राम नारायण

पंडित राम नारायण (डिसेंबर २५, १९२७ - ९ नोव्हेंबर, २०२४) हे भारतीय संगीतकार होते. भारतीय शास्त्रीय संगीतात सारंगी या बो ने वाजवल्या जाणाऱ्या वाद्याचे मैफिलीत एकलवादन करण्यात व ते सुप्रसिद्ध करण्यास यांचा मोलाचा वाटा आहे.

इवलेसे|उदयपूर मधील राजमहाल जेथे महाराणा यांचा दरबार भरत असे
नारायण यांचा जन्म उदयपूर येथे झाला व ते बाल्यकाळातच सारंगी वाजविण्यास शिकले.ते अनेक सारंगी वादक व गायकांकडुन शिकले. त्यांनी युवावस्थेत संगीत शिक्षक म्हणुन व फिरते संगीतकार म्हणुनही काम केले.ऑल इंडिया रेडियो वर गायकाचा साथीदार म्हणुनही त्यांनी काम केले. सन १९४७ मध्ये भारताच्या फाळणीनंतर ते दिल्लीस गेले व साथीपेक्षाही पुढे जाण्याचे त्यांनी ठरविले.साथ-संगतच्या त्यांच्या भूमिकेमुळे त्रस्त होवुन,ते सन १९४९ मध्ये मुंबईस भारतीय चित्रपटात काम करण्यास स्थानांतरित झाले.

त्यातील सन १९५४ मध्ये अयशस्वी झाल्यावर, त्यांनी सन १९५६ मध्ये एकलवादन सुरू केले व मग साथ-संगत करणे सोडले.

त्यांनी १९६० च्या दशकात,एकलवादनाचे ध्वनीमुद्रण सुरू केले व अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने आणि  युरोप मध्ये दौरे सुरू केलेत. नारायणांनी,भारतीय आणि विदेशी विद्यार्थ्यांना शिकविणे सुरू केले व भारताबाहेर सन २००० नंतर कार्यक्रमदेखिल करणे सुरू केले.सन २००५ मध्ये, भारताचा दुसऱ्या क्रमांकाचा नागरी सन्मान पद्मविभूषण ने त्यांना सन्मानीत करण्यात आले.

इवलेसे|मध्य-वयातील नारायण
इवलेसे|सन २००९ मध्ये त्यांची मुलगी अरुणा(लाल वस्त्रात) समवेत वाद्यवादन करतांना.

 मृत्यू 
९ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राम नारायण यांचा वांद्रे, मुंबई येथे मृत्यू झाला. मृत्यू समयी त्यांचे वय ९६ वर्ष होते.

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 


वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू