औसा तालुका

इवलेसे|औसा किल्ला मुख्य प्रवेशद्वार
इवलेसे|खरोसा लेणी
औसा तालुका (Ausa Taluka) हा एक महाराष्ट्राच्या लातूर जिल्ह्यातील एक तालुका आहे. तालुक्याचे प्रशासकीय केंद्र औसा शहर आहे.

 भूगोल 
औसा तालुक्याचे क्षेत्रफळ १२२४.४१ चौरस किलोमीटर (४७२.७५ चौरस मैल) आहे. लातूर जिल्ह्यातील लातूर, निलंगा आणि उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उस्मानाबाद, उमरगा आणि लोहारा ही औसा तालुक्याला लागुन असलेली तालुके आहेत. लातूर आणि औसा तालुक्याच्या सीमा तावरजा नदीने अधोरेखीत होतात. तर लोहारा आणि औसा तालुक्याच्या सीमा देखील तेरणा नदीने अधोरेखीत होतात.

 १९९३ चा भूकंप 

३० सप्टेंबर १९९३ ला पहाटे ३:५६ वाजता किल्लारी परिसरात ६.२ रिश्टर एवढ्या तिव्रतेचा भूकंप झाला. भूकंपाने मुख्य प्रभावित क्षेत्र लातूर जिल्ह्यातील औसा तालुका आणि उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उमरगा तालुका हे होते. या इंट्राप्लेट भूकंपात बावन्न गावे उद्ध्वस्त झाली. अंदाजे १०,००० लोक मरण पावले, तर आणखी ३०,००० जखमी झाले. किल्लारी हा भूकंपाचा केंद्रबिंदु होता. 

 लोकसंख्या 
२०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, सध्याच्या औसा तालुक्याची लोकसंख्या ३,०९,५७१ आहे, ज्यात १,६०,७७१ पुरुष तर १,४८,८०० महिला आहेत. लोकसंख्येचे लिंग गुणोत्तर दर १००० पुरुषांमागे ९२६ स्त्रिया असे आहे. तालुक्याचा एकूण साक्षरता दर ६५.९१% आहे. लोकसंख्येची घनता २५३ प्रति चौरस किमी एवढी आहे.

+जनगणना वर्षएकूण लोकसंख्या२०११३,०९,५७१२००१२,७५,२४७
तालुक्यात १).भादा २).औसा ३).लामजना ४).मातोळा ५).किल्लारी हा पाच महसूल मंडळे आहेत. २०११ च्या भारताच्या जनगणनेत तालुक्यात १३० गावांची नोंद आहे, त्यापैकी १२६ वस्ती असलेली गावे आहेत, तर १०७ ग्राम पंचायती होत्या. फक्त औशाला नगर परिषद आहे.

 ग्रामपंचायत: १०७
 नगर पंचायत: ०
 नगरपरिषद: १ (औसा)
 महानगरपालिका: ०

 तालुक्यातील गावे 
औसा तालुक्यातील गावांची यादी
१). अंधोरा५१). तळणी लमान टांडा१०१). लोहटा२). आनंदवाडी५२). तांबरवाडी१०२). वडजी३). आपचुंदा५३). तावशी ताड१०३). वरवडा४). आलमला५४). तुंगी (खुर्द)१०४). वांगजी५). आशिव ५५). तुंगी (बुद्रुक)१०५). वांगजेवाडी६). उंबडगा (खुर्द)५६). तोंडोळी१०६). वाघोली७). उंबडगा (बुद्रुक)५७). दापेगाव१०७). वानवडा८). उजनी५८). दावतपुर१०८). शिंदाळवाडी९). उटी (बुद्रुक)५९). देवंग्रा१०९). शिंदाळा जहागिर१०). उत्का६०). धानोरा११०). शिंदाळा लोहारा११). एकंबी६१). नांदुर्गा१११). शिवणी (बुद्रुक)१२). एकंबी लमान तांडा६२). नागरसोगा११२). शिवणी (लख)१३). एकंबी वाडी६३). नाहोली११३). शिवली१४). एरंडी६४). पारधेवाडी११४). संक्राळ१५). कन्हेरी६५). पिरमगजवाडी११५). सत्तरधरवाडी१६). करजगांव६६). फत्तेपुर११६). सत्तरधरवाडी लमान तांडा१७). कवठा केज६७). बऱ्हाणपूर११७). समदर्गा१८). कवठा लातूर६८). बानेगांव११८). सारणी१९). कवळी६९). बिरवली११९). सारोळा२०). कार्ला७०). बुधोडा१२०). सिरसल२१). काळमाथा७१). बेलकुंड१२१). सेलु२२). किनीथोट७२). बोरगांव (नकुलेश्वर)१२२). हाटकरवाडी२३). किनीनवरे७३). बोरफळ१२३). हळदुर्ग२४). किल्लारी७४). भंगेवाडी१२४). हारेगांव२५). किल्लारी वाडी७५). भादा१२५). हासलगण२६). कुमठा७६). भुसणी१२६). हासाळा२७). कोरंगळा७७). भेटा१२७). हासेगांव२८). खरोसा७८). मंगरुळ १२८). हासेगांव वाडी२९). खानापुर७९). मसलगा (बुद्रुक)१२९). हिप्परगा३०). खुंटेगाव८०). मसलगा खुर्द१३०). हिप्परसोगा३१). खुर्दवाडी८१). महादेववाडीz१३१). होळी३२). गांजण खेडा८२). मातोळा३३). गाढवेवाडी८३). माळकोंडजी३४). गुबाळ८४). माळूंब्रा३५). गुळखेडा८५). मासुर्डी३६). गोंद्री८६). मुगळेवाडी३७). गोटेवाडी८७). मोगरगा३८). चलबुर्गा८८). याकतपुर३९). चिंचोली काजळे८९). येल्लोरी४०). चिंचोली जोगन९०). येल्लोरीवाडी४१). चिंचोली सोन९१). येळवट४२). जमालपूर९२). येळी४३). जयनगर९३). राजेवाडी४४). जवळगा पोमादेवी९४). रामवाडी४५). जाउवाडी९५). रामेगांव४६). जायफळ९६). रिंगणी४७). जावळी९७). लखनगांव४८). टाका९८). लामजना४९). तपसे चिंचोली९९). लिंबाळा दाऊ५०). तळणी१००). लोदगा

 पर्यटन 

 औसा किल्ला
 खरोसा लेणी
 केशव बालाजी मंदिर, औसा
 श्री क्षेत्र गोपाळपूर, औसा
 विरनाथ - मल्लनाथ महाराज मठ, औसा - नाथ संस्थान, औसा

 हे सुद्धा पहा 

 लातूर जिल्हा
 औसा
 औसा विधानसभा मतदारसंघ
 १९९३ किल्लारी भूकंप 

 संदर्भ 

तालुका
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
वर्ग:लातूर जिल्हा
वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील तालुके