जम्मू आणि काश्मीरचे मुख्यमंत्री

जम्मू आणि काश्मीरचा मुख्यमंत्री हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर  सरकारप्रमुख आहे. ३० मार्च १९६५ पूर्वी ह्या राज्याचा मुख्यमंत्री पंतप्रधान (वझीर-ए-आझम) तर राज्यपाल राष्ट्रपती (सद्र-ए-रियासत) ह्या नावाने ओळखले जात असत. जम्मू काश्मीरच्या संविधानात १९६५ साली बदल घडवण्यात आले व वझीर-ए-आझम आणि सद्र-ए-रियासत ही पदे बरखास्त करून मुख्यमंत्री व राज्यपाल पदे निर्माण केली गेली. जम्मू आणि काश्मीरचा राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर सहा वर्षे राहू शकतो (इतर राज्यांमध्ये मुख्यमंत्रीपद कमाल ५ वर्षांचे असते).

मुख्यमंत्र्यांची यादी
जम्मू आणि कश्मीरचे पंतप्रधान (वझीर-ए-आझम) (१९४७-१९५६)
भारतीय संघराज्यात विलीन झाल्यावर कलम ३७० अन्वये जम्मू आणि काश्मीरला स्वतंत्र घटना, ध्वज राखण्याची परवानगी मिळाली व राज्याच्या प्रमुखास वझीर-ए-आझम (पंतप्रधान) हे पद मिळाले. 
 क्र नाव चित्र पदावरील काळ कार्यकाळ निवडणूक पक्ष  जम्मू आणि काश्मीरचे पंतप्रधान (१९४७-१९५६)(१९४७ मध्ये जम्मू आणि काश्मीर राज्याची विधानसभेसह स्थापना. विशेष दर्जासह मुख्यमंत्रीऐवजी पंतप्रधान पद)  १
  मेहर चंद महाजन(१८८९-१९६७)—
  102x102px
  १५ ऑगस्ट १९४७
  ५ मार्च १९४८

  —(अंतरिम मंत्रीमंडळ)
  अपक्ष
   २
  शेख मोहम्मद अब्दुल्ला(१९०५-१९८२)(मतदारसंघ: हजरतबल)
  102x102px
  ५ मार्च १९४८
  ९ ऑगस्ट १९५३

  —(अंतरिम मंत्रीमंडळ)—————————१९५१
 जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स
   ३
  बक्षी गुलाम महंमद(१९०७-१९७२)(मतदारसंघ: सफा कदल)

  ९ ऑगस्ट १९५३
  १२ ऑक्टोबर १९६३

  ——————————१९५७—————————१९६२  ४
  ख्वाजा शमशुद्दीन(१९२२-१९९९)(मतदारसंघ: अनंतनाग)

  १२ ऑक्टोबर १९६३
  २९ फेब्रुवारी १९६४

  —  ५
  गुलाम मोहम्मद सादिक(१९१२-१९७१)(मतदारसंघ: टंकीपोरा)
  102x102px
  २९ फेब्रुवारी १९६४
  ३० मार्च १९६५

  —
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस

जम्मू आणि कश्मीरचे मुख्यमंत्री (१९५६ पासून)
 क्र नाव चित्र पदावरील काळ कार्यकाळ निवडणूक पक्ष  जम्मू आणि काश्मीर राज्य (१९४७-२०१९)(१९५६ साली जम्मू आणि काश्मीर राज्यघटनेमध्ये दुरुस्ती करून पंतप्रधानपद बरखास्त करण्यात आले व मुख्यमंत्रीपदाची स्थापना करण्यात आली. ) १
 गुलाम मोहम्मद सादिक(१९१२-१९७१)मतदारसंघ:टंकीपोरा (१९६७ पर्यंत)अमिरा कदल (१९६७ पासून) 
 102x102px
 ३० मार्च १९६५
 १२ डिसेंबर १९७१
  ——————————१९६७
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त)
   २
  सय्यद मीर कासिम(१९१९-२००४)(मतदारसंघ: वेरीनाग)

  १२ डिसेंबर १९७१
  २५ फेब्रुवारी १९७५

  ——————————१९७२
   ३
  शेख मोहम्मद अब्दुल्ला(१९०५-१९८२)(मतदारसंघ: विधानपरिषद सदस्य)
  102x102px
  २५ फेब्रुवारी १९७५
  २६ मार्च १९७७

  — 
  जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स
   -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  २६ मार्च १९७७
  ९ जुलै १९७७

  —
  -
   (३)
  शेख मोहम्मद अब्दुल्ला(दुसरा कार्यकाळ)(१९०५-१९८२)(मतदारसंघ: गंदेरबल)
  102x102px
  ९ जुलै १९७७
  ८ सप्टेंबर १९८२

  १९७७ 
 जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स
   ४
  डॉ. फारूक शेख अब्दुल्ला(जन्म १९३७)(मतदारसंघ: गंदेरबल)
  102x102px
  ८ सप्टेंबर १९८२
  २ जुलै १९८४

  ——————————१९८३   ५
  ॲड. गुलाम मोहम्मद शाह(१९२०-२००९)(मतदारसंघ: विधानपरिषद सदस्य)

  २ जुलै १९८४
  ६ मार्च १९८६

  — 
  जम्मू आणि काश्मीर अवामी नॅशनल कॉन्फरन्स
   -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  ६ मार्च १९८६
  ५ सप्टेंबर १९८६

  —
  -
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  ५ सप्टेंबर १९८६
  ७ नोव्हेंबर १९८६

  —
  -
   (४)
  डॉ. फारूक शेख अब्दुल्ला(दुसरा कार्यकाळ)(जन्म १९३७)(मतदारसंघ: गंदेरबल)
  102x102px
  ७ नोव्हेंबर १९८६
  १९ जानेवारी १९९०

  ——————————१९८७
  जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स
    -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  १९ जानेवारी १९९०
  १८ जुलै १९९०

  —
  -
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  १८ जुलै १९९०
  ९ ऑक्टोबर १९९६

  —
  -
   (४)
  डॉ. फारूक शेख अब्दुल्ला(तिसरा कार्यकाळ)(जन्म १९३७)(मतदारसंघ: गंदेरबल)
  102x102px
  ९ ऑक्टोबर १९९६
  १८ ऑक्टोबर २००२

  १९९६
  जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स
    -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  १८ ऑक्टोबर २००२
  २ नोव्हेंबर २००२

  २००२——————————
  -
   ६
  ॲड. मुफ्ती महंमद सईद(१९३६-२०१६)(मतदारसंघ: पहलगाम)
  102x102px
  २ नोव्हेंबर २००२
  २ नोव्हेंबर २००५

  — 
  जम्मू आणि काश्मीर पीपल्स डेमोक्रॅटिक पार्टी
    ७
  डॉ. गुलाम नबी आझाद(जन्म १९४९)(मतदारसंघ: भदरवाह)
  102x102px
  २ नोव्हेंबर २००५
  ११ जुलै २००८

  — 
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
    -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  ११ जुलै २००८
  ५ जानेवारी २००९

  —
  -
   ८
  ओमर फारूक अब्दुल्ला(जन्म १९७०)(मतदारसंघ: गंदेरबल)
  102x102px
  ५ जानेवारी २००९
  ८ जानेवारी २०१५

  २००८
  जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स
    -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  ८ जानेवारी २०१५
  १ मार्च २०१५

  २०१४——————————
  -
   (६)
  ॲड. मुफ्ती महंमद सईद(दुसरा कार्यकाळ)(१९३६-२०१६)(मतदारसंघ: अनंतनाग)
  102x102px
  १ मार्च २०१५
  ७ जानेवारी २०१६

  — 
  जम्मू आणि काश्मीर पीपल्स डेमोक्रॅटिक पार्टी
    -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  ७ जानेवारी २०१६
  ४ एप्रिल २०१६

  —
  -
   ९
  मेहबूबा मुफ्ती(जन्म १९५९)(मतदारसंघ: अनंतनाग)
  102x102px
  ४ एप्रिल २०१६
  २० जून २०१८

  — 
  जम्मू आणि काश्मीर पीपल्स डेमोक्रॅटिक पार्टी
    -
  पर रिकामे(राज्यपाल राजवट)
  102x102px
  २० जून २०१८
  १९ डिसेंबर २०१८

  —
  -
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  १९ डिसेंबर २०१८
  ३० ऑक्टोबर २०१९

  —
  -
   जम्मू आणि काश्मीर केंद्रशासित प्रदेश (२०१९ पासून)(३० ऑक्टोबर २०१९ रोजी जम्मू आणि काश्मीर पुनर्रचना अधिनियम, २०१९ द्वारे जम्मू आणि काश्मीरचा राज्याचा दर्जा काढून घेण्यात आला व राज्य विधीमंडळासह जम्मू आणि काश्मीर केंद्रशासित प्रदेश व राज्यपालशासित लद्दाख केंद्रशासित प्रदेशात विभाजीत करण्यात आले.)  -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  ३० ऑक्टोबर २०१९
  १६ ऑक्टोबर २०२४

  —
  -
   (८)
  ओमर फारूक अब्दुल्ला(दुसरा कार्यकाळ)(जन्म १९७०)(मतदारसंघ: गंदेरबल)
  102x102px
  १६ ऑक्टोबर २०२४
  पदस्थ

  २०२४
  जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स


 संदर्भ 


वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री