वर्तुळ (लघुपट)

वर्तुळ हा २००९ मधील संतोष राम यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला आणि विवेक चित्र, मोकल फिल्म्स निर्मित भारतीय लघुपट आहे.

 निर्मिती 
या लघुपटात अश्विनी गिरी, चिन्मय पटवर्धन, अजिंक्य भिसे आणि शैलेश शंकर कुलकर्णी या प्रमुख कलाकारांचा समावेश होता. लघुपटाची निर्मिती करण्यासाठी एक वर्षाचा काळ गेला मे २००८ मध्ये चित्रीकरण सुरू झाले आणि जुलै २००९ मध्ये हा लघुपट प्रदर्शित झाला. कलाकार व अन्य टीमची विवेक चित्र निर्मिती संस्थेने केली होती. या लघुपटाचे चित्रीकरण महाराष्ट्रात भोर येथे करण्यात आले. कमी बजेटमुळे टीमला विविध अडचणींचा सामना करावा लागला.

 कथानक 
हा चित्रपट दामू या १० वर्षांच्या मुलाभोवती फिरतो. सण आहे म्हणून आईला गोड करायचं आहे. आई दामूला दुकानात जाऊन गूळ आणायला सांगते. दामूला डब्यातून पैसे घ्यायचे आहेत, पण पेटीत एका नाण्याशिवाय आणखी पैसे शिल्लक नाहीत असे त्याला दिसते. तो गूळ विकत घेण्यासाठी घरातून बाहेर पडतो. वाटेत त्याला त्याचा मित्र गण्या भेटतो. गण्या दामूला शर्यतीसाठी विचारतो आणि दामू लगेच होकार देतो. मध्येच दुकानाला जाताना ते बायोस्कोपवाल्याजवळ थांबतात. गण्याला बायोस्कोपवाल्याचा शो बघायचा आहे आणि तो दामूला पण शो बघण्यासाठी सांगतो. दामूला माहिती आहे कि त्याच्याकडे पुरेसे पैसे नाहीत, त्याला शो बघायचा आहे पण त्याला नकार द्यावा लागतो. शो नंतर दामू कुतूहलाने गण्याला त्या बद्दल विचारतो. गण्या दामूला सायकल जात असताना शोमधील गोष्टी सांगतो. 

तेवढ्यात गण्यासाठी कोणीतरी हाक मारते. गण्या आणि दामू सायकल रस्त्याच्या कडेला सोडतात. ते तिथे जाऊन बघतात तर  गण्याचे मित्र पैशाचा खेळ खेळत असतात. खेळ म्हणजे तुम्हाला दगडाच्या चिपटीने नाणे मारायचे आहेत. गण्या खेळामध्ये सामील  होतो. प्रत्येकजण पैसे जिंकत आहे हा लोभ दामूला एक डाव खेळण्यासाठी तयार करतो. दामू खेळ खेळून काही झटपट पैसे कमवायचे ठरवतो. तो खेळ खेळू लागतो. दामूच्या बाबतीत नवशिक्यांचे नशीब कामी येते. सुरुवातीला तो खेळ जिंकतो आणि त्याची पैशाची हाव अधिक वाढते.

खेळ संपल्यावर दामू दुकानात जातो. दामू दुकानदाराला गूळ द्यायला सांगतो. दुकानदार त्याला गूळ देतो आणि त्या बदल्यात दामू दुकानदाराच्या हातात पैसे देतो. दुकानदार खराब झालेल्या नाण्याकडे बघतो आणि दामूला सांगतो की हे नाणे चालत नाही. दामू दुकानदाराला विनंती करतो पण दुकानदार वेगळे नाणे मागतो. आता दामू रडवलेल्या डोळ्यांनी परत घरी निघतो.

 कलाकार 
 अश्विनी गिरी - आई
 चिन्मय पटवर्धन - दामू
 अजिंक्य भिसे - गण्या
 कल्याण गाडगीळ - कल्या
 आकाश गिरी - आक्या
 शिवम चेतन मोरे - शिव्या
 अनंत शंकर साळुंके - अंत्या
 जयेश दिखळे - जिवन्या
 रोहन चौधरी - रोहन्या
 करण लोखंडे - दिन्या
 शैलेश शंकर कुलकर्णी - दुकानदार
 विनोद आनंद कांबळे - ग्रामस्थ
 विजय कदम - बायोस्कोपवाला

 अन्य 
 कथा, पटकथा : संतोष राम
 निर्माते : रामचंद्र पुंडलिकराव मरेवाड, मोकल ब्रदर्स
 संपादक : विनोद गामा बोराटे
 छायांकन : प्रवीण मोकल
 संगीत : श्रीरंग उमराणी
 संपादक : विनोद गामा बोराटे
 कला दिग्दर्शक : संतोष संखड
 पुनः ध्वनिमुद्रण : महेश लिमये
 वेशभूषा : सोनाली संतोष संखड
 ध्वनी रेकॉर्डिस्ट : राशी बुटी
 प्रोमो संपादक : वैभव दाभाडे

 पुरस्कार 
जुलै २००९ मध्ये त्याच्या प्रदर्शनापासून, जगभरातील जवळपास ५३ फिल्म फेस्टिव्हलसाठी या लघुपटाची अधिकृत निवड करण्यात आली आहे आणि यामध्ये वर्तुळने तेरा पुरस्कार जिंकले आहेत.

 महोत्सव/पुरस्कार श्रेणी परिणाम भारताचा चौथा आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव २०१०, चेन्नई सर्वोत्कृष्ट चित्रपट  विजयी दुसरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०११, नागपूर  सर्वोत्कृष्ट चित्रपट  विजयी   पुणे लघुपट महोत्सव २०११, पुणे सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक  विजयी  बंगाल वेब फेअर शॉर्ट आणि डॉक्युमेंटरी फिल्म फेस्टिव्हल २०१३, कोलकाता सर्वोत्कृष्ट छायाचित्रकार   विजयी  ६ वा गोवा मराठी चित्रपट महोत्सव २०१३, गोवा सर्वोत्कृष्ट चित्रपट  विजयी मलबार लघुपट महोत्सव २०१३, कालिकत सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपट  विजयी लेकसिटी आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव २०१३, भोपाळ सर्वोत्कृष्ट बाल अभिनेता  विजयी  कन्याकुमारी आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१३, कन्याकुमारी चित्रपट निर्मितीतील उत्कृष्टतेसाठी प्रशंसा पुरस्कार  विजयी नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१४, नवी मुंबई ज्युरी विशेष उल्लेख  विजयी  दुसरा दरभंगा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१४ सर्वोत्कृष्ट अभिनेता  विजयी  दुसरा दरभंगा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१४ सर्वोत्कृष्ट सिनेमॅटोग्राफर  विजयी बार्शी लघुपट महोत्सव २०१४ सर्वोत्कृष्ट चित्रपट  विजयी पहिला महाराष्ट्र लघुपट महोत्सव २०१४ सर्वोत्कृष्ट चित्रपट  विजयी  महाराष्ट्र टाइम्स सन्मान २०१०सर्वोत्कृष्ट लघुपट   नामांकित

 चित्रपट महोत्सवांची यादी 
 दुसरा नाशिक आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २००९, नाशिक, भारत
 थर्ड आय ८वा आशियाई चित्रपट महोत्सव  २००९, मुंबई, भारत 
 ११ वा ओसियन्स सिनेफॅन चित्रपट महोत्सव २००९, नवी दिल्ली, भारत
 ७ वा कल्पनानिर्झर इंटरनॅशनल शॉर्ट फिक्शन फिल्म फेस्टिव्हल, कोलकाता, भारत
 ८वा पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१०, पुणे, भारत
 दुसरा जयपूर आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव  २०१०, जयपूर, भारत
 ९वी इंटरनॅशनल सोशल कम्युनिकेशन सिनेमा कॉन्फरन्स २०१०, कोलकाता, भारत
 चौथा राष्ट्रीय लघु आणि माहितीपट महोत्सव २०१०, करीमनगर एपी, भारत
 विबगोयर आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१०, त्रिशूर, केरळ, भारत
 काळा घोडा कला चित्रपट महोत्सव  २०१०, मुंबई (भारत)
 दुसरा सी.एम.एस. आंतरराष्ट्रीय बालचित्रपट महोत्सव २०१०, लखनौ, भारत
 भारताचा दुसरा थेंदिसाई आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव मदुराई तमिळनाडू, २०१०
 थर्ड आय २ रा आशियाई चित्रपट महोत्सव २०१०, कोल्हापूर, भारत
 १२ वा मदुराई इंटरनॅशनल डॉक्युमेंटरी आणि शॉर्ट फिल्म फेस्टिव्हल २०१० (ओपनिंग फिल्म)
 अंकुर फिल्म फेस्टिव्हल २०१०, नाशिक, भारत
 भारताचा चौथा आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव २०१०, चेन्नई, भारत
 केरळचा तिसरा आंतरराष्ट्रीय माहितीपट आणि लघुपट महोत्सव, २०१०, भारत
 स्क्रिप्ट इंटरनॅशनल शॉर्ट फिल्म फेस्टिव्हल २०११, कोची, भारत
 दुसरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव नागपूर  २०११, नागपूर, भारत
 पहिला गुवाहाटी आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव, २०११, गुवाहाटी (भारत)
 पुणे लघुपट महोत्सव २०११ (भारत)
 पु.ल. उत्सव २०११ पुणे (भारत)
 आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव २०११, भुवनेश्वर, भारत
 गुजरात आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सव  २०११, सुरत, भारत
 ५वा चिन्ह इंडिया किड्स चित्रपट महोत्सव २०११, नवी दिल्ली, भारत
 दादा साहेब फाळके फिल्म फेस्टिव्हल- २०११, ग्रेटर नोएडा, भारत
 एफ एफ एस आई लघु आणि माहितीपट चित्रपट महोत्सव २०१२ कोलकाता (भारत)
 चौथा लाहोर आंतरराष्ट्रीय बालचित्रपट महोत्सव २०१२ (पाकिस्तान)
 जागरण चित्रपट महोत्सव २०१२ (भारत)
 इग्नाइट शॉर्ट फिल्म फेस्टिव्हल २०१३, विजयवाडा, आंध्र प्रदेश, भारत
 ६वा फिल्मसाझ, लघुपट आणि माहितीपटांचा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१३ (भारत)
 तिनसुकिया ऑरेंज चित्रपट महोत्सव २०१३
 इकॉनॉकलास्त २०१३ राष्ट्रीय लघुपट महोत्सव मुंबई (भारत)
 ६ वा गोवा मराठी चित्रपट महोत्सव २०१३ (भारत)
 द आर्ट फॅक्टरी: संडे फ्लिक्स, एक नवीन स्वतंत्र चित्रपट मालिका २०१३ पॅटरसन, एनजे (यूएसए)
 मलबार लघुपट महोत्सव २०१३ कालिकत (भारत)
 कन्याकुमारी आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१३ (भारत)
 नो ग्लॉस फिल्म फेस्टिव्हल २०१३, लीड्स, यूके
 लेकसिटी इंटरनॅशनल शॉर्ट फिल्म फेस्टिव्हल २०१३ (भारत)
 दक्षिण टेक्सास अंडरग्राउंड फिल्म फेस्टिव्हल २०१३, टेक्सास (यूएसए)
 फ्री स्पिरिट फिल्म फेस्टिव्हल २०१३, मॅक्लिओड गंज, हिमाचल प्रदेश (भारत)
 १७वा टोरंटो रील आशियाई आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१३ (कॅनडा)
 ९ वा वार्षिक फ्री स्पिरिट फिल्म फेस्टिव्हल २०१३, मॅक्लिओड गंज (भारत)
 मिदनापूर आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१३, पश्चिम बंगाल (भारत)
 चौथा आंतरराष्ट्रीय यादृच्छिक चित्रपट महोत्सव २०१३, गार्पेनबर्ग (स्वीडन)
 दुसरा शान-ए-अवध आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१३ लखनौ, भारत
 नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१३ नवी मुंबई, भारत
 ९वा चिल्ड्रन्स इंडिया इंटरनॅशनल चिल्ड्रन्स फिल्म फेस्टिव्हल २०१४, बंगलोर (भारत)
 दरभंगा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २०१४, दरभंगा (भारत)
 बार्शी लघुपट महोत्सव २०१४ (भारत)
 वारणानगर लघुपट महोत्सव २०१४ (भारत)
 ५ वा राष्ट्रीय शो स्वतंत्र सिनेमा "ओट्रोस सिनेस", सॅन निकोलस (अर्जेंटिना) २०१४
 पहिला महाराष्ट्र लघुपट महोत्सव २०१४ (भारत)
 पहिला गोवा लघुपट महोत्सव २०१४ (भारत)

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 


वर्ग:इ.स. २००९ मध्ये निर्मित लघुपट
वर्ग:मराठी लघुपट