दौलताबाद किल्ला

दौलताबादचा किल्ला, ज्याला देवगिरी किल्ला असेही म्हणतात, हा महाराष्ट्रातील छ. संभाजीनगर जिल्हया मधील, दौलताबाद गावात स्थित एक ऐतिहासिक किल्ला आहे. ही यादव घराण्याची राजधानी होती (9 वे शतक-14वे शतक CE), थोड्या काळासाठी दिल्ली सल्तनतची राजधानी (1327-1334), आणि नंतर अहमदनगर सल्तनतची (1499-1636) दुय्यम राजधानी.     

6व्या शतकाच्या आसपास, देवगिरी हे पश्चिम आणि दक्षिण भारताकडे जाणाऱ्या कारवां मार्गांसह, सध्याच्या छ. संभाजीनगर जवळील एक महत्त्वाचे उंचावरील शहर म्हणून उदयास आले.     शहरातील ऐतिहासिक त्रिकोणी किल्ला सुरुवातीला 1187 च्या आसपास पहिला यादव राजा, भिल्लमा पाचवा याने बांधला होता.  1308 मध्ये, हे शहर दिल्ली सल्तनतच्या सुलतान अलाउद्दीन खल्जीने दगा देऊन बळकावले होते, ज्यांनी भारतीय उपखंडाच्या बहुतेक भागावर राज्य केले होते. 1327 मध्ये, दिल्ली सल्तनतच्या सुलतान मुहम्मद बिन तुघलकने शहराचे नाव देवगिरीवरून दौलताबाद केले आणि आपली शाही राजधानी दिल्लीहून शहरात हलवली, दिल्लीच्या लोकसंख्येचे दौलताबाद येथे स्थलांतर करण्याचा आदेश दिला. तथापि, मुहम्मद बिन तुघलकने 1334 मध्ये आपला निर्णय उलटवला आणि दिल्ली सल्तनतची राजधानी दिल्लीला परत हलवण्यात आली. 

1499 मध्ये, दौलताबाद अहमदनगर सल्तनतचा एक भाग बनले, ज्यांनी त्यांचा दुय्यम राजधानी म्हणून वापर केला. १६१० मध्ये, दौलताबाद किल्ल्याजवळ, छ. संभाजीनगरचे नवीन शहर, ज्याचे नाव खडकी होते, अहमदनगर सल्तनतची राजधानी म्हणून काम करण्यासाठी इथिओपियन लष्करी नेता मलिक अंबरने स्थापन केले होते, ज्याला गुलाम म्हणून भारतात आणले गेले होते परंतु ते अहमदनगर सल्तनतचे लोकप्रिय पंतप्रधान झाले. दौलताबाद किल्ल्यावरील सध्याच्या काळातील बहुतेक तटबंदी अहमदनगर सल्तनत अंतर्गत बांधण्यात आली होती.

 संदर्भ 

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले