नंदिता दास

नंदिता दास (जन्म ७ नोव्हेंबर १९७०) एक भारतीय अभिनेत्री आणि चित्रपट निर्माता आहे. तिने दहा वेगवेगळ्या भाषांमधील ४० हून अधिक वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. फायर (१९९६), अर्थ (१९९८), बवंडर (२०००), कन्नाथिल मुथामित्तल (२००२), अढागी (२००२), कमली (२००६) आणि बिफोर द रेन्स (२००७) या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. तिचा दिग्दर्शनातील पदार्पण फिराक (२००८) होता जो टोरंटो चित्रपट महोत्सवात पहिल्यांदा दाखवला गेला होता आणि ५० हून अधिक महोत्सवांमध्ये त्याने प्रवास केला व २० हून अधिक पुरस्कार जिंकले. दिग्दर्शक म्हणून तिचा दुसरा चित्रपट होता मंटो (२०१८). २० व्या शतकातील भारत-पाकिस्तानी लघुकथा लेखक सआदत हसन मंटो यांच्या जीवनावर आधारित, हा चित्रपट कान्स चित्रपट महोत्सवात "अन सरटेन रिगार्ड" विभागात प्रदर्शित करण्यात आला. सप्टेंबर २०१९ मध्ये, दासने "इंडियाज गॉट कलर" हा दोन मिनिटांचा संगीत व्हिडिओ तयार केला जो रंग भेदभावाबद्दल आहे आणि प्रेक्षकांना भारतातील त्वचेच्या रंगाची विविधता साजरी करण्याचे आवाहन करतो. तिचे पहिले पुस्तक मंटो अँड आय, तिच्या चित्रपट निर्मितीच्या ६ वर्षांच्या दीर्घ प्रवासाचा वर्णन करते. तिने लिसन टू हर नावाच्या लघुपटाचे लेखन, दिग्दर्शन, निर्मिती आणि अभिनय केला आहे, जो कोविड-१९ लॉकडाऊन दरम्यान महिलांवर होणाऱ्या कौटुंबिक हिंसाचार आणि कामाच्या अतिभारावर प्रकाश टाकतो.

तिने अजमल कसाबला सुनावलेल्या फाशीच्या शिक्षेमध्ये बदल करण्याची मागणी करणारी याचिका दाखल केली होती.List of people who signed Ajmal Kasab’s mercy petition: https://advocatetanmoy.com/2019/02/13/list-of-people-who-signed-ajmal-kasabs-mercy-petition/.

दास यांनी दोनदा कान्स चित्रपट महोत्सवाच्या ज्युरीवर काम केले आहे. २००५ मध्ये तिने फातिह अकिन, जेवियर बर्डेम, सलमा हायेक, बेनोइट जॅकोट, एमीर कुस्तुरिका, टोनी मॉरिसन, एग्नेस वरदा आणि जॉन वू यांच्यासोबत मुख्य स्पर्धेच्या ज्युरीमध्ये काम केले. २०१३ मध्ये तिने जेन कॅम्पियन, माजी-दा अब्दी, निकोलेटा ब्रास्ची आणि सेमिह कपलानोग्लू यांच्यासोबत सिनेफॉन्डेशन आणि शॉर्ट फिल्म ज्युरीमध्ये काम केले आहे.

२०११ मध्ये, तिला फ्रेंच सरकारकडून ऑर्ड्र डे आर्ट्स एट डे लेट्र देण्यात आले, जो देशाच्या नागरी पुरस्कारांपैकी एक आहे व चित्रपट क्षेत्रात भारत-फ्रेंच सहकार्याच्या विकासासाठी दिलेल्या योगदानाबद्दल तिचे कौतुक करण्यात आले. २००९ मध्ये, फ्रान्सने कलाकार टिटुआन लामाझौच्या "वुमन ऑफ द वर्ल्ड" या प्रकल्पामध्ये दासचा पोस्टल स्टॅम्प जारी केले. वॉशिंग्टन डीसी येथील इंटरनॅशनल वुमेन्स फोरमच्या इंटरनॅशनल हॉल ऑफ फेममध्ये दास या पहिल्या भारतीय होत्या.

 वैयक्तिक जीवन 
दास यांचे वडील पद्मभूषण प्राप्तकर्ता कलाकार जतीन दास आणि तिची आई वर्षा दास या लेखिका आहेत. तिचा जन्म मुंबईत झाला आणि मुख्यतः दिल्लीत एका ओडिया कुटुंबात ती वाढली. तिने सरदार पटेल विद्यालयात शिक्षण घेतले व मिरांडा हाऊसमधून भूगोलाची पदवी आणि दिल्ली विद्यापीठाशी संलग्न असलेल्या दिल्ली स्कूल ऑफ सोशल वर्कमधून सोशल वर्कमध्ये पदव्युत्तर पदवी प्राप्त केली. दास २०१४ मध्ये येल वर्ल्ड फेलो होते. तिने ऋषी व्हॅली स्कूल (चित्तूर जिल्हा, आंध्र प्रदेश) येथे देखील शिकवले आहे.

२००२ मध्ये, दास यांनी सौम्या सेन सोबत लग्न केले व २००७ मध्ये या जोडप्याचा घटस्फोट झाला. मुंबईतील उद्योगपती सुबोध मस्करा सोबत तिने २ जानेवारी २०१० रोजी लग्न केले आणि ती मुंबईला राहायला गेले. दास आणि मस्कराला विहान नावाचा मुलगा आहे. जानेवारी २०१७ मध्ये ह्या जोडप्याने घोषणा केली की ते वेगळे झाले आहेत. 

नंदिता दास नास्तिक आहेत. तिचा असा दावा आहे की तिचा कोणताही धार्माशी संबंध नाही.

 संदर्भ 

वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
दास, नंदिता
दास, नंदिता
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय नास्तिक