भारताची जनगणना १९९१

१८७१ पासून दर दशकात भारतात होणाऱ्या जनगणनेच्या मालिकेतील १९९१ची भारताची जनगणना ही १३ वी जनगणना होती. १९९१ मध्ये भारताची लोकसंख्या ४३,९२,३०,४५८  पुरुष आणि ४०,७०,७२,२३० स्त्रिया अशी एकूण ८४,६४,२७,०३९ (८४ करोड ६४ लाख २७ हजार एकोणचाळीस) होती. एकूण लोकसंख्या ही १९८१ च्या जनगणनेत मोजलेल्या ६८,५१,८४,६९२ लोकांपेक्षा १६,१२,४२,३४७ ने अधिक वाढली, म्हणजेच २३.५३% जास्त.
 जनगणना 
१९९१ च्या जनगणनेनुसार,

 भारताची एकूण लोकसंख्या -  ८४,६४,२७,०३९ (८४ करोड ६४ लाख २७ हजार एकोणचाळीस) 
 पुरुष - ४३,९२,३०,४५८ (५१.९%)
 स्त्री - ४०,७०,७२,२३० (४८.१%)
 लिंग गुणोत्तर - ९२७
 साक्षरता-   ४२.८४%
 लोकसंख्येची घनता - २५७  प्रति कि.मी.२

 राज्य निहाय लोकसंख्या 
१९९१ च्या जनगणनेच्या वेळेस भारतात २५ राज्ये व ७ केंद्रशासित प्रदेश आणि एकूण ४६६ जिल्हे होती.
+भारताच्या लोकसंख्येचे राज्य निहाय विवरणक्रमांकराज्य / केंद्रशासित प्रदेशराजधानीप्रकारलोकसंख्याएकूण लोकसंख्येच्या %पुरुषस्त्रियालिंग गुणोत्तरसाक्षरता (%)ग्रामीण लोकसंख्याशहरी लोकसंख्याअनुसूचित जाती - SCअनुसूचित जमाती - STक्षेत्रफळ (कि.मी.)घनता (१/कि.मी.२)दशकातील वाढ % (२००१-२०११)१उत्तर  प्रदेशलखनौराज्य१३९११२२८७१६.४७४०३६९५७६५०७५३३०८७९४१.६०१११५०६३७२२७६०५९१५२९२७६४५५२८७९०१२९४,४११४७३२०.१०%२बिहारपाटणाराज्य८६३७४४६५१०.२४५२०२०९१४११७२३७४९११३८.५०७५०२१४५३११३५३०१२१२५७१७००६६१६९१४१७३,८७७४९७२५.१०%३महाराष्ट्रमुंबईराज्य७८९३७१८७९.३४०८२५६१८३८१११५६९९३४६४.९०४८३९५६०१३०५४१५८६८७५७८४२७३१८२८१३०७,७१३२५७१६.००%४पश्चिम  बंगालकोलकाताराज्य६८०७७९६५८.३५५१०६३३३२५६७३३२९१७५७.७०४९३७०३६४१८७०७६०११६०८०६११३८०८७६०८८,७५२७६७१३.९०%५आंध्र  प्रदेशहैदराबादराज्य६६५०८००८७.९३३७२४५८१३२७८३४२७९७२४४.१०४८६२०८८२१७८८७१२६१०५९२०६६४१९९४८१२७५,०४५२४२१०.९८%६मध्य  प्रदेशभोपाळराज्य६६१८११७०७.८३४२६७२९३३१९१३८७७९३१४४.२०५०८४२३३३१५३३८८३७९६२६६७९१५३९९०३४४४३,४४६१४९२०.३०%७तमिळनाडूचेन्नईराज्य५५८५८९४६६.६२८२९८९७५२७५५९९७१९७४६२.७०३६७८१३५४१९०७७५९२१०७१२२६६५७४१९४१३०,०५८४२९१५.६०%८कर्नाटकबेंगळुरूराज्य४४९७७२०१५.३२२९५१९१७२२०२५२८४९६०५६.००३१०६९४१३१३९०७७८८७३६९२७९१९१५६९११९१,७९१२३५१५.७०%९राजस्थानजयपूरराज्य४४००५९९०५.२२३०४२७८०२०९६३२१०९१०३८.६०३३९३८८७७१००६७११३७६०७८२०५४७४८८१३४२,२३९१२९२१.४०%१०गुजरातगांधीनगरराज्य४१३०९५८२४.९२१३५५२०९१९९५४३७३९३४३४.५०२७०६३५२११४२४६०६१३०६०३५८६१६१७७५१९६,०२४२१११९.२०%११ओडिशाभुवनेश्वरराज्य३१६५९७३६३.७१६०६४१४६१५५९५५९०९७१४९.१०२७४२४७५३४२३४९८३५१२९३१४७०३२२१४१५५,७०७२०३१४.००%१२केरळतिरुवनंतपुरमराज्य२९०९८५१८३.४१४२८८९९५१४८०९५२३१०३६८९.८०२१४१८२२४७६८०२९४२८८६५२२३२०९६७३८,८६३७४९४.९०%१३आसामदिसपूरराज्य२२४१४३२२२.६११६५७९८९१०७५६३३३९२३५२.९०१९९२६५२७२४८७७९५१६५९४१२२८७४४४१७८,४३८२८६१६.९०%१४पंजाबचंदीगडराज्य२०२८१९६९२.४१०७७८०३४९५०३९३५८८२५८.५०१४२८८७४४५९९३२२५५७४२५२८   -५०,३६२४०३१३.७०%१५हरियाणाचंदीगडराज्य१६४६३६४८१.९८८२७४७४७६३६१७४८६५५५.८०१२४०८९०४४०५४७४४३२५०९३३ -४४,२१२३७२१९.९०%१६दिल्लीदिल्लीकेंद्रशासित प्रदेश९४२०६४४१.१५१५५५१२४२६५१३२८२७७५.३०९४९०१९८४७१६२५१७९४८३६   -१,४८३६३५२२१.००%१७जम्मू  आणि काश्मीरजम्मू  (हिवाळा)राज्य७७१८७०००.९४०१४१००३७०४६००९२३उपलब्ध नाही५८७९३००१८३९४००उपलब्ध नाहीउपलब्ध नाही२२२,२३६३५२३.७०%श्रीनगर  (उन्हाळा)१८हिमाचल  प्रदेशशिमलाराज्य५१७०८७७०.६१२६१७४६७२५५३४१०९७६६३.९०४७२१६८१४४९१९६१३१०२९६२१८३४९५५,६७३९३१२.८०%१९त्रिपुराआगरतळाराज्य२७५७२०५०.३३१४१७९३०१३३९२७५९४५६०.४०२३३५४८४४२१७२१४५१११६८५३३४५१०,४८६२६३१४.७०%२०मणिपूरइंफाळराज्य१८३७१४९०.२२९३८३५९८९८७९०९५८५९.९०१३३१५०४५०५६४५३७१०५६३२१७३२२,३२७८२१८.७०%२१मेघालयशिलाँगराज्य१७७४७७८०.२१९०७६८७८६७०९१९५५४९.१०१४४४७३१३३००४७९०७२१५१७९२७२२,४२९७९२७.८०%२२नागालॅंडकोहिमाराज्य१२०९५४६०.१४६४१२८२५६८२६४८८६६१.६०१००१३२३२०८२२३   -१०६०८२२१६,५७९७३−०.५%२३गोवापणजीराज्य११६९७९३०.१४५९४७९०५७५००३९६७७५.५०६९००४१४७९७५२२४३६४३७६३,७०२३१६८.२०%२४अरुणाचल  प्रदेशइटानगरराज्य८६४५५८०.१४६५००४३९९५५४८५९४१.६०७५३९३०११०६२८४०५२५५०३५१८३,७४३१०२५.९०%२५पुदुच्चेरीपाँडिचेरीकेंद्रशासित प्रदेश८०७७८५०.१४०८०८१३९९७०४९७९७४.७०२९०८००५१६९८५१३१२७८   -४९२१६४२२७.७०%२६मिझोरमऐझॉलराज्य६८९७५६०.०८३५८९७८३३०७७८९२१८२.३०३७१८१०३१७९४६६९१६५३५६५२१,०८१३३२२.८०%२७चंदिगढचंदीगडकेंद्रशासित प्रदेश६४२०१५०.०८३५८६१४२८३४०१७९०७७.००६६१८६५७५८२९१०५९७७   -११४५६३२१७.१०%२८सिक्किमगंगटोकराज्य४०६४५७०.०५२१६४२७१९००३०८७८५६.९०३६९४५१३७००६२४०८४९०९०१७,०९६५७१२.४०%२९अंदमान  आणि निकोबारपोर्ट  ब्लेअरकेंद्रशासित प्रदेश२८०६६१०.०३१५४३६९१२६२९२८१८७३.००२०५७०६७४९५५   -२६७७०८,२४९३४६.७०%३०दादरा  आणि नगर-हवेलीसिल्वासाकेंद्रशासित प्रदेश१३८४७७०.०२७०९५३६७५२४९५२४०.७०१२६७५२११७२५२७३०१०९३८०४९१२८२५५.५०%३१दमण  आणि दीवदमणकेंद्रशासित प्रदेश१०१५८६०.०१५१५९५४९९९१९६९७१.२०५४०४३४७५४३३८९१११७२४११२९०७५३.५०%३२लक्षद्वीपकवरत्तीकेंद्रशासित प्रदेश५१७०७०.०१२६६१८२५०८९९४३८१.८०२२५९३२९११४   -४८१६३३२१६१६६.२०%एकूणभारतनवी  दिल्ली३२८४६३०२६८८१००.%४३९२३०४५८४०७०७२२३०९२७४२.८४%६२८६९१६७६२१७६११०१२१३८२२३२७७६७७५८३८०३,२८७,२६३२५७१७.६४%
*१९९१ मध्ये J&K मध्ये जनगणना आयोजित करण्यात आली नव्हती. J&Kचे आकडे हे १९९१ च्या लोकसंख्येचे अनुमानित आकडे आहेत.

*- शून्य लोकसंख्या.

 धर्म निहाय लोकसंख्येचे विवरण 
१९९१ च्या जनगणनेत १०६.७ दशलक्ष मुस्लिम आणि ६९०.१ दशलक्ष हिंदू मोजले गेले.
धार्मिक समूहलोकसंख्या % १९९१हिंदू८१.५३%मुस्लिम१२.६१%ख्रिश्चन२.३२%शीख१.९४%बौद्ध०.७७%जैन०.४०%पारसी०.०८%अन्य०.४४%

 भाषा 
१९९१ च्या जनगणनेनेमध्ये १,५७६ एवढ्या भाषा या "मातृभाषा" म्हणून वर्गीकृत करण्यात आल्या होत्या. १९९१ च्या जनगणनेनुसार, एक दशलक्षाहून अधिक लोकांची मातृभाषा असणाऱ्या २२ 'भाषा'  होत्या, तर १००,००० पेक्षा जास्त लोकांची मातृभाषा असणाऱ्या ५०  'भाषा'  होत्या आणि १०,००० पेक्षा जास्त  स्थानिक भाषिक असणाऱ्या ११४ भाषा होत्या. उर्वरित एकूण ५६६,००० मूळ भाषिकांसाठी खाते. १९९१ च्या जनगणनेत भारतात संस्कृत भाषिकांची संख्या ४९,७३६ होती.  

 साक्षरता 
एकूण प्रभावी साक्षरता दर ४२.८४% तर पुरुष  साक्षरता दर ५२.७४%  आणि महिला साक्षर दर ३२.१७%  होता.
अ.क्र.जनगणना वर्षएकूण (%)पुरुष (%)स्त्रिया (%)११९०१५.३५९.८३०.६०२१९११५.९२१०.५६१.०५३१९२१७.१६१२.२११.८१४१९३१९.५०१५.५९२.९३५१९४११६.१०२४.९०७.३०६१९५११६.६७२४.९५९.४५७१९६१२४.०२३४.४४१२.९५८१९७१२९.४५३९.४५१८.६९९१९८१३६.२३४६.८९२४.८२१०१९९१४२.८४५२.७४३२.१७

 हे सुद्धा पहा 

 भारताची जनगणना २००१
 भारताची जनगणना २०११
 जनगणना

१९९१