शिवडी (निफाड)

श्री क्षेत्र शिवडी (ता. निफाड, जि. नाशिक)

गावाचा परिचय:
शिवडी हे गाव श्री क्षेत्र शिवडी या नावाने ओळखले जाते. अनेक संतांच्या वारशाने लाभलेले हे पवित्र गाव आहे. श्री हरिभक्त पारायण नथूसिंग बाबा राजपूत यांच्या पावन स्पर्शाने हे गाव पवित्र झाले आहे. निफाड–चांदवड या जोडणाऱ्या रस्त्याच्या कडेला आणि विनता नदीच्या तीरावर वसलेले हे सुंदर गाव सुमारे 3200 ते 3300 लोकसंख्येचे आहे.
सामाजिक व सांस्कृतिक माहिती:
अठरा पगड जाती एकत्र आनंदाने, सौहार्दाने आणि शांततेने येथे राहतात.
गावातील बहुतांश कुटुंबे वारकरी संप्रदायाच्या मार्गाने चालणारी आहेत.
काशिनाथ बाबा शिंदे, रानूजी बोरसे,कारभारी शंकर क्षीरसागर यासारखी मान्यवर व्यक्तिमत्वे या गावातून आली आहेत.

भौगोलिक स्थान
शिवडी गाव निफाड तालुक्यातील एक महत्त्वाचे सांस्कृतिक केंद्र आहे. गाव निफाड–चांदवड रस्त्याच्या कडेला व विनता नदीच्या तीरावर वसलेले आहे. 

शिवडी गावाला चारही बाजूंनी तालुके वेढलेले आहेत:  
 उत्तर – चांदवड तालुका,  
 पूर्व – येवला तालुका  
 दक्षिण – सिन्नर तालुका  

हवामान
शिवडी गावात हवामान साधारणपणे उष्णकटिबंधीय आहे, पण हिवाळ्यात थंडी अधिक भासते.  
 मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात तापमान साधारणतः ३८ ते ४० °सेल्सियसपर्यंत वाढते.  
 जूनच्या मध्यापासून ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा चालतो.  
 नोव्हेंबर ते फेब्रुवारीमध्ये थंडी प्रचंड भासते, विशेषतः रात्रीचे तापमान ५ ते १० °सेल्सियसपर्यंत खाली जाते.  
 वार्षिक पर्जन्यमान साधारणतः १,००० मिमी आहे.ते.

लोकजीवन 
शिवडी गावातील लोकजीवन प्रामुख्याने कृषी-केंद्रित आहे. येथे द्राक्ष शेती प्रमुख उत्पन्नाचा स्रोत आहे. गावातील लोक साधे, परंतु सांस्कृतिकदृष्ट्या समृद्ध जीवन जगतात. 
अठरा पगड जातींची लोकसंख्या येथे राहते, ज्यात शिंदे, क्षीरसागर, खापरे आणि जाधव यासारखी प्रमुख कुटुंबे मोठ्या संख्येने आहेत. गावकऱ्यांचे जीवन मुख्यतः शेती, स्थानिक व्यापार आणि लहान उद्योगांवर अवलंबून आहे.  
गावातील सामाजिक जीवन सामूहिक पद्धतीने चालते. पारंपारिक उत्सव, स्थानिक मेळावे आणि सामाजिक कार्यक्रम यामध्ये संपूर्ण गाव सहभागी होतो. ग्रामपंचायत आणि स्थानिक संस्था गावाच्या विकासात सक्रिय भूमिका बजावतात.  

शिवडी गावाची संस्कृती स्थानिक भाषेने, कुटुंबीय परंपरांनी आणि सामान्य जीवनशैलीने समृद्ध आहे.

प्रेक्षणीय स्थळे
 श्री राम मंदिर  
 हिंगलाज माता मंदिर (खेडे)  
 स्थानिक मंदिरे व कीर्तनस्थळे

नागरी सुविधा
 ग्रामपंचायत – शिवतीर्थ ग्रामपंचायत  
 प्राथमिक शाळा  
 प्राथमिक रुग्णालय
 सार्वजनिक रस्ते व जलसंपदा  
 अमरधाम
 स्वच्छता आणि पुरस्कार प्राप्त गाव 

जवळपासची गावे
शिवडी गावाजवळील गावे आणि शहरं खालीलप्रमाणे आहेत:

 निफाड – ५ किमी  
 खेडे – १ किमी   
 श्रीरामनगर – ४ किमी  
 सानेवाडी ब – ५ किमी  
 लासलगाव – १५ किमी  
 पिंपलगाव बसवंत – १८ किमी  

शिवडी गावाजवळील शहरं:  

 ओझर – ३० किमी 
 चांदवड – ३५ किमी  
 सिन्नर – ४५ किमी  
 मणमाड – ४१ किमी  
 नाशिक – ४६ किमी

पोहोचण्याचे मार्ग

रस्ते
शिवडी गाव नाशिक,येवला,लासलगाव,पिंपलगाव बसवंत,इत्यादी जवळपासच्या शहरांशी रस्त्याने जोडलेले आहे. 

रेल्वे
 उगांव रेल्वे स्टेशन – १.२ KM  
 निफाड रेल्वे स्टेशन – ६.७ KM  
 लासलगाव रेल्वे स्टेशन – १२ KM  
 Nasik Road रेल्वे स्टेशन

संदर्भ
https://villageinfo.in/
https://www.census2011.co.in/
http://tourism.gov.in/
https://www.incredibleindia.org/
https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
https://www.mapsofindia.com/ 
https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
https://www.weather-atlas.com/en/india-climate
वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे