दहा लाखाहून जास्त लोकसंख्या असलेली भारतातील शहरे

भारत हा दक्षिण आशियातील एक देश आहे. भौगोलिक क्षेत्रानुसार हा सातवा क्रमांकाचा देश आहे.१.२ अब्ज लोकसंख्या असलेला हा लोकसंख्येप्रमाणे दुसऱ्या क्रमांकाचा लोकसंख्या आहे. भारतामध्ये अठ्ठावीस राज्ये आणि नऊ केंद्रशासित प्रदेश आहेत. येथे जगातील १७.५% लोकसंख्या राहते .

ब्रिटिश भारतातील पहिली लोकसंख्या जनगणना १८७२ मध्ये झाली. १९५१ पासून दर दहा वर्षांनी भारतात जनगणना केली जाते. भारताच्या जनगणना गृह मंत्रालयांतर्गत भारताचे कुलसचिव (???) व जनगणना आयुक्त कार्यालय यांच्यामार्फत केली जाते आणि हे काम केंद्र सरकार करीत असलेल्या सर्वात मोठ्या प्रशासकीय कामांपैकी एक आहे.

नवीनतम उपलब्ध आकडेवारी ही २०११ च्या खानेसुमारीवर आधारित आहे. भारतात ६,४१,००० गावे आहेत आणि एकूण लोकसंख्येपैकी ७२.२ टक्के लोकसंख्या या ग्रामीण भागात आहे.  त्यापैकी १,४५,००० खेड्यांमध्ये प्रत्येकी ५०० ते ९९९ लोक राहतात; १,३०,०००  खेड्यांची लोकसंख्या दर खेड्यामागे १००० ते १९९९ च्या दरम्यान आहे; आणि १,२८,००० खेड्यांची लोकसंख्या प्रत्येकी २०० ते ४९९ आहे. ३,९६१ गावे अशी आहेत की ज्यांची लोकसंख्या गावी १०,००० व्यक्ती किंवा त्यांहून अधिक आहे  भारताची २७.८ टक्के शहरी लोकसंख्या ५,१०० पेक्षा जास्त शहरांमध्ये आणि ३८०पेक्षा जास्त समपिण्डित(???) शहरांमध्ये राहते. १९९१-२००१ च्या दशकात लोकांनी ग्रामीण भागांतून मुख्य शहरांत स्थलांतर केल्याने शहरी लोकसंख्या झपाट्याने वाढली. १९९१ ते २००१ या काळात शहरी भागात राहणाऱ्या भारतीयांची संख्या ३१.२% वाढली आहे.  तरीही, २००१ मध्ये, ७०% पेक्षा जास्त लोक ग्रामीण भागांत राहात होते.   २०११ च्या जनगणनेनुसार, भारतात दहा लाखाहून जास्त लोकसंख्या असलेली ४६ शहरे आहेत आणि मुंबई, दिल्ली आणि कोलकाता येथे १ कोटीहून अधिक लोक राहतात.

२०११ पर्यंत दशलक्ष किंवा त्याहून अधिक लोकसंख्या असलेले भारतात ५३ संपिण्डित(???) शहरे आहेत ज्यात २००१ मध्ये ३५ होते. (असंबद्ध वाक्य!) भारताच्या शहरी लोकसंख्येपैकी सुमारे ४३ टक्के लोक या शहरांमध्ये राहतात.

 सज्जा  

 यादी 
 ठळक अक्षरांत दर्शविलेली शहरे संबंधित राज्य/केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी आहेत.

क्र.शहरराज्य/प्रदेशलोकसंख्या (२०११)लोकसंख्या (२००१)लोकसंख्या (१९९१)१मुंबईमहाराष्ट्र१,८३,९४,९१२१,६४,३४,३८६१,२५,९६,२४३२दिल्लीदिल्ली१,६३,४९,८३११,२८,७७,४७०८४,१९,०८४३कोलकातापश्चिम बंगाल१,४०,५७,९९११,३२,०५,६९७१,१०,२१,९१८४चेन्नईतमिळनाडू८६,५३,५२१६५,६०,२४२५४,२१,९८५५बंगळूरकर्नाटक८५,२०,४३५५७,०१,४४६४१,३०,२८८६हैदराबादतेलंगणा७६,७७,०१८५७,४२,०३६४३,४४,४३७७अहमदाबाद गुजरात६३,५७,६९३४५,२५,०१३३३,१२,२१६८पुणेमहाराष्ट्र५०,५७,७०९३७,६०,६३६२४,९३,९८७९सुरतगुजरात४५,९१,२४६२८,११,६१४१५,१८,९५०१०जयपूरराजस्थान३०,४६,१६३२३,२२,५७५१५,१८,२३५११कानपूरउत्तर प्रदेश२९,२०,४९६२७,१५,५५५,,०२९,८८९१२लखनौ उत्तर प्रदेश२९,०२,९२०२२,४५,५०९१६,६९,२०४१३नागपूरमहाराष्ट्र२४,९७,८७०२१,२९,५००१६,६४,००६१४गाझियाबादउत्तर प्रदेश२३,७५,८२०९,६८,२५६५,११,७५९१५इंदूरमध्य प्रदेश२१,७०,२९५१५,०६,०६२११,०९,०५६१६कोइंबतूरतमिळनाडू२१,३६,९१६१४,६१,१३९११,००,७४६१७कोचीनकेरळ२१,१९,७२४१३,५५,९७२११,४०,६०५१८पाटणाबिहार२०,४९,१५६१६,९७,९७६१०,९९,६४७१९कोळिकोडकेरळ२०,२८,३९९८,८०,२४७८,०१,१९०२०भोपाळमध्य प्रदेश१८,८६,१००१४,५८,४१६१०,६२,७७१२१तृशुरकेरळ१८,६१,२६९३,३०,१२२२,७५,०५३२२वडोदरागुजरात१८,२२,२२११४,९१,०४५११,२६,८२४२३आग्राउत्तर प्रदेश१७,६०,२८५१३,३१,३३९९,४८,०६३२४विशाखापट्टणमआंध्र प्रदेश१७,२८,१२८१३,४५,९३८१०,५७,११८२५मलप्पुरमकेरळ१६,९९,०६०१,७०,४०९१,४२,२०४२६तिरुवनंतपुरमकेरळ१६,७९,७५४८,८९,६३५८,२६,२२५२७कण्णुरकेरळ१६,४०,९८६४,९८,२०७४,६३,९६२२८लुधियानापंजाब१६,१८,८७९१३,९८,४६७१०,४२,७४०२९नाशिकमहाराष्ट्र१५,६१,८०९११,५२,३२६७,२५,३४१३०विजयवाडाआंध्र प्रदेश१४,७६,९३११०,३९,५१८८,४५,७५६३१मदुराईतमिळनाडू१४,६५,६२५१२,०३,०९५१०,८५,९१४३२वाराणसीउत्तर प्रदेश१४,३२,२८०१२,०३,९६११०,३०,८६३३३मेरठउत्तर प्रदेश१४,२०,९०२११,६१,७१६८,४९,७९९३४फरीदाबादहरियाणा१४,१४,०५०१०,५५,९३८६,१७,७१७३५राजकोटगुजरात१३,९०,६४०१०,०३,०१५६,५४,४९०३६जमशेदपूरझारखंड१३,३९,४३८११,०४,७१३८,२९,१७१३७श्रीनगरजम्मू आणि काश्मीर१२,६४,२०२९,८८,२१०३८जबलपूरमध्य प्रदेश१२,६८,८४८१०,९८,०००८,८८,९१६३९आसनसोलपश्चिम बंगाल१२,४३,४१४१०,६७,३६९७,६३,९३९४०वसई-विरारमहाराष्ट्र१२,२२,३९०४१अलाहाबादउत्तर प्रदेश१२,१२,३९५१०,४२,२२९८,४४,५४६४२धनबादझारखंड११,९६,२१४१०,६५,३२७८,१५,००५४३औरंगाबादमहाराष्ट्र११,९३,१६७८,९२,४८३५,९२,७०९४४अमृतसरपंजाब प्रदेश११,८३,५४९१०,०३,९१९७,०८,८३५४५जोधपूरराजस्थान११,३८,३००८,६०,८१८६,६६,२७९४६रांचीझारखंड११,२६,७४१८,६३,४९५६,१४,७९५४७रायपूरछत्तीसगढ११,२३,५५८७,००,११३४,६२,६९४४८कोल्लमकेरळ११,१०,६६८३,८०,०९१३,६२,५७२४९ग्वाल्हेर मध्य प्रदेश११,०२,८८४८,६५,५४८७,१७,७८०५०भिलाईछत्तीसगढ१०,६४,२२२९,२७,८६४६,८५,४७४५१चंदिगढचंदिगढ१०,२६,४५९८,०८,५१५५,७५,८२९५२तिरुचिरापल्लीतमिळनाडू१०,२२,५१८८,६६,३५४७,११,८६२५३कोटाराजस्थान१०,०१,६९४७,०३,१५०५,३७,३७१

 हेदेखील पहा 


 भारताच्या सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या महानगरांची यादी 
 लोकसंख्येनुसार भारताच्या राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची यादी

 नोंदी 

 संदर्भ 

वर्ग:भारतातील शहरे