अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री

अरुणाचल प्रदेशचा मुख्यमंत्री हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. अरुणाचल प्रदेश विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.

मुख्यमंत्र्यांची यादी
 क्र नाव चित्र पदावरील काळ कार्यकाळ निवडणूक पक्ष  अरुणाचल प्रदेश केंद्रशासित प्रदेश (१९७२ ते १९८७)(१९७२ मध्ये उत्तर पूर्व पुनर्रचना अधिनियमद्वारे आसाम राज्याचे विभाजन करत अरुणाचल प्रदेशची विधिमंडळासह केंद्रशासित प्रदेश म्हणून स्थापना. पहिली निवडणूक १९७८ साली)  १
  प्रेम खंडू थुंगन(जन्म १९४६)(मतदारसंघ: दिरांग-कलकतांग)

  १३ ऑगस्ट १९७५
  १८ सप्टेंबर १९७९

  ——————————१९७८ 
  जनता पक्ष
   २
  टोमो रिबा(१९३४-२०००)(मतदारसंघ: बसर)

  १८ सप्टेंबर १९७९
  ३ नोव्हेंबर १९७९

  —
  पीपल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल प्रदेश
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  ३ नोव्हेंबर १९७९
  १८ जानेवारी १९८०

  —
  -
   ३
  गेगॉंग अपांग(जन्म १९४७)(मतदारसंघ: तुतिंग-यिंगकियाँग)
  100x100px 
  १८ जानेवारी १९८०
  २० फेब्रुवारी १९८७

  १९८०—————————१९८४ 
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   अरुणाचल प्रदेश राज्य (१९८७ पासून)(१९८७ मध्ये अरुणाचल प्रदेशला संपूर्ण राज्याचा दर्जा मिळाला.) (३)
 गेगॉंग अपांग(दुसरा कार्यकाळ)(जन्म १९४७)(मतदारसंघ: तुतिंग-यिंगकियाँग)
 100x100px 
 २० फेब्रुवारी १९८७
 १९ जानेवारी १९९९
  ——————————१९९०—————————१९९५  
   भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   अरुणाचल काँग्रेस
  ४
 मुकुट मिठी(जन्म १९५२)(मतदारसंघ: रोइंग)
 100x100px
 १९ जानेवारी १९९९
 ३ ऑगस्ट २००३
  १९९९ 
  अरुणाचल काँग्रेस (मिठी)
   भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
  (३)
 गेगॉंग अपांग(तिसरा कार्यकाळ)(जन्म १९४७)(मतदारसंघ: तुतिंग-यिंगकियाँग)
 100x100px 
 ३ ऑगस्ट २००३
 ९ एप्रिल २००७
  ——————————२००४  
  युनायटेड डेमोक्रॅटिक फ्रंट
  भारतीय जनता पक्षभारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस  ५
  दोरजी खांडू(१९५५-२०११)(मतदारसंघ: मुक्तो)
  100x100px
  ९ एप्रिल २००७
  ३० एप्रिल २०११

  ——————————२००९    ६
  ॲड. जारबोम गमलीन(१९६१-२०१४)(मतदारसंघ: लिरोंबा)
  100x100px
  ५ मे २०११
  १ नोव्हेंबर २०११

  —   ७
  नबं तुकी(जन्म १९६४)(मतदारसंघ: सागाली)
  100x100px
  १ नोव्हेंबर २०११
  २६ जानेवारी २०१६

  ——————————२०१४    -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  २८ जानेवारी २०१६
  १९ फेब्रुवारी २०१६

  —
  -
   ८
  कलिखो पुल(१९६९-२०१६)(मतदारसंघ: हायुलियांग)
  100x100px
  १९ फेब्रुवारी २०१६
  १३ जुलै २०१६

  —
  पीपल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल प्रदेश
   (७)
  नबं तुकी(दुसरा कार्यकाळ)(जन्म १९६४)(मतदारसंघ: सागाली)
  100x100px
  १३ जुलै २०१६
  १७ जुलै २०१६

  —  
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
  ९
 पेमा खांडू(जन्म १९७९)(मतदारसंघ: मुक्तो)
 100x100px
 १७ जुलै २०१६
 सद्य
  ——————————२०१९—————————२०२४    
   पीपल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल प्रदेश
  भारतीय जनता पक्ष
अरुणाचल प्रदेशमधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
अरुणाचल प्रदेशात आत्तापर्यंत एकूण दोन वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

 पहिला कार्यकाळ : ३ नोव्हेंबर १९७९ ते १८ जानेवारी १९८० : जनता पक्ष व सत्ताधारी पीपल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल प्रदेश पक्षामधील वादविवाद विकोपाला गेल्याने तसेच सत्ताधारी पक्षातील आमदारांनी पक्षबदल केल्याने विद्यमान मुख्यमंत्री टोमो रिबा यांचे सरकार पडले. टोमो यांच्या राजीनाम्याने भारताचे विद्यमान राष्ट्रपती नीलम संजीव रेड्डींनी राष्ट्रपती राजवट लागू केली. त्यानंतर विधानसभा विसर्जीत करण्यात आली आणि नवी विधानसभा गठित करण्यासाठी १९८० साली निवडणूक घोषित करण्यात आली. निवडणूकीनंतर राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
 दुसरा कार्यकाळ: (२५ जानेवारी २०१६ ते १९ फेब्रुवारी २०१६):
सत्ताधारी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या २१ आमदारांनी भारतीय जनता पक्षाचे ११ आणि २ अपक्ष आमदारांसोबत हातमिळवणी करून पीपल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल प्रदेश या पक्षाच्या साहाय्याने विद्यमान मुख्यमंत्री नबं तुकी यांचे सरकार पाडले. 
त्यामुळे, भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांनी राज्यपालांच्या अहवालाच्या-आधारे राष्ट्रपती राजवट लागू केली. 
 परंतु, नंतर सर्वोच्च न्यायालयाने अरुणाचल प्रदेशचे राज्यपाल यांनी विधिमंडळ आणि विधानसभा अध्यक्षांच्या कामकाजात घटनाबाह्य ढवळाढवळ करत राष्ट्रपती राजवट लावण्यास शिफारस केली, असा हवाला देत लागू केलेली राष्ट्रपती राजवट १९ फेब्रुवारी २०१६ च्या निकालात घटनाबाह्य ठरवत राष्ट्रपति राजवट उठवण्याचे आदेश दिले, आणि नबं तुकी यांचे सरकार पुर्नस्थापित केले.

कालक्रमानुसार मुख्यमंत्र्यांच्या मृत्यूची तारीख
अरुणाचल प्रदेशच्या मुख्यमंत्रीपदी राहिलेले सर्व मुख्यमंत्री यांची निधन झाल्याची कालक्रमानुसार तारिख खालीलप्रमाणे :- 

 टोमो रिबा : १६ ऑक्टोबर १९३७ — १ जानेवारी २००० (मृत्यूसमयी वय : )
 दोरजी खांडू : १९ मार्च १९५५ — ३० एप्रिल २०११ (मृत्यूसमयी वय : )
 जारबोम गमलीन : १६ एप्रिल १९६१ — ३० नोव्हेंबर २०१४ (मृत्यूसमयी वय : )
 कलिखो पुल : २० जुलै १९६९ — ९ ऑगस्ट २०१६ (मृत्यूसमयी वय : )
हयात असलेले माजी मुख्यमंत्री
हयात असलेल्या माजी मुख्यमंत्र्यांची जेष्ठतेनुसार यादी खालीलप्रमाणे :- 

 प्रेम खंडू थुंगन : जन्म ५ जून १९४६ (वय : )
 गेगाँग अपांग : जन्म १० जानेवारी १९४७ (वय : )
 मुकुट मिठी : जन्म १ जानेवारी १९५२ (वय : )
 नबं तुकी : जन्म ७ जुलै १९६४ (वय : )

टीपा

संदर्भ


वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री