दिवाशी खुर्द

दिवाशी खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे

दिवाशी खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यातील एक गाव आहे.सरदार पाटणकर घराण्याचे आराध्य दैवत प्रभू श्री राम धारेश्वर या ठिकाणी असणाऱ्या पुरातन धोप तलवारी श्री राम धारेश्वर सरदार पाटणकर श्रीमंत ज्योत्त्यजीराव साळुंखे यांना पाटण ची 60 गाव ची देशमुखी पुढील पुढी सरदार यशवंतराव ,हिरोजीराव ,नागोजीराव यांचा पराक्रमी वारसा आणि श्री राम धारेश्वर यांचा संबंध खूप जुना आहे ,धारेश्वर याला आता पर्यटन स्थळ म्हणून प्रसिद्ध आली असली तरी सुद्धा या मंदिरराला अध्यात्मित सोबत च ऐतिहासिक वारसा सुद्धा आहे .सरदार पाटणकर यांना असलेली ६० गाव ची देशमुखी आनि या मंदिराला सुद्धा ६० गाव च देवस्थान म्हटल जात.मंदिरात 2 वीरगळ आणि मंदिराबाहेर एक वीरगळ तसेच दोन सतीशीळा पाहायला मिळतात.प्रभू रामचंद्र यांचा सिंहासनाच्या दगडांवर पाटणकर सरदार यांची नाव आहेत त्यातील काही अस्पष्ट आहेत स्पष्टपणे दिसणारं नाव हिरोजीजीराव बिन नागोजीराव तसेच इतर ही यशवंतराव वगैरे नाव आहेत सरदार पाटणकर यांचे वंशज कै श्रीमंत सरदार .उदयसिंह भीमराव पाटणकर यांचा फोटो याठिकाणी आपल्याला पाहायला मिळतो हे पाटण च्या शिक्केकरी वाड्यातील असून श्रीमंत विक्रमसिंह पाटणकर यांचे काका होय अजून एक वेगळा देव्हारा पहायला मिळतो जो 60 गाव चा देव अस म्हणू शकतो किंवा पाटणकर यांचा देव्हारा याबद्दल सांगू नाही शकत पण  60 गाव चे दिवशी खुर्द येथील श्री राम धारेश्वर देवस्थान आहे.

चालुक्य सोळंकी साळुंखे उर्फ पाटणकर या घराण्याचा पुढे विस्तार होऊन यांची सरदार पाटणकर थोरले पाती पाटण येथील शिक्केकरी वाडा व धाकटी पाती ही रामपूर मध्ये राहून लागली .पुढे काल परत्वे या दोन्ही शाखा विस्तार वाढत गेला व पाटण मध्ये शिक्केकरी वाडा, बकुळीचा वाडा , टेकावरचे वाडे ,बीबी शाखा , केर शाखा,दिवशी बुद्रुक शाखा सावंतवाडी , सातभाई पाटणकर ,निवकने शाखा, मंदूरे शाखा ( परमपूज्जू श्री गगनगिरी महाराज याच शाखेतून) वाजेगाव शाखा आणि दिवशी खुर्द शाखा अशा विविध शाळात विस्तार होत गेला . या विविध शाखा वंशजांनी शिवकाळापासून पेशवे काळा पर्यंत आपल्या परीने शर्थीचे पराक्रम केले . स्वराज्य निर्मिती व तदनंतर ची स्वराज सेवा निष्ठेने केली दिवशी खुर्द शाखेतून श्री कै. शंकरराव राघोजीराव साळुंखे पाटणकर , कै.बळीराम साळुंखे पाटणकर , कै. चंद्रकांत रघुनाथ साळुंखे पाटणकर भारतीय सैन्यात तर कै.श्रीरंग भाई बाबुराव साळुंखे पाटणकर तसेच श्री शिवाजीराव व श्री संभाजीराव जगन्नाथ साळुंखे पाटणकर या बंधुनी मुंबई पोलिस दलात सेवा केली आज ही या दिवशी शाखेतील बरीच मंडळी पोलिस आर्मी शासकीय व सामाजिक क्षेत्रात आपला वारसा जपत आहेत


भौगोलिक स्थान
हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस तर रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस असते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळ्याचा मोसम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस असते. पावसाळ्यात चांगल्या प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस तर रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस असते.

चालुक्य सोळंकी साळुंखे उर्फ पाटणकर घराण्याची शाखा दिवशी खुर्द येथे आहे
==श्री क्षेत्र धारेश्र्वर राम मंदिर आणि शिवलिंग हे दिवशी खुर्द या गावी आहे पाटण तालुक्यातील श्री क्षेत्र धारेश्वर हे भगवान शिवाला समर्पित प्राचीन मंदिर आहे, जे दिवशी गावात आहे. हे एक प्रसिद्ध पर्यटन आणि धार्मिक स्थळ असून, याठिकाणी गुहा, एक धबधबा आणि एक पातळगंगा देखील आहे, जिथे नारळ व ओटी सोडल्यानंतर ते तीन दिवसांनी कोल्हापूरमधील रंकाळा तलावात मिळतात, असे मानले जाते. या ठिकाणाचे दर्शन घेतल्याने काशीला जाण्याचे पुण्य मिळते, असेही म्हटले जाते.  
धारेश्वर मंदिराची वैशिष्ट्ये:
धार्मिक महत्त्व:
हे भगवान शिवाला समर्पित असलेले प्राचीन मंदिर आहे आणि याठिकाणी महादेवाच्या दर्शनासाठी भाविक गर्दी करतात. 
पातळगंगा:
मंदिराच्या जवळ एक पातळगंगा आहे, जी रंकाळा तलावाशी जोडलेली आहे असे मानले जाते. 
ऐतिहासिक गुहा:
मंदिराजवळ प्राचीन गुहा देखील आहेत, ज्यांचा ऐतिहासिक संबंध आहे. 
धबधबा:
धारेश्वरच्या परिसरात एक सुंदर धबधबा आहे, जो पर्यटकांना आकर्षित करतो. 
धार्मिक आख्यायिका: 
येथे दर्शनासाठी आल्याने काशीला जाण्याचे पुण्य प्राप्त होते, अशी श्रद्धा आहे.
मंदिराच्या जवळील पातळगंगेत सोडलेले नारळ आणि ओटी कोल्हापूरच्या रंकाळा तलावात जाऊन मिळतात, अशी एक आख्यायिका आहे.
निष्कर्ष:
पाटण तालुक्यातील दिवशी धारेश्वर हे एक समृद्ध नैसर्गिक आणि धार्मिक वारसा असलेले ठिकाण आहे, जे निसर्गरम्यता आणि आध्यात्मिकतेचा संगम आहे.

नागरी सुविधा
जवळपासची गावे धारेश्वर दिवशी खुर्द या गावापासून जवळच साळुंखे उर्फ पाटणकर घराण्याचा निवकने मंदूरे हुजुरवाडा परगणेदार यांचा शाखा आहेत .निवकणे गावी श्री जनाई देवी मंदिर इथे खुप मोठी यात्रा भरते .आणि मंदूरे शाखेतून गुरुवर्य श्री गगनगिरी महाराज यांचा जन्म झाला त्याचं मूळ नाव श्रीपाद गणपतराव पाटणकर ( साळुंखे) हे होते .

संदर्भ
https://villageinfo.in/
https://www.census2011.co.in/
http://tourism.gov.in/
https://www.incredibleindia.org/
https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
https://www.mapsofindia.com/ 
https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
https://www.weather-atlas.com/en/india-climate

वर्ग:पाटण तालुक्यातील गावे
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे