ग्रँड स्लॅम (टेनिस)

ग्रँड स्लॅम ह्या टेनिस खेळामधील चार सर्वात मोठ्या, महत्त्वाच्या व मानाच्या स्पर्धा आहेत. ह्या चार स्पर्धा ऑस्ट्रेलियन ओपन, फ्रेंच ओपन, विंबल्डन व यू.एस. ओपन ह्या आहेत. 

ऑस्ट्रेलियन ओपन ऑस्ट्रेलियामधील मेलबर्न शहरात दरवर्षी जानेवारी महिन्यात, फ्रेंच ओपन फ्रान्समधील पॅरिस शहरात मे-जून महिन्यात, विंबल्डन युनायटेड किंग्डममधील लंडन शहराच्या विंबल्डन ह्या उपनगरात जून-जुलै महिन्यात तर यु.एस. ओपन अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरात सप्टेंबर महिन्यात भरवली जाते. ह्यांपैकी ऑस्ट्रेलियन ओपन व यू..एस. ओपन ह्या स्पर्धा हार्ड कोर्टवर, फ्रेंच ओपन तांबड्या मातीच्या कोर्टवर तर विंबल्डन स्पर्धा हिरवळीच्या कोर्टवर खेळवली जाते.

ह्या चारही स्पर्धा एकाच वर्षात जिंकणारा खेळाडू ग्रँड स्लॅम पूर्ण करतो. परंतु ग्रँड स्लॅम पूर्ण करणे हे विधान हल्ली चारही ग्रँड स्लॅम जिंकणाऱ्या (एकाच वर्षामध्ये नसल्या तरीही) खेळाडूंसाठी देखील वापरले जात आहे. 

 ग्रँड स्लॅम पूर्ण करणारे खेळाडू 
आजवर टेनिसच्या इतिहासामध्ये केवळ सात पुरुष व ९ महिलांनी चारही ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकण्याचा विक्रम केला आहे. ब्यॉन बोर्ग, जॉन मॅकएन्रो, पीट सॅम्प्रास, बोरिस बेकर, व्हीनस विल्यम्स, जस्टिन हेनिन इत्यादी अनेक यशस्वी टेनिस खेळाडूंना ग्रँड स्लॅम पूर्ण करण्यात अपयश आले आहे.
 पुरुष एकेरी 
 फ्रेड पेरी [वयः २६]
 डॉन बज [२३]
 रॉड लेव्हर [२४]
 रॉय एमर्सन [२७]
 आंद्रे अगासी (१९९२ विंबल्डन स्पर्धा, १९९४ यू.एस. ओपन, १९९५ ऑस्ट्रेलियन ओपन व १९९९ फ्रेंच ओपन) [२९]
 रॉजर फेडरर (२००३ विंबल्डन स्पर्धा, २००४ ऑस्ट्रेलियन ओपन, २००४ यू.एस. ओपन व २००९ फ्रेंच ओपन) [२७]
 रफायेल नदाल (२००५ फ्रेंच ओपन, २००८ विंबल्डन स्पर्धा, २००९ ऑस्ट्रेलियन ओपन व २०१० यू.एस. ओपन) [२४]

 महिला एकेरी 
 मॉरीन कॉनेली [१८]
 डोरिस हार्ट [२९]
 शर्ली फ्राय अर्व्हाइन [२९]
 मार्गारेट कोर्ट [२०]
 बिली जीन किंग [२८]
 ख्रिस एव्हर्ट (१९७४ फ्रेंच ओपन, १९७४ विंबल्डन स्पर्धा, १९७५ यू.एस. ओपन व १९८२ ऑस्ट्रेलियन ओपन) [२८]
 मार्टिना नवरातिलोवा (१९७८ विंबल्डन स्पर्धा, १९८१ ऑस्ट्रेलियन ओपन, १९८२ फ्रेंच ओपन व १९८३ यू.एस. ओपन) [२६]
 स्टेफी ग्राफ (१९८७ फ्रेंच ओपन, १९८८ ऑस्ट्रेलियन ओपन, १९८८ विंबल्डन स्पर्धा व १९८८ यू.एस. ओपन) [१९]
 सेरेना विल्यम्स (१९९९ यू.एस. ओपन, २००२ फ्रेंच ओपन, २००२ विंबल्डन स्पर्धा व २००३ ऑस्ट्रेलियन ओपन) [२१]

 सर्वाधिक एकेरी ग्रँड स्लॅम अजिंक्यपदे (खुले टेनिस युग) 

खालील यादीत किमान सहा ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकणारे आजी व माजी टेनिस खेळाडू दर्शवले आहेत.

 पुरुष 

 क्रम नाव देश ऑस्ट्रे फ्रेंच विंब यू.एस. एकूण कार्यकाल वर्षे 1 रॉजर फेडरर  4 1 6 5 16 2003–2010 8 2 पीट सॅम्प्रास  2 0 7 5 14 1990–2002 13 3 ब्यॉन बोर्ग  0 6 5 0 11 1974–1981 8 4 रफायेल नदाल  1 6 2 1 10 2005–2011 7 5 आंद्रे अगासी  4 1 1 2 8 1992–2003 12 = जिमी कॉनर्स  1 0 2 5 8 1974–1983 10 = इव्हान लेंडल  2 3 0 3 8 1984–1990 7 8 जॉन मॅकएन्रो  0 0 3 4 7 1979–1984 6 = मॅट्स विलॅंडर  3 3 0 1 7 1982–1988 7 10 बोरिस बेकर  2 0 3 1 6 1985–1996 12 = स्टीफन एडबर्ग  2 0 2 2 6 1985–1992 8

५ ग्रँड स्लॅम विजेते: रॉड लेव्हर, जॉन न्यूकोंब

४ ग्रँड स्लॅम विजेते: जिम कुरियर, नोव्हाक जोकोविच, केन रोसवॉल, गुलेर्मो विलास

३ ग्रँड स्लॅम विजेते: आर्थर अ‍ॅश, यान कोदेस, गुस्ताव्हो कुर्तेन

२ ग्रँड स्लॅम विजेते: सर्जी ब्रुगेरा, लेटन ह्युइट, येवजेनी काफेलनिकॉव, योहान क्रीक, इली नास्तासे, पॅट्रिक राफ्टर, मरात साफिन, स्टॅन स्मिथ

१ ग्रँड स्लॅम विजेते: पॅट कॅश, मायकेल चॅंग, आल्बर्त कोस्ता, मार्क एडमंडसन, हुआन कार्लोस फेरेरो, गास्तोन गॉदियो, व्हिटास जेरुलायटिस, आंद्रेस जिमेनो, आंद्रेस गोमेझ, गोरान इव्हानिसेविच, थॉमस योहान्सन, रिचर्ड क्राइजेक, पेत्र कोर्दा, कार्लोस मोया, थॉमस मस्टर, यानिक नोह, मानुएल ओरांतेस, आद्रियानो पनाता, हुआन मार्तिन देल पोत्रो, अँडी रॉडिक, मिखाएल श्टिश, रोस्को टॅनर, ब्रायन टीचर

 महिला 

 क्रम नाव देश ऑस्ट्रे फ्रेंच विंब यू.एस. एकूण कार्यकाल वर्षे 1 स्टेफी ग्राफ  4 6 7 5 22 1987–1999 13 2 मार्टिना नवरातिलोवा  3 2 9 4 18 1978–1990 13 = ख्रिस एव्हर्ट  2 7 3 6 18 1974–1986 13 4 सेरेना विल्यम्स  5 1 4 3 13 1999–2010 12 5 मार्गारेट कोर्ट  4 3 1 3 11 1968–1973 6 6 मोनिका सेलेस  4 3 0 2 9 1990–1996 7 7 बिली जीन किंग  0 1 4 3 8 1968–1975 8 8 जस्टिन हेनिन  1 4 0 2 7 2003–2007 5 = इव्होन गूलागॉंग  4 1 2 0 7 1971–1980 10 = व्हीनस विल्यम्स  0 0 5 2 7 2000–2008 9

५ ग्रँड स्लॅम विजेत्या: मार्टिना हिंगीस

४ ग्रँड स्लॅम विजेत्या: किम क्लाइस्टर्स, हाना मांदलिकोव्हा, अरांता सांचेझ व्हिकारियो

३ ग्रँड स्लॅम विजेत्या: जेनिफर कॅप्रियाती, लिंडसे डॅव्हेनपोर्ट, मारिया शारापोव्हा, व्हर्जिनिया वेड

२ ग्रँड स्लॅम विजेत्या: ट्रेसी ऑस्टिन, स्वेतलाना कुझ्नेत्सोवा, अमेली मॉरेस्मो, मेरी पीयर्स

१ ग्रँड स्लॅम विजेत्या: स्यू बार्कर, आना इवानोविच, मिमा यौसोवेक, अ‍ॅन हेडन जोन्स, बार्बरा जॉर्डन, पेत्रा क्वितोव्हा, ना ली, इव्हा मायोली, कोंचिता मार्टिनेझ, केरी रीड, अनास्ताशिया मिस्किना, याना नोव्होत्ना, ख्रिस ओ'नील, नॅन्सी रिची, व्हर्जिनिया रुझिची, गॅब्रियेला सबातिनी, फ्रांचेस्का स्कियाव्होनी, समांथा स्टोसर

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 
 ऑस्ट्रेलियन ओपन
 फ्रेंच ओपन 
 विंबल्डन
 यु.एस. ओपन
 ग्रँड स्लॅम स्पर्धांचा इतिहास

वर्ग:टेनिस स्पर्धा
वर्ग:ग्रँड स्लॅम टेनिस स्पर्धा