आशिया चषक

आशियाई क्रिकेट परिषद आशिया चषक ही पुरुषांची आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट स्पर्धा आहे. आशियाई देशांमधील सद्भावना वाढवण्यासाठी आशिया क्रिकेट समितीची स्थापना १९८३ मध्ये करण्यात आल्यानंतर सदर स्पर्धा सुरू करण्यात आली. ही स्पर्धा सुरुवातीला दर दोन वर्षांनी होणार होती. आशिया चषक ही क्रिकेटमधील एकमेव महाद्वीपीय चॅम्पियनशिप आहे आणि जिंकणारा संघ आशिया खंडाचा चॅम्पियन बनतो. स्पर्धेचे स्वरूप हे दर २ वर्षांनी एकदिवसीय आणि टी२० असे बदलते.

पहिला आशिया चषक १९८२ मध्ये संयुक्त अरब अमिरातीमधील शारजा येथे आयोजित करण्यात आला होता जेथे परिषदेचे कार्यालय (१९९५ पर्यंत) होते . श्रीलंकेसोबतच्या ताणलेल्या क्रिकेट संबंधांमुळे भारताने १९८६ च्या स्पर्धेवर बहिष्कार टाकला होता. भारतासोबतच्या तणावपूर्ण राजकीय संबंधांमुळे पाकिस्तानने १९९०-९१ च्या स्पर्धेवर बहिष्कार टाकला आणि त्याच कारणास्तव १९९३ ची स्पर्धा रद्द करण्यात आली. एसीसी ने घोषणा केली की २००९ पासून ही स्पर्धा दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाईल. आशिया चषक स्पर्धेमध्ये खेळल्या जाणाऱ्या सर्व सामन्यांना अधिकृत एकदिवसीय सामन्यांचा दर्जा असल्याचा निर्णय आयसीसीने दिला आहे.

२०१५ मध्ये आशियाई क्रिकेट परिषदेचा आकार कमी केल्यानंतर, आयसीसीने जाहीर केले की २०१६ पासून आशिया चषक स्पर्धा आगामी जागतिक स्पर्धांच्या स्वरूपाच्या आधारावर, आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि आंतरराष्ट्रीय टी२० स्वरूपात आळीपाळीने खेळवली जाईल. परिणामी, २०१६ ही स्पर्धा आंतरराष्ट्रीय टी२० स्वरूपामध्ये खेळवली गेलेली पहिली स्पर्धा होती आणि २०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०च्या आधी एक तयारी स्पर्धा म्हणून कार्य करते.

सात विजेतेपदांसह (सहा एकदिवसीय आणि एक टी-२०) भारत हा स्पर्धेतील सर्वात यशस्वी संघ आहे. तर सहावेळा स्पर्धेचे विजेतेपद मिळवून श्रीलंका दुसऱ्या क्रमांकाचा यशस्वी संघ आहे. श्रीलंकेचा संघ सर्वाधिक १४ वेळा आशिया चषक स्पर्धेत सहभागी झाला आहे, त्यानंतर भारत, पाकिस्तान आणि बांगलादेशने प्रत्येकी १३ स्पर्धांमध्ये खेळले आहेत. श्रीलंकेने सर्वात अलीकडील २०२२चा आशिया चषक जिंकला.

निकाल
वर्षस्वरूपयजमान देशसंघांची संख्याअंतिम स्थळअंतिम सामनाविजेतेनिकालउपविजेते १९८४ तपशीलआं.ए.दि.संयुक्त अरब अमिराती३शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम,शारजा भारताने स्पर्धा जिंकली १९८६  तपशीलआं.ए.दि.श्रीलंका३सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान,कोलंबो १९५/५ (४२.२ षटके) श्रीलंका ५ गडी राखून विजयी(धावफलक)१९१/९ (४५ षटके) १९८८  तपशीलआं.ए.दि.बांगलादेश४बंगबंधू राष्ट्रीय स्टेडियम,ढाका१८०/४ (३७.१ षटके) भारत ६ गडी राखून विजयी(धावफलक)१७६ (४३.५ षटके) १९९०-९१  तपशीलआं.ए.दि.भारत३इडन गार्डन्स,कोलकाता२०५/३ (४२.१ षटके) भारत ७ गडी राखून विजयी(धावफलक)२०४/९ (४५ षटके) १९९५  तपशीलआं.ए.दि.संयुक्त अरब अमिराती४शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम,शारजा२३३/२ (४१.५ षटके) भारत ८ गडी राखून विजयी(धावफलक)२३०/७ (५० षटके) १९९७  तपशीलआं.ए.दि.श्रीलंका४आर. प्रेमदासा स्टेडियम,कोलंबो२४०/२ (३६.५ षटके) श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी(धावफलक)२३९/७ (५० षटके) २०००  तपशीलआं.ए.दि.बांगलादेश४बंगबंधू राष्ट्रीय स्टेडियम,ढाका२७७/४ (५० षटके) पाकिस्तान ३९ धावांनी विजयी(धावफलक)२३८ (४५.२ षटके) २००४  तपशीलआं.ए.दि.श्रीलंका६आर. प्रेमदासा स्टेडियम,कोलंबो२२८/९ (५० षटके) श्रीलंका २५ धावांनी  विजयी(धावफलक)२०३/९ (५० षटके) २००८  तपशीलआं.ए.दि.पाकिस्तान६राष्ट्रीय स्टेडियम,कराची२७३ (४९.५ षटके) श्रीलंका १०० धावांनी विजयी(धावफलक)१७३ (३९.३ षटके) २०१०  तपशीलआं.ए.दि.श्रीलंका४रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम,डंबुला२६८/६ (५० षटके) भारत ८१ धावांनी विजयी(धावफलक)१८७ (४४.४ षटके) २०१२  तपशीलआं.ए.दि.बांगलादेश४शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय मैदान,मीरपूर२३६/९ (५० षटके)पाकिस्तान २ धावांनी विजयी(धावफलक)२३४/८ (५० षटके) २०१४  तपशीलआं.ए.दि.बांगलादेश५शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय मैदान,मीरपूर२६१/५ (४६.२ षटके)श्रीलंका ५ गडी राखून विजयी(धावफलक)२६०/५ (५० षटके) २०१६  तपशीलआं.टी२०बांगलादेश५शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय मैदान,मीरपूर१२२/२ (१३.५ षटके)भारत ८ गडी राखून विजयी(धावफलक)१२०/५ (१५ षटके)२०१८  तपशीलआं.ए.दि.संयुक्त अरब अमिराती६दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम,दुबई२२३/७ (५० षटके)भारत ३ गडी राखून विजयी(धावफलक)२२२ (४८.३ षटके)२०२२  तपशील आं.टी२०संयुक्त अरब अमिराती६दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम,दुबई१७०/६ (२० षटके) श्रीलंका २३ धावांनी विजयी(धावफलक)  १४७ (२० षटके) २०२३  तपशील आं.ए.दि.८ आर. प्रेमदासा स्टेडियम,कोलंबो  ५१/० (६.१ षटके)  भारत १० गडी राखून विजयी(धावफलक)   ५० (१५.२ षटके)२०२५  तपशील आं.टी२०८ दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम,दुबई १५०/५ (१९.४ षटके)  भारत ५ गडी राखून विजयी(धावफलक)   १४६ (१९.१ षटके)

स्पर्धेचा सारांश
आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय
खालील तक्ता मागील आशिया कप एकदिवसीय स्पर्धांमधील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करतो. .
संघसहभागसर्वोत्कृष्ट निकालआकडेवारीएकूणप्रथमनवीनतमसामनेविजयपराभवबरोबरीअनिर्णितविजय%१६१९८४२०२५ विजेते (१९८४, १९८८, १९९०-९१, १९९५, २०१०,२०१८, २०२३), २०२५)४९३११६११६५.६२१३१९८४२०१८विजेते (१९८६, १९९७, २००४, २००८, २०१४, २०२२)५०३४१६००६८.००१२१९८४२०१८विजेते (२०००, २०१२)४५२६१८०१५९.०९१२१९८६२०१८उपविजेते (२०१२,२०१६, २०१८)४३७३६००१६.२८२२०१४२०१८सुपर फोर (२०१८, २०२२)९३५१०३८.८९३२००४२०१८गट फेरी  (२००४, २००८, २०१८)६०६०००.००२२००४२००८गट फेरी  (२००४, २००८)४०४०००.००

आंतरराष्ट्रीय टी२०
खालील तक्ता मागील आशिया कप ट्वेंटी२० स्पर्धांमधील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन प्रदान करतो.
संघसहभाग सर्वोत्कृष्ट निकालआकडेवारीएकूणप्रथमनवीनतमसामनेविजयपराभवबरोबरीअनिर्णितविजय%२२०१६२०२२ विजेते (२०१६)१०८२ ००८०.००२२०१६२०२२ विजेते (२०२२)  १० ६ ४  ०० ६०.००२२०१६२०२२उपविजेते (२०२२) १०५ ५  ०० ५०.००२२०१६२०२२उपविजेते (२०१६) ७३४ ०० ४२.८५१२०२२२०२२ सुपर फोर (२०२२)  ५  २  ३  ०  ० ४०.००१२०१६२०१६ गट फेरी (२०१६) ४  ०  ४  ०  ०  ००.००१२०२२२०२२ गट फेरी (२०२२)  २  ०  २  ०  ०  ००.००

शेवटचे अद्यतन : श्रीलंका वि पाकिस्तान ११ सप्टेंबर २०२२

टीप:
 विजयाची टक्केवारी निकाल नसलेले सामने वगळते आणि बरोबरी अर्धा विजय म्हणून गणली जाते.
 संघ सर्वोत्कृष्ट निकालानुसार क्रमवारी लावले जातात, नंतर विजयी टक्केवारी, नंतर (समान असल्यास) वर्णक्रमानुसार.

संघांची कामगिरी
प्रत्येक आशिया कपमधील संघांच्या कामगिरीचे विहंगावलोकन:
भारताकडे सर्वाधिक ७ जेतेपदे आहेत, तर श्रीलंका ६ विजयांसहित  दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
rowspan="2" १९८४  आं.ए.दि.  (३)१९८६  आं.ए.दि.  (३)१९८८  आं.ए.दि.  (४)१९९०-९१  आं.ए.दि.  (३)१९९५  आं.ए.दि.  (४)१९९७  आं.ए.दि.  (४)२०००  आं.ए.दि.  (४)२००४  आं.ए.दि.  (६)२००८  आं.ए.दि.  (६)२०१०  आं.ए.दि.  (४)२०१२  आं.ए.दि.  (४)२०१४  आं.ए.दि.  (५)२०१६  आं.टी२०  (५)२०१८  आं.ए.दि.  (६)२०२२  आं.टी२०  (६)२०२३  आं.ए.दि. (8)४थे४थे ४थे        ३रे२रे ३रे३रे३रे१ले ३रे३रे३रे१ले २रे३रे३रे ३रे४थे३रे४थे४थे४थे४थे ४थे४थे२रे५वे२रे२रेगट १ले१ले१ले१ले२रे३रे२रे२रे१ले ३रे३रे१ले१ले ३रे   २रे१ले २रे२रे२रे१ले  २रे १ले  १ले  २रे ४थे१ले४थेगट  गटगट५वे     गटगटगट गट  

 सूची अर्थ  विजेते  उपविजेते  अपात्र  पात्र  माघार  गट फेरी आयसीसी संपूर्ण सभासद देश

मुख्य स्पर्धेत पदार्पण करणारे संघ
वर्षसंघ१९८४, , १९८६२००४, २०१४

आशिया चषक पात्रता स्पर्धेत पदार्पण करणारे संघ
वर्षसंघ२०००, , , , २००६, , , , , , , , , २०१६सर्व सहभागी संघांना आंटी२० दर्जा होता२०१८नेपाळ आणि यूएईला एकदिवसीय दर्जा होता२०२२सर्व सहभागी संघांना आंटी२० दर्जा होता

चॅम्पियनशिप सारांश
क्रमांकसंघसहभागविजेतीपदेउपविजेतीपदे११४७३२१५६६३१४२३४१४०३

संदर्भ

वर्ग:क्रिकेट
वर्ग:आशिया चषक