सारस्वत ब्राह्मण

सारस्वत ब्राह्मण हा हिंदू ब्राह्मणांचा एक उप-समूह (उपजात) असून त्यांचे पूर्वज सरस्वती नदीच्या काठावर राहत होते. सारस्वत ब्राह्मण हे विंध्य पर्वताच्या उत्तरेस राहणाऱ्या पंच गौड ब्राह्मणांपैंकी एक आहेत.

इतिहास 
सारस्वत ब्राह्मण हे भारतीय उपखंडातील उत्तरी भागातील विस्तृत क्षेत्रांत पसरले होते. एक गट किनारपट्टी सिंध आणि गुजरातमध्ये वास्तव्य करीत होता.  इ.स. १९४७ मध्ये भारताच्या फाळणीनंतर हा गट मुंबई राज्यात स्थलांतरित झाला. दुसरा एक गट फाळणीपूर्वी पंजाब व काश्मीरमध्ये आढळला होता. यापैकी बहुतांश लोकांनी १९४७ नंतर पाकिस्तानातून पलायन केले. गौड सारस्वत नावाचा नवा गट, आता भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर (तसेच कोकण किनारपट्टीवर) आढळतो.Shree Scanda Puran (Sayadri Khandha) -Ed. Dr. Jarson D. Kunha, Marathi version Ed. By Gajanan shastri Gaytonde, published by Shree Katyani Publication, MumbaiGomantak Prakruti ani Sanskruti Part-1, p. 206, B. D. Satoskar, Shubhada Publication

उल्लेखनीय व्यक्ती 
 डॉ. शारदा कबीर (लग्नानंतर सविता भीमराव आंबेडकर) - डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या द्वितीय पत्नी होत्या, इ.स. १९५६ मध्ये पतीसोबत त्यांनी नवयान बौद्ध धर्माचा स्वीकार केला.

 हे सुद्धा पहा 
 देवरुखे ब्राह्मण
 देशस्थ ब्राह्मण
 चित्पावन कोकणस्थ ब्राह्मण
 कऱ्हाडे ब्राह्मण
 गौड सारस्वत ब्राह्मण

संदर्भ

वर्ग:मराठी ब्राह्मण
वर्ग:ब्राह्मण पोटजाती