भारत राष्ट्रीय क्रिकेट कर्णधारांची यादी

भारतीय क्रिकेट संघांचे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर नेतृत्व केलेल्या क्रिकेट खेळाडूंची ही यादी आहे. सदर यादीमध्ये भारतीय क्रिकेट संघाच्या पुरुष, महिला आणि युवा संघांच्या सर्व कर्णधारांचा समावेश आहे. ३१ मे १९२६ रोजी भारत, इंपिरियल क्रिकेट कॉन्फरन्स (आताची आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती)चा सदस्य बनला. २५ जून १९३२ रोजी लॉर्ड्सवर इंग्लंड संघाविरुद्ध खेळल्यानंतर इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण आफ्रिका, वेस्ट इंडीज आणि न्यू झीलंडनंतर भारत सहावे कसोटी खेळणारे राष्ट्र बनले. दुसऱ्या महायुद्धाआधी भारत फक्त ७ कसोटी सामने खेळला, ते सर्व इंग्लंडविरुद्ध, ज्यामधील ५ सामन्यांमध्ये भारताचा पराभव झाला तर २ सामने अनिर्णित राहिले. इतर प्रतिस्पर्ध्यासोबत त्यांचा पहिला सामना झाला तो सर डॉन ब्रॅडमन यांच्या इनव्हिन्सिबल्सविरुद्ध (ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाला त्यावेळे दिले गेलेले नाव).

पुरुष क्रिकेट 
कसोटी मालिकेसमोर डॅगर (†) चिन्ह असल्यास, त्या मालिकेत त्या खेळाडूने कमीत कमी एका कसोटीत संघाचे नेतृत्व केले आहे, सदर खेळाडूने नियुक्त कर्णधाराचे प्रतिनिधित्व केले किंवा मालिकेमध्ये काही सामन्यांसाठी तो कर्णधार म्हणून नियुक्त केला गेला असे दर्शवते.

पुरुष कसोटी कर्णधार
ही यादी अशा क्रिकेटपटूंची आहे ज्यांनी भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाचे किमान एका कसोटी सामन्यात नेतृत्व केले आहे. खंजीर (†) दर्शवितो की खेळाडूने मालिकेत किमान एका कसोटी सामन्यात नियुक्त कर्णधाराच्या जागी कर्णधार म्हणून नेतृत्व केले होते किंवा घरच्या अधिकाऱ्यांनी मालिकेत प्रमाणानुसार नियुक्त केले होते.

पुरुषांच्या कसोटी सामन्यांमध्ये ३६ खेळाडूंनी भारताचे नेतृत्व केले आहे, त्यापैकी विराट कोहली ४० विजयांसह सर्वात यशस्वी कर्णधार आहे.

शेवटचे अद्यतन ३१ ऑक्टोबर २०२५.
 भारतीय कसोटी कर्णधारक्रमांक नाववर्षप्रतिस्पर्धीस्थानसामनेविजयपराभवअनिर्णित १ सी.के. नायडू
  १९३२  इंग्लंड  इंग्लंड  १ ० १  ० १९३३/३४  इंग्लंड  भारत  ३  ०  २  १ एकूण  ४  ०  ३  १ २  महाराजकुमार विजयानगरम  १९३६  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  ०  २  १ एकूण  ३  ०  २  १ ३ 100px इफ्तिखार अली खान पतौडी  १९४६  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  ०  १  २ एकूण  ३  ०  १  २ ४ 100px|लाला अमरनाथ लॉर्डसवर १९३६ लाला अमरनाथ १९४७/४८  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ५  ०  ४  १ १९४८/४९  वेस्ट इंडीज  भारत  ५  ०  १  ४ १९५२/५३  पाकिस्तान  भारत  ५  २  १  २ एकूण  १५  २  ६  ७ ५  विजय हजारे १९५१/५२  इंग्लंड  भारत  ५  १  १  ३ १९५२  इंग्लंड  इंग्लंड  ४  ०  ३  १ १९५२/५३  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ५  ०  १  ४ एकूण  १४  १  ५  ८ ६ विनू मंकड १९५४/५५  पाकिस्तान  पाकिस्तान  ५  ०  ०  ५ १९५८/५९†  वेस्ट इंडीज  भारत  १  ०  १  ० एकूण  ६  ०  १  ५ ७ गुलाम अहमद १९५५/५६†  न्यू झीलंड  भारत  १  ०  ०  १ १९५८/५९  वेस्ट इंडीज  भारत  २  ०  २  ० एकूण  ३  ०  २  १ ८left|frameless पॉली उम्रीगर १९५५/५६  न्यू झीलंड  भारत  ४  २  ०  २ १९५६/५७  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ३  ०  २  १ १९५८/५९†  वेस्ट इंडीज  भारत १  ०  ०  १ एकूण  ८  २  २  ४ ९  हेमू अधिकारी  १९५८/९†  वेस्ट इंडीज  भारत  १  ०  ०  १ एकूण  १  ०  ०  १ १० दत्ता गायकवाड  १९५९  इंग्लंड  इंग्लंड  ४  ०  ४  ० एकूण  ४  ०  ४  ० ११ पंकज रॉय  १९५९†  इंग्लंड  इंग्लंड  १  ०  १  ० एकूण  १  ०  १  ० १२ गुलाबराय रामचंद  १९५९/६०  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ५  १  २  २ एकूण  ५  १  २  २ १३ नरी कॉंट्रॅक्टर १९६०/६१  पाकिस्तान  भारत  ५  ०  ०  ५ १९६१/६२  इंग्लंड  भारत  ५  २  ०  ३ १९६१/६२†  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  २  ०  २  ० एकूण  १२  २  २  ८ १४ मन्सूर अली खान पतौडी १९६१/६२  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ३  ०  ३  ० १९६३/६४  इंग्लंड  भारत  ५  ०  ०  ५ १९६४/६५  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ३  १  १  १ १९६४/६५  न्यू झीलंड  भारत  ४  १  ०  ३ १९६६/६७  वेस्ट इंडीज  भारत  ३  ०  २  १ १९६७  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  ०  ३  ० १९६७/६८  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ३  ०  ३  ० १९६७/६८  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  ४  ३  १  ० १९६९/७०  न्यू झीलंड  भारत  ३  १  १  १ १९६९/७०  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ५  १  ३  १ १९७४/७५  वेस्ट इंडीज  भारत  ४  २  २  ० एकूण  ४०  ९  १९  १२ १५ चंदू बोर्डे  १९६७/८†  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  १  ०  १  ० एकूण  १  ०  १  ० १६ अजित वाडेकर १९७०/७१  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ५  १  ०  ४ १९७१  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  १  ०  २ १९७२/७३  इंग्लंड  भारत  ५  २  १  २ १९७४  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  ०  ३  ० एकूण  १६  ४  ४  ८ १७ श्रीनिवास वेंकटराघवन १९७४/७५†  वेस्ट इंडीज  भारत  १  ०  १  ० १९७९  इंग्लंड  इंग्लंड  ४  ०  १  ३ एकूण  ५  ०  २  ३ १८100px|सुनील गावस्कर सहारा सुनील गावस्कर १९७५/७६†  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  १  १  ०  ० १९७८/७९  वेस्ट इंडीज  भारत  ६  १  ०  ५ १९७९/८०  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ६  २  ०  ४ १९७९/८०  पाकिस्तान  भारत  ५  २  ०  ३ १९८०/८१  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ३  १  १  १ १९८०/८१  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  ३  ०  १  २ १९८१/८२  इंग्लंड  भारत  ६  १  ०  ५ १९८२  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  ०  १  २ १९८२/८३  श्रीलंका  भारत  १  ०  ०  १ १९८२/८३  पाकिस्तान  पाकिस्तान  ६  ०  ३  ३ १९८४/८५  पाकिस्तान  पाकिस्तान  २  ०  ०  २ १९८४/८५  इंग्लंड  भारत  ५  १  २  २ एकूण ४७  ९  ८  ३० १९ बिशनसिंग बेदी १९७५/७६  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  २  ०  १  १ १९७५/७६  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ४  १  २  १ १९७६/७७  न्यू झीलंड  भारत  ३  २  ०  १ १९७६/७७  इंग्लंड  भारत  ५  १  ३  १ १९७७/७८  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ५  २  ३  ० १९७८/७९  पाकिस्तान  पाकिस्तान  ३  ०  २  १ एकूण  २२  ६  ११  ५ २० गुंडप्पा विश्वनाथ १९७९/८०†  पाकिस्तान  भारत  १  ०  ०  १ १९७९/८०  इंग्लंड  भारत  १  ०  १  ० एकूण  २  ०  १  १ २१100px|कपिल देव कपिल देव १९८२/८३  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ५  ०  २  ३ १९८३/८४  पाकिस्तान  भारत  ३  ०  ०  ३ १९८३/८४  वेस्ट इंडीज  भारत  ६  ०  ३  ३ १९८५  श्रीलंका  श्रीलंका  ३  ०  १  २ १९८५/८६  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ३  ०  ०  ३ १९८६  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  २  ०  १ १९८६/८७  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ३  ०  ०  २एका कसोटी सामन्यात बरोबरी १९८६/८७  श्रीलंका  भारत  ३  २  ०  १ १९८६/८७  पाकिस्तान  भारत  ५  ०  १  ४ एकूण  ३४  ४  ७  २३ २२ 100px दिलीप वेंगसरकर १९८७/८८  वेस्ट इंडीज  भारत  ३  ०  १  २ १९८८/८९  न्यू झीलंड  भारत  ३  २  १  ० १९८८/८९  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ४  ०  ३  १ एकूण  १०  २  ५  ३ २३100px|रवि शास्त्री १ रवि शास्त्री  १९८७/८†  वेस्ट इंडीज  भारत  १  १  ० ० एकूण  १  १  ०  ० २४100px कृष्णम्माचारी श्रीकांत  १९८९/९०  पाकिस्तान  पाकिस्तान  ४  ०  ०  ४ एकूण  ४  ०  ०  ४ २५100px मोहम्मद अझरुद्दीन १९८९/९०  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  ३ ०१२ १९९०  इंग्लंड  इंग्लंड  ३ ०१२ १९९०/९१  श्रीलंका  भारत  १  १  ०  ० १९९१/९२  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ५ ०४१ १९९२/९३  झिम्बाब्वे  झिम्बाब्वे  १  ०  ०  १ १९९२/९३  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  ४  ०  १  ३ १९९२/९३  इंग्लंड  भारत  ३  ३  ०  ० १९९२/९३  झिम्बाब्वे  भारत  १  १  ०  ० १९९३  श्रीलंका  श्रीलंका  ३  १  ०  २ १९९३/९४  श्रीलंका  भारत  ३  ३  ०  ० १९९३/९४  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  १ ००१ १९९४/९५  वेस्ट इंडीज  भारत  ३ १११ १९९५/९६  न्यू झीलंड  भारत  ३ १ ० २ १९९६  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  ०  १  २ १९९७/९८  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ३  २  १  ० १९९८/९९  झिम्बाब्वे  झिम्बाब्वे  १  ०  १  ० १९९८/९९  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  २  ०  १  १ १९९८/९९  पाकिस्तान  भारत  २  १  १  ० १९९८/९९आशियाई कसोटी चॅंपियनशीप  पाकिस्तान  भारत  १  ०  १  ० १९९८/९९  श्रीलंका  श्रीलंका  १  ०  ०  १ एकूण  ४७ १४१४१९ २६100px|सचिन तेंडुलकर सचिन तेंडुलकर १९९६/९७  ऑस्ट्रेलिया  भारत  १  १  ०  ० १९९६/९७  दक्षिण आफ्रिका  भारत  ३  २  १  ० १९९६/९७  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  ३  ०  २  १ १९९६/९७  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ५  ०  १  ४ १९९७  श्रीलंका  श्रीलंका  २  ०  ०  २ १९९७/९८  श्रीलंका  भारत  ३  ०  ०  ३ १९९९/२०००  न्यू झीलंड  भारत  ३  १  ०  २ १९९९/२०००  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ३  ०  ३  ० १९९९/२०००  दक्षिण आफ्रिका  भारत  २  ०  २  ० एकूण  २५  ४  ९  १२ २७100px|सौरव गांगुली सौरव गांगुली २०००/०१  बांगलादेश  बांगलादेश  १  १  ०  ० २०००/०१  झिम्बाब्वे  भारत  २  १  ०  १ २०००/०१  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ३  २  १  ० २००१  झिम्बाब्वे  झिम्बाब्वे  २  १  १  ० २००१  श्रीलंका  श्रीलंका  ३  १  २  ० २००१/०२  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  २  ०  १  १ २००१/०२  इंग्लंड  भारत  ३  १  ०  २ २००१/०२  झिम्बाब्वे  भारत  २  २  ०  ० २००१/०२  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ५  १  २  २ २००२  इंग्लंड  इंग्लंड  ४  १  १  २ २००२/०३  वेस्ट इंडीज  भारत  ३  २  ०  १ २००२/०३  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  २  ०  २  ० २००३/०४  न्यू झीलंड  भारत  १  ०  ०  १ २००३/०४  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ४  १  १  २ २००३/०४  पाकिस्तान  पाकिस्तान  १  १  ०  ० २००४/०५  ऑस्ट्रेलिया  भारत  २  ०  १  १ २००४/०५  दक्षिण आफ्रिका भारत  २  १  ०  १ २००४/०५  बांगलादेश  बांगलादेश  २  २  ०  ० २००४/०५  पाकिस्तान  भारत  ३  १  १  १ २००५/०६  झिम्बाब्वे  झिम्बाब्वे  २  २  ०  ० एकूण  ४९  २१  १३  १५२८100px|राहुल द्रविड राहुल द्रविड २००३/०४†  न्यू झीलंड  भारत  १  ०  ०  १ २००३/०४†  पाकिस्तान  पाकिस्तान  २  १  १  ० २००४/०५†  ऑस्ट्रेलिया  भारत  २  १  १  ० २००५/०६  श्रीलंका  भारत  २  १  ०  १ २००५/०६  पाकिस्तान  पाकिस्तान  ३  ०  १  २ २००५/०६  इंग्लंड  भारत  ३  १  १  १ २००५/०६  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ४  १  ०  ३ २००६/०७  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  ३  १  २  ० २००७  बांगलादेश  बांगलादेश  २  १ ०  १ २००७  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  १  ०  २ एकूण  २५  ८  ६  ११ २९100px|Virender Sehwag विरेंद्र सेहवाग  २००५/६†  श्रीलंका  भारत  १  १  ०  ० २००९†  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  १  ०  ०  १ २०१०†  बांगलादेश  बांगलादेश  १  १  ०  ० २०१२†  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  १  ०  १  ० एकूण  ४  २  १  १ ३०100px|अनिल कुंबळे अनिल कुंबळे २००७  पाकिस्तान  भारत  ३  १  ०  २ २००७/०८  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ४  १  २  १ २००८  दक्षिण आफ्रिका  भारत  २  ०  १  १ २००८  श्रीलंका  श्रीलंका  ३  १  २  ० २००८  ऑस्ट्रेलिया  भारत  २  ०  ०  २ एकूण  १४  ३  ५  ६ ३१100px महेंद्रसिंग धोणी  २००८†  दक्षिण आफ्रिका  भारत  १  १  ०  ० २००८†  ऑस्ट्रेलिया  भारत  २  २  ०  ० २००८  इंग्लंड  भारत  २  १  ०  १ २००९  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  २  १  ०  १ २००९  श्रीलंका  भारत  ३  २  ०  १ २०१०  बांगलादेश  बांगलादेश  १  १ ०  ० २०१०  दक्षिण आफ्रिका  भारत  २  १  १  ० २०१०  श्रीलंका  श्रीलंका  ३  १ १  १ २०१०  ऑस्ट्रेलिया  भारत  २  २ ०  ० २०१०  न्यू झीलंड  भारत  ३  १ ०  २ २०१०  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  ३  १  १  १ २०११  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज ३  १  ०  २ २०११  इंग्लंड  इंग्लंड ४  ०  ४  ० २०११  वेस्ट इंडीज  भारत ३  २  ०  १ २०११/१२  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया३ ० ३ ० २०१२  न्यू झीलंड  भारत २  २  ०  ० २०१२/१३  इंग्लंड  भारत ४  १  २  १ २०१२/१३  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ४  ४  ०  ० २०१३/१४  वेस्ट इंडीज  भारत २  २  ०  ० २०१३/१४  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  २  ०  १  १ २०१३/१४  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  २  ०  १  १ २०१४  इंग्लंड  इंग्लंड  ५  १  ३  १ २०१४/१५  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  २  ०  १  १ एकूण  ६०  २७  १८  १५ ३२ 100px|विराट कोहली विराट कोहली  २०१४/१५†  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  २  ०  १  १ २०१५  बांगलादेश  बांगलादेश  १  ०  ०  १ २०१५  श्रीलंका  श्रीलंका  ३  २  १  ०  २०१५/१६  दक्षिण आफ्रिका  भारत  ४  ३  ०  १  २०१६  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  ४  २  ०  २ २०१६/१७  न्यू झीलंड  भारत  ३  ३  ०  ० २०१६/१७  इंग्लंड  भारत  ५  ४  ०  १ २०१७  बांगलादेश  भारत  १  १  ०  ० २०१७  श्रीलंका   श्रीलंका  ३  ३  ०  ०  २०१७/१८  श्रीलंका   भारत  ३  १  ०  २ २०१८  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका ३  १  २  ० २०१८  इंग्लंड   इंग्लंड  ५  १  ४  ० २०१८  वेस्ट इंडीज  भारत  २  २  ०  ०  २०१८-१९  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ४  २  १  १ २०१९  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज २  २  ०  ०  २०१९-२०  दक्षिण आफ्रिका  भारत  ३  ३  ०  ० २०१९  बांगलादेश  भारत  २  २  ०  ०  २०२०  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  २  ०  २  ०  २०२०-२१  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ४  २  १  १ २०२०-२१  इंग्लंड  भारत  ४  ३  १  ० २०२१  न्यू झीलंड  इंग्लंड  १  ०  १  ० २०२१  इंग्लंड  इंग्लंड  ५  २  २  १ २०२१  न्यू झीलंड  भारत  २  २   ०  ० २०२१-२२  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका ३  २  १  ०एकूण६८४० १७  ११ ३३ 75px| अजिंक्य रहाणे२०१७†  ऑस्ट्रेलिया  भारत  १  १  ०  ०२०१८ अफगाणिस्तानभारत  १ १ ० ०२०२०-२१†ऑस्ट्रेलिया ऑस्ट्रेलिया ३  २  ०  १२०२१-२२†न्यू झीलंडभारत१००१ एकूण  ६  ४  ०  २३४131x131अंशलोकेश राहुल२०२१-२२†दक्षिण आफ्रिका दक्षिण आफ्रिका१०१०२०२२बांगलादेशबांगलादेश२२००एकूण ३ २ १०३५100x100अंशरोहित शर्मा२०२२  श्रीलंका  भारत  २  २  ०  ० २०२३  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ४  २  १  १२०२३  ऑस्ट्रेलिया  इंग्लंड  १  ०  १  ०२०२३  वेस्ट इंडीज  वेस्ट इंडीज  २  १  ०  १२०२३  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  २  १  १  ०२०२४  इंग्लंड  भारत  ५  ४  १  ०२०२४  बांगलादेश  भारत  २   २   ०   ०२०२४  इंग्लंड  भारत  ३  ०  ३  ०२०२४  ऑस्ट्रेलिया   ऑस्ट्रेलिया  ३   ०  २  १एकूण  २४  १२  ९  ३३६100x100अंशजसप्रीत बुमराह२०२२†  इंग्लंड  इंग्लंड  १  ०  १  ०२०२४†  ऑस्ट्रेलिया   ऑस्ट्रेलिया  २  १  १  ०एकूण  ३  १  २  ०३७100pxशुभमन गिल२०२५  इंग्लंड  इंग्लंड  ५  २  २  १ २०२५-२६वेस्ट इंडीज   भारत  २  २  ०  ०एकूण  ७  ४  २  १  एकूण ५९३६१८६ १८६  २२४

पुरुष आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कर्णधार 
कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यामध्ये भारतीय क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा  कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
क्रमांकछायाचित्रनावकालावधीसामनेविजयपराभवबरोबरीअनिर्णितविजय %विजय % = (जिंकलेले सामने+०.५*बरोबरीत सुटलेले सामने)/(खेळलेले सामने-रद्द सामने) आणि नजीकच्या क्रमांकाशी पूर्णांकित टक्केवारी१ अजित वाडेकर१९७४२०२०००.००२ श्रीनिवास वेंकटराघवन१९७५–७९७१६००१४.२८३  बिशनसिंग बेदी१९७५-७८४१३००२५.००४100pxसुनिल गावसकर१९८०–८५३७१४२१०२४०.००५ गुंडप्पा विश्वनाथ१९८०१०१०००.००६ 100px कपिल देव१९८२–९२७४३९३३०२५४.१६७ 100pxसय्यद किरमाणी१९८३१०१०००.००८100px मोहिंदर अमरनाथ१९८४१०००१NA९ 100px रवि शास्त्री१९८६–९१११४७००३६.३६१० 100px दिलीप वेंगसरकर१९८७–८८१८८१०००४४.४४११ 100px कृष्णम्माचारी श्रीकांत१९८९/९०१३४८०१३३.३३१२ 100px मोहम्मद अझरुद्दीन१९८९–९९१७४९०७२८४५१.७२१३ 100px सचिन तेंडुलकर१९९६–९९७३२३४३१६३५.०७१४ 100px अजय जडेजा१९९८–१९९९१३८५००६१.५३१५ 100px सौरव गांगुली१९९९–२००५१४६सौरव गांगुलीने विश्व क्रिकेट त्सुनामी अपिलसाठी १० जानेवारी २००५ रोजी आयसीसी विश्व एकादश संघाविरुद्ध झालेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यात एसीसी आशियाई एकादश संघाचे सुद्धा नेतृत्व केले होते. एसीसी आशियाई एकादश संघाने सामना गमावला.७६६५०५५३.९०१६ 100px राहुल द्रविड२०००–०७७९४२३३०४५६.००१७ 100px अनिल कुंबळे२००२११०००१००.००१८ 100px विरेंद्र सेहवाग२००३–२०१११२७५००५८.३३१९ 100px महेंद्रसिंग धोणी२००७–१८१९९११०७४४११५९.५७२० 100px सुरेश रैना२०१०–१४१२६५०१५४.५४२१ 100px गौतम गंभीर२०१०–११६६०००१००.००२२ 100px विराट कोहली२०१३–२१९५६५२७१२६८.४२२३ 100px अजिंक्य रहाणे २०१५ ३ ३  ०  ०  ० १००.००२४100pxरोहित शर्मा  २०१७–सद्य  ५६  ४२  १२  १  १  ७५.००२५100pxशिखर धवन  २०२१-२२  १२  ७  ३  ०  २  ५८.३३२६100px लोकेश राहुल २०२२–२३  १२  ८  ४  ०  ०  ६६.६७२७100pxहार्दिक पंड्या  २०२३  ३  २  १  ०  ०  ६६.६७२८100pxशुभमन गिल  २०२५  ३  १  २  ०  ०  ३३.३३ एकूण१०६९५६८४४७१०४४५५.४१

