क्राकूफ

क्राकूफ (; इंग्लिश लेखनभेदः क्राकोव्ह) हे पोलंड देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. क्राकूफ हे जगातील सर्वात प्राचीन शहरांपैकी एक मानले जाते. १६व्या व १७व्या शतकांदरम्यान क्राकूफ ही पोलिश-लिथुएनियन राष्ट्रकुलाची सह-राजधानी (व्हिल्नियससह) होती.

हे शहर पोलंडच्या दक्षिण भागात व्हिस्चुला नदीच्या काठावर वसले आहे. येथील ऐतिहासिक इमारतींसाठी क्राकूफ युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
हे शहर इसवी सन १०३८ ते इसवी सन १५९६ पर्यंत पोलंडची राजधानी होते.हे युरोपमधील एक मोठे व्यापारी केंद्र होते. ह्या शहराला कला, संगीत, वास्तुशास्त्र, साहित्य आणि काव्य ह्यांची परंपरा लाभली आहे. येथील लोक सुसंस्कृत आणि सौजन्याने वागणारे आहेत. इथे जगातील पर्यटक आवडीने येतात.इसवी सन १९७८ मध्ये युनेस्कोने ह्या शहराला जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित केले आहे.इथला वावेल किल्ला प्रसिद्ध आहे.१६ व्या शतकापासून ह्या किल्ल्यावर राजघराण्यातील लोक राहत होते. हा किल्ला कँसिमीर द ग्रेट ह्या राजाने बांधलेला आहे. ह्या शहरात प्राचीन सिनेगॉग्स आहेत. पूर्व आणि पश्चिम युरोपियन संस्कृतीचा इथे मिलाप झाला आहे.इथले जागियालोलियन विद्यापीठ प्रसिद्ध आहे. नाझींनी इथल्या १३ लाख लोकांना गँस चेंबरमध्ये मारले.गेट ऑफ डेथ असे लिहिलेले तिथे प्रवेशद्वार आहे.मारलेल्या माणसांपैकी ११ लाख ज्यू होते.ह्याच ठिकाणी कमांडर हॉस ला देहदंड देण्यात आला होता.महायुद्धाच्या छळछावणीत बळी जाण्याच्या भीतीने काही नागरिक बोटीने निघाले त्यातील काही कच्छ किनाऱ्यावर पोहोचले.तिथे महाराजा दिग्विजय सिंहानी त्यांना आश्रय दिला.
महाराष्ट्र टाईम्स, रविवार,१ जून २०२५

 जुळी आणि भगिनी शहरे 
क्राकोवने जगभरातील३६ शहरांशी संबंध स्थापित केले आहेत:

  बाटु, इंडोनेशिया (२०००)
  बोर्दू, फ्रांस (१९९३)
  ब्रातिस्लाव्हा, स्लोव्हाकिया
  बुडापेश्त, हंगेरी (२००५)
  कॅम्ब्रिज, अमेरिका (१९८९)"A Message from the Peace Commission: Information on Cambridge's Sister Cities" , 15 February 2008. Retrieved 12 October 2008. Also in: Richard Thompson, "Looking to strengthen family ties with 'sister cities'" , Boston Globe, 12 October 2008. Retrieved 12 October 2008.
  कुरितिबा, ब्राझिल (१९९३)
  कुस्को, पेरू 
  एडिनबरा, स्कॉटलंड (१९९५)
  फेस, मोरोक्को (२००४)
  फिरेंझे, इटली (१९९२)
  फ्रांकफुर्ट, जर्मनी (१९९१)
  ग्योटेबोर्ग, स्वीडन (१९९०)
  ग्वादालाहारा, मेक्सिको
  इन्सब्रुक, ऑस्ट्रिया (१९९८)
  क्यीव, युक्रेन (१९९३)
  ला सेरेना, चिले (१९९५)
  लाइपझित्श, जर्मनी (१९९५)
  ल्यूव्हेन, बेल्जियम (१९९१)
  ल्विव, युक्रेन (१९९५)
  मलंग, इंडोनेशिया (१९९७)
  मिलान, इटली (२००३)
  न्युरेम्बर्ग, जर्मनी (१९९१)
  ऑर्लेऑन्स, फ्रांस (१९९२)
  पेक्स, हंगेरी (१९९८)
  क्वितो, इक्वेडोर
  रॉचेस्टर (न्यू यॉर्क), अमेरिका (१९७३)
  लीज, बेल्जियम (१९७८)
  रोम, इटली
  सान फ्रांसिस्को, अमेरिका (२००९)  सेव्हिया, स्पेन (२००२)  सोलोथर्न, स्वित्झर्लंड (१९९०)  स्प्लिट, क्रोएशिया
  त्ब्लिसी, जॉर्जिया
  व्हेलिको तार्नोव्हो, बल्गेरिया (१९७५)  व्हिल्नियस, लिथुएनिया
  झाग्रेब, क्रोएशिया (१९७५)''

 बाह्य दुवे 
 संकेतस्थळ

 संदर्भ 

*
वर्ग:पोलंडमधील शहरे
वर्ग:पोलंडमधील जागतिक वारसा स्थाने‎
वर्ग:मावोपोल्स्कीए प्रांत