दिया कुमारी

दिया कुमारी (जन्म ३० जानेवारी १९७१) ह्या भारतीय जनता पक्षाच्या राजकारणी आहे. त्या १५ डिसेंबर २०२३ पासून भजन लाल शर्मा यांच्या मंत्रालयात प्रेमचंद बैरवा यांच्यासमवेत राजस्थानच्या  ६व्या उपमुख्यमंत्री म्हणून काम करत आहे.  त्या १६ व्या राजस्थान विधानसभेत आमदार म्हणून विद्याधर नगरचे प्रतिनिधित्व करतात. त्या जयपूर राज्याच्या पूर्वीच्या राजघराण्यातील सदस्य आहे.

२०१९ ते २०२३ दरम्यान त्या राजसमंद लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेच्या सदस्य होत्या.

कुमारी ह्या भारतातील ब्रिटिश राजवटीत जयपूर संस्थानातील शेवटचे शासक महाराजा सवई मानसिंग (द्वितीय) यांच्या नाती आहेत.

 प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण 
कुमारीचा जन्म ३० जानेवारी १९७१ रोजी जयपूर येथे भवानी सिंग, एक भारतीय सैन्य अधिकारी आणि हॉटेल व्यवसायी आणि पद्मिनी देवी यांच्या पोटी झाला.

कुमारी यांनी मॉडर्न स्कूल (नवी दिल्ली), जीडी सोमाणी मेमोरियल स्कूल, मुंबई आणि महाराणी गायत्री देवी गर्ल्स पब्लिक स्कूल, जयपूर येथे शिक्षण घेतले. त्यांनी १९८९ मध्ये लंडनच्या चेल्सी स्कूल ऑफ आर्ट्समध्ये शिक्षण घेतलेल्या ललित कला (डेकोरेटिव्ह पेंटिंग) मध्ये पदवीधर डिप्लोमा आणि  एमिटी युनिव्हर्सिटी, जयपूर येथून तत्त्वज्ञानात डॉक्टरेट मिळवली आहे.    

त्या अब्जाधीश आहे असे मानले जाते  कारण त्या अनेक मालमत्ता, व्यवसाय, ट्रस्ट आणि शाळा व्यवस्थापित करतात, ज्यात सिटी पॅलेस, जयपूर, हे त्यांचे निवासस्थान, जयगड किल्ला, अंबर आणि दोन ट्रस्ट: महाराजा सवाई मानसिंग II म्युझियम ट्रस्ट, जयपूर आणि जयगड पब्लिक चॅरिटेबल ट्रस्ट; दोन शाळा: पॅलेस स्कूल आणि महाराजा सवाई भवानी सिंग स्कूल; आणि तीन हॉटेल्स: जयपूरमधील राजमहल पॅलेस व हॉटेल लाल महल पॅलेस, आणि माउंट अबू येथील हॉटेल जयपूर हाऊस समाविष्ट आहे.

 राजकीय कारकीर्द 
कुमारीचे  वडील आणि जयपूरचे माजी राजा भवानी सिंग यांनी १९८९ ची लोकसभा निवडणूक जयपूरमधून काँग्रेसच्या तिकिटावर लढवली होती, परंतु भाजपच्या उमेदवाराकडून त्यांचा पराभव झाला होता. कुमारीची सावत्र आजी आणि जयपूरची माजी राणी गायत्री देवी यांनी १९६२, १९६७, आणि १९७१ मध्ये तीन वेळा जयपूर मतदारसंघातून खासदार म्हणून निवडून आल्या होत्या. त्यांनी स्वतंत्र पक्षाच्या तिकिटावर विक्रमी मतांनी ह्या निवडणूका जिंकल्या होत्या.

कुमारी यांनी १० सप्टेंबर २०१३ रोजी गुजरातचे तत्कालीन मुख्यमंत्री नरेंद्र मोदी, भाजप अध्यक्ष राजनाथ सिंग आणि राजस्थानच्या माजी मुख्यमंत्री वसुंधरा राजे शिंदे यांच्या उपस्थितीत जयपूर येथील रॅलीत दोन लाख लोकांच्या जमावासमोर भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केला. त्यांनी २०१३ ची राजस्थान विधानसभेची निवडणूक सवाई माधोपूर मतदारसंघातून भाजप उमेदवार म्हणून लढवली आणि त्या आमदार बनल्या. तथापि, त्यांनी २०१८ च्या निवडणुका लढवल्या नाहीत ज्यात भाजपचा पराभव झाला. २०१९ मध्ये त्या राजसमंदमधून लोकसभेवर खासदार म्हणून निवडून आल्या.

त्या सध्या २०२३ च्या राजस्थान निवडणुकीत विद्याधर नगर मतदारसंघातून पाच वेळचे आमदार नरपत सिंह राजवी यांच्याऐवजी भाजपच्या आमदार आहेत. १५ डिसेंबर २०२३ पासून, त्या भजनलाल शर्मा यांच्या मंत्रालयात राजस्थानच्या उपमुख्यमंत्री म्हणून कार्यरत आहेत. 

+निवडणूक निकाल वर्ष कार्यालय मतदारसंघ पक्ष दिया कुमारीला मते % विरोधक पक्ष मते % मतांचा फरक परिणाम संदर्भ २०१३ विधानसभेचे सदस्य सवाई माधोपूर भारतीय जनता पार्टीविनाचौकट|21x21अंश ५७,३८४ ३७.२९ किरोडी लाल मीना नॅशनल पीपल्स पार्टीविनाचौकट|20x20अंश ४९,८५२ ३८.६८ ७,५३२  २०१९ लोकसभेचे सदस्य राजसमंद ८,६३,०३९ ६९.६१ देवकीनंदन गुर्जर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसविनाचौकट|21x21अंश ३,११,१२३ २५.०९ ५,५१,९१६  2023 विधानसभेचे सदस्य विद्याधर नगर १,५८,५१६ ६३.३० सीताराम अग्रवाल ८७,१४८ ३४.८० ७१,३६८ 

 वैयक्तिक जीवन 
दिया कुमारीला दोन मुले आणि एक मुलगी. ही मुले तिच्या नरेंद्र सिंग यांच्याशी झालेल्या पहिल्या लग्नातील आहेत.   डिसेंबर २०१८ मध्ये त्यांचा घटस्फोटात झाला.

 संदर्भ 

वर्ग:लोकसभेच्या महिला सदस्य
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:कायमचे मृत बाह्य दुवे असणारे लेख
वर्ग:राजस्थानचे खासदार
वर्ग:राजस्थानचे उपमुख्यमंत्री