 पुरुष आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० कर्णधार 

कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यामध्ये भारतीय क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.

क्रमांकछायाचित्रनावकालावधीसामनेविजयपराभवबरोबरीअनिर्णितविजय %१100pxविरेंद्र सेहवाग२००६११०००१००.००२ 100px महेंद्रसिंग धोनी२००७–१६७२४१२८१२५९.२८३ 100px सुरेश रैना२०१०–११३३०००१००.००४ 100px अजिंक्य रहाणे२०१५२११००५०.००५  100px विराट कोहली २०१७-२१ ५०  ३०  १६  २  २  ६६.६७ ६  100px रोहित शर्मा २०१७-२१ ६२  ४९  १२  १  ०  ७९.०३७100pxशिखर धवन २०२१ ३  १  २  ०  ०  ३३.३३ ८  100px  रिषभ पंत २०२२  ५  २  २  ०  १  ५०.०० ९ 100pxहार्दिक पंड्या२०२२-सद्य १६  १०  ५  १  ०  ६५.५२ १० 100pxलोकेश राहुल २०२२  १  १  ०  ०  ० १००.०० ११ 100pxजसप्रीत बुमराह  २०२३  २  २  ०  ०  ०  १००.०० १२100pxऋतुराज गायकवाड २०२३  ३  २  ०  ०  १  ६६.६७१३ 100px सूर्यकुमार यादव २०२३-सद्य  २९  २३  ४  २  ०  ७९.३१ १४  100pxशुभमन गिल२०२४  ५  ४  १  ०  ०  ८०.०० एकूण२५४१७०७१६७६८.५४

महिला क्रिकेट
कसोटी मालिकेसमोर डॅगर (†) चिन्ह असल्यास, त्या मालिकेत त्या खेळाडूने कमीत कमी एका कसोटीत संघाचे नेतृत्व केले आहे, सदर खेळाडूने नियुक्त कर्णधाराचे प्रतिनिधित्व केले किंवा मालिकेमध्ये काही सामन्यांसाठी ती कर्णधार म्हणून नियुक्त केला गेला असे दर्शवते.

महिला कसोटी कर्णधार

कमीत कमी एका कसोटी सामन्यामध्ये भारतीय महिला क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.

३१ ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत अद्ययावत.
 भारतीय महिला कसोटी कर्णधारक्रमांकचित्रनाववर्षप्रतिस्पर्धीस्थानसामनेविजयपराभवअनिर्णितविजय % १  100px शांता रंगस्वामी १९७६/७७  वेस्ट इंडीज  भारत  ६  १  १  ४८.३३१९७६/७७  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  १  ०  ०  १ १९७६/७७  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  १  ०  १  ० १९८३/८४  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ४  ०  ०  ४ एकूण  १२  १  २  ९ २  निलिमा जोगळेकर १९८४/१९८५†  न्यू झीलंड  भारत  १  ०  ०  १००.०० एकूण  १  ०  ०  १ ३  डायना एडूल्जी १९८४/८५  न्यू झीलंड  भारत  २  ०  ०  २००.०० १९८६  इंग्लंड  इंग्लंड  २  ०  ०  २ एकूण  ४  ०  ०  ४ ४  शुभांगी कुलकर्णी १९८६†  इंग्लंड  इंग्लंड  १  ०  ०  १०.०० १९९०/९१  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  २  ०  १  १ एकूण  ३  ०  १  २ ५  संध्या अग्रवाल १९९०/९१†  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  १  ०  १  ००.०० एकूण  १  ०  १  ० ६  पुर्णिमा राऊ १९९४/९५  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  १  ०  ०  १०.०० १९९५/९६  इंग्लंड  भारत  २  ०  १  १ एकूण  ३  ०  १  २ ७  प्रमिला भट १९९५/९६†  इंग्लंड  भारत  १  ०  ०  १०.०० एकूण  १  ०  ०  १ ८  चंद्रकांता कौल १९९९  इंग्लंड  इंग्लंड  १  ०  ०  १०.०० एकूण  १  ०  ०  १ ९ 100px अंजूम चोप्रा २००१/०२  इंग्लंड  भारत  १  ०  ०  १३३.३३ २००१/०२  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  १  १  ०  ० २००२  इंग्लंड  इंग्लंड  १  ०  ०  १ एकूण  ३  १  ०  २ १०  ममता माबेन २००३/०४  न्यू झीलंड  भारत  १  ०  ०  १०.०० एकूण  १  ०  ०  १ ११ 100px मिताली राज २००५/०६  इंग्लंड  भारत  १  ०  ०  १३७.५० २००५/०६  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया १  ०  १  ० २००६  इंग्लंड  इंग्लंड  २ १  ०  १ २०१४  इंग्लंड  इंग्लंड  १ १  ०  ०२०१४दक्षिण आफ्रिकाभारत११००२०२१इंग्लंडइंग्लंड१००१२०२१ऑस्ट्रेलियाऑस्ट्रेलिया१००२ एकूण  ८  ३  १  ५१२100pxहरमनप्रीत कौर२०२३इंग्लंडभारत११००१००.००२०२३ऑस्ट्रेलियाभारत११००२०२४दक्षिण आफ्रिकाभारत११००एकूण३३०० एकूण  ४१  ८  ६  २७

महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कर्णधार
कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यामध्ये भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. 
क्रमांकनावकालावधीसामनेविजयपराभवबरोबरीअनिर्णितविजय %१डायना एडुल्जी१९७८–९३१८७११००ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला संघाविरुद्ध १९९०/९१ मोसमातील मनुका ओव्हल (कॅनबेरा) येथील सामना रद्द करण्यात आला होता.(स्रोत: ) परंतू सामना पुस्तकांमध्ये नोंदवला गेला नाही.३८.८८२शांता रंगस्वामी१९८२–८४१६४१२००२५.००३शुभांगी कुलकर्णी१९८६१०१०००.००४पुर्णिमा राऊ१९९५८५३००ऑस्ट्रेलिया महिलांविरुद्धचा १९९४/९५ च्या मोसमातील स्मॉलबोन पार्क (रोटोरुआ) येथील सामना रद्द करण्यात आला. (स्रोत: ) परंतू सामना पुस्तकांमध्ये नोंदवला गेला नाही.६२.५०५प्रमिला भट१९९५–९७७५११भारत महिला आणि न्यू झीलंड महिला संघ यांच्या दरम्यानचा  १९९७/९८ हिरो होंडा महिला क्रिकेट विश्वचषकाचा नेहरू स्टेडियम, इंदूर येथील सामना भारत १७६धावांवर सर्वबाद झाल्याने बरोबरीत सुटला महिला क्रिकेटमधील बरोबरीत सुटलेला हा भारताचा एकमेव सामना (स्रोत:)०श्रीलंका महिला संघाविरुद्धचा १९९७/९८ हिरो होंडा महिला क्रिकेट विश्वचषकाचा फिरोजशाह कोटला (नवी दिल्ली) येथील सामना रद्द झाला.(स्रोत: ) परंतू सामना पुस्तकांमध्ये नोंदवला गेला नाही.७८.५७६चंद्रकांता कौल१९९९४३१००७५.००७अंजू जैन२०००८५३००६२.५०८अंजूम चोप्रा२००२न्यू झीलंड महिलांचा भारत दौरा रद्द करण्यात आला. दौर्‍यावर ५ एकदिवसीय सामन्यांचे आयोजन करण्यात आले होते–१२२८१०१७०१२००२ महिला त्रिकोणी मालिकेचे, इंग्लंड महिला संघ आणि आयर्लंड महिला संघ यांचा सहभाग असलेले भारताचे दोन सामने रद्द करण्यात आले. रिव्हरसाईड मैदान (चेस्टर-ल-स्ट्रीट) येथील सामना अधिकृत नोंदणी केला गेला परंतू फॉक्स लॉज क्रिकेट क्लब (स्ट्राबेन) येथील दुसरा सामना नोंदवला गेला नाही.३७.०३९ममता माबेन२००३–०४१९१४५००७३.६८१०मिताली राज२००४–२२१५५८९६३०३५७.४१११झुलन गोस्वामी२००८–११२५१२१३००४८.००१२रुमेली धार२००८१०१०००.००१३हरमनप्रीत कौर२०१३–सद्य४७२९१६११६१.७०१४स्मृती मंधाना२०२४–२५४४०००१००.०० एकूण३४११८७१४७२५५४.८३

महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी-२० कर्णधार

कमीत कमी एका आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी-२० सामन्यामध्ये भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.

क्रमांकचित्रनावकालावधीसामनेविजयपराभवबरोबरीअनिर्णितविजय %१100pxमिताली राज२००६–१६३२१७१५००५३.१२२100pxझुलन गोस्वामी२००८–१५१८८१०००४४.४४३100pxअंजुम चोप्रा२०१२–१२१०३७००३०.००४100pxहरमनप्रीत कौर२०१२–सद्य१२७७३४८१५५७.४८५100pxस्म्रिती मंधाना२०१९–२५१७१०६०१५८.८२ एकूण१८७१००८०१६५४.४१

युवा क्रिकेट
युवा कसोटी कर्णधार
कमीत कमी एका १९-वर्षांखालील कसोटी सामन्यामध्ये भारत १९-वर्षांखालील क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. १९-वर्षांखालील क्रिकेट रचनेमुळे कुणी युवा कर्णधार एका वर्षापेक्षा जास्त संघाचा कर्णधार राहु शकला नाही. श्रीकांत, शास्त्री, द्रविड आणि विराट हे पुढे जाऊन राष्ट्रीय संघाचेसुद्धा कर्णधार झाले.
 खालील यादी ऑगस्ट २०१४ पर्यंत अद्ययावत आहे. खेळाडूच्या नावापुढे असलेले * चिन्ह हे राष्ट्रीय संघाचे कमीतकमी एका आंतरराष्ट्रीय सामन्याचे (कसोटी, ए.दि. किंवा ट्वेंटी२०) नेतृत्व केल्याचे दर्शवते.
क्रमांकनावकालावधीप्रतिस्पर्धीस्थानसामनेविजयपराभवअनिर्णित १  कृष्णाम्माचारी श्रीकांत*  १९७८/७९†  पाकिस्तान  भारत  २  ०  ०  २ २  वेदराज चौहान  १९७८/७९  पाकिस्तान  भारत  ३  ०  ०  ३ ३  रवि शास्त्री*  १९८१  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  ०  ०  ३ ४  साबा करीम*  १९८४/८५  ऑस्ट्रेलिया  भारत  २  ०  १  १ ५  अंजु मुद्कवी  १९८४/८५†  ऑस्ट्रेलिया  भारत  १  ०  ०  १ ६  अमिकर दयाल  १९८६/८७  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ३  ०  २  १ ७  मायलुआहनन सेंथिलनाथन  १९८७/८८  न्यू झीलंड  न्यू झीलंड  १  ०  १  ० ८  जनार्दन रामदास  १९८८/८९  पाकिस्तान  पाकिस्तान  ४  १  ०  ३ ९  रणजीब बिस्वाल  १९८९/९०  पाकिस्तान  भारत  ४  १  ०  ३ १०  राहुल द्रविड*  १९९१/९२  न्यू झीलंड  भारत  २  १  ०  १ ११  मनोज जोगळेकर  १९९२/९३  इंग्लंड  भारत  ३  १  १  १ १२  श्रीधरन श्रीराम*  १९९३/९४  ऑस्ट्रेलिया  भारत  ३  १  १  १ १३  अमित शर्मा  १९९४  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  १  ०  २ १४  किरण पोवार  १९९४/९५  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  ३  ०  २  १ १५  संजय राऊल  १९९५/९६  दक्षिण आफ्रिका  भारत  ३  १  १  १ १६  अजित आगरकर*  १९९६/९७†  श्रीलंका  श्रीलंका  १  १  ०  ० १७  ज्योती यादव  १९९६/९७  श्रीलंका  श्रीलंका  २  १  ०  १ १८  रीतिंदर सोढी*  १९९८/९९  श्रीलंका  भारत  १  ०  ०  १ १९  अजय रात्रा*  २००३/०४  इंग्लंड  भारत  ३  १  ०  २ २०  मनविंदर बिसला  २००२†  इंग्लंड  इंग्लंड  १  ०  ०  १ २१  यालीका ग्ननेश्वर राव  २००२  इंग्लंड  इंग्लंड  २  ०  १  १ २२  अंबाटी रायुडू*  २००४/०५  इंग्लंड  भारत  ३  ३  ०  ० २३ तन्मय श्रीवास्तव २००६  इंग्लंड  इंग्लंड  ३  १  ०  २ २००७  श्रीलंका  श्रीलंका  २  १  ०  १ एकूण  ५  २  ०  ३ २४ पियुष चावला* २००६  पाकिस्तान  भारत  २  २  ०  ० २००७  न्यू झीलंड  भारत  ३  १  १  १ एकूण  ५  ३  १  १ २५  विराट कोहली*  २००८  दक्षिण आफ्रिका  दक्षिण आफ्रिका  २  १  ०  १ २६  अशोक मेनारिया  २००९  ऑस्ट्रेलिया  ऑस्ट्रेलिया  २  १  १  ० २७  विजय झोल  २०१४  श्रीलंका  श्रीलंका  २  ०  ०  २ एकूण  ६९  २०  १२  ३७

 युवा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय कर्णधार 

कमीत कमी एका १९-वर्षांखालील आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यामध्ये भारत १९-वर्षांखालील क्रिकेट संघाचे नेतृत्व ज्यांनी केले आहे अशा कर्णधारांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.  भारतला पहिले १९-वर्षांखालील क्रिकेट मध्ये मोठे यश मिळाले ते १९९९/२००० मध्ये, जेव्हा संघाने मोहम्मद कैफच्या नेतृत्वाखाली १९-वर्षांखालील विश्वचषक जिंकला होता. ह्या यशाची पुनरावृत्ती झाली ती २००८/०९ आणि २०१२ मध्ये अनुक्रमे विराट कोहली आणि उन्मुक्त चंद नेतृत्वाखाली.

खालील यादी १६ ऑगस्ट २०१४ अद्ययावत आहे. खेळाडूच्या नावापुढे असलेले * चिन्ह हे राष्ट्रीय संघाचे कमीतकमी एका आंतरराष्ट्रीय सामन्याचे (कसोटी, ए.दि. किंवा ट्वेंटी२०) प्रतिनिधित्व केल्याचे दर्शवते.</small>
क्रमांक नावकालावधीसामनेविजयपराभवबरोबरीअनिर्णितविजय %१ रवि शास्त्री*१९८११०१०००.००२साबा करीम*१९८५३०३०००.००३अंजु मुद्कवी१९८५१०१०००.००४अमिकर दयाल१९८६३१२००३३.३३५मायलुआहनन सेंथिलनाथन१९८८८५३००६२.५०६अर्जुन क्रिपाल सिंग१९८८१०१०००.००७रणजीब बिस्वाल१९८९/९०५४१००८०.००८राहुल द्रविड*१९९२३२१००६६.६६९मनोज जोगळेकर१९९३३३०००१००.००१०अमित शर्मा१९९४५२३००४०.००११किरण पोवार१९९५३१२००३३.३३१२संजय राऊल१९९६३३०००१००.००१३ज्योती यादव१९९७/८३१२००३३.३३१४अमित पागनीस१९९७६४२००६६.६६१५ रीतिंदर सोढी*१९९९३३०००१००.००१६ मोहम्मद कैफ*१९९९/००९९०००१००.००१७ अजय रात्रा* २००१३२१००६६.६६१८ पार्थिव पटेल*२००२७४३००५७.१४१९यालीका ग्ननेश्वर राव२००२३३०००१००.००२०अंबाटी रायुडू*२००३/०४१०८२००८०.००२१ दिनेश कार्तिक*२००४१०१०००.००२२मनोज तिवारी*२००५५४१००८०.००२३रविकांत शुक्ला२००५/०६१७१५२००८८.२३२४तन्मय श्रीवास्तव२००६/०७७७०००१००.००२५पियुष चावला*२००६/०७१२१११००९१.६६२६ रवींद्र जडेजा*२००७११०००१००.००२७ विराट कोहली*२००८११११०००१००.००२८अशोक मेनारिया२००९/१०१२८४००६६.६६२९उन्मुक्त चंद२०११/१२२११५५१०७३.८०३०विजय झोल२०१३/१४२२१८३०१८५.७१३१ संजू सॅमसन*२०१४११०००१००.००३२ रिकी भुई २०१५४४०००१००.००३३ विराट सिंग २०१५११०००१००.००३४ रिशभ पंत २०१५११०००१००.००३५ इशान किशन २०१५८७१००८७.५० एकूण१९३१४५४५१२७६.१७

 संदर्भ ग्रंथाची यादी 
 सूर्य प्रकाश चतुर्वेदी,हमारे कप्तान: नायडू से धोनी तक, राजकमल प्रकाशन,२०१०

संदर्भ आणि नोंदी

http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?captain_involve=7593;class=1;filter=advanced;orderby=won;result=1;result=2;result=3;result=4;team=6;template=results;type=team
http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1;id=6;type=team

बाह्यदुवे
क्रिकेट आर्काइव्ह
क्रिकइन्फो

*
राष्ट्रीय
भारत कर्णधार
भारत
वर्ग:चित्रसमस्या असणारी पाने तात्पुरता