एजाज अहमद

एजाज अहमद हे भारतीय वंशाचे मार्क्सवादी तत्त्वज्ञ, साहित्यिक सिद्धांतकार आणि राजकीय भाष्यकार होते. ते कॅलिफोर्निया विद्यापीठात, आयर्विन स्कूल ऑफ ह्युमॅनिटीजच्या तुलनात्मक साहित्य विभागाचे कुलपती प्राध्यापक होते. 

 प्रारंभिक जीवन, कुटुंब आणि शिक्षण 
एजाज अहमद यांचा जन्म  ९४१ मध्ये मुझफ्फरनगर, ब्रिटिश राजवटीत झाला. फाळणीनंतर तो आपल्या पालकांसह पाकिस्तानात स्थलांतरित झाला.  

 कारकीर्द 

ते सेंटर ऑफ कंटेम्पररी स्टडीज, नेहरू मेमोरियल म्युझियम अँड लायब्ररी, नवी दिल्ली, भारत येथे प्रोफेसरल फेलो होते, सेंटर फॉर पॉलिटिकल स्टडीज, जवाहरलाल नेहरू युनिव्हर्सिटी, नवी दिल्ली येथे व्हिजिटिंग प्रोफेसर होते आणि यॉर्क युनिव्हर्सिटी, टोरंटो येथे राज्यशास्त्राचे व्हिजिटिंग प्रोफेसर होते., कॅनडा. त्यांनी फ्रंटलाइनसह संपादकीय सल्लागार म्हणून आणि न्यूजक्लिक वेबसाइटसाठी वरिष्ठ वृत्त विश्लेषक म्हणून काम केले.  

 काम 
त्यांच्या थिअरी: क्लासेस, नेशन्स, लिटरेचर या पुस्तकात अहमद यांनी प्रामुख्याने वसाहतवाद आणि साम्राज्यवाद विरुद्धच्या चळवळीतील सिद्धांत आणि सिद्धांतकारांच्या भूमिकेवर चर्चा केली आहे.  भौतिक इतिहासाच्या पोस्टस्ट्रक्चरलिझम आणि पोस्टमॉडर्निस्ट संकल्पनांना समर्थन देणाऱ्यांविरुद्ध अहमद यांचा युक्तिवाद या वस्तुस्थितीभोवती फिरतो की उत्तर वसाहतवादी चौकशीच्या या ब्रँडच्या आगमनानंतर फारच कमी साध्य झाले आहे. पुस्तकात "मल्टिनॅशनल कॅपिटलिझमच्या युगातील थर्ड वर्ल्ड लिटरेचर" मधील फ्रेडरिक जेम्सनच्या युक्तिवादावर विशेषतः विवादास्पद टीका आहे जिथे अहमद जेमसनवर हल्ला करतात कारण जेमसनचा युक्तिवाद "थर्ड वर्ल्ड" सारख्या शब्दांचा वापर करताना अपुरा सिद्धांत आहे. वसाहतवादाच्या त्याच्या अनुभवाच्या संदर्भात पूर्णपणे परिभाषित करणे. यामुळे जेमसनला सर्व "तिसरे जागतिक साहित्य" राष्ट्रीय रूपक म्हणून कसे कार्य करेल याबद्दल घाईघाईने आणि असमर्थनीय सामान्यीकरण करण्यास प्रवृत्त करते जे जेमसनच्या मते जागतिक उत्तर आधुनिकतावादाच्या प्रणालीला प्रतिकार म्हणून कार्य करते. 

अहमद यांनी त्यांच्या पुस्तकात जेमसनवरील टीका उत्तर-वसाहतवादी विद्वानांनी मार्क्सवादावरील आक्रमण म्हणून कशी मांडली आहे याबद्दल आपली खंत व्यक्त केली आहे, तर अहमदने असे म्हणले आहे की त्यांनी जेमसनचा मुद्दा फक्त तिस-या जागतिक साहित्यावरील निबंधात मार्क्सवादाचा वापर कठोर नसल्यामुळे घेतला आहे. पुरेसा. या पुस्तकात एडवर्ड सईदच्या प्राच्यविद्या "The Life of a Great Marxist: Aijaz Ahmad (1941-2022)". NewsClick.com. 2022-03-10. Retrieved 2022-03-10. ज्यात अहमद यांनी असा युक्तिवाद केला की अतिशय उदारमतवादी मानवतावादी परंपरेचे पुनरुत्पादन ते त्यांच्या प्राच्यवादासाठी टीका केलेल्या पाश्चात्य धर्मनिरपेक्ष ग्रंथांच्या निवडीमध्ये कमी करण्याचा प्रयत्न करते, कारण हे या कल्पनेला समर्थन देते की पाश्चात्य संस्कृती ही आहे. त्या ग्रंथांद्वारे संपूर्णपणे प्रतिनिधित्व केले आहे. शिवाय, अहमद असे ठामपणे सांगतात की प्राच्यविद्येचा विचार प्राचीन ग्रीसपर्यंतच्या सर्व मार्गांचा मागोवा घेतल्याने सैदच्या कार्यात हे अस्पष्ट होते की प्राच्यविद्या ही वसाहतवादाची उत्पत्ती आहे की वसाहतवाद खरे तर प्राच्यवादाची उत्पत्ती आहे. 

 वैयक्तिक जीवन 
अहमद यांचे वयाच्या ८१ व्या वर्षी ९ मार्च २०२२ रोजी इर्विन, कॅलिफोर्निया येथे निधन झाले. वयाशी संबंधित आजारांमुळे त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते आणि मृत्यूच्या काही दिवस आधी ते घरी परतले होते. Patnaik, Prabhat (2022-03-10). "A true Marxist intellectual, Aijaz Ahmed's scholarship encompassed several disciplines". द हिंदू. ISSN 0971-751X. Retrieved 2022-03-10.    
वर्ग:उर्दू लेखक
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:Pages with unreviewed translations
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख