ओडिशाचे मुख्यमंत्री

ओडिशा या भारतीय राज्याचे मुख्यमंत्री हे ओडिशा सरकारचे प्रमुख आहेत. भारतीय राज्यघटनेनुसार, राज्यपाल हे राज्याचे न्यायमूर्ती प्रमुख आहेत, परंतु वास्तविक कार्यकारी अधिकार मुख्यमंत्र्यांकडे आहे. ओडिशा विधानसभेच्या निवडणुकांनंतर, राज्यपाल सहसा बहुमत असलेल्या पक्षाला (किंवा युती) सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात. राज्यपाल मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात, ज्यांचे मंत्री परिषद एकत्रितपणे विधानसभेला जबाबदार असते. त्यांना विधानसभेचा विश्वास आहे हे पाहता मुख्यमंत्रिपदाचा कार्यकाळ हा पाच वर्षांचा असतो आणि त्याला मुदतीची मर्यादा नसते.Durga Das Basu. Introduction to the Constitution of India. 1960. 20th Edition, 2011 Reprint. pp. 241, 245. LexisNexis Butterworths Wadhwa Nagpur. . Note: although the text talks about Indian state governments in general, it applies for the specific case of Odisha as well.

१ एप्रिल १९३६ रोजी ओरिसा प्रांताची निर्मिती झाली. या प्रांतावर परळखेमुंडीचा राजा महाराजा कृष्णचंद्र गजपती नारायण देव यांचे नियंत्रण होते. त्यांनी जुलै १९३७ पर्यंत येथे राज्य केले. त्यानंतर अखिल भारतीय काँग्रेस पक्षाचे नेते विश्वनाथ दास यांनी आणखी दोन वर्षांसाठी पदभार स्वीकारला. १९४६ मध्ये शेवटी डॉ. हरेकृष्ण महाताब यांच्याकडे सोपवण्यापूर्वी राजाने पुन्हा ताबा घेतला. 

भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर आणि राज्यघटना लागू झाल्यानंतर राज्याने लोकशाहीच्या तत्त्वांनुसार काम सुरू केले. पहिल्या निवडणुकीपर्यंत डॉ. हरेकृष्ण महाताब हे ओडिशाचे मुख्यमंत्री राहिले आणि नंतर ते नबकृष्ण चौधरी यांनी घेतले. १९४६ पासून ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी येथे आहे. १९४६ पासून ओडिशाचे १४ मुख्यमंत्री झाले. २००० पासून सेवा करत असलेले, बिजू जनता दलाचे नवीन पटनायक हे विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत, आणि ओडिशाच्या इतिहासातील सर्वात जास्त काळ सेवा देणारे मुख्यमंत्री आहेत.

यादी
 क्र नाव चित्र पदावरील काळ कार्यकाळ निवडणूक पक्ष  ओरिसा राज्य (१९४७ ते २०११)(२६ जानेवारी १९५० रोजी ब्रिटिशकालीन ओरिसा प्रांत स्वतंत्र भारतात राज्य म्हणून सामील. अंतरिम विधानसभा गठित. प्रथम निवडणूक १९५२ साली झाली.)  १
  हरेकृष्ण कृष्णचरणदास महताब(१८९९-१९८७)(मतदारसंघ: पूर्व भद्रक)
  100x100px 
  २६ जानेवारी १९५०
  १२ मे १९५०

  —(अंतरिम मंत्रीमंडळ) 
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   २
  नबकृष्ण गोकुलनंद चौधरी(१९०१-१९८४)(मतदारसंघ: बरचना)
  100x100px 
  १२ मे १९५०
  १९ ऑक्टोबर १९५६

  —(अंतरिम मंत्रीमंडळ)—————————१९५२  (१)
  हरेकृष्ण कृष्णचरणदास महताब(दुसरा कार्यकाळ)(१८९९-१९८७)(मतदारसंघ: सोरो)
  100x100px 
  १९ ऑक्टोबर १९५६
  २५ फेब्रुवारी १९६१

  ——————————१९५७  -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  २५ फेब्रुवारी १९६१
  २३ जून १९६१

  —
  -
   ३
  बिजयानंद लक्ष्मीनारायण पटनायक(१९१६-१९९७)(मतदारसंघ: चौडवार)
  100x100px 
  २३ जून १९६१
  २ ऑक्टोबर १९६३

  १९६१
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   ४
  बिरेन मित्रा(१९१७-१९७८)(मतदारसंघ: कटक शहर)
  100x100px 
  २ ऑक्टोबर १९६३
  २१ फेब्रुवारी १९६५

  —  ५
  सदाशिव त्रिपाठी(१९१०-१९८०)(मतदारसंघ: ओमरकोट)
  100x100px 
  २१ फेब्रुवारी १९६५
  ८ मार्च १९६७

  —  ६
  राजेंद्र नारायण सिंह देव(१९१२-१९७५)(मतदारसंघ: बोलांगिर)
  100x100px 
  ८ मार्च १९६७
  ९ जानेवारी १९७१

  १९६७
  स्वतंत्र पक्ष
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  ९ जानेवारी १९७१
  ३ एप्रिल १९७१

  —
  -
   ७
  बिश्वनाथ दास(१८८९-१९८४)(मतदारसंघ: रुरकेला)
  100x100px 
  ३ एप्रिल १९७१
  १४ जून १९७२

  १९७१
  अपक्ष
   ८
  नंदिनी देवेंद्र सत्पथी(१९३१-२००६)(मतदारसंघ: कटक)
  100x100px 
  १४ जून १९७२
  ३ मार्च १९७३

  —
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त)
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  ३ मार्च १९७३
  ६ मार्च १९७४

  —
  -
   (८)
  नंदिनी देवेंद्र सत्पथी(दुसरा कार्यकाळ)(१९३१-२००६)(मतदारसंघ: धेनकनाल)
  100x100px 
  ६ मार्च १९७४
  १६ डिसेंबर १९७६

  १९७४
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त)
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  १६ डिसेंबर १९७६
  २९ डिसेंबर १९७६

  —
  -
   ९
  बिनायक आचार्य(१९१८-१९८३)(मतदारसंघ: बेरहामपूर)

  २९ डिसेंबर १९७६
  ३० एप्रिल १९७७

  —
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त)
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  ३० एप्रिल १९७७
  २६ जून १९७७

  —
  -
   १०
  ॲड. नीलमणी चंद्रशेखर राउत्रे(१९२०-२००४)(मतदारसंघ: वासूदेवपूर)
  100x100px 
  २६ जून १९७७
  १७ फेब्रुवारी १९८०

  १९७७
  जनता पक्ष
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  १७ फेब्रुवारी १९८०
  ९ जून १९८०

  —
  -
   ११
  जानकी बल्लभ पटनाईक(१९२७-२०१५)(मतदारसंघ: अथागढ)
  100x100px 
  ९ जून १९८०
  ७ डिसेंबर १९८९

  १९८०—————————१९८९
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)
   १२
  हेमानंद वासुदेव बिस्वाल(१९३९-२०२२)(मतदारसंघ: लायकेरा)
  100x100px 
  ७ डिसेंबर १९८९
  ५ मार्च १९९०

  —  (३)
  बिजयानंद लक्ष्मीनारायण पटनायक(दुसरा कार्यकाळ)(१९१६-१९९७)(मतदारसंघ: भुबनेश्वर)
  100x100px 
  ५ मार्च १९९०
  १५ मार्च १९९५

  १९९०
  जनता दल
   (११)
  जानकी बल्लभ पटनाईक(दुसरा कार्यकाळ)(१९२७-२०१५)(मतदारसंघ: बेगुनिया)
  100x100px 
  १५ मार्च १९९५
  १७ फेब्रुवारी १९९९

  १९९५ 
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   १३
  गिरीधर गामांग(जन्म १९४३)(मतदारसंघ: लक्ष्मीपूर)
  100x100px 
  १७ फेब्रुवारी १९९९
  ६ डिसेंबर १९९९

  —  (१२)
  हेमानंद वासुदेव बिस्वाल(दुसरा कार्यकाळ)(१९३९-२०२२)(मतदारसंघ: लायकेरा)
  100x100px 
  ६ डिसेंबर १९९९
  ५ मार्च २०००

  —  १४
  नवीन बिजयानंद पटनायक(जन्म १९४६)(मतदारसंघ: हिंजली)
  100x100px 
  ५ मार्च २०००
  ३१ ऑक्टोबर २०११

  २०००—————————२००४—————————२००९  
  बिजू जनता दल
   ओडिशा राज्य (२०११ पासून)(१ नोव्हेंबर २०११ रोजी ओरिसा राज्य नामांतर अधिनियम, २०११ द्वारे ओरिसाचे नाव बदलून ओडिशा केले गेले.)  (१४)
  नवीन बिजयानंद पटनायक(दुसरा कार्यकाळ)(जन्म १९४६)(मतदारसंघ: हिंजली)
  100x100px 
  १ नोव्हेंबर २०११
  १२ जून २०२४

  ——————————२०१४—————————२०१९  
  बिजू जनता दल
   १५
  ॲड. मोहनचरण गुणाराम माझी(जन्म १९७२)(मतदारसंघ: किओंझर)
  100x100px 
  १२ जून २०२४
  पदस्थ

  २०२४  
  भारतीय जनता पक्ष


 संदर्भ 

वर्ग:ओडिशाचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री