२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक

२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक () ही उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेची ३०वी आवृत्ती युनायटेड किंग्डम देशामधील लंडन शहरात जुलै २७ ते ऑगस्ट १२ दरम्यान खेळवण्यात येईल. ऑलिंपिक स्पर्धेचे यजमानपद तिसऱ्यांदा भुषवण्याचा मान मिळणारे लंडन हे जगातील पहिलेच शहर आहे. ह्यापूर्वी १९०८ व १९४८ सालांमधील स्पर्धा लंडनमध्ये खेळवण्यात आल्या होत्या.

६ जुलै २००५ रोजी सिंगापूरात झालेल्या आय.ओ.सी.च्या ११७व्या अधिवेशनात लंडनने पॅरिस, माद्रिद, मॉस्को व न्यू यॉर्क शहर ह्या इतर यजमानोत्सुक शहरांपेक्षा अधिक गूण मिळवत यजमानपदाची बाजी मारली. ह्या स्पर्धेसाठी ग्रेटर लंडनच्या पूर्व भागातील न्यूहॅम ह्या बरोमधील स्ट्रॅटफर्ड भागातील जुना व बंद पडलेला औद्योगिक प्रदेश विकसित करून तेथे २० हेक्टर क्षेत्रफळाचे ऑलिंपिक पार्क बांधण्यात आले. तसेच लंडन महानगर परिसर व युनायटेड किंग्डममधील अनेक चालू क्रीडा स्थळे ह्या स्पर्धेदरम्यान वापरली गेली.

 यजमानपदाची निवड 
१५ जुलै २०१३ (इच्छूक शहरांनी आपली बोली आय.ओ.सी.ला प्रस्तूत करण्याची अंतिम तारीख) पर्यंत ९ शहरांनी २०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांचे यजमानपद मिळविण्यासाठी अर्ज केले. हवाना, इस्तंबूल, लाइपझिश, लंडन, माद्रिद, मॉस्को, न्यू यॉर्क शहर, पॅरीस आणि रियो दि जानेरो ही ती शहरे होती.

२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक यजमानपदाचा निकाल शहर राष्ट्रीय ऑलिंपिक संघटना (NOCs)पहिली फेरीदुसरी फेरीतिसरी फेरीचौथी फेरीलंडन२२२७३९५४पॅरिस२१२५३३५०माद्रिद२०३२३१ -न्यू यॉर्क शहर१९१६० -मॉस्को१५ -  -  -

 तयारी व सुविधा 
ह्या स्पर्धेची संपूर्ण जबाबदारी पेलण्यासाठी लंडन ऑर्गनायझिंग कमिटी फॉर ऑलिंपिक गेम्स ही समिती निर्माण करण्यात आली. तसेच खेळ स्थाने व पायाभूत सुविधा विकसित करण्यासाठी ऑलिंपिक डिलिव्हरी कमिटी ही वेगळी संस्था स्थापण्यात आली.
 स्थळे 
ह्या स्पर्धेसाठी ग्रेटर लंडनमधील अनेक चालू व ऐतिहासिक स्थळे, काही नव्याने बांढण्यात आलेली स्थळे तर काही तात्पुरती स्थळे वापरात आणली गेली. स्ट्रॅटफर्ड जिल्ह्यामध्ये मार्च २०११ मध्ये बांधून पूर्ण झालेले व ८०,००० आसन क्षमता असणारे ऑलिंपिक स्टेडियम ह्या स्पर्धेमधील प्रमुख आकर्षण होते. येथे स्पर्धेचे उद्घाटन व सांगता समारंभ आयोजित केले गेले. ग्रेटर लंडनमधील सर्व स्थळे ३ क्षेत्रांमध्ये विभागण्यात आली.
 ऑलिंपिक क्षेत्र 
स्थळखेळक्षमता संदर्भ ॲक्वेटिक्स सेंटर  डायव्हिंग, मॉडर्न पेंटॅथलॉन (जलतरण), जलतरण, सिंक्रोनाइज्ड जलतरण १७,५०० Accessed 30 December 2010.London 2012 daily competition schedule, Kent Sport Leisure and Olympics Service, Accessed 11 January 2011 बास्केटबॉल अरेना  बास्केटबॉल, हँडबॉल १२,००० Accessed 30 December 2010. लंडन व्हेलोपार्क  सायकलिंग (BMX) ६,००० Accessed 30 December 2010. कॉपर बॉक्स  हँडबॉल, मॉडर्न पेंटॅथलॉन (फेन्सिंग) ७,००० Accessed 30 December 2010. लंडन व्हेलोपार्क  सायकलशर्यत ६,००० Accessed 30 December 2010. रिव्हरबँक अरेना  हॉकी १६,००० Accessed 30 December 2010. ऑलिंपिक स्टेडियम  अ‍ॅथलेटिक्स, उद्घाटन व सांगता समारंभ ८०,००० Accessed 30 December 2010. वॉटर पोलो अरेना  वॉटर पोलो ५,००० Accessed 30 December 2010.

 नदी क्षेत्र 
ह्या क्षेत्रात थेम्स नदीच्या काठावरील ४ स्थळे होती.
स्थळखेळक्षमता संदर्भ एक्सेल  बॉक्सिंग, फेन्सिंग, ज्युदो, टेबल टेनिस, ताईक्वांदो, वेटलिफ्टिंग, कुस्ती ५,००० ते १०,००० Accessed 30 December 2010. ग्रीनिच पार्क  इकेस्ट्रियन, मॉडर्न पेंटॅथलॉन (घोडेस्वारी, धावणे व नेमबाजी) २३,०००  Accessed 30 December 2010. ओ२ अरेना  बास्केटबॉल (अंतिम सामना), जिम्नॅस्टिक्स २०,००० Accessed 30 December 2010. रॉयल आर्टिलरी बरॅक्स  नेमबाजी  ७,५०० Accessed 30 December 2010.

 मध्य क्षेत्र 
ह्या क्षेत्रात सेंट्रल लंडन जिल्ह्यामधील व पश्चिम भागातील काही सुविधा वापरण्यात आल्या.

स्थळखेळक्षमता संदर्भ विंबल्डन  टेनिस ३०,००० Accessed 30 December 2010. अर्ल्स कोर्ट सेंटर  व्हॉलीबॉल १५,००० Accessed 30 December 2010. हॉर्स गार्ड्ज परेड  व्हॉलीबॉल (बीच) १५,०००. Accessed 30 December 2010. हाइड पार्क  जलतरण (मॅरेथॉन), ट्रायथलॉन ३,०००. Accessed 30 December 2010. लॉर्ड्स मैदान  तिरंदाजी ६,५००० मॅरेथॉन मार्ग  अ‍ॅथलेटिक्स (मॅरेथॉन) उपलब्ध नाही. 17 November 2004 London2012.com article accessed 30 December 2010. रीजण्ट्स पार्क  सायकलशर्यत (रस्ता) उपलब्ध नाही. Accessed 30 December 2010. वेंब्ली अरेना  बॅडमिंटन, जिम्नॅस्टिक्स ६,००० Accessed 30 December 2010. वेंब्ली स्टेडियम  फुटबॉल (अंतिम सामना) ९०,००० Accessed 30 December 2010.

 लंडन बाहेरील स्थाने 
स्थळठिकाणखेळक्षमता संदर्भ डॉर्नी लेक  डॉर्नी, बकिंगहॅमशायर  कनूइंग (sprint), रोइंग ३०,००० Accessed 30 December 2010. हॅडले फार्म  हॅडले, एसेक्स  सायकलिंग (डोंगराळ) २०,०००  Accessed 30 December 2010. वॉटर सेंटर  वॉल्टहम क्रॉस, हर्टफोर्डशायर  कनूइंग १२,०००  Accessed 30 December 2010. नॅशनल सेलिंग अकॅडमी  आयल ऑफ पोर्टलंड, डॉर्सेट   सेलिंग ४,६०० १७,४०० (PG) Accessed 30 December 2010.Dorset for you – Olympic Sailing Ticket Holders.  Accessed 21 March 2012.]

 फुटबॉल स्टेडियम 
फुटबॉल खेळाच्या प्राथमिक फेऱ्या युनायटेड किंग्डममधील अनेक स्थानांवर खेळवल्या गेल्या.

स्थानठिकाणक्षमता संदर्भ रिकोह अरेना  कॉव्हेंट्री, इंग्लंड ३२,५०० Accessed 30 December 2010. हॅम्पडेन पार्क  ग्लासगो, स्कॉटलंड ५२,००० Accessed 30 December 2010. मिलेनियम स्टेडियम  कार्डिफ, वेल्स ७४,६०० Accessed 30 December 2010. ओल्ड ट्रॅफर्ड   मँचेस्टर ७६,००० Accessed 30 December 2010. सेंट जेम्स पार्क  न्यूकॅसल अपॉन टाईन, England ५२,४०९ Accessed 30 December 2010.

 वाहतूक व्यवस्था 
ह्या स्पर्धेसाठी लंडन शहराच्या वाहतूक सेवेमध्ये मोठ्या प्रमाणावर सुधारणा केल्या गेल्या. स्ट्रॅटफर्ड आंतराष्ट्रीय स्थानक हे ऑलिंपिक पार्कमधील रेल्वे स्थानकाने मुख्य ऑलिंपिक संकुलाला रेल्वे सेवा पुरवली. तसेच लंडन अंडरग्राउंड व महानगरामधील इतर रेल्वे मार्ग विशेष फेऱ्या पुरवल्या.

 सोहळे 
 उद्घाटन समारंभ 
तिसाव्या उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेचे उद्घाटन २७ जुलै, २०१२ रोजी राणी एलिझाबेथ दुसरी हिच्या हस्ते करण्यात आले. ब्रिटिश सिनेदिग्दर्शक डॅनी बॉइल दिग्दर्शन करणार असणाऱ्या ह्या समारंभासाठी भारतीय संगीतकार ए.आर. रहमान ह्याने एक पंजाबी गाणे रचले. तसेच तामिळ चित्रपट राम लक्ष्मणमधील इळैयराजाने संगीत दिलेले एक गाणे देखील ह्या समारंभासाठी निवडण्यात आले.

 सांगता समारंभ 
ह्या स्पर्धची सांगता १२ ऑगस्ट रोजी करण्यात आली.
 खेळ 
२०१२ ऑलिंपिक्समध्ये २६ खेळांचे एकूण ३८ प्रकार आयोजित केले गेले.

 Aquatics











 Sprint (१२)
 Slalom (४)

 BMX (२)
 Mountain biking (२)
 Road (४)
 Track (१०)

 Dressage (२)
 Eventing (२)
 Jumping (२)





 Artistic (१४)
 Rhythmic (२)
 Trampoline (२)












 व्हॉलीबॉल (२)
 बीच व्हॉलीबॉल (२)


 फ्री स्टाईल (११)
 ग्रेको-रोमन (७)

 मशाल रिले 
 सहभागी देश 
एकूण २०४ देशांमधील खेळाडू ह्या ऑलिंपिक स्पर्धेत सहभागी होते.











 Azerbaijan wins first license for 2012 Olympic Games in London. News.az. 23 June 2011













































  (यजमान)


























































































 पदकविजेते 

सर्वाधिक पदके मिळवलेले दहा देश  आणि भारत . पूर्ण यादी येथे आहे.
 १    ४६  २९  २९  १०४ २    ३८  २७  २३  ८८ ३    २९  १७  १९  ६५ ४    २४  २६  ३२  ८२ ५    १३  ८  ७  २८ ६    ११  १९  १४  ४४ ७    ११  ११  १२  ३४ ८    ८  ९  ११  २८ ९    ८  ४  ५  १७ १०    ७  १६  १२  ३५ ५५    ०   २   ४   ६  एकूण (८५ देश)   ३०२  ३०४  ३५६  ९६२

 कार्यक्रम 

 प्रसारण 
 हे सुद्धा पहा 
 संदर्भ व नोंदी 

 बाह्य दुवे 
आयओसीवरील नोंद
लंडन २०१२ आयफोन व आयपॅड अ‍ॅप
लंडन २०१२ 

वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा

वर्ग:लंडनमधील खेळ
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख