के.एस. नागरथनम्मा

के.एस. नागरथनम्मा (१९२३ – १७ ऑक्टोबर १९९३) ह्या दक्षिणे कर्नाटक राज्यातील भारतीय राजकारणी होत्या. गुंडलुपेट मतदारसंघातून त्या सात वेळा कर्नाटक विधानसभेच्या सदस्य म्हणून निवडून आल्या होत्या. त्या १९७२ ते १९७८ या काळात कर्नाटक विधानसभेच्या, पूर्वीच्या म्हैसूर विधानसभेच्या, पहिल्या महिला सभापती होत्या.

 राजकीय कारकीर्द 
राजकारणात प्रवेश करण्यापूर्वी, नागरथनम्मा भारत स्काउट्स आणि गाइड्सचे उपाध्यक्ष आणि म्हैसूर विद्यापीठाच्या सेनेट सदस्य होत्या.  १९५७ मध्ये जेव्हा गुंडलुपेट मतदारसंघ तयार झाला तेव्हा त्यांनी स्वतंत्र राजकारणी म्हणून म्हैसूर विधानसभेची निवडणूक लढवली आणि २४,९५५ मते मिळवून निवडणूक जिंकली, तर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे त्यांचे एकमेव विरोधक एच.के. शिवरुद्रप्पा  यांना १३,०५३ मते मिळाली.  त्यामुळे त्या मतदारसंघाच्या पहिल्या आमदार ठरल्या. त्यांनी पुन्हा १९६२ च्या निवडणुकीत शिवरुद्रप्पा यांचा २०,०१० मतांच्या तुलनेत २२,७६५ मते मिळवून पराभव केला. त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या सदस्या म्हणून १९६७ ची निवडणूक लढवली आणि २१,४२३ च्या मोठ्या फरकाने के.बी. जयदेवप्पा यांचा ९,३५५ मतांच्या तुलनेत ३०,७७८ मतांनी पराभव केला.

नागरथनम्मा यांनी १९७२ च्या निवडणुकीत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन) चे बी. बसप्पा यांचा पराभव करून चौथ्यांदा मतदारसंघ राखला. त्यांनी ३०,०५५ मते जिंकली आणि बसप्पांना २०,२५५ मते मिळाली. १९७२ ते १९७८ पर्यंत त्या विधानसभेच्या सभापती म्हणून निवडून आल्या आणि त्या सभागृहाच्या पहिल्या महिला सभापती झाल्या.  १९७८ च्या निवडणुकीत त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला जेव्हा शिवरुद्रप्पा, तिचे दीर्घकाळचे स्पर्धक, फक्त २७१ मतांच्या फरकाने विजयी झाले आणि त्यांना २७,१४१ मते मिळाली होती.

१९८३ च्या निवडणुकीत जनता पक्षाच्या एच.एन. श्रीकांता सेट्टी यांचा पराभव करून ४४,०८५ मते जिंकून काँग्रेस सदस्य म्हणून त्या पुन्हा आपल्या जागेवर आल्या. पुढील १९८५ च्या निवडणुकीत त्यांनी स्वतःसाठी ४०,८५७ मते मिळवून जनता पक्षाच्या एच.एस. महादेव प्रसाद यांचा १९,१४० च्या मोठ्या फरकाने पराभव केला. १९८९ च्या निवडणुकीत त्यांनी प्रसाद यांचा पुन्हा पराभव केला आणि ५०,६४३ मते जिंकली. त्यानंतर १९९० मध्ये त्या आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्री झाल्या. 

१९९३ मध्ये त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या मृत्यूनंतर, प्रसाद यांनी गुंडलुपेट विधानसभेसाठी पाच वेळा निवडणूक जिंकली. नगरथनम्मा यांनी विरोधी पक्षनेते म्हणूनही काम केले होते आणि सभागृहाचे स्पीकर आणि विरोधी पक्षनेते म्हणून त्यांच्या कार्यशैलीबद्दल त्यांचे कौतुक केले जाते.

 संदर्भ 

वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:कर्नाटकचे आमदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी