अगस्ता

अगस्ता किंवा हादगा (शास्त्रीय नाव: Sesbania Grandiflora, सेस्बानिया ग्रॅंडिफ्लोरा) हा दक्षिण आशिया व आग्नेय आशियात आढळणारा वृक्ष आहे. कुळ फॅबेसी याला अगस्ती किंवा अगस्ता या नावानेही ओळखले जाते. या वृक्षाची वाढ झटपट होते. याचे आयुर्मान तीन ते साडेतीन वर्ष इतके असते व उंची जवळपास १५ ते ३० फुटांपर्यंत असते. ही झाडे देवळांजवळ लावली जातात. तसेच शेताच्या बांधावर यांची लागवड केली जाते. या झाडाला पांढरी, पिवळट-पांढरी किंवा लालसर रंगाची फुले येतात. ही फुले देवाला वाहतात. फुलांची भाजी करतात. या झाडाच्या फुलांचा, पानांचा व सालीचा औषधी उपयोग केला जातो. झाडाच्या पानांचा जनावरांना चारा म्हणून, तर झाडाचे लाकूड शेतीची अवजारे तयार करण्यासाठी उपयोगास येते. आगपेटीच्या काड्या बनवण्यासाठीही यांचा उपयोग होतो. हादग्याच्या पानाची व फुलाची भाजी करतात. हादग्याची फुले पांढऱ्या रंगाची असतात.ही वनस्पती प्रामुख्याने मराठवाड्यामध्ये विपुल प्रमाणात आढळून येते. हे झाड मध्यम उंचीचे असते.

इतर नावे :
 संस्कृत - अगस्त्य, मुनिद्रुम, कुंभयोनि
 मराठी - अगस्ती, अगस्त्याचा पाला
 हिंदी भाषा - अगस्ता, बाक, बासना, हतिया
 कानडी - अगासे, केपागसे
 गुजराती - अगाथियो
 तमिळ - अगत्ति कीरै (அகத்தி கீரை)

 भारतीय जीवनपद्धतीत 
झाडांची पूजा करण्याची प्रथा प्राचीन कालापासून भारतात आहे.हादगा हे झाड कोकणात फार उपयोगी मानले जाते.पावसाळ्यात त्याला बहर येतो.या फुलांची भाजी व पिठात फुले घालून भाकरीही करतात. कोवळ्या शेंगांची भाजीही करतात.

 वर्णन 
ही झाडे सुमारे ८ ते १० मीटर उंच असतात. या झाडास पिवळट पांढऱ्या वा लालसर रंगाची फुले येतात त्यावरून हदग्याच्या दोन उपजाती होतात.. पाने आवळ्याप्रमाणे असतात. हे झाड नाजुक असते व याचे ३ ते ५ वर्षापेक्षा जास्त आयुष्मान असत नाही. यास कोकणात हदगा म्हणतात.
फुले-साधारणतः फेब्रुवारीत.

 उपयोग 
 सर्वसाधारण - पानांची व शेंगांची भाजी खाणे शरीरास हितकारक होते.
 आयुर्वेदानुसार - सर्दी,डोकेदुखी,सुज,वायुविकार,रातांधळे,इत्यादी रोगांवर
 सिद्ध वैद्य पद्धति नुसार - नैराश्य आणि इतर मानसिक रोगांवर
 यापासून बनणाऱ्या औषधी  - भस्मास तांबडे रंगविण्यास वापर.

 हे सुद्धा पहा 
 विकिपीडिया:वनस्पती/यादी
 संदर्भ 
 वनौषधी गुणादर्श- ले.-(कै.) आयुर्वेदमहोपाध्याय शंकर दाजीशास्त्री पदे
 गांवो में औषधी रत्न-प्रकाशक-कृष्णगोपाल आयुर्वेद भवन,कालडा,(जि.-अजमेर) (हिंदी)
 इंडियन मेडिसिनल प्लांट्स (खंड ४) (इंग्लिश)

 बाह्य दुवे 

 http://mr.vikaspedia.in/agriculture/crop-production/93093e92892d93e91c940/93993e92691793e



वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:वनसंपदा
वर्ग:वृक्ष
वर्ग:भाज्या
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