हिंदू दिनदर्शिका

महिने 
#मराठी/इंग्रजी रास संकृतसंकृत अर्थआसामी भाषाबंगाली भाषामल्याळम भाषाउडिया भाषातमिळ भाषातुळू भाषाग्रेगोरीयन१मेष  AriesMeṣaएडकाব’হাগ (Böhag)বৈশাখ (Boiśākh)മേടം (Mēḍaṃ)ବୈଶାଖ (Baiśākha)சித்திரை (Śittirai)PagguApril–May२वृषभ TaurusVṛṣabhaबैलজেঠ (Zeth)জ্যৈষ্ঠ (Jyoisthô)ഇടവം (Iḍavaṃ)ଜ୍ୟେଷ୍ଠ (Jyēṣṭha)வைகாசி (Vaigāsi)BeshyaMay–June३ मिथुन GeminiMithunaजुळेআহাৰ (Ahar)আষাঢ় (Āsādh)മിഥുനം (Mithunaṃ)ଆଷାଢ଼ (Āṣāḍha)ஆனி (Āṉi)KaarthelJune–July४ कर्क CancerKarkaṭaखेकडाশাওণ (Xaün)শ্রাবণ (Śrābôṇ)കർക്കടകം (Karkkaṭakam)ଶ୍ରାବଣ (Śrābaṇa)ஆடி (Āḍi)AatiJuly–August५सिंह LeoSiṃhaसिंहভাদ (Bhado)ভাদ্র (Bhādrô)ചിങ്ങം (Ciṅṅaṃ)ଭାଦ୍ରବ (Bhādraba)ஆவணி (Āvaṇi)SōnaAugust–September६कन्या VirgoKanyāमुलगीআহিন (Ahin)আশ্বিন (Āśhshin)കന്നി (Kanni)ଆଶ୍ୱିନ (Āśvina)
or
ଅଶିଣ (Aśiṇa)புரட்டாசி (Puraṭṭāsi)NirnaalSeptember–October७तूळ LibraTulā तराजूকাতি (Kati)কার্তিক (Kārtik)തുലാം (Tulāṃ)କାର୍ତ୍ତିକ (Kārttika)ஐப்பசி (Aippasi)BonthelOctober–November८वृश्चिक ScorpioVṛścikaविंचूআঘোণ (Aghün)অগ্রহায়ণ (Ôgrôhāyôn)വൃശ്ചികം (Vr̥ścikaṃ)ମାର୍ଗଶିର (Mārgaśira)
or
ମଗୁଶୁର (Maguśura)கார்த்திகை (Kārttigai)JaardeNovember–December९धनु SagittariusDhanusधनुष्य बाणপুহ (Puh)পৌষ (Poush)ധനു (Dhanu)ପୌଷ (Pauṣa)
or
ପୁଷ (Puṣa)மார்கழி (Mārgaḻi)PerardeDecember–January१०मकर  CapricornMakaraसमुद्रातील राक्षस किंवा अर्ध बकरी आणि मासा ?মাঘ (Magh)মাঘ (Māgh)മകരം (Makaram)ମାଘ (Māgha)தை
(Tai)PuyinthelJanuary–February११कुंभ  AquariusKumbhaपाणी वाहक ফাগুন (Phagun)ফাল্গুন (Phālgun)
or
ফাগুন (Phagun)കുംഭം (Kumbham)ଫାଲ୍‌ଗୁନ (Phālguna)
or
ଫଗୁଣ (Phaguṇa)மாசி
(Māsi)MaayiFebruary–March१२मीन PiscesMīnaमासाচ’ত (Söt)চৈত্র (Choitrô)മീനം (Mīnaṃ)ଚୈତ୍ର (Chaitra)பங்குனி (Paṅguṉi)SuggiMarch–April
हिंदू दिनदर्शिकेत पुढील बारा महिने आहेत.

 चैत्र
 वैशाख
 ज्येष्ठ
 आषाढ
 श्रावण
 भाद्रपद
 आश्विन
 कार्तिक
 मार्गशीर्ष
 पौष
 माघ
 फाल्गुन

 महिन्यांच्या नावांची व्युत्पत्ती 

प्रत्येक महिन्यांची नवे ही त्या त्या महिन्याच्या पौर्णिमेस किंवा पौर्णिमेच्या मागे पुढे येणाऱ्या नक्षत्राच्या नावावरून त्या महिन्याचे नाव पडलेले आहे.

 नक्षत्राचे नाव  महिना चित्रा  चैत्र विशाखा  वैशाख जेष्ठा  जेष्ठ पूर्वाषाढा  आषाढ श्रवण  श्रावण पूर्वाभाद्रपदा  भाद्रपद अश्विनी  अश्विन कृतिका  कार्तिक मृगशीर्ष  मार्गशीर्ष पुष्य  पौष मघा  माघ पूर्व फाल्गुनी  फाल्गुन

 हिंदू कालगणना 
हिंदू धर्मामध्ये नऊ प्रकारे कालगणना केली जाते.
१.ब्राह्म,
२.दिव्य,
३.पित्र्य,
४.प्राजापत्य,
५.बार्हस्पत्य,
६.सौर,
७.सावन,
८.चांद्र,
९.नाक्षत्र,

वर्ष, अयन, ऋतू, युग, इत्यादींची गणना सौरमानावरून करतात. महिना व तिथींची गणना चान्द्रमानावरून करतात. वार, सांतपनादी कृच्छ्रे, सोहेर-सुतक यांचे दिवस, वैद्यचिकीत्सादिन यांची गणना सावन मनावरून करतात. घटिकादिंची गणना नक्षत्रमानावरून करतात. 

 संदर्भ यादि 

वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:विस्तार विनंती