तळा तालुका

तळा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.तळा तालुका हा रायगड जिल्ह्यातील नवीन तालुका आहे. हा भाग डोंगराळ असून येथे पुरातन कुडे लेणी आहेत,पन्हेळी येथील गायमुख हे तीर्थक्षेत्र व महाराष्ट्र राज्य पर्यटन ठिकाण आहे. जिथे गायीच्या मुखातून वर्षभर थंड पाणी येत असतो. तसेच तळगड किंवा तळागड नावाचा किल्ला आहे. येथे सन १८२६ मधे बांधलेले रामेश्वर हे शिव मंदिर आहे. तसे हे थंड हवेचे ठिकाण आहे आणि पर्यटन स्थळ आहे. तळे शहराच्या शेजारी १२ वाडया असून ६४ खेडेगाव आहेत.

तळा हे जिल्हा मुख्यालय अलिबागच्या दक्षिणेला ५८ किमीच्या अंतरावर व मुंबईपासून १३५ किमी अंतरावर आहे. तसेच मुंबई-गोवा महामार्गावरील इंदापूरपासून सुमारे १५ किमी अंतरावर,माणगाव पासून २४ किमी व रोहा पासून २२ किमी अंतरावर आहे.

तळा तालुक्याची चतुःसीमा याप्रमाणे - 

पूर्वेस माणगाव तालुका, उत्तरेस रोहा तालुका, दक्षिणेस म्हसळा तालुका व पश्चिमेस मुरुड तालुका.

तालुक्यातील गावे

अडनाळे
अंबेली
बामणघर (तळा)
बामणवाडी
बार्पे
बेलघर
भानंग 
भानंग कोंड 
बोरघर (तळा) 
बोरघर हवेली 
बोरीचा माळ 
चरई बुद्रुक 
चरई खुर्द 
चोरवली 
दहिवली (तळा)
दहीवली तर्फे तळे 
गणेशनगर (तळा)
गौळवाडी (तळा)
गिरणे 
काकडशेत 
कळमशेत 
कळसांबडे 
कासेखोल 
खैराट 
खांबिवली 
किस्त केतकी 
कोंंडथरे 
कोरखंडे 
कुडे (तळा)
महागांव (तळा)
महुरे 
माजगांव (तळा)
मालाठे 
मालुक 
मालूककोंड 
मांदाड 
मेढे (तळा)
म्हसाडी 
नाणवली 
निगुडशेत 
पाचघर (तळा)
पढवण 
पन्‍हेळी 
पाणोसे कोंड 
फळशेत कर्नाळा 
पिटसई 
रहाटाड 
राणेवाडी (तळा) 
रोवळा 
सालशेत (तळा)
शेनाटे 
शेणवली 
सोनसडे 
तळा 
तळेगांव 
तळेगाव तर्फे तळे 
तांबडी 
ताम्हाणे तर्फे तळे 
तारणे 
तारणे तर्फे तळे 
तासगांव (तळा) 
टेमपाले 
टोकार्डे 
उसर खुर्द 
विनवलीवाडी 
वानस्‍ते 
वांजळोशी 
वरळ 
वाशी हवेली 
वाशी महागांव 
वावे हवेली 
वावे मांद्रज

इतिहास
तळा गावास मुघलपूर्वकाळी महत्त्व होते हे तेथील एका हेमाडपंती देवळाच्या अवशेषांवरून व तळागडावरील दगडांवरून दिसून येते. पूर्वी पाणीपुरवठ्यासाठी येथे पुश्ती, मोदी, महादेव, ब्रह्माळी, नंद व रामेश्वरी नावाची तळी होती. त्यांपैकी पुश्ती हे तळे सर्वात जुने आहे. सन १८३४ मध्ये ठाणा जिल्हाधिकाऱ्याच्या हुकूमावरून तळे बांधले होते.
तळा गावाच्या मुख्य बाजारपेठेत मध्यभागी १.६७ मीटर उंच व ०.४५ मीटर रुंद शिलालेखाचा दगड असून त्यास ध्वजाचा दगड म्हणतात. मात्र त्यावरील मजकूर अस्पष्ट आहे. 

संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके