कंबोडियाचे पंतप्रधान

कंबोडियाचे पंतप्रधान हे कंबोडियाचे सरकार प्रमुख आहेत. पंतप्रधान मंत्रिमंडळाचे अध्यक्ष देखील असतात आणि कंबोडियाच्या रॉयल सरकारच्या कार्यकारी शाखेचे नेतृत्व करतात. पंतप्रधान हे संसदेचे सदस्य असतात आणि त्यांची नियुक्ती राजाकडून पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी केली जाते. १९४५ पासून (कंबोडियाच्या स्वातंत्रापासून), ३७ व्यक्तींनी पंतप्रधान म्हणून काम केले आहे; ३३ अधिकृत पंतप्रधान म्हणून आणि ४ कार्यवाहक म्हणून .  २०२३ पासून सध्याचे पंतप्रधान हुन मानेट आहेत.

पीस पॅलेस हे पंतप्रधानांचे प्रमुख कार्यस्थळ आहे.  त्याचे उद्घाटन १९ ऑक्टोबर २०१० रोजी राजाच्या हस्ते झाले. मात्र, पंतप्रधान त्यांच्या खासगी निवासस्थानी राहतात.

 इतिहास 
फ्रेंच औपनिवेशिक प्रशासनाच्या काळात मार्च १९४५ मध्ये राजा नोरोडोम सिहानूक याने प्रथम हे पद भूषवले होते.  १२ मार्च १९४५ रोजी, सिहानूकने शाही जपानशी सहकार्य केले आणि कंबोडियाचे फ्रान्सपासून स्वातंत्र्य घोषित केले. १८ मार्च रोजी, त्यांनी स्वतःला पंतप्रधान घोषित केले आणि पहिले सरकार स्थापन केले जे ऑगस्ट १९४५ पर्यंत टिकले. ऑक्‍टोबर १९४५ पर्यंत सोन एनगोक थान हे त्याच्यानंतर पदावर आले. दुसऱ्या महायुद्धात जपानच्या शरणागतीनंतर, फ्रेंच प्रशासन जपानी कब्जा संपवून परत आले. 

१९४६ मध्ये, फ्रान्सने इंडोचीनमधील आपल्या वसाहतींमध्ये सुधारणा सुरू केल्या आणि प्रथमच राजकीय पक्षांना आणि संसदीय निवडणुकांना परवानगी दिली. कंबोडियाच्या पहिल्या संसदीय निवडणुका १ सप्टेंबर १९४६ रोजी झाल्या. १९५५ मध्ये संगकुम पक्षाची स्थापना होईपर्यंत १९४० च्या दशकात डेमोक्रॅटिक पक्ष कंबोडियाच्या राजकारणात प्रबळ पक्ष राहिला. १९५५ ते १९७० पर्यंत मार्शल लोन नोल यांनी लष्करी उठाव होईपर्यंत संगकुम हा कंबोडियातील एकमेव कायदेशीर पक्ष होता.

१९९९ मध्ये, कंबोडियामध्ये घटनात्मक राजेशाही पुनर्संचयित झाली. पंतप्रधानांच्या भूमिकेला घटनेत अधिकृत मान्यता देण्यात आली. युनायटेड नेशन्स प्रायोजित निवडणुकीत प्रिन्स नोरोडोम रणरिद्ध हे लोकशाही पद्धतीने निवडून आलेले पहिले पंतप्रधान मानले गेले. १९९३ च्या  युती कराराने कंबोडियामध्ये एक संक्षिप्त कालावधी चिन्हांकित केला जेथे हुन सेन आणि प्रिन्स नोरोडोम रणरिद्ध हे समान पंतप्रधान होते. १९९७ मध्ये, हुन सेनने सत्तापालट करून रणरिद्ध यांना पदावरून हटवले. नॅशनल असेंब्लीने रणरिद्धचा उर्वरित कार्यकाळ पूर्ण करण्यासाठी उंग हुट यांची पुष्टी करण्यासाठी मतदान केले. १९९८ च्या निवडणुका आणि त्यानंतरच्या प्रत्येक निवडणुकीत हुन सेन आणि कंबोडियन पीपल्स पार्टीचे वर्चस्व राहिले आहे.

 यादी 
क्र.चित्रनाव (जन्म - मृत्यू)कार्यकाळपक्षपद सांभाळले पद सोडले कालावधी १  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  १८ मार्च १९४५  १३ ऑगस्ट १९४५     अपक्ष २  90px सोन एनगोक थान १४ ऑगस्ट १९४५  १६ ऑक्टोबर १९४५     अपक्ष ३   राजकुमार सिसोवाथ मोनिरेथ १७ ऑक्टोबर १९४५  १५ डिसेंबर १९४६     अपक्ष ४  90px राजकुमार सिसोवाथ युतेवोंग  १५ डिसेंबर १९४६  १७ जुलै १९४७      डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) ५  90px राजकुमार सिसोवाथ वाचायावोंग २५ जुलै १९४७  २० फेब्रुवारी १९४८     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) ६  -  छेण वाम  २० फेब्रुवारी १९४८  १४ ऑगस्ट १९४८     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) ७  90px पेन नाउथ   १५ ऑगस्ट १९४८  २१ जानेवारी १९४९     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) ८  - येम सांबौर १२ फेब्रुवारी १९४९  २० सप्टेंबर १९४९     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) ९  90px इयाव केस २० सप्टेंबर १९४९  २९ सप्टेंबर १९४९     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) (८)  - येम सांबौर २९ सप्टेंबर १९४९  २८ एप्रिल १९५०     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  २८ एप्रिल १९५०  ३० मे १९५०     अपक्ष १०   राजकुमार सिसोवाथ मोनीपॉग  ३० मे १९५०  ३ मार्च १९५१     अपक्ष ११  - ओम छेंग सून  ३ मार्च १९५१  १२ ऑक्टोबर १९५१     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) १२  - हुआ कांथौल  १३ ऑक्टोबर १९५१  १६ जून १९५२     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  १६ जून १९५२  २४ जानेवारी १९५३     अपक्ष (७)  90px पेन नाउथ   २४ जानेवारी १९५३  २२ नोव्हेंबर १९५३     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) १३  - चान नाक  २३ नोव्हेंबर १९५३  ७ एप्रिल १९५४     अपक्ष (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  ७ एप्रिल १९५४  १८ एप्रिल १९५४     अपक्ष (७)  90px पेन नाउथ   १८ एप्रिल १९५४  २६ जानेवारी १९५५     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) १४  90px लेंग एनगेथ  २६ जानेवारी १९५५  ३ ऑक्टोबर १९५५     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  ३ ऑक्टोबर १९५५  ५ जानेवारी १९५६     संगकुम ११  - ओम छेंग सून  ५ जानेवारी १९५६  २९ फेब्रुवारी १९५६     संगकुम (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  १ मार्च १९५६  २४ मार्च १९५६     संगकुम १५  90px खिम तीत ३ एप्रिल १९५६  २९ जुलै १९५६     संगकुम (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  १५ सप्टेंबर १९५६  १५ ऑक्टोबर १९५६     संगकुम १६  - सान यून २५ ऑक्टोबर १९५६  ९ एप्रिल १९५७     संगकुम (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  ९ एप्रिल १९५७  ७ जुलै १९५७     संगकुम १७  - सिम वार २६ जुलै १९५७  ११ जानेवारी १९५८     संगकुम १८  - एक इ ओउन ११ जानेवारी १९५८  १७ जानेवारी १९५८     संगकुम (७)  90px पेन नाउथ   १७ जानेवारी १९५८  २४ एप्रिल १९५८     संगकुम (१७)  - सिम वार २४ एप्रिल १९५८  १० जुलै १९५८     संगकुम (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  १० जुलै १९५८  १९ एप्रिल १९६०     संगकुम १९  - फो प्रोयुंग  १९ एप्रिल १९६०  २८ जानेवारी १९६१     अपक्ष (७)  90px पेन नाउथ   २८ जानेवारी १९६१  १७ नोव्हेंबर १९६१     संगकुम (१)  90px राजा नोरोडोम सिहानुक  १७ नोव्हेंबर १९६१  १३ फेब्रुवारी १९६२     संगकुम -  90px निख तिओलाँग  १३ फेब्रुवारी १९६२  ६ ऑगस्ट १९६२     संगकुम -   चौ सेन कोक्साल  ६ ऑगस्ट १९६२  ६ ऑक्टोबर १९६२     संगकुम २०  - राजकुमार नोरोडोम कंटोल ६ ऑक्टोबर १९६२  २५ ऑक्टोबर १९६६     संगकुम २१  90px लॉन नोल २५ ऑक्टोबर १९६६  १ मे १९६७     संगकुम २२  - सोन सान १ मे १९६७  ३१ जानेवारी १९६८     संगकुम (७)  90px पेन नाउथ   ३१ जानेवारी १९६८  १४ ऑगस्ट १९६९     संगकुम (२१)  90px लॉन नोल १४ ऑगस्ट १९६९  ११ मार्च १९७१     संगकुम / रॉयल ख्मेर सशस्त्र सेना २३  90px राजकुमार सिसोवाथ सिरिक मटक ११ मार्च १९७१  १८ मार्च १९७२     ख्मेर राष्ट्रीय सशस्त्र सेना (२)  90px सोन एनगोक थान १८ मार्च १९७२  १५ ऑक्टोबर १९७२     ख्मेर सेरेई २४  - हँग थुन हक १५ ऑक्टोबर १९७२  ६ मे १९७३     सोशल रिपब्लिकन पार्टी २५  - इन ताम ६ मे १९७३  ९ डिसेंबर १९७३     डेमोक्रॅटिक पार्टी (कंबोडिया) २६  - लाँग बोरेट २६ डिसेंबर १९७३  १७ एप्रिल १९७५     सोशल रिपब्लिकन पार्टी (७)  90px पेन नाउथ  १७ एप्रिल १९७५  ४ एप्रिल १९७६     नॅशनल युनायटेड फ्रंट ऑफ कंपुचिया - 90px खिएउ सॅम्फान ४ एप्रिल १९७६  १४ एप्रिल १९७६     कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ कंपुचिया  २७   पोल पोट १४ एप्रिल १९७६  २७ सप्टेंबर १९७६     कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ कंपुचिया  -  90px नुओन ची २७ सप्टेंबर १९७६  २५ ऑक्टोबर १९७६     कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ कंपुचिया  (२७)   पोल पोट २५ ऑक्टोबर १९७६  ७ जानेवारी १९७९     कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ कंपुचिया  कार्यालय रिक्त (७ जानेवारी १९७९ - २७ जून १९८१) २८  - पेन सोवान २७ जून १९८१  ५ डिसेंबर १९८१     कंबोडियन पीपल्स पार्टी  २९  - चान साय ९ फेब्रुवारी १९८२  २६ डिसेंबर १९८४      कंबोडियन पीपल्स पार्टी ३०  90px हुन सेन  १४ जानेवारी १९८५  २ जुलै १९९३     कंबोडियन पीपल्स पार्टी ३१  90px  नोरोडोम रणरिद्ध  २ जुलै १९९३  ६ ऑगस्ट १९९७     फुन्किन्पेक (३०)  90px  हुन सेन  २४ सप्टेंबर १९९३  ३० नोव्हेंबर १९९८     कंबोडियन पीपल्स पार्टी  ३३  -  उंग हुओट  ६ ऑगस्ट १९९७  ३० नोव्हेंबर १९९८     फुन्किन्पेक (३०)  90px हुन सेन ३० नोव्हेंबर १९९८  २२ ऑगस्ट २०२३    कंबोडियन पीपल्स पार्टी  ३३  90px हुन मानेट २२ ऑगस्ट २०२३  पदस्थ     कंबोडियन पीपल्स पार्टी 

 संदर्भ 

वर्ग:कंबोडियाचे पंतप्रधान
वर्ग:देशानुसार पंतप्रधान