भारतीय प्रस्तर

भारतीय प्रस्तर किंवा भारतीय प्लेट ही पूर्व गोलार्धातील विषुववृत्तावर पसरलेली एक छोटी टेक्टोनिक प्लेट (प्रस्तर) आहे. मूळतः गोंडवनाच्या प्राचीन खंडाचा एक भाग असलेला हा प्रस्तर १०० दशलक्ष वर्षांपूर्वी गोंडवनाच्या इतर तुकड्यांपासून विभक्त झाला आणि उत्तरेकडे जाऊ लागला. एके काळी हे एकत्र इंडो-ऑस्ट्रेलियन प्रस्तर तयार करण्यासाठी शेजारील ऑस्ट्रेलियन प्रस्तराशी जोडले गेले होते आणि अलीकडील अभ्यास असे सूचित करतात की भारत आणि ऑस्ट्रेलिया कमीत कमी ३ दशलक्ष वर्षांपासून आणि बहुधा जास्त काळ वेगळे प्रस्तर आहेत. 

भारतीय प्रस्तरामध्ये आधुनिक दक्षिण आशिया (भारतीय उपखंड) आणि हिंद महासागराखालील खोऱ्याचा काही भाग, दक्षिण चीन आणि पश्चिम इंडोनेशियाचा काही भाग समाविष्ट आहे.Sinvhal, Understanding Earthquake Disasters, p. 52, Tata McGraw-Hill Education, 2010, Harsh K. Gupta, Disaster management, p. 85, Universities Press, 2003, M. Asif Khan, Tectonics of the Nanga Parbat syntaxis and the Western Himalaya, p. 375, Geological Society of London, 2000, Srikrishna Prapnnachari, Concepts in Frame Design, page 152, Srikrishna Prapnnachari, A. M. Celâl Şengör, Tectonic evolution of the Tethyan Region, Springer, 1989, 

प्लेट टेक्टोनिक्स मुळे, भारतीय प्रस्तर मादागास्करपासून दुभंगले आणि युरेशियन प्रस्तराशी आदळला, परिणामी हिमालयाची निर्मिती झाली.


 संदर्भ 

वर्ग:प्रागैतिहासिक महाखंड
वर्ग:रिकामी पाने