नैसर्गिक निवड

असली प्रक्रिया ज्याद्वारे कोणत्याही जैविक गुणधर्म लोकसंख्येमध्ये कमी होते किंवा वाढविली जाते त्याला नैसर्गिक निवड किंवा 'नैसर्गिक चयन' किंवा नेचुरल सेलेक्शन म्हणतात. ही एक संथ, विना-यादृच्छिक (non-random) प्रक्रिया आहे. नैसर्गिक निवड ही उत्क्रांतीची (Evolution) मुख्य प्रक्रिया आहे. चार्ल्स डार्विनने ह्या प्रक्रियाला पायाभरणी केली व त्याला प्रोत्साहन दिले.
ही यंत्रणा विशेषतः महत्त्वाची आहे कारण ती प्रजातीला पर्यावरणाशी जुळवून घेण्यास मदत करते. प्रजाती व लोकसंख्येच्या विकासावर पर्यावरणाचा कसा परिणाम होतो हे नैसर्गिक निवडीचा सिद्धांत सांगू शकतो जेणेकरून ते सर्वात योग्य वैशिष्ट्ये निवडतील. उत्क्रांतीच्या सिद्धांताची ही मूलभूत बाजू आहे.
नैसर्गिक निवड म्हणजे प्रजाती टिकून राहण्यास आणि पुनरुत्पादित होण्यास मदत करणारी वैशिष्ट्ये आहेत आणि प्रत्येक उत्तीर्ण पिढीसह त्याची वारंवारता वाढ. हे अद्वितीय वैशिष्ट्य धारक जास्त मुलांना जन्म देते आणि हे गुणधर्म त्यांना वारशाने मिळू शकतात या वस्तुस्थितीमुळे हे अधिक तर्कसंगत आहे.

 उदाहरण 
नैसर्गिक निवडीचे तत्त्व स्पष्ट करण्यासाठी जिराफचा उदाहरण दिलं जातं.

 नैसर्गिक निवडीचे प्रकार 
नैसर्गिक निवड तीन प्रकारचे असतात-
 दिशात्मक निवड (डाइरेक्शनल सेलेक्शन)
 स्थैर्य निवड (स्टैब्लाइजिंग सेलेक्शन)
 विविधकारक निवड (डाइवर्सिफाइंग सेलेक्शन)

 यौन वरण 

 बाह्य दुवे 
 On the Origin of Species by Charles Darwin  – Chapter 4, Natural Selection
 Natural Selection - Modeling for Understanding in Science Education, University of Wisconsin
 Natural Selection  from University of Berkeley education website
 T. Ryan Gregory: Understanding Natural Selection: Essential Concepts and Common Misconceptions Evolution: Education and Outreach

वर्ग:उत्क्रांतिवाद
वर्ग:चार्ल्स डार्विन
वर्ग:जीवशास्त्र