गुरु ग्रंथ साहिब

गुरुग्रंथ साहेब (हिंदी: गुरुग्रंथ साहिब) हा शीख धर्मीयांचा धर्मग्रंथ असून त्यास शिखांचा अकरावा व अंतिम गुरू मानले जाते. शिखांचे दहावे गुरू गुरू गोविंदसिंग यांचा आदेश : 'सब सिखन को हुकूम है, गुरू मान्यो ग्रंथ' (सर्व शिखांना असा हुकूम आहे की त्यांनी 'ग्रंथसाहेब'ला आपला गुरू मानावे.)

या ग्रंथात केवळ शीख गुरूंचाच उपदेश नाही तर यात भारतातील अनेक प्रांत, भाषा व जातीत जन्मलेल्या विविध संतांचे उपदेश आहेत. हा ग्रंथ जुनी पंजाबी (गुरुमुखी), मराठी, ब्रज, अवध आदी बोलींनी सुशोभित आहे.

गुरुग्रंथ साहेबमधील विविध संतांचे शबद (रचना) :
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! संत
! शबद (रचना)
|-
|कबीर दास	
||੫੪੧
|-
|नामदेव	
||६१
|-
|संत रविदास	
||४०
|-
|भगत त्रिलोचन जी	
||४
|-
|फरीद जी	
||੧੩੪
|-
|भगत बैणी जी	
||३
|-
|भगत धंना जी	
||३
|-
|भगत जयदेव जी	
||२
|-
|भगत भीखन जी	
||२
|-
|सूरदास	
||१
|-
|भगत परमानन्द जी	
||१
|-
|भगत सैण जी	
||१
|-
||पीपाजी	
||१
|-
|भगत सधना जी	
||१
|-
|रामानंद	
||१
|-
|गुरू अर्जन देव	
||੨੨੧੮
|-}

 महत्त्व 
श्री गुरू ग्रंथ साहिब हा शिखांचा गुरू शब्द आहे. साहिब आणि श्री आदरणीय आहेत; गुरू हा शब्द गुरियाईचा वारस असण्याशी संबंधित आहे आणि आदि हा शब्दशः महिना किंवा पहिला आहे, जो या शास्त्राला दसम ग्रंथ, शिखांचा दुसरा पवित्र ग्रंथ, ज्यामध्ये दहावे गुरू गोविंद सिंग जी यांचे श्लोक आहेत, यापासून वेगळे केले आहे. गुरू ग्रंथसाहिबच्या ग्रंथांचे लेखक विविध वर्ग आणि संप्रदायांचे होते; त्यात हिंदू आहेत, मुस्लिम आहेत आणि नीच-उच्च जातीचे लोकही आहेत.

 गुरुग्रंथ साहेबासंबंधी मराठी पुस्तके 
 श्री गुरू ग्रंथ साहिब : एक अवलोकन (दिलीप गोगटे)

संदर्भ

ग्रंथ साहिब
ग्रंथ साहिब