सातेली भेडशी

साटेली भेडशी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दोडामार्ग तालुक्यातील एक महसुली गाव आहे.

भौगोलिक स्थानगोवा राज्य,दोडामार्ग, बेळगाव, कोल्हापूर जाणा-या मुख्य राज्य मार्गावर वसलेले एक निसर्गरम्य गाव  म्हणून  साटेली भेडशी गावाला ओळखले जाते.दोडामार्ग  तालुक्यापासून अवघ्या बारा किलो मीटर  अंतरावर  रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला वसलेल्या या गावाला प्रमुख बाजारपेठ लाभलेली आहे.

हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यामध्ये अनेक वेळा वीजा पडल्याच्या घटना घडलेल्या आहेत.वातावरण आल्हाददायक आहे.

लोकजीवन
 साटेली भेडशी गावामध्ये हिंदू,मुस्लिम, ख्रिश्चन धर्माची लोक राहतात.गावातील  लोकांचे राहणीमान साधे आहे.शेती हा मुख्य  व्यवसाय  असून त्याचबरोबर  बागायती,शेती पूरक व्यवसाय  करताना दिसून येतात.दोडामार्ग तालुक्यातील एक प्रमुख बाजारपेठ असल्याने विविध प्रकारची दुकाने दिसून येतात.कर्नाटक,केरळ,उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश अशा अनेक  राज्यातून कामानिमित्त आलेले लोक राहतात.गोवा राज्य अगदी जवळ असल्याने व कामानिमित्त  येथील  युवापिढी गोव्यात जात असल्याने गोवा संस्कृतीचा पगडा देखील विविध कार्यक्रमांमधून दिसून  येतो.

प्रेक्षणीय स्थळे
  साटेली भेडशी गाव हे तिलोत्तमा(तिलारी) नदीकाठी वसल्यामुळे नदीकाठचा सर्वच परिसर रमणीय दिसतो.नदी काठावरच्या बागा,गर्द झाडी हे दृश्य पाहण्यासारखे आहे.काही ठिकाणी आता पर्यटकांसाठी राफ्टींग,फिशिंग सारखे व्यवसाय  देखील सुरू केले आहेत.
नदी काठावर श्री देवी शांतादूर्गा,देव पुरमार यांचे प्रसिद्ध  मंदीर आहे.नवसाला पावणारी जागृत देवी म्हणून ख्याती असल्याने गोवा,कर्नाटक,कोल्हापूर येथून अनेक  भाविक जत्रेला येतात.
   श्री सातेरी देवी,श्री देव चाळोबा,अशी प्रमुख मंदिरे आहेत.तसेच पांडवकालीन शिवलिंग मंदीर असल्याचे पुरावे पुरातन ग्रंथामध्ये आढळतात.आज रोजी या मंदिरामध्ये मूर्ती प्रतिष्ठापनाचा सोहळा संपन्न  झाला आहे.
तसेच गाव परिसरामध्ये श्री छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी बांधलेला भुईकोट  किल्ला देखील आहे.आज तो किल्ला जरी अस्तित्वात  नसला तरी अनेक खुणा त्या ठिकाणी दिसून येतात.या परिसराची स्वच्छता करून तेथील अवशेष जतन करण्याची आवश्‍यकता आहे.जेणे करून दोडामार्ग तालुक्यातील  प्रेक्षणीय व ऐतिहासिक स्थळाच्या यादीमध्ये मान मिळेल. याचा उल्लेख देखील कोकणातील गड किल्ले या पुस्तकात  आढळून  येतो.

नागरी सुविधा
    दोडामार्ग तालुक्यातील एक प्रमुख बाजारपेठ म्हणून   साटेली भेडशी गावाला एक वेगळी ओळख आहे..जीवनावश्यक वस्तू,मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व वस्तूंची दुकाने या परिसरात आढळतात.गोवा -कर्नाटक या राज्य मार्गावर असलेल्या या गावाचे क्षेत्र 770.79 हेक्टर  एवढे आहे.गावामध्ये1.खालचा बाजार,2.वरची वाडी,3.चांभार वाडी,4.धनगर वाडी,5.सुतारवाडी,6.हरिजन वाडी 7.राणेवाडी,8.गावठाणवाडी,9.वरचा बाजार,10. खैराटवाडी,11. ख्रिश्चनवाडी,12. जळकटवाडी,13. थोरले भरड,14. मुसलमान वाडी अशा एकूण 14 वाड्या आहेत. गावाची लोकसंख्या 4096 एवढी असून  ग्रामपंचायतची स्थापना 1958 साली झाली.गावामध्ये वीज व पाण्याची सुविधा आहे.तसेच सुसज्ज असे ग्रामीण उप रुग्णालय आहे.गावामध्ये एकूण तीन प्राथमिक शाळा,दोन इंग्रजी माध्यमाच्या शाळा तसेच एक मराठी माध्यम हायस्कूल व कला-वाणिज्य ज्युनियर कॉलेज देखील आहे.त्यामुळे आजुबाजुच्या गावातील  नोकरदार वर्ग मोठ्या संख्येने या गावात राहत आहेत.
याचबरोबर संपूर्ण गावात एकूण सहा अंगणवाड्या आहेत.
ग्रामपंचायती मार्फत अनेक सुविधा समाजापर्यंत पोहचविल्या जातात.गावातील महिला ग्रामसंघाचे कार्य उल्लेखनीय आहे.
   लाकूड कटाई गिरणी,बांबूपासून फर्निचर बनविणे,चिरेखाणी,तसेच खाद्यपदार्थ तयार करण्याचे लघुउद्योग परिसरात आढळतात.

जवळपासची गावे
साटेली भेडशी गावाच्या जवळपास झरेबांबर,कुडासे,बोडदे,खानयाळे,खोक्रल,उसप,घोटगे,
परमे,वायंगणतड,कोनाळकट्टा,तिलारी,घोटगेवाडी,मोर्ले,केर,मांगेली ही गावे आहेत.

संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:दोडामार्ग तालुक्यातील गावे
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे