मुंबई मोनोरेल

मुंबई मोनोरेल (Mumbai Monorail) ही मुंबई शहरामध्ये कार्यरत असलेली एक मोनोरेल प्रणाली आहे. ४ फेब्रुवारी २०१४ पासून सेवेमध्ये असलेली मुंबई मोनोरेल ही भारतातील पहिली मोनोरेल प्रणाली आहे. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (एम.एम.आर.डी.ए.) ह्या सरकारी संस्थेने हा प्रकल्प विकसित केला आहे. २००९ साली मोनोरेलच्या बांधकामाला सुरुवात झाली व पहिल्या मार्गावरील चेंबूर ते वडाळा डेपो हा ८.९३ किमी लांबीचा पहिला टप्पा ४ फेब्रुवारी २०१४ रोजी प्रवाशांसाठी खुला करण्यात आला. चेंबूर ते संत गाडगे महाराज चौक हा २०.२१ किमी लांबीचा संपूर्ण पहिला मार्ग मार्च २०१९ मध्ये पूर्ण झाला.

इतिहास
विलासराव देशमुख महाराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्री असताना त्यांनी मुंबई मध्ये भारतातील पहिली मोनोरेल प्रणाली बांधण्याची परवानगी १३ ऑगस्ट, २००८ रोजी दिली. बॉंबार्डिअर ट्रान्स्पोर्टेशन, रिलायन्स एनर्जी व हिताची मोनोरेल यांच्या आणि लार्सन अँड टूब्रो व मलेशियातील स्कोमी रेल यांच्या दोन  संघांतून ११ नोव्हेंबर, २००८ रोजी लार्सन अँड टूब्रो व स्कोमी रेल या संघाला २०२९ पर्यंत मोनोरेल बांधण्याचे व चालवण्याचे २४६० कोटी रुपयांचे कंत्राट दिले गेले. मुंबई मोनोरेलचे बांधकाम तत्कालीन मुख्यमंत्री अशोक चव्हाण ह्यांच्या हस्ते ९ फेब्रुवारी २००९ रोजी सुरू झाले. २६ जानेवारी २०१० रोजी १०८ मी.च्या मार्गावर परीक्षा-चलन पार पडले.

मार्ग
मुंबई मोनोरेलचा मार्ग मुंबईच्या पूर्व भागातील चेंबूर उपनगरापासून दक्षिण मुंबईमधील जेकब सर्कलपर्यत आखण्यात आला आहे. चेंबूरमधील मोनोरेलचे टर्मिनस स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या हार्बर मार्गावरील चेंबूर रेल्वे स्थानकाच्या जवळ स्थित आहे ज्यामुळे प्रवाशांना मार्ग बदलणे सुलभ होते. २०.२१ किमी लांबीचा हा मार्ग संपूर्णपणे उंचीवर असून प्रवाशांच्या सोईसाठी सरकते जिने व लिफ्टची सोय करण्यात आली आहे.

 मार्ग</span>  # स्थानक नाव उद्घाटन जोडमार्ग१चेंबूर मोनोरेल स्थानक  २ फेब्रुवारी २०१४ चेंबूर रेल्वे स्थानक (हार्बर मार्ग)२व्हीएनपी आणि आरसी मार्ग जंक्शन मोनोरेल स्थानक  २ फेब्रुवारी २०१४ नाही३फर्टीलाइझर टाउनशिप मोनोरेल स्थानक  २ फेब्रुवारी २०१४नाही४भारत पेट्रोलियम मोनोरेल स्थानक  २ फेब्रुवारी २०१४नाही५मैसूर कॉलनी मोनोरेल स्थानक  २ फेब्रुवारी २०१४नाही६भक्ती पार्क मोनोरेल स्थानक  २ फेब्रुवारी २०१४नाही७वडाळा डेपो मोनोरेल स्थानक  २ फेब्रुवारी २०१४ नाही८गुरू तेग बहादुर नगर मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ गुरू तेग बहादुर नगर रेल्वे स्थानक (हार्बर मार्ग)९अँटॉप हिल मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ नाही१०आचार्य अत्रे नगर मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ नाही११वडाळा ब्रिज मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ वडाळा रोड रेल्वे स्थानक (हार्बर मार्ग)१२दादर (पूर्व) मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ नाही१३नायगाव मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ नाही१४आंबेडकर नगर मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ नाही१५मिंट कॉलनी मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ नाही१६लोअर परळ मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ लोअर परळ रेल्वे स्थानक (पश्चिम मार्ग)१७संत गाडगे महाराज चौक मोनोरेल स्थानक  ४ मार्च २०१९ नाही

बाह्य दुवे
एम.एम.आर.डी.ए.च्या संकेतस्थळावरील माहिती 

वर्ग:मुंबई मोनोरेल
वर्ग:मुंबईमधील वाहतूक
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख