झाप (जव्हार)

झाप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या ग्रामीण विकास विभागातर्फे आर आर पाटील सुंदर गाव पुरस्कार योजनेअंतर्गत इसवी सन २०२३-२४ या आर्थिक वर्षासाठी ह्या गावाला तालुकास्तरीय सुंदर गाव पुरस्कार मिळाला आहे.या गावाच्या ग्रामपंचायतीला राज्य सरकारचे दहा लाख रुपयांचे बक्षीस जाहीर करण्यात आले आहे.महाराष्ट्र टाईम्स, वसई विरार पुरवणी, सोमवार,६ ऑक्टोबर २०२५

भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून नाशिक मार्गाने गेल्यावर पुढे कौलाळेमार्गे जाऊन झापरस्ताने हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव १.६ किमी अंतरावर आहे.

हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ४२२ कुटुंबे राहतात. एकूण २३०८ लोकसंख्येपैकी ११३४ पुरुष तर ११७४ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६०.२० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६७.४५ आहे तर स्त्री साक्षरता ५३.०२ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ३३३ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.४३ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.

नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्षा सुद्धा जव्हारपासून उपलब्ध असतात.

जवळपासची गावे
कौलाळे, शिरसगाव, श्रीरामपूर, नांदगाव, राजेवाडी, शिवाजीनगर, डोंगरवाडी, पाथर्डी, चौक, मेढे, खिडसे ही जवळपासची गावे आहेत.झाप ग्रामपंचायतीमध्ये काणाधत्ती, शिवाजीनगर, झाप ही गावे येतात.

संदर्भ

१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे