आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री

आंध्र प्रदेशचा मुख्यमंत्री हा भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.Durga Das Basu. Introduction to the Constitution of India. 1960. 20th Edition, 2011 Reprint. pp. 241, 245. LexisNexis Butterworths Wadhwa Nagpur. . Note: although the text talks about Indian state governments in general, it applies for the specific case of Andhra Pradesh as well.

मुख्यमंत्र्यांची यादी
 क्र नाव चित्र पदावरील काळ कार्यकाळ निवडणूक पक्ष  आंध्र राज्य (१९५३ ते १९५६)(१९५३ मध्ये मद्रास राज्याची फाळणी झाली व आंध्र राज्याची स्थापना झाली.)  १
  तंगुतूरी प्रकाशम(१९१३-१९९६)—
  102x102px
  १ ऑक्टोबर १९५३
  १५ नोव्हेंबर १९५४

  —(अंतरिम मंत्रीमंडळ)(१९५२ मद्रास निवडणूक)
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   -
  पद रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)Amberish K. Diwanji. "A dummy's guide to President's rule ". रीडिफ.कॉम. 15 March 2005.
  122x122px
  १५ नोव्हेंबर १९५४
  २८ मार्च १९५५

  — 
  -  २
  बेझावडा गोपाळ रेड्डी(१९१३-१९९६)(मतदारसंघ: आत्मकुरु)
  94x94px
  २८ मार्च १९५५
  १ नोव्हेंबर १९५६

  १९५५
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   आंध्र प्रदेश (१९५६ ते २०१४)(१९५६ मध्ये राज्य पुनर्रचना अधिनियमद्वारे हैदराबाद राज्याचा तेलुगु भाषिक भाग जोडत 'आंध्र प्रदेश' राज्याची स्थापना.)  १
  नीलम संजीव रेड्डी(१९१३-१९९६)(मतदारसंघ: श्रीकालहस्ती)
  75px
  १ नोव्हेंबर १९५६
  ११ जानेवारी १९६०

  ——————————१९५७
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   २
  दामोदरम् संजीव्या(१९२१-१९७२)(मतदारसंघ: विधान परिषद सदस्य)
  75px
  ११ जानेवारी १९६०
  १२ मार्च १९६२

  —  (१)
  नीलम संजीव रेड्डी(दुसरा कार्यकाळ)(१९१३-१९९६)(मतदारसंघ: धोन)
  75px
  १२ मार्च १९६२
  २० फेब्रुवारी १९६४

  १९६२  ३
  कासू ब्रह्मानंद रेड्डी(१९०९-१९९४)मतदारसंघ:फिरंगीपुरम (१९६७ पर्यंत)नरसरावपेट (१९६७ पासून) 
  75px
  २० फेब्रुवारी १९६४
  ३० सप्टेंबर १९७१

  ——————————१९६७  ४
  पी.व्ही. नरसिंम्हा राव(१९२१-२००४)(मतदारसंघ: मंथनी)
  75px
  ३० सप्टेंबर १९७१
  १० जानेवारी १९७३

  ——————————१९७२
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त)
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  ११ जानेवारी १९७३
  १० डिसेंबर १९७३

  —
  -
   ५ 
  जलगम वेंगळा राव(१९२१-१९९९)(मतदारसंघ: वेमसूर)
   १० डिसेंबर १९७३
  ६ मार्च १९७८

  — 
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त)
   ६
  मर्री चन्ना रेड्डी(१९१९-१९९६)(मतदारसंघ: मेडचल)
  100px
  ६ मार्च १९७८
  ११ ऑक्टोबर १९८०

  १९७८
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)
   ७
  तंगुतुरी अंजय्या(१९१९-१९८६)(मतदारसंघ: विधान परिषद सदस्य)
   ११ ऑक्टोबर १९८०
  २४ फेब्रुवारी १९८२

  —   ८
  भवनम वेंकटरामी रेड्डी(१९३१-२००२)(मतदारसंघ: विधान परिषद सदस्य)
   २४ फेब्रुवारी १९८२
  २० सप्टेंबर १९८२

  —   ९
  के. विजय भास्कर रेड्डी(१९२०-२००१)(मतदारसंघ: विधान परिषद सदस्य)
  100px
  २० सप्टेंबर १९८२
  ९ जानेवारी १९८३

  —   १०
  नंदमुरी तारका रामा राव(१९२३-१९९६)(मतदारसंघ: तिरुपती)
  75px
  ९ जानेवारी १९८३
  १६ ऑगस्ट १९८४

  १९८३
 तेलुगू देशम पक्ष
   ११
  ॲड. नडेंला भास्कर राव(जन्म १९३५)(मतदारसंघ: वेमुरू)
  75px
  १६ ऑगस्ट १९८४
  १६ सप्टेंबर १९८४

  —   (१०)
  नंदमुरी तारका रामा राव(दुसरा कार्यकाळ)(१९२३-१९९६)मतदारसंघ:तिरुपती (१९८५ पर्यंत)हिंदुपूर (१९८५ पासून)
  75px
  १६ ऑगस्ट १९८४
  २ डिसेंबर १९८९

  ——————————१९८५  (६)
  मर्री चन्ना रेड्डी(दुसरा कार्यकाळ)(१९१९-१९९६)(मतदारसंघ: सनथनगर)
  100px
  २ डिसेंबर १९८९
  १७ डिसेंबर १९९०

  १९८९
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)
   १२
  नेदुरुमल्ली जर्नादन रेड्डी(१९३५-२०१४)(मतदारसंघ: वेंकटगिरी)
  75px
  १७ डिसेंबर १९९०
  ९ ऑक्टोबर १९९२

  —  (९)
  के. विजय भास्कर रेड्डी(दुसरा कार्यकाळ)(१९२०-२००१)(मतदारसंघ: धोन)
  100px
  ९ ऑक्टोबर १९९२
  १२ डिसेंबर १९९४

  —  (१०)
  नंदमुरी तारका रामा राव(तिसरा कार्यकाळ)(१९२३-१९९६)(मतदारसंघ:हिंदुपूर)
  75px
  १२ डिसेंबर १९९४
  १ सप्टेंबर १९९५

  १९९४
 तेलुगू देशम पक्ष
   १३
  नरा चंद्रबाबू नायडू(जन्म १९५०)(मतदारसंघ:कुप्पम)
  75px
  १ सप्टेंबर १९९५
  १४ मे २००४

  ——————————१९९९  १४
  डॉ. येदुगिरी सन्दिती राजशेखर रेड्डी(१९४९-२००९)(मतदारसंघ: पुलिवेंडला)
  75px
  १४ मे २००४
  २ सप्टेंबर २००९

  २००४—————————२००९
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   १५
  कोनिजेटी रोसैय्या(१९३३-२०२१)(मतदारसंघ: विधान परिषद सदस्य)
  75px
  २ सप्टेंबर २००९
  २४ नोव्हेंबर २०१०

  —  १६
   ॲड. नल्लारी किरण कुमार रेड्डी(जन्म १९५९)(मतदारसंघ:पिलेरु)
  75px
  २४ नोव्हेंबर २०१०
  १ मार्च २०१४

  —  विभाजित आंध्र प्रदेश (२०१४ पासून)(२०१४ मध्ये आंध्र प्रदेश पुनर्रचना अधिनियमद्वारे आंध्र प्रदेशपासून तेलंगण राज्याची स्थापना.)  -
   पद रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  १ मार्च २०१४
  ८ जून २०१४

  —
  -
   (१३)
   नरा चंद्रबाबू नायडू(दुसरा कार्यकाळ)(जन्म १९५०)(मतदारसंघ:कुप्पम)
  75px
  ८ जून २०१४
  २९ मे २०१९

  २०१४
  तेलुगू देशम पक्ष
   १७
   येदुगिरी सन्दिती जगनमोहन रेड्डी(जन्म १९७२)(मतदारसंघ:पुलिवेंडला)
  75px
  ३० मे २०१९
  ११ जून २०२४
   २०१९
  युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष
   (१३)
   नरा चंद्रबाबू नायडू(तिसरा कार्यकाळ)(जन्म १९५०)(मतदारसंघ:कुप्पम)
  75px
  १२ जून २०२४
  विद्यमान

  २०२४
  तेलुगू देशम पक्ष


आंध्र प्रदेशमधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
आंध्र प्रदेशात आत्तापर्यंत एकूण तीन वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

 पहिला कार्यकाळ : १५ नोव्हेंबर १९५४ ते २८ मार्च १९५५ : तत्कालीन मुख्यमंत्री तंगुतूरी प्रकाशम यांचे सरकार अविश्वास प्रस्तावात १२७ विरुद्ध १३३ मतांनी पडले. भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद यांनी राष्ट्रपती राजवट लावली. त्यानंतर विधानसभा विसर्जीत करण्यात आली आणि नवी विधानसभा गठित करण्यासाठी १९५५ साली निवडणूक घोषित करण्यात आली. निवडणूकीनंतर राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
 दुसरा कार्यकाळ : ११ जानेवारी १९७३ ते १० डिसेंबर १९७३ : जय आंध्र आंदोलनामुळे कायदा व सुव्यवस्था बिघडल्याने तत्कालीन मुख्यमंत्री पी.व्ही. नरसिंहराव यांचे सरकार पडले. भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती नीलम संजीव रेड्डी यांनी राष्ट्रपती राजवट लावली. १० डिसेंबर १९७३ रोजी नवीन सरकार स्थापना झाल्याने राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
 तिसरा कार्यकाळ : १ मार्च २०१४ ते ७ जून २०१४ : केंद्र सरकारने संसदेत आंध्र प्रदेश पुनर्रचना अधिनियम, २०१४ पारीत केले आणि आंध्र प्रदेशचे विभाजन करत तेलंगण राज्याची स्थापना केली. या निर्णयाच्या विरोधात तत्कालीन मुख्यमंत्री ॲड. नल्लारी किरण कुमार रेड्डी यांनी राजीनामा दिल्याने भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांनी राष्ट्रपती राजवट लागू केली. २०१४च्या विधानसभा निवडणूकीनंतर नवीन सरकार स्थापना झाल्याने राष्ट्रपती राजवट उठवली.

कालक्रमानुसार मुख्यमंत्र्यांच्या मृत्यूची तारीख
आंध्र प्रदेशच्या मुख्यमंत्रीपदी राहिलेले सर्व मुख्यमंत्री यांची निधन झाल्याची कालक्रमानुसार तारिख खालीलप्रमाणे :- 

 तंगुतूरी प्रकाशम : २३ ऑगस्ट १८७२ — २० मे १९५७ (मृत्यूसमयी वय : )
 दामोदरम संजीवय्या : १४ फेब्रुवारी १९२१ — ७ मे १९७२ (मृत्यूसमयी वय : )
 तंगतुरी अंजय्या : १६ ऑगस्ट १९१९ — १ जानेवारी १९८६ (मृत्यूसमयी वय : )
 कासू ब्रह्मानंद रेड्डी : २८ जुलै १९०९ — २० मे १९९४ (मृत्यूसमयी वय : )
 एन.टी. रामाराव : २८ मे १९२३ — १८ जानेवारी १९९६ (मृत्यूसमयी वय : )
 नीलम संजीव रेड्डी : १९ मे १९१३ — १ जून १९९६ (मृत्यूसमयी वय : )
 एम. चन्ना रेड्डी : १३ जानेवारी १९१९ — २ डिसेंबर १९९६ (मृत्यूसमयी वय : )
 बेझावडा गोपाळ रेड्डी : ५ ऑगस्ट १९०७ — ८ मार्च १९९७ (मृत्यूसमयी वय : )
 जलगम वेंगळा राव : १ मे १९२१ — १२ जून १९९९ (मृत्यूसमयी वय : )
 कोटला विजयभास्कर रेड्डी : १६ ऑगस्ट १९२० — २७ सप्टेंबर २००१ (मृत्यूसमयी वय : )
 भवनम वेंकटरामी रेड्डी : १८ जुलै १९३१ — ७ एप्रिल २००२ (मृत्यूसमयी वय : )
 पी.व्ही. नरसिंहराव : २८ जून १९२१ — २३ डिसेंबर २००४ (मृत्यूसमयी वय : )
 डॉ. येदुगिरी सन्दिती राजशेखर रेड्डी : ८ जुलै १९४९ — २ सप्टेंबर २००९ (मृत्यूसमयी वय : )
 नेदुरुमल्ली जनार्दन रेड्डी : २० फेब्रुवारी १९३५ — ९ मे २०१४ (मृत्यूसमयी वय : )
 कोनिजेटी रोसैय्या : ४ जुलै १९३३ — ४ डिसेंबर २०२१ (मृत्यूसमयी वय : )

हयात असलेले माजी मुख्यमंत्री
हयात असलेल्या माजी मुख्यमंत्र्यांची जेष्ठतेनुसार यादी खालीलप्रमाणे :- 

 ॲड. नंदेला भास्कर राव : जन्म २३ जून १९३५ (वय : )
 किरण कुमार रेड्डी : जन्म १३ सप्टेंबर १९५९ (वय : )
 येदुगिरी सन्दिती जगनमोहन रेड्डी : जन्म २१ डिसेंबर १९७२ (वय : )

 संदर्भ 

वर्ग:आंध्र प्रदेश राज्याच्या संवैधानिक व्यक्ती
*
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री