दिल्लीचे मुख्यमंत्री

दिल्लीचा मुख्यमंत्री हा भारताच्या दिल्ली ह्या केंद्रशासित प्रदेशाचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार केवळ दिल्ली व पुडुचेरी ह्या दोन केंद्रशासित प्रदेशांनाच स्वतःचे सरकार बनवण्याची संमती आहे. भारताच्या राज्यांमध्ये राज्यप्रमुख राज्यपाल असतो परंतु दिल्ली व पुडुचेरीमध्ये राज्यपाल हे पद अस्तित्वात नसून उपराज्यपालाची निवड भारताचे राष्ट्रपती करतात. परंतु दिल्लीची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. 

दिल्ली विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला उपराज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो. १९५२ सालापासून आजवर ८ व्यक्ती दिल्लीच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्या आहेत. भारतीय जनता पक्षाच्या रेखा गुप्ता ह्या दिल्लीच्या ९व्या विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत.

मुख्यमंत्र्यांची यादी
 क्र नाव चित्र पदावरील काळ कार्यकाळ निवडणूक पक्ष  दिल्ली राज्य (१९५२-१९५६)  १
  ब्रह्म प्रकाश(१९१८-१९९३)(मतदारसंघ: नांगलोई जाट)
  100x100px
  १७ मार्च १९५२
  १२ फेब्रुवारी १९५५

  १९५२ 
 भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   २
  गुरुमुख निहाल सिंह(१८९५-१९६९)(मतदारसंघ: दऱ्यागंज)
  100x100px
  १२ फेब्रुवारी १९५५
  १ नोव्हेंबर १९५६

 —  दिल्ली केंद्रशासित प्रदेश (१९५६-१९९३)(१ नोव्हेंबर १९५६ रोजी राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६ द्वारे दिल्लीला केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा देण्यात आला व विधानसभा बरखास्त करण्यात आली.)  मुख्यमंत्री पद आणि विधानसभा बरखास्त १ नोव्हेंबर १९५६ ते १ डिसेंबर १९९३()   राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली केंद्रशासित प्रदेश (१९९३ पासून)(१ डिसेंबर १९९३ रोजी भारतीय राज्यघटनेच्या ६९व्या घटनादुरुस्तीद्वारे दिल्लीची विधानसभा पुनःस्थापित करण्यात आली.)   ३
  मदनलाल खुराणा(१९३६-२०१८)(मतदारसंघ: मोतीनगर)
  100x100px
  २ डिसेंबर १९९३
  २६ फेब्रुवारी १९९६

  १९९३ 
 भारतीय जनता पक्ष
   ४
  डॉ. साहिबसिंह मिरसिंह वर्मा(१९४३-२००७)(मतदारसंघ: शालिमार बाग)
  100x100px
  २६ फेब्रुवारी १९९६
  १२ ऑक्टोबर १९९८

   —   ५
  ॲड. सुषमा स्वराज कौशल(१९५२-२०१९)(मतदारसंघ: अनिर्वाचित)
  100x100px
  १२ ऑक्टोबर १९९८
  ३ डिसेंबर १९९८

   —   ६
  शीला विनोद दीक्षित(१९३८-२०१९)(मतदारसंघ: नवी दिल्ली)
  100x100px
  ३ डिसेंबर १९९८
  २८ डिसेंबर २०१३

  १९९८—————————२००३—————————२००८
  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
   ७
  अरविंद गोविंदराम केजरीवाल(जन्म १९६८)(मतदारसंघ: नवी दिल्ली)
  100x100px
  २८ डिसेंबर २०१३
  १४ फेब्रुवारी २०१४

  २०१३ 
  आम आदमी पक्ष
   -
  पर रिकामे(राष्ट्रपती राजवट)
  122x122px
  १४ फेब्रुवारी २०१४
  १४ फेब्रुवारी २०१५

  —
  -
   (७)
  अरविंद गोविंदराम केजरीवाल(दुसरा कार्यकाळ)(जन्म १९६८)(मतदारसंघ: नवी दिल्ली)
  100x100px
  १४ फेब्रुवारी २०१५
  १७ सप्टेंबर २०२४

  २०१५—————————२०२० 
 आम आदमी पक्ष
   ८
  आतिशी विजयसिंह मारलेना(जन्म १९८१)(मतदारसंघ: कालका जी)
  100x100px
  १७ सप्टेंबर २०२४ 
  २० फेब्रुवारी २०२५

  —  ९
  ॲड. रेखा मनीष गुप्ता(जन्म १९७४)(मतदारसंघ: शालिमार बाग)
  100x100px
  २० फेब्रुवारी २०२५
  पदस्थ

  २०२५
  भारतीय जनता पक्ष


दिल्लीमधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
दिल्लीमध्ये आत्तापर्यंत फक्त एक वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

 एकमेव कार्यकाळ : १४ फेब्रुवारी २०१४ ते १४ फेब्रुवारी २०१५ : दिल्ली विधानसभेत जन लोकपाल विधेयक पारित न करु शकल्याने पदस्थ मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी राजीनामा दिला. राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. आम आदमी पक्ष व्यतिरिक्त कोणत्याच पक्षाला सरकार स्थापन करायची इच्छा नसल्याने अखेर ४ नोव्हेंबर २०१४ रोजी दिल्लीचे तत्कालीन राज्यपाल यांनी विधानसभा भंग करण्यासाठी भारताचे राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांचेकडे प्रस्ताव ठेवला. विधानसभा विसर्जित करण्यात आली आणि नव्या निवडणूकीची घोषणा करण्यात आली. नवी विधानसभा आणि नवे सरकार स्थापन होईपर्यंत राष्ट्रपती राजवट लागू होती.

टीपा

संदर्भ


वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री