स्वातंत्र्य

मानवी मुल्य, किंवा स्थिती, दुसऱ्यांच्या शक्तीने प्रतीब्द्ध न होता स्वमर्जी प्रमाणे वागण्याची क्षमता.
स्वातंत्र्य म्हणजे स्वतंत्रतेची आणि स्वायत्ततेची गरज; निवड, सृजन, निर्मिती, शोध घेण्याची क्षमता, आणि स्वतःला मुक्त पणे अभिव्य्क्त करणे; पर्याय निवडण्याकरिताचा अप्रतिबंधीत असल्याचा विश्वास, आयूष्य आणि अनुभव स्वच्छंदपणे जगण्याकरिता पुरेसे स्वविश्व आणि इच्छास्वातंत्र्य.LM Frey, K Wilhite - Intervention in School & Clinic, 2005 - questia.com

समाज शास्त्र,राजकारण आणि अर्थशास्त्र
स्वातंत्र्य या शब्दाचे पुढील अर्थदेखील असू शकतात:

 आर्थिक स्वातंत्र्य, आर्थिक, तसेच धोरणात्मक चर्चांमध्ये वापरला जाणारा शब्द
 वैयक्तिक स्वातंत्र्य, moral stance, political philosophy, or social outlook that stresses independence and self-reliance
 राजकीय स्वातंत्र्य, absence of interference with the sovereignty of an individual by the use of coercion or aggression
 मानसिक स्वातंत्र्य
 वाक्-स्वातंत्र्य/ वाणी स्वातंत्र्य, वैचारिक स्वातंत्र्य
 धार्मिक स्वातंत्र्य, वैयक्तिक धर्म पाळण्याविषयीचे स्वातंत्र्य
 स्त्री स्वातंत्र्य
 अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य, आपले मत मांडण्याविषयीचे स्वातंत्र्य