत जून २००३ पासून आतापर्यंत सर्वोच्च रेटिंग धारण केलेल्या संघांचा सारांश आहे:
 संघ एकूण महिने सर्वोच्च रेटिंग   १०९  १४३   ७८  १३०   ४२ १३५   १२  १२५   ८  १२६   २  १११संदर्भ: आयसीसी ऐतिहासिक क्रमवारी

२००३ मध्ये आयसीसीने अधिकृतपणे संघांची क्रमवारी सुरू केल्यापासून, ऑस्ट्रेलियाने क्रमवारीत वर्चस्व राखले होते. तथापि, २००९ पासून, अनेक संघांनी (ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका, भारत, इंग्लंड, न्यू झीलंड आणि पाकिस्तान) शीर्ष स्थानासाठी स्पर्धा केली आहे. 

आयसीसी ने १९५२ पासून निकालांवर वर्तमान रेटिंग प्रणाली पूर्वलक्षीपणे लागू केली (तेव्हापासून प्रत्येक महिन्याच्या शेवटी रेटिंग प्रदान करणे). टेबल तेव्हाच सुरू होते, कारण १९५२ पूर्वीचे सामने आणि या आधीच्या कालावधीत प्रतिस्पर्धी संघांची संख्या कमी असल्यामुळे पुरेसा डेटा उपलब्ध नव्हता.

जानेवारी १९५२ ते मे २००३ पर्यंत, संपूर्ण महिन्याच्या कालावधीनुसार ज्या संघांनी क्रमशः सर्वोच्च रेटिंग धारण केली आहे ते आहेत:
 संघ सुरुवात  शेवट एकूण महिने संचयी महिने   जानेवारी १९५२  मे १९५५  ४१  ४१    जून १९५५  फेब्रुवारी १९५८  ३३  ३३   मार्च १९५८  जुलै १९५८  ५  ४६   ऑगस्ट १९५८  डिसेंबर १९५८  ५  ३८   जानेवारी १९५९  डिसेंबर १९६३  ६०  १०६   जानेवारी १९६४  डिसेंबर १९६८  ६०  ६०   जानेवारी १९६९  डिसेंबर १९६९  १२  १२   जानेवारी १९७०  जानेवारी १९७३  ३७  ७५   फेब्रुवारी १९७३  मार्च १९७३  २  १०८   एप्रिल १९७३  जून १९७४  १५  १५   जुलै १९७४  जानेवारी १९७८  ४३  १५१   फेब्रुवारी १९७८  जानेवारी १९७९  १२  ७२   फेब्रुवारी १९७९  ऑगस्ट १९८०  १९  ९४   सप्टेंबर १९८०  फेब्रुवारी १९८१  ६  २१   मार्च १९८१  जुलै १९८८  ८९  १६१   ऑगस्ट १९८८  सप्टेंबर १९८८  २  २   ऑक्टोबर १९८८  जानेवारी १९९१  २८  १८९   फेब्रुवारी १९९१  एप्रिल १९९१  ३  १५४   मे १९९१  जुलै १९९२  १५  २०४   ऑगस्ट १९९२  जानेवारी १९९३  ६  १६०   फेब्रुवारी १९९३  ऑगस्ट १९९५  ३१  २३५   सप्टेंबर १९९५  नोव्हेंबर १९९५  ३  २४   डिसेंबर १९९५  जुलै १९९९  ४४  २०४   ऑगस्ट १९९९  डिसेंबर १९९९  ५  १७   जानेवारी २०००  फेब्रुवारी २०००  २  २०६   मार्च २०००  मार्च २०००  १  १८   एप्रिल २०००  जुलै २००१  १६  २२२   ऑगस्ट २००१  ऑगस्ट २००१  १  १९   सप्टेंबर २००१  मे २००३  २१  २४३संदर्भ: आयसीसी ऐतिहासिक क्रमवारी

संपूर्ण महिन्याच्या कालावधीत १९५२ पासून आतापर्यंत सर्वोच्च रेटिंग धारण केलेल्या संघांचा सारांश आहे:
 संघ एकूण महिने सर्वोच्च रेटिंग   ३५०  १४३   २३५  १३५   १०६  १२५   १०२  १३०  ६१  १३५   ८  १२६   ४  १११संदर्भ: आयसीसी ऐतिहासिक क्रमवारी

आयसीसी कसोटी चॅम्पियनशिप (२००२-२०१९)
२०१९ मध्ये आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपचे उद्घाटन होईपर्यंत रँकिंग सिस्टमला आयसीसी टेस्ट चॅम्पियनशिप असे म्हणतात. २००९ ते २०१९ पर्यंत, अव्वल क्रमांकावर असलेल्या कसोटी संघाला आयसीसी कसोटी चॅम्पियनशिप गदा देण्यात आली आणि प्रत्येक १ एप्रिल कट ऑफ (२०१९ पर्यंत) वरच्या संघाला रोख पारितोषिक देखील देण्यात आले, ज्यातील विजेते खाली सूचीबद्ध आहेत. ही गदा आता आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपच्या विजेत्यांना दिली जाते.

 संघ पुरस्कृत   एप्रिल २००२-०९     एप्रिल २०१०-११     एप्रिल २०१२      एप्रिल २०१३-१५   एप्रिल २०१६   एप्रिल २०१७-१९ संदर्भ: आयसीसी

 सांख्यिकी
पात्रता सामने
किमान दोन कसोटींचा समावेश असलेल्या मालिकेचा भाग म्हणून खेळले जाणारे सामने पात्र ठरतात.

कालावधी

मालिकेतून मिळवलेले गुण शोधा
प्रत्येक वेळी दोन संघांनी दुसरी मालिका पूर्ण केल्यावर, ते खेळण्यापूर्वी लगेचच संघांच्या रेटिंगवर आधारित, खाली वर्णन केल्याप्रमाणे क्रमवारी सारणी अपडेट केली जाते.

१ली पायरी. प्रत्येक संघासाठी मालिका गुण शोधा

 जिंकलेल्या प्रत्येक सामन्यासाठी संघाला १ गुण द्या.
 ड्रॉ झालेल्या किंवा बरोबरीत सुटलेल्या प्रत्येक सामन्यासाठी संघाला ½ गुण द्या.
 मालिका जिंकणाऱ्या संघाला १ बोनस गुण द्या.
 मालिका अनिर्णित राहिल्यास प्रत्येक संघाला ½ बोनस गुण द्या.

२री पायरी. या मालिका गुणांचे वास्तविक रेटिंग गुणांमध्ये रूपांतर करा

मालिकेपूर्वी दोन्ही संघांच्या रेटिंगमधील अंतर ४० गुणांपेक्षा कमी असल्यास

प्रत्येक संघाचे रेटिंग गुण समान आहेत:

(संघाचे स्वतःचे मालिकेतील गुण) x (प्रतिस्पर्ध्याचे रेटिंग + ५०)  (प्रतिस्पर्ध्याचे मालिका गुण) x (प्रतिस्पर्ध्याचे रेटिंग − ५०)

प्रत्येक सामना जिंकल्याने संघाला १ मालिका गुण मिळतो आणि त्यांच्या प्रतिस्पर्ध्याला ०, हरल्याने त्यांना ० मालिका गुण आणि त्यांच्या प्रतिस्पर्ध्याला १ मिळतो आणि ड्रॉ केल्याने दोन्ही संघांना ½ मालिका गुण मिळतात, म्हणून खेळलेल्या प्रत्येक सामन्यामुळे संघांना खालीलप्रमाणे रेटिंग गुण मिळतात:
 एकल सामन्याचा निकाल रेटिंग गुण मिळवले विजय  विरोधकांचे रेटिंग + १०० अनिर्णित किंवा बरोबरीत  विरोधकांचे रेटिंग  पराभव  विरोधकांचे रेटिंग − १००

हे सूत्र केवळ तेव्हाच लागू होते जेव्हा मालिकेच्या सुरुवातीला दोन्ही संघांच्या रेटिंगमधील अंतर ४० गुणांपेक्षा कमी होते, एक सामना जिंकल्यास संघाला नेहमी मिळालेल्या रेटिंगपेक्षा अधिक रेटिंग गुण मिळतील आणि सामना गमावल्यास नेहमी संघाला मिळालेल्या रेटिंगपेक्षा कमी रेटिंग गुण मिळतील. सामना अनिर्णित केल्याने कमकुवत संघाला आधीपासून मिळालेल्या रेटिंगपेक्षा अधिक रेटिंग गुण मिळतील आणि बलवान संघाला कमी गुण मिळतील.

त्यामुळे एकच सामना जिंकणे आणि हरणे यात १०० गुणांचा फरक आहे. तसेच, सामन्याचा निकाल विजय-पराजय किंवा अनिर्णित असला तरी, त्या सामन्यातून दोन संघांनी मिळवलेले एकूण रेटिंग गुण ही मालिका सुरू होण्यापूर्वी दोन्ही संघांच्या रेटिंगची बेरीज असेल. त्यामुळे मालिकेतून मिळविलेले एकूण रेटिंग गुण ही मालिका सुरू होण्यापूर्वी दोन संघांच्या रेटिंगच्या बेरजेशी (सामन्यांची संख्या + १) गुणाकार होईल.

मालिकेपूर्वी दोन्ही संघांच्या रेटिंगमधील अंतर किमान ४० गुणांचे होते

मजबूत संघासाठी रेटिंग गुण समान आहेत:

(संघाचे स्वतःचे मालिकेतील गुण) x (संघाचे स्वतःचे रेटिंग + १०)  (प्रतिस्पर्ध्याचे मालिका गुण) x (संघाचे स्वतःचे रेटिंग − ९०)

आणि कमकुवत संघासाठी रेटिंग गुण समान आहेत:

(संघाचे स्वतःचे मालिकेतील गुण) x (संघाचे स्वतःचे रेटिंग + ९०)  (प्रतिस्पर्ध्याचे मालिका गुण) x (संघाचे स्वतःचे रेटिंग − १०).

वरीलप्रमाणे, खेळल्या गेलेल्या प्रत्येक सामन्यामुळे संघांना खालीलप्रमाणे रेटिंग गुण मिळतात:
 एकल सामन्याचा निकाल रेटिंग गुण मिळवले मजबूत संघ जिंकतो  स्वतःचे रेटिंग + १० कमकुवत संघ हरतो  स्वतःचे रेटिंग − १० मजबूत संघ ड्रॉ किंवा टाय  स्वतःचे रेटिंग − ४० कमकुवत संघ ड्रॉ किंवा टाय  स्वतःचे रेटिंग + ४० मजबूत संघ हरतो  स्वतःचे रेटिंग − ९० कमकुवत संघ जिंकतो  स्वतःचे रेटिंग + ९०

त्यामुळे, पुन्हा, एखादा सामना जिंकल्याने संघाला नेहमी मिळालेल्या रेटिंगपेक्षा अधिक रेटिंग गुण मिळतील आणि सामना गमावल्यास संघाला नेहमी मिळालेल्या रेटिंगपेक्षा कमी रेटिंग गुण मिळतील. सामना अनिर्णित केल्याने कमकुवत संघाला आधीपासून मिळालेल्या रेटिंगपेक्षा अधिक गुण मिळतील आणि बलवान संघाला कमी गुण मिळतील.

दोन्ही संघांसाठी, एकही सामना जिंकणे आणि हरणे यामधील फरक अजूनही १०० गुणांचा आहे. तसेच, तीनपैकी जे काही निकाल लागतील, त्या सामन्यातून दोन्ही संघांनी मिळवलेले एकूण रेटिंग गुण ही मालिका सुरू होण्यापूर्वी दोन्ही संघांच्या रेटिंगची बेरीज असेल.

रँकिंग टेबल अपडेट करा

प्रत्येक संघासाठी:
आधीच मिळालेल्या एकूण रेटिंग गुणांमध्ये (मागील सामन्यांमध्ये) मिळालेले रेटिंग गुण जोडा.
उपलब्ध मालिका गुणांची संख्या जोडून खेळलेल्या सामन्यांची संख्या अद्यतनित करा. हे मालिकेतील खेळांच्या संख्येपेक्षा एक अधिक आहे, कारण मालिका विजेत्यासाठी अतिरिक्त गुण उपलब्ध आहेत (दोन कसोटी सामन्यांच्या मालिकेमुळे सामन्यांची संख्या तीनने वाढेल).
अद्ययावत रेटिंग मिळवण्यासाठी नवीन रेटिंग गुणांना एकूण जुळण्यांच्या अद्यतनित संख्येने विभाजित करा.

उदाहरण
समजा दोन संघ, सुरुवातीला १२० आणि ९० च्या रेटिंगसह, ३ सामन्यांची मालिका खेळतात आणि उच्च प्रारंभिक रेटिंग असलेला संघ २-१ ने जिंकतो:

 संघ मालिकेपूर्वीचे रेटिंग मालिका मालिकेनंतरचे रेटिंग सामने  गुण  रेटिंग  सामने जिंकले  सामने अनिर्णित  मालिका गुण  रेटिंग गुण  सामने  गुण  रेटिंग ए  ३०  ३६००  १२०  २  ०  ३  ३x(९०+५०) + १x(९०–५०) = ४६०  ३०+३+१=३४  ३६००+४६०=४०६०  ११९.४ बी  ३६  ३२४०  ९०  १  ०  १  १x(१२०+५०) + ३x(१२०–५०) = ३८०  ३६+३+१=४०  ३२४०+३८०=३६२०  ९०.५

मालिकेतून उपलब्ध एकूण रेटिंग गुण (४६०+३८०=८४०) हे उपलब्ध मालिका गुणांच्या संख्येने गुणाकार केलेल्या संघांच्या प्रारंभिक रेटिंग सारखेच आहे (१२०+९०)x४=८४०).
दोन्ही संघांची एकूण रेटिंग मालिकेनंतर (११९.४+९०.५=२०९.९) मालिकेपूर्वी (१२०+९०=२१०) जवळपास सारखीच आहे. त्यामुळे या मालिकेने कोणतेही अतिरिक्त रेटिंग व्युत्पन्न केलेले नाही, परंतु दोन संघांना आधीपासून मिळालेल्या रेटिंगचे पुनर्वितरण केले आहे. जेव्हा ही रेटिंग अधिकृत टेबलमध्ये त्यांच्या गोलाकार स्वरूपात (११९ आणि ९१) प्रकाशित केली जातात, तेव्हा मालिकेनंतरची एकूण रेटिंग मालिकेपूर्वी सारखीच असेल. त्यामुळे या प्रणालीमध्ये कोणतेही गुण 'इन्फ्लेशन' नाहीत, याचा अर्थ कालांतराने रेटिंगची तुलना अर्थपूर्ण आहे.
मालिका जिंकूनही टीम ए चे रेटिंग कमी झाले आहे आणि मालिका गमावूनही टीम बी चे रेटिंग वाढले आहे. जर टीम ए ने मालिका ३-० ने जिंकली असती तर त्याचे रेटिंग १२२.४ पर्यंत वाढले असते.

हे सुद्धा पहा

आयसीसी पुरुषांची एकदिवसीय संघ क्रमवारी
आयसीसी पुरुषांची टी२०आ संघ क्रमवारी
आयसीसी महिला एकदिवसीय आणि टी२०आ क्रमवारी

संदर्भ

बाह्य दुवे
आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी 

पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी
वर्ग:क्रीडा जागतिक क्रमवारी