शार्दूलविक्रीडित (वृत्त)

शार्दूलविक्रीडित हे एक अक्षरगणवृत्त आहे. ह्या वृत्ताच्या प्रत्येक चरणात १९ अक्षरे येतात. यति बाराव्या अक्षरावर येतो. ह्या वृत्ताचे गण म-स-ज-स-त-त-ग असे येतात. महाराष्ट्रातील हिंदुधर्मीयांच्या विवाहांत म्हणण्यात येणारी मंगलाष्टके ही शार्दूलविक्रीडित वृत्तात असतात.

शार्दूलविक्रिडिताचा लघुगुरू आणि मात्रांचा क्रम असा आहे :

 म  स  ज  स  त  त  ग गा गा गा   ल ल गा  ल गा ल  ल ल गा  गा गा ल  गा गा ल  गा २  २  २  १  १  २  १ १ २  १  १  २  २  २ १  २  २ १  २

उदाहरणे
आम्ही कोण म्हणून काय पुसता आम्ही असू लाडके।
देवाचे दिधले असे जग तये आम्हांस खेळावया।
विश्वी या प्रतिभाबले विचरितो चोहीकडे लीलया।
दिक्कालातुन आरपार अमुची दृष्टी पहाया शके।।

आहे वृत्त विशाल त्यास म्हणती शार्दूलविक्रीडित ।
मा सा जासत ता ग येति गण हे पादास की जोडित।।

 मासाजा सतताग येति गण ते शार्दूलविक्रीडिती।

 मानावा समरा जनास समरा ताराप ताराप गा।

 म्हातारी उडता न येचि तिजला माता मदीया अशी।
कांता काय वदो नवप्रसव ते साता दिसांची तशी॥

हेसुद्धा पहा
भुजंगप्रयात
मंदाक्रांता 

 बाह्य दुवे 

असा मी असामी- भूषण कटककर 
आम्ही कोण?-कृष्णाजी केशव दामले|केशवसुत 

वर्ग:वृत्त
वर्ग:अक्षरगणवृत्त