इस्रायलचे पंतप्रधान

इस्रायलचे पंतप्रधान  हे इस्रायल देशाचे शासनप्रमुख आहेत व इस्रायली राजकारणात सर्वात शक्तिशाली व्यक्ती आहे. पंतप्रधानांची नियुक्ती इस्रायलचे राष्ट्रपती करतात. १४ मे १९४८ला इजरायलच्या स्वातंत्र्याच्या घोषणे नंतर डेव्हिड बेन-गुरियन इस्रायलच्या अस्थायी सरकारचे नेता म्हणून पंतप्रधान झाले व पहिल्या निवडणुकीत तेच निवडुन आले. गोल्डा मायर या एकमेव महिला पंतप्रधान होत्या. ३१ मार्च २००९ पासून बिन्यामिन नेतान्याहू सध्याचे पदस्त पंतप्रधान आहेत. पंतप्रधान असताना लेव्हि एश्कॉल यांचे निधन झाले (१९६९) व यित्झाक राबिन यांची हत्या (१९९५) करण्यात आली.

 पात्रता, अधिकार आणि कर्तव्ये 
इस्त्रायलची लिखीत राज्यघटना नाही; पण अनेक मूलभूत कायदे आहेत जे एखाद्या देशाच्या राज्यघटने सारखे महत्त्वाचे आहेत. इस्रायलचे पंतप्रधान हे इस्रायलचे नागरिक असणे व ते क्नेसेट मध्ये निवडुन यावे गरजेचे आहे. पंतप्रधान व इतर मंत्रीमंडळ मिळून इस्रायलचे सरकार बनते. उपपंतप्रधान या पदाची पण सोय पण मूलभूत कायद्यात आहे. निवडणुकी नंतर पंतप्रधान होण्यासाठी बहुसंख्य पाठींबा असलेला व्यक्ति इस्रायलच्या राष्ट्रपतींकडे आपली उमेदवारी देतो आणि निवडणुकीचा निकाल जाहिर झाल्या नंतर सात दिवसाच्या आत राष्ट्रपती पंतप्रधान जाहिर होतो. पंतप्रधानांच्या मृत्युच्या वेळी हा कालावधी चौदा दिवसांचा असतो ज्यात नव्या अथवा प्रभारी पंतप्रधानाची नियुक्ती होते.

 यादी 
एकूण बारा लोक इस्रायलचे पंतप्रधान म्हणून कार्यरत होते. इजरायलच्या स्वातंत्र्याच्या घोषणापत्र वर १४ मे १९४८ला स्वाक्षरी करण्यात आले. त्यानंतर डेव्हिड बेन-गुरियन इस्रायलच्या अस्थायी सरकारचे नेता म्हणून १४ मे १९४८ ते १० मार्च १९४९ पंतप्रधान होते. पंतप्रधानांच्या पहिल्या निवडणुकीत बेन-गुरियन निवडले गेले. पुढे अनेक वेळा ते निवडुन आले. २६ जानेवारी १९५४ पदभार सांभाळणारे मोशे शॅरेड हे इस्रायलचे दुसरे पंतप्रधान ठरले. ३ नोव्हेंबर १९५५ला बेन-गुरियन पुन्हा विजयी ठरले. व एकूण १३ वर्ष आणि १२७ दिवस ते पंतप्रधान म्हणून कार्यरत होते. इस्रायलचे पंतप्रधान म्हणून पदस्त असण्याचा हा सर्वात जास्त कालावधी आहे. तिसरे पंतप्रधान लेव्हि एश्कॉल २६ जून १९६३ पासून त्यांच्या मृत्यू पर्यंत, २६ फेब्रुवारी १९६९, पदस्त होते. त्यांच्या निधनानंतर यिगाल एलोन हे प्रभारी पंतप्रधान झाले ज्यानंतर गोल्डा मायर ह्या १७ मार्च १९६९ला देशाच्या चौथ्या पंतप्रधान झाल्या. मायर देशाच्या पहिल्या व आजतागायत एकमेव महिला पंतप्रधान होत्या. १९९५ मध्ये यित्झाक राबिन पंतप्रधान पदी असताना तेल अवीवला एका शांतता रॅली मध्ये त्यांची गोळी घालून हत्या करण्यात आली.

खालील नमुद केलेली पंतप्रधानांची यादी आहे:
 रंग  दल   मपई / इस्रायली लेबर पार्टी / अलाइनमेंट (इस्रायल)  लिकुड  कदिमा  यमीना

 क्र. नाव चित्र राजकीय पक्ष कार्यकाल नियुक्त  १   डेव्हिड बेन-गुरियन   75px मपई १४ मे १९४८  १० मार्च १९४९ — १० मार्च १९४९ १ नोव्हेंबर १९५० १९४९ () १ नोव्हेंबर १९५०  ८ ऑक्टोबर १९५१  ८ ऑक्टोबर १९५१  २४ डिसेंबर १९५२ १९५१ () २४ डिसेंबर १९५२  २६ जानेवारी १९५४ २ मोशे शॅरेड  75px मपई २६ जानेवारी १९५४  २९ जून १९५५ २९ जून १९५५  ३ नोव्हेंबर १९५५  डेव्हिड बेन-गुरियन  75px मपई ३ नोव्हेंबर १९५५  ७ जानेवारी १९५८ १९५५ () ७ जानेवारी १९५८  १७ डिसेंबर १९५९ १७ डिसेंबर १९५९  २ नोव्हेंबर १९६१ १९५९ () २ नोव्हेंबर १९६१  २६ जून १९६३ १९६१ () ३ लेव्हि एश्कॉल  75px मपई २६ जून १९६३  २२ डिसेंबर १९६४ २२ डिसेंबर १९६४  १२ जानेवारी १९६६ अलाइनमेंट (इस्रायल) १२ जानेवारी १९६६  २६ फेब्रुवारी १९६९ १९६५ () — यिगाल एलोन  75px अलाइनमेंट (इस्रायल)  २६ फेब्रुवारी १९६९  १७ मार्च १९६९ ४ गोल्डा मायर  75px अलाइनमेंट (इस्रायल)  १७ मार्च १९६९  १५ डिसेंबर १९६९ १५ डिसेंबर १९६९  १० मार्च १९७४ १९६९ () १० मार्च १९७४  ३ जून १९७४ १९७३ () ५ यित्झाक राबिन  75px अलाइनमेंट (इस्रायल)  ३ जून १९७४  २० जून १९७७  ६ मेनाकेम बेगिन  75px लिकुड २० जून १९७७  ५ ऑगस्ट १९८१ १९७७ () ५ ऑगस्ट १९८१  १० ऑक्टोबर १९८३ १९८१ () ७ यित्झाक शामिर  75px लिकुड १० ऑक्टोबर १९८३  १३ सप्टेंबर 1984 ८ शिमॉन पेरेझ  75px  अलाइनमेंट (इस्रायल)  १३ सप्टेंबर १९८४  २० ऑक्टोबर १९८६ १९८४ ()  यित्झाक शामिर  75px लिकुड २० ऑक्टोबर १९८६  २२ डिसेंबर १९८८ २२ डिसेंबर १९८८  ११ जून १९९० १९८८ () ११ जून १९९०  १३ जुलै १९९२ यित्झाक राबिन  75px इस्रायली लेबर पार्टी १३ जुलै १९९२  ४ नोव्हेंबर १९९५ १९९२ ()  शिमॉन पेरेझ  75px इस्रायली लेबर पार्टी  २२ नोव्हेंबर १९९५  १८ जून १९९६ ९ बिन्यामिन नेतान्याहू   75px लिकुड १८ जून १९९६  ६ जुलै १९९९ १९९६  १० एहूद बराक  75px वन इस्रायल  ६ जुलै १९९९  ७ मार्च २००१ १९९९  ११ एरियेल शॅरन 75px लिकुड ७ मार्च २००१  २८ फेब्रुवारी २००३ २००१ २८ फेब्रुवारी २००३  २१ नोव्हेंबर २००५ २००३ () कदिमा २१ नोव्हेंबर २००५   १४ एप्रिल २००६ १२ एहूद ओल्मर्ट  75px कदिमा १४ एप्रिल २००६  ४ मे २००६ ४ मे २००६  ३१ मार्च २००९ २००६ ()  बिन्यामिन नेतान्याहू    75px   लिकुड  ३१ मार्च २००९  १८ मार्च २०१३ २००९ () १८ मार्च २०१३  ६ मे २०१५ २०१३ () ६ मे २०१५  ९ एप्रिल २०१९  २०१५ () ९ एप्रिल २०१९  १७ मे २०२०  एप्रिल २०१९ ()   सप्टेंबर २०१९ () १७ मे २०२०  १३ जून २०२१  २०२० ()  नफ्ताली बेनेट    75px   यमीना  १३ जून २०२१  ३० जून २०२२ २०२१ ()   याइर लापिड    75px   येश अटिड  १ जुलाई २०२२  पदस्ठ

 संदर्भ 

*
वर्ग:देशानुसार पंतप्रधान