ल्यों

ल्यों (; ; इंग्लिश: Lyons, लायान्झ) हे फ्रान्स देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे (पॅरिस खालोखाल) शहर व महानगर आहे. हे शहर फ्रान्सच्या मध्य-पूर्व भागातील रोन-आल्प प्रदेशाच्या रोन विभागात रोन नदीच्या काठावर वसले असून ते पॅरिसपासून ४७० किमी, मार्सेलपासून ३२० किमी तर जिनिव्हापासून १६० किमी अंतरावर स्थित आहे. २००८ साली ल्यों शहराची लोकसंख्या जवळजवळ ५ लाख तर शहरी भागाची लोकसंख्या १४.२२ लाख तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या १७.५७ लाख इतकी होती. रोन-आल्प प्रदेश व रोन विभाग ह्या दोन्हींची प्रशासकीय राजधानी ल्यों येथेच आहे.

अनेक ऐतिहासिक वास्तू व इमारती असलेले ल्यों शहर युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे. सध्या ल्यों हे फ्रान्समधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे आर्थिक केंद्र असून येथे अनेक सॉफ्टवेर, बायोमेडिकल व औषधे बनवणाऱ्या कंपन्या तसेच अनेक बँका स्थित आहेत. २०१० साली नवनवे शोध लावणारे ल्यों हे फ्रान्समधील दुसरे तर जगातील ननव्या क्रमांकाचे शहर होते.

इंटरपोल ह्या आंतरराष्ट्रीय संघटनेचे तसेच आंतरराष्ट्रीय कर्करोग संशोधन संस्थेचे मुख्यालय ल्यों येथेच आहे. ऑलिंपिक लॉन्नेस हा लीग १ मध्ये खेळणारा फ्रेंच फुटबॉल संघ ल्यों येथील स्थानिक संघ आहे.

 इतिहास 
भूगोल
 शहररचना 
वाहतूक
ल्यों रस्ते, रेल्वे आणि हवाई मार्गांनी जगाशी जोडलेले आहे. शहराची सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था ट्रान्सपोर्ट्स इन कम्युन दे ल्यों द्वारे चालवली जाते. टीसीएल प्रगत मेट्रो सेवा, ट्रामवे आणि बस सेवा पुरवते. ल्यों मेट्रो ही शहराची जीवनवाहिनी मानली जाते.  ल्योंमध्ये ल्यों-पार्ट-दियू (Lyon-Part-Dieu) आणि ल्यों-पेराश ही दोन मुख्य रेल्वे स्थानके आहेत. पार्ट-दियू हे युरोपातील प्रमुख रेल्वे जंक्शनपैकी एक असून येथून टीजीव्ही या अतिवेगवान रेल्वे गाड्या पॅरिस, मार्सेल आणि ब्रसेल्ससारख्या शहरांना जातात.

ल्यों–सां एक्झुपेरी विमानतळ येथील मुख्य विमानतळ आहे. हा विमानतळ फ्रांसमधील प्रमुख विमानतळ आहे. या विमानतळाला ऱ्होनएक्सप्रेस या विशेष ट्राम सेवेद्वारे शहराच्या मुख्य रेल्वे स्थानकाशी जोडलेले आहे. याव्यतिरिक्त, शहरात वेलोव्ह ही सार्वजनिक सहकारी सायकलसेवा देखील उपलब्ध आहे.

 कला 
शिक्षण
 खेळ 
अर्थव्यवस्था
 जुळी शहरे 
ल्यों युरोपाच्या परिषदेच्या आंतरसांस्कृतिक कार्यक्रमासाठी निवडण्यात आलेल्या शहरांपैकी एक आहे. ल्योंचे जगातील खालील शहरांसोबत व्यापारी व सांस्कृतिक संबंध आहेत.
  सिनोप
  अलेप्पो
  बीरशेवा 
  बैरूत
  बर्मिंगहॅम(१९५१ पासून)
  कुरितिबा
  दुबई
  ग्वांगझू (१९८८ पासून)
  सेंट लुईस (१९७५ पासून)  फ्रांकफुर्ट (१९६० पासून)
  लाइपझिश (१९८१ पासून)
  योकोहामा (१९५९ पासून)
  वूत्श (१९९१ पासून)<ref name="_Łódź_ Tourism"></ref>
  येरेव्हान (१९९२ पासून)
  मिलान (१९६६ पासून)
  मिन्स्क (१९७६ पासून)
  माँत्रियाल (१९७९ पासून)
  योहतेबोर्य  पेक्स
  जेरिको
  क्रायोव्हा (१९९२ पासून)
  व्हर्ना
  मनिला

  वागाडुगू
  कुतैसी (२००६ पासून)

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 
 अधिकृत संकेतस्थळ  
 व्यापार दालन 
 पर्यटन 

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे