दौलतराव गायकवाड

दौलतराव गायकवाड हे छत्रपती शिवाजी महाराजांचे अत्यंत निष्ठावान साथीदार होते. 
स्वराज्य स्थापनेच्या पूर्वीपासून दौलतराव गायकवाड हे शिवरायांचे फक्त साथीदार नसून, 
त्यांचे कौटुंबिक संबंध सुद्धा होते दौलतराव गायकवाड यांच्या मोठ्या आईसाहेब (आत्या) शिवाजी महाराजांच्या ज्येष्ठ बंधूंच्या (संभाजीराजे शहाजीराजे भोसले) पत्नी होत्या. त्यानंतर दौलतराव गायकवाड यांची मोठी बहीण शिवरायांच्या पत्नी होत्या.
 (सक्वारबई गायकवाड). 
अफजलखानाच्या वधानंतर भूपाळगडाची किल्लेदारी दौलतराव गायकवाड यांच्याकडे देण्यात आली व त्यांनी ती चोखपणे पार पाडली. दौलतराव गायकवाड यांना थोरले बंधू होते ते म्हणजे विश्वासराव गायकवाड. दोघे बंधू पन्हाळाजवळ झालेल्या पेशव्यांच्या व करवीर छत्रपतींच्या युद्धात धारातीर्थी पडले.