गंजाड

गंजाड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव १७ किमी अंतरावर आहे.

हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३६७ कुटुंबे राहतात. एकूण १९६६ लोकसंख्येपैकी ९५४ पुरुष तर १०१२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६१.४८ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७०.७३ आहे तर स्त्री साक्षरता ५२.७८ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २८९ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.७० टक्के आहे.आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे  शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
प्रसिद्ध व्यक्ती
हे गाव वारली चित्रकारांचे गाव म्हणून प्रसिद्ध आहे. येथील वारली चित्रकार प्रवीण म्हसे ह्यांना सध्याच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू ह्यांच्या हस्ते त्यांच्या उत्कृष्ट चित्रांबद्दल सन्मानचिन्ह देऊन गौरविण्यात आले.दिल्ली येथे राष्ट्रपती भवनात राष्ट्रपती भवन संग्रहालयामार्फत संकला फाउंडेशनच्या सहकार्याने दिनांक २१ ते २८ ऑक्टोबर २०२४ पर्यंत कला शिबीर आयोजित केले होते. त्यासाठी १५ आदिवासी चित्रकारांना आमंत्रण दिले होते.प्रवीण म्हसे ह्यांनी काढलेल्या चित्रांना राष्ट्रपती भवन संग्रहालयात स्थान देण्यात आले आहे.
महाराष्ट्र टाईम्स, वसई विरार पुरवणी, गुरुवार,७ नोव्हेंबर २०२४

नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

जवळपासची गावे
खाणिव, सोनाळे, विवळवेढे, आवधणी, नवनाथ,चांदवड, रायतळी, शेळटी, पिंपळशेतखुर्द, वाधाणे, रानशेत ही जवळपासची गावे आहेत.गंजाड समूह ग्रामपंचायतीमध्ये देवगाव, गणेशबाग, गंजाड, मणिपूर, नवनाथ, आणि सोमनाथ ही गावे येतात.

संदर्भ

१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे