उन्हाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा

उन्हाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा ह्या दर चार वर्षांनी खेळवल्या जाणाऱ्या बहू-क्रीडा स्पर्धा आहेत. सर्वात पहिली उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धा १८९६ साली ग्रीसच्या अथेन्समध्ये भरवली गेली. तेव्हापासून दर चार वर्षांनी (१९१६, १९४० व १९४४चा अपवाद वगळता) उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांचे आयोजन केले जात आहे. आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समिती ह्या संस्थेवर स्पर्धा आयोजित करण्याची जबाबदारी आहे. उन्हाळी ऑलिंपिकच्या प्रचंड यशानंतर १९२४ सालापासून हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा देखील भरवल्या जात आहेत.

स्पर्धेच्या प्रत्येक प्रकारामध्ये पहिल्या येणाऱ्या खेळाडू अथवा संघाला सुवर्ण पदक, दुसऱ्याला रौप्य पदक तर तिसऱ्याला कांस्य पदक देण्यात येते. २००८ च्या बीजिंगमधील ऑलिंपिक स्पर्धेत २०५ देशांच्या १०,५०० खेळाडूंनी ३०२ प्रकारच्या खेळप्रकारांमध्ये सहभाग घेतला होता.

ग्रीस, ग्रेट ब्रिटन, फ्रान्स, ऑस्ट्रेलिया व स्वित्झर्लंड ह्या जगातील केवळ पाच देशांनी आजवरच्या सर्व उन्हाळी स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतला असून सर्व स्पर्धांमध्ये किमान एक सुवर्णपदक जिंकणारा ग्रेट ब्रिटन हा एकमेव देश आहे.

उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांची यादी
 आवृत्ती वर्ष यजमान तारखा देश खेळाडू स्पर्धा प्रकार संदर्भ एकूण पुरूष महिलाI१८९६  अथेन्स, ग्रीस ६–१५ एप्रिल142412410943II१९००  पॅरिस, फ्रान्स १४ मे – २८ ऑक्टोबर24997975221895III१९०४  सेंट लुईस, अमेरिका १ जुलै – २३ नोव्हेंबर1265164561791IV१९०८  लंडन, युनायटेड किंग्डम २७ एप्रिल – ३१ ऑक्टोबर22200819713722110V1912  स्टॉकहोम, स्वीडन १२ मे – २७ जुलै28240723594814102VI१९१६पहिल्या महायुद्धामुळे रद्दVII१९२०  ॲंटवर्प, बेल्जियम २० एप्रिल – १२ सप्टेंबर29262625616522154VIII१९२४  पॅरिस, फ्रान्स ४ मे – २७ जुलै443089295413517126IX१९२८  ॲम्स्टरडॅम, नेदरलँड्स १७ मे – १२ ऑगस्ट462883260627714109X१९३२  लॉस एंजेल्स, अमेरिका ३० जुलै – १४ ऑगस्ट371332120612614117XI१९३६  बर्लिन, जर्मनी १–१६ ऑगस्ट493963363233119129XII१९४०दुसऱ्या महायुद्धामुळे रद्दXIII१९४४दुसऱ्या महायुद्धामुळे रद्दXIV१९४८  लंडन, युनायटेड किंग्डम २९ जुलै – १४ ऑगस्ट594104371439017136XV१९५२  हेलसिंकी, फिनलंड १९ जुलै – ३ ऑगस्ट694955443651917149XVI१९५६  मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया २२ नोव्हेंबर – ९ डिसेंबर723314293837617145XVII१९६०  रोम, इटली २५ ऑगस्ट – ११ सप्टेंबर835338472761117150XVIII१९६४  तोक्यो, जपान १०–२४ ऑक्टोबर935151447367819163XIX१९६८  मेक्सिको सिटी, मेक्सिको १२–२७ ऑक्टोबर1125516473578118172XX१९७२  म्युनिक, पश्चिम जर्मनी २६ ऑगस्ट – ११ सप्टेंबर12171346075105921195XXI१९७६  मॉंत्रियाल, कॅनडा १७ जुलै – १ ऑगस्ट9260844824126021198XXII१९८०  मॉस्को, सोव्हिएत संघ  १९ जुलै – ३ ऑगस्ट8051794064111521203XXIII१९८४  लॉस एंजेल्स, अमेरिका २८ जुलै – १२ ऑगस्ट14068295263156621221XXIV१९८८  सोल, दक्षिण कोरिया १७ सप्टेंबर – २ ऑक्टोबर16083916197219423237XXV१९९२  बार्सिलोना, स्पेन २५ जुलै – ९ ऑगस्ट16993566652270425257XXVI१९९६  अटलांटा, अमेरिका १९ जुलै – ४ ऑगस्ट197103186806351226271XXVII२०००  सिडनी, ऑस्ट्रेलिया १५ सप्टेंबर – १ ऑक्टोबर199106516582406928300XXVIII२००४  अथेन्स, ग्रीस १३–२९ ऑगस्ट201106256296432928301XXIX२००८  बीजिंग, चीन ८–२४ ऑगस्ट204109426305463728302XXX२०१२  लंडन, युनायटेड किंग्डम २७ जुलै – १२ ऑगस्टभविष्य घटनाXXXI२०१६  रियो दि जानेरो, ब्राझिल ५–२१ ऑगस्टभविष्य घटनाXXXII२०२०  तोक्यो, जपान ठरले नाहीभविष्य घटना

खेळ

आजवर एकूण ४३ विविध खेळ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये भरवले गेले आहेत. २०१२मधील स्पर्धेत २६ खेळ खेळवले जातील.

 खेळ  वर्षे तिरंदाजी  1900–1912, 1920, 1972-चालू अ‍ॅथलेटिक्स  सर्व बॅडमिंटन  1992-चालू बेसबॉल  1992–2008 बास्केटबॉल 1936-चालू बास्क पेलोटा  1900 बॉक्सिंग  1904, 1908, 1920-चालू कनूइंग व कयाकिंग  1936-चालू क्रिकेट  १९०० क्रॉकेट  १९०० सायकलिंग  सर्व डायव्हिंग  1904-चालू इकेस्ट्रियन  1900, 1912-चालू तलवारबाजी  सर्व फुटबॉल  1900–1928, 1936-चालू गोल्फ  1900, 1904, 2016, 2020 जिम्नॅस्टिक्स  सर्व हॅंडबॉल  1936, 1972-चालू हॉकी  1908, 1920, 1928-चालू ज्यू दे पॉम  1908 ज्युदो  1964, 1972-चालू लॅक्रॉस  1904, 1908 खेळ  वर्षे मॉडर्न पेंटॅथलॉन  1912-चालू पोलो  1900, 1908, 1920, 1924, 1936 रॅकेट्स  1908 रोक  1904 रोइंग  1900-चालू रग्बी युनियन  1900, 1908, 1920, 1924 रग्बी सेव्हन्स  2016 सेलिंग  1900, 1908-चालू नेमबाजी  1896, 1900, 1908–1924, 1932-चालू सॉफ्टबॉल  1996–2008 जलतरण  सर्व सिंक्रोनाइज्ड जलतरण  1984-चालू टेबल टेनिस  1988-चालू ताईक्वांदो  2000-चालू टेनिस  1896–1924, 1988-चालू ट्रायथलॉन  2000-चालू टग ऑग वॉर  1900–1920 व्हॉलीबॉल  1964-चालू Water motorsports  1908 वॉटर पोलो  1900, 1908-चालू वेटलिफ्टिंग  1896, 1904, 1920-चालू कुस्ती  1896, 1904-चालू

सर्वाधिक पदक विजेते देश
     भूतपूर्व राष्ट्रे
# देश स्पर्धासुवर्णरजतकांस्यएकूण 1 25  930  728  639  2297 2 9  395  319  226  1010 3 22  247  284  320  851 4 26  207  255  203  715 5 26  191  212  233  636 6 25  191  157  174  522 7 8  163  117  105  385 8 24  159  141  159  459 9 5  153  129  127  409 10 25  142  160  173  475 

संदर्भ

बाह्य दुवे
 अधिकृत संकेतस्थळ
पदक विजेते व विक्रम  (जर्मन मजकूर)


वर्ग:ऑलिंपिक