मालपेवाडी

मालपेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यांतर्गत एक छोटंसं गाव आहे.

 परिचय 
मालपेवाडी हा गाव निसर्गाच्या सान्निध्यात व डोंगरांच्या कुशीत वसलेला आहे. गावाभोवती हिरव्यागार झाडे, वने आणि कृषी जमीन पसरलेली आहे. 

200px|मालपेवाडी

 भूगोल आणि नैसर्गिक वैशिष्ट्ये 
200px|शुक_नदी_आणि_विजयदुर्ग_खाडी
मालपेवाडी गावाजवळून शुक नदी वाहते. ही नदी जी शेर्पे नापणे पासून विजयदुर्ग येथे अरबी समुद्राला मिळते. गाव सह्याद्री पर्वतरांग आणि घनदाट वनराईने वेढलेले आहे. गावाजवळ लहान नाले-ओढे आणि डोंगराळ भाग आहे. डोंगर पायथ्याहून दिसणारा परिसर पर्यटकांना आकर्षित करतो. 

 प्रशासन 
ग्रामपंचायत: पोंभुर्ले गावाचs प्रशासन स्थानिक लोकप्रतिनिधींमार्फत चालतो. 

 क्षेत्रफळ 
गावाचा परिसर सुमारे 334.03 हेक्टर आहे. 

 लोकसंख्या 
2011 च्या जनगणनेनुसार गावाची एकूण लोकसंख्या 632 (पुरुष — 320; महिला — 312) आहे. घरांची संख्या सुमारे 134 आहे. 

 शिक्षण 
गावात खालील शाळा आहेत:
 जि.प.पूर्ण प्रा.शाळा मालपे — मराठी माध्यम (इयत्ता 1 ते 7).
 उर्दू माध्यम शाळा — (इयत्ता 1 ते 5).  
ही शाळा स्थानिक विद्यार्थ्यांना प्राथमिक व प्राथमिक-परीक्षेपूर्वीचे शिक्षण पुरवतात. 

200px|जिल्हा_परिषद_शाळा_मालपे_मराठी

 वाड्या 
गावात प्रमुख तीन वाड्या:
 गावठाणवाडी
 मसुरकरवाडी
 मुस्लीमवाडी

 कला व संस्कृती 
गावात वादन, भजन-कीर्तन, लोकनृत्य, दशावतार इत्यादी परंपरा जपल्या जातात. गणपती व शिमगा उत्सवांमध्ये ढोल-ताश्यांचे प्रदर्शन आढळते. विविध सण मोठ्या उत्साहात साजरे केले जातात. 

200px|मालपेवाडी_पारंपारिक_पालखी_उत्सव

 धार्मिक स्थळे 
 आंगवणीदेवी मंदिर — घनदाट वनराईत वसलेले, हेमाडपंथी बांधकाम आणि कोरीव नक्षीकाम. नवदुर्गा व होळी काळात प्रमुख उत्सव.  
 वाडेश्वर मंदिर — गावाच्या मध्यभागी, शाळेजवळ जुने शिव मंदिर.  
 मज्जीद — मुस्लिम बांधवांचे नमाज स्थळ; वाटपिक अरबी मदरसा.  
 पिराचे देऊळ — वार्षिक हुरूस व मोहरम इत्यादी सण येथे साजरे केले जातात.  
(प्रत्येक स्थळासाठी अधिक तपशील आणि स्थानिक संदर्भ जोडा.) 

200px|अंगवणी_देवी_मंदिर_मालपेवाडी

200px|पीराचे_देऊळ

200px|वाडेश्वर_मंदिर_मालपेवाडी

200px|अंगवणी_देवी_मालपेवाडी

200px|मज्जीद_मालपेवाडी

 ग्रामीण पर्यटन आणि आकर्षण 
 आंगवणीदेवी मंदिर  
 वाडेश्वर मंदिर  
 मासेमारी बंदर — शुक नदी व विजयदुर्ग खाडी यावर छोटेखानी बंदर आहे.  
 व्याघ्रेश्वर मणचे धबधबा — गावापासून सुमारे 3 कि.मी.  
 विजयदुर्ग किल्ला — गावापासून सुमारे 30 कि.मी.  
 सुप्रसिद्ध जलतरण स्पर्धा — मालपेवाडी ते विजयदुर्ग 30 कि.मी. लांबीची जलतरण स्पर्धा (साधारण ऑक्टोबर–नोव्हेंबर). 

200px|व्याघ्रेश्वर_मनचे_धबधबा

200px|विजयदुर्ग_किल्ला

 पुस्तक आणि वाचनालय 
गावाला "पुस्तकांचे गाव" म्हणून ओळख आहे; डोंगरावर विशाल वाचनालय असून सुमारे 2000 पुस्तके असल्याची नोंद आहे. 

 अर्थव्यवस्था 
मुख्य व्यवसाय: शेती (हापूस आंबा, तांदूळ, कोकम, नारळ, काजू, सुपारी), पशूपालन व मासेमारी. हापूस आंबा विशेषतः प्रसिद्ध आहे. काही लोक व्यवसायासाठी मुंबईला स्थायिक झालेले आहेत. 

 जैवविविधता 
गावाभोवती आंबा, वड, सांग, पिंपळ, नारळ, काजू, सुपाळी, फणस, बांबू व वेळी आढळतात. प्राण्यांमध्ये कधीकधी बिबट्या, कोल्हे, लांडगे तसेच शेळी, गाय आढळतात; विविध पक्षी आणि सापही येथे आढळतात. 

200px|मालपेवाडी_भात_लागवड

200px|काजू_बाग_मालपेवाडी

200px|मालपेवाडी_शेती

 हवामान 
समुद्रजवळ असल्याने हवामान दमट असून जून ते सप्टेंबरमध्ये पावसाचे प्रमाण जास्त असते. 

 संदर्भ 

<स्थानिक ग्रामपंचायत/ आणि गावातील प्रतिष्ठित नागरिक

 बाह्य दुवे 


वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्रातील गावे