आयसीसी विश्वचषक पात्रता सामने

क्रिकेट विश्वचषक पात्रता (आधी आयसीसी ट्रॉफी आणि अधिकृतपणे आयसीसी पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता म्हणून ओळखली जाणारी) ही एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) क्रिकेट स्पर्धा आहे जी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता प्रक्रियेचा कळस म्हणून काम करते. हा सहसा विश्वचषकाच्या आधीच्या वर्षी खेळला जातो. जरी या स्पर्धेमध्ये विविध प्रकारचे विविध स्वरूप वापरले गेले असले तरी, १९७९ पासून प्रत्येक विश्वचषकाची अंतिम पात्रता स्पर्धा हे वैशिष्ट्य आहे.

१९७९ ते २००१ पर्यंत, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) चे सर्व सहयोगी सदस्य आयसीसी ट्रॉफीमध्ये भाग घेण्यास पात्र होते. २००५ आयसीसी ट्रॉफीसाठी प्रादेशिक पात्रता सादर करण्यात आली होती - ते नाव धारण करणारी अंतिम स्पर्धा - २००७ मध्ये जागतिक क्रिकेट लीग (डब्ल्यूसीएल) सादर करण्यात आली. २०१५ पर्यंत, आयसीसीच्या सर्व पूर्ण सदस्यांना स्वयंचलित पात्रता प्रदान करण्यात आली होती. तथापि, २०१९ क्रिकेट विश्वचषकासाठी, फक्त आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशिपमधील अव्वल आठ संघांना स्वयंचलित पात्रता देण्यात आली, म्हणजे आयसीसी पूर्ण सदस्य प्रथमच पात्रता स्पर्धेत खेळले. सुपर लीग, लीग २ आणि चॅलेंज लीग यासह लीगच्या मालिकेद्वारे विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी पात्रता निश्चित करून डब्ल्यूसीएल २०१९ मध्ये बंद करण्यात आले.

विश्वचषक पात्रता स्पर्धेतील पात्रता बर्थची संख्या सध्या २०२३ स्पर्धेसाठी दोन आहे, परंतु किमान एक (१९८२, १९८६, १९९०) ते कमाल पाच (२००५) पर्यंत बदलली आहे. झिम्बाब्वे हा सर्वात यशस्वी संघ आहे, ज्याने १९८२ ते १९९० दरम्यान सलग तीन विजेतेपदे जिंकली आहेत, तर स्कॉटलंड आणि श्रीलंका हे एकमेव संघ आहेत ज्यांनी अनेक विजेतेपदे जिंकली आहेत. आयसीसी ट्रॉफी जिंकल्यानंतर श्रीलंका (१९८१), झिम्बाब्वे (१९९२) आणि बांगलादेश (२०००) यांना पूर्ण सदस्यत्व बहाल करण्यात आल्याने विश्वचषक पात्रता स्पर्धेतील ऐतिहासिक कामगिरी ही आयसीसी आणि कसोटी स्थितीच्या पूर्ण सदस्यत्वासाठी महत्त्वाची निर्णायक ठरली आहे.

सप्टेंबर २०१८ मध्ये, आयसीसीने पुष्टी केली की आयसीसी विश्वचषक पात्रता स्पर्धेतील सर्व सामन्यांना एकदिवसीय दर्जा असेल, वैयक्तिक स्पर्धा सुरू होण्यापूर्वी एखाद्या संघाचा वनडे दर्जा नसला तरीही.

निकाल
 वर्ष  यजमान राष्ट्र  अंतिम ठिकाण  विजेता  निकाल  उपविजेता १९७९   वर्सेस्टर  ३२४-८ (६० षटके) ६० धावाधावफलक  २६४-५ (६० षटके) १९८२   लीसेस्टर  २३२-५ (५४.३ षटके) ५ गडी राखूनधावफलक  २३१-८ (६० षटके) १९८६   लंडन  २४३-९ (६० षटके) २५ धावाधावफलक  २१८ सर्वबाद (५८.४ षटके) १९९०   द हेग  १९८-४ (५४.२ षटके) ६ गडी राखूनधावफलक  १९७-९ (६० षटके) १९९४   नैरोबी  २८२-८ (४९.१ षटके) २ गडी राखूनधावफलक  २८१-६ (५० षटके) १९९७   क्वालालंपूर  १६६-८ (२५ षटके) २ गडी राखून(डी/एल पद्धत)धावफलक  २४१-७ (५० षटके) २००१   टोरंटो  १९६-८ (५० षटके) २ गडी राखूनधावफलक  १९५-९ (५० षटके) २००५   आयर्लंड डब्लिन  ३२४-८ (५० षटके) ४७ धावाधावफलक  २७७-९ (५० षटके) २००९   सेंच्युरियन  १८८-१ (४२.३ षटके) ९ गडी राखूनधावफलक  १८५ सर्वबाद (४८ षटके) २०१४  न्यू झीलंड लिंकन  २८५-५ (५० षटके) ४१ धावाधावफलक  २४४-९ (५० षटके) २०१८   झिम्बाब्वे हरारे  २०६-३ (४०.१ षटके) ७ गडी राखूनधावफलक  २०४ सर्वबाद (४६.५ षटके) २०२३  झिम्बाब्वे हरारे २३३ सर्वबाद (४७.५ षटके) १२८ धावाधावफलक   १०५ सर्वबाद (२३.३ षटके) २०२६        

लीडरबोर्ड

+ अव्वल चारमध्ये पोहोचणारे संघ संघ शीर्षके उपविजेते तिसरे स्थान चौथे स्थान३ (१९८२, १९८६, १९९०)१ (२०१८)१ (२०२३) २ (२००५, २०१४)२ (१९९७, २०२३)२ (२००१, २०१८)  २ (१९७९, २०२३)  १ (२००१)३ (१९८६, १९९०, २०२३)२ (१९९४, २००९)  १ (२००९) १ (२००५)  १ (१९९७)  १ (१९९४) १ (२०१४)  १ (१९९७) १* (१९९०) १ (१९८२)  १ (२०१८)    २ (१९७९, २००९) २ (२००१, २००५)   २ (१९९४, १९९७) १* (१९९०) १  (२००९)   १ (१९८२) १* (१९७९) ३ (१९८६, १९९४, २००५)   १ (२००१)   १ (२०१८)    २ (१९७९*, १९८६)    १ (१९८२) १ (२०१४)    १ (२०१४)
१९७९ आणि १९९० टूर्नामेंटमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ आयोजित केले गेले नाही – उपांत्य फेरीत पराभूत झालेल्या संघांनी तिसरे स्थान सामायिक केले आहे असे मानले जाते आणि त्यांना तारका (*) ने सूचित केले जाते.

संघांची कामगिरी
सूची
विश्वचषकासाठी पात्र ठरलेले संघ त्यांच्या विशिष्ट आवृत्तीतील कामगिरीमुळे अधोरेखित केले आहेत.
स्वयंचलित – संघाला विश्वचषक स्पर्धेसाठी आपोआप पात्रता मिळाली, त्यामुळे त्यांनी पात्रता स्पर्धेत भाग घेतला नाही
 – विजेता 
 – उपविजेता 
 – तिसरे स्थान
 – उपांत्य फेरीत हरले (तिसरे स्थान प्ले ऑफ नाही)
फे१, फे२ – पहिली फेरी, दुसरी फेरी (पुढील प्ले-ऑफ नाहीत)
प्ले-ऑफ – आंतर फेरीच्या प्ले-ऑफमध्ये संघ हरला (फक्त २००१; ९व्या-१०व्या क्रमांकासाठी)
× – पात्र, पण माघार घेतली

संघ१९७९१९८२१९८६१९९०१९९४१९९७२००१२००५२००९२०१४२०१८२०२३आफ्रिका —  फे१  फे१  उप  २रा  २रा  स्वयंचलित  ४था  ५वा  —  — अपात्र  फे१  १५वा  २रा  ७वा  ८वा  ६वा  —  — अपात्र  प्लेऑ  १२वा  १०वा  १०वा  —  — —  १ला  १ला  १ला स्वयंचलित  ३रा  ४था अमेरिका फे१  ×  फे१  फे१  फे१  २१वा  फे१  —  —  —  —  — उप  २रा  ४था  फे१  ४था  ९वा  प्लेऑ  ४था  ९वा  —  —  — २रा  फे१  फे१  फे२  फे२  ७वा  ३रा  ३रा  २रा  ८वा  — — फे१  फे१  फे१  फे२  फे१  १२वा  ७वा  १०वा  —  —  —  १०वा स्वयंचलित  २रा  ५वा आशिया  अपात्र  —  ५वा  स्वयंचलित  १ला  स्वयंचलित  फे१  ४था  फे१  उप  फे२  १ला  स्वयंचलित —  फे१  फे१  फे१  फे२  ८वा  फे१  —  —  ३रा  १०वा  — फे१  फे१  फे१  फे१  फे१  १६वा  फे१  —  —  —  —  — अपात्र  —  फे१  —  —  ९वा  ८वा  ८वा  अपात्र  ९वा  ११वा  —  —  ६वा  फे१  फे१  ×  फे१  १९वा  १४वा  फे१  —  —  —  —  — १ला स्वयंचलित   १ला अपात्र  १ला  १०वा  ५वा  ६वा  ७वा  २रा  ६वा  ९वा पूर्व आशिया - पॅसिफिक फे१  फे१  फे१  फे१  फे१  ११वा  फे१  —  —  —  —  — फे१  ३रा  फे१  फे२  फे१  १३वा  फे१  ११वा  —  ४था  ९वा  —युरोप उप  ×  ३रा  फे२  फे१  ५वा  ६वा  ८वा  १२वा  —  —  —  अपात्र  फे१  —  —  —  —  —  अपात्र  फे१  —  —  —  —  — —  फे१  फे१  फे१  २०वा  १९वा  फे१  —  —  —  —  — अपात्र  फे२  ४था  ८वा  २रा  १ला  स्वयंचलित  ५वा  ७वा   फे१  फे१  फे१  फे१  फे१  २२वा  फे१  —  —  —  —  — अपात्र  १९वा  ×  —  —  —  —  — फे१  फे१  २रा  २रा  ३रा  ६वा  १ला  ५वा  ३रा  ७वा  ७वा  २रा  अपात्र  ३रा  ४था  १ला  ६वा  १ला  ४था  ३रानिष्प्रभ संघ   फे१  फे१  फे१  आयसीसीचे सदस्यत्व बंद झाले  —  —  —  फे१  १८वा  १७वा  फे१  आयसीसीचे सदस्यत्व बंद झाले   —  फे१  —  —  १७वा  १८वा  ×  आयसीसीचे सदस्यत्व बंद झाले फे१  १९७९ च्या स्पर्धेसाठी पाहुणे संघ म्हणून आमंत्रित; कधीही आयसीसी सदस्य नाही

स्पर्धेचे विक्रम

संघांचे विक्रम
डावातील सर्वोच्च धावसंख्या
 धावसंख्या फलंदाजी करणारा संघ विरूद्ध  स्थळ  तारीख धावफलक ४५५/९ (६० षटके)    कॅनॉक आणि रुगेली क्रिकेट क्लब, कॅनॉक, इंग्लंड  १८ जून १९८६ धावफलक४२५/४ (६० षटके)    ओल्ड सिलिलियन्स, सोलिहुल, इंग्लंड  १८ जून १९८६ धावफलक४०८/६ (५० षटके)    हरारे स्पोर्ट्स क्लब, झिम्बाब्वे  २६ जून २०२३ धावफलक४०७/८ (६० षटके)    ग्रिफ आणि कॉटन ग्राउंड, न्यूनाटन, इंग्लंड  १३ जून १९८६ धावफलक४०४/९ (६० षटके)    स्पोर्टपार्क डी डेनेन, निजमेगेन, नेदरलँड्स  ८ जून १९९० धावफलकअद्यतनित: २६ जून २०२३

डावातील सर्वात कमी धावसंख्या
 धावसंख्या फलंदाजी करणारा संघ विरूद्ध  स्थळ  तारीख धावफलक२६ (१५.२ षटके)    रॉयल मिलिटरी कॉलेज, क्वालालंपूर, मलेशिया  २४ मार्च १९९७ धावफलक३२ (१९ षटके)    मलाया विद्यापीठ, क्वालालंपूर, मलेशिया  ३० मार्च १९९७ धावफलक४१ (२०.४ षटके)    मेपल लीफ क्रिकेट क्लब, किंग सिटी, कॅनडा  २८ जून २००१ धावफलक४१ (१५.१ षटके)    ड्रमंड क्रिकेट क्लब, लिमावडी, उत्तर आयर्लंड  ५ जुलै २००५ धावफलक४४ (२७.१ षटके)    रॉयल मिलिटरी कॉलेज, क्वालालंपूर, मलेशिया  २७ मार्च १९९७ धावफलकअद्यतनित: ७ एप्रिल २०२३

वैयक्तिक विक्रम

सर्वाधिक धावा
 रँकधावाडावफलंदाजसंघस्पॅन १ १,३६९३३  खुर्रम खान   २००१-२०१४ २ १,१७३२४  मॉरिस ओडुम्बे   १९९०-१९९७ ३ १,०४८३२  स्टीव्ह टिकोलो   १९९४-२०१४ ४ १,०४०१८  नोलन क्लार्क   १९९०-१९९४ ५ ९१६१८ एड जॉयस    २००१-२०१८अद्यतनित: ७ एप्रिल २०२३

सर्वोच्च वैयक्तिक धावा

 रँकधावाफलंदाज फलंदाजी करणारा संघविरूद्ध स्थळ तारीखधावफलक  ११७५ कॅलम मॅकलिओड    हॅगली ओव्हल, क्राइस्टचर्च, न्युझीलँड  २३ जानेवारी २०१४ धावफलक  २१७४ शॉन विल्यम्स      हरारे स्पोर्ट्स क्लब, झिम्बाब्वे  २६ जून २०२३  धावफलक ३१७२ सायमन मायल्स      हाय टाऊन, ब्रिडग्नॉर्थ, इंग्लंड  ११ जून १९८६  धावफलक ४१७०* डेव्हिड हेम्प      सेनवेस पार्क, पोचेफस्ट्रूम, दक्षिण आफ्रिका  १३ एप्रिल २००९ धावफलक ५१६९* रुपर्ट गोमेझ      एसीसी ग्राउंड, ॲमस्टेलवीन, नेदरलँड्स  ४ जून १९९०धावफलक अद्यतनित: २६ जून २०२३

सर्वाधिक बळी
रँकबळी सामने गोलंदाजसंघकालावधी १ ७१ ४३ रोलँड लेफेव्रे  १९८६-२००१ २ ६३ २६  ओले मॉर्टेनसेन    १९७९-१९९४ ३ ५० २७  जॉन ब्लेन  १९९७-२००९ ४ ४८ ३०  आसिफ करीम    १९८६-१९९७ ५ ४४ २३  पेसर एडवर्ड्स  १९८६-१९९४अद्यतनित: ७ एप्रिल २०२३

सर्वोत्तम गोलंदाजी आकडेवारी

रँकआकडेगोलंदाजगोलंदाजी संघविरूद्ध स्थळ तारीखधावफलक १ ७/९ (७.२ षटके)असीम खान  रॉयल मिलिटरी कॉलेज, क्वालालंपूर, मलेशिया  २४ मार्च १९९७ धावफलक २ ७/१९ (८.४ षटके)ओले मॉर्टेनसेन     इम्पाला स्पोर्ट्स क्लब, नैरोबी, केन्या  २४ फेब्रुवारी १९९४  धावफलक ७/२१ (८ षटके)भवन सिंग     नैरोबी क्लब ग्राउंड, नैरोबी, केन्या  १४ फेब्रुवारी १९९४  धावफलक ४ ७/२३ (९.२ षटके) अश्रफुल हक      वॉटर ऑर्टन, बर्मिंगहॅम, इंग्लंड  २४ मे १९७९  धावफलक ५ ६/११ (६.५ षटके) भरत गोहेल      नॉल अँड डोररिज क्रिकेट क्लब, इंग्लंड  २७ जून १९८६  धावफलकअद्यतनित: ७ एप्रिल २०२३

स्पर्धेद्वारे
 वर्ष  अंतिम सामन्यातील सर्वोत्तम खेळाडू  स्पर्धेतील सर्वोत्तम खेळाडू  सर्वाधिक धावा  सर्वाधिक बळी   १९७९       दुलीप मेंडिस (२२१)   जॉन वॉन (१४)  १९८२       कॉलिन ब्लेड्स (३१०)   एल्विन जेम्स (१५)  १९८६       पॉल प्रसाद (५३३)   रॉनी एल्फरिंक (२३)  १९९०   अँडी फ्लॉवर     नोलन क्लार्क (५२३)   एडो ब्रान्डेस (१८)  १९९४   मोहम्मद इशाक     नोलन क्लार्क (५१७)   फ्रेड अरुआ (१९) गेविन मुर्गाट्रॉयड (१९)  १९९७   स्टीव्ह टिकोलो   मॉरिस ओडुम्बे   मॉरिस ओडुम्बे (५१७)   आसिफ करीम (१९) असीम खान (१९) मोहम्मद रफिक (१९)  २००१   जेकब-जॅन एसमेइजर   रोलँड लेफेव्रे   डॅनियल केउल्डर (३६६)   रोलँड लेफेव्रे (२०) सोरेन वेस्टरगार्ड (१९)  २००५   रायन वॅटसन   बास्टियान झुइडेरेंट   बास्टियान झुइडेरेंट (४७४)   पॉल हॉफमन (१७) एडगर शिफेर्ली (१७)  २००९   ट्रेंट जॉन्स्टन   एडगर शिफेर्ली   डेव्हिड हेम्प (५५७)   एडगर शिफेर्ली (२४)  २०१४   प्रेस्टन मॉमसेन   प्रेस्टन मॉमसेन   खुर्रम खान (५८१)   हसीब अमजद (२०)  २०१८   मोहम्मद शहजाद   सिकंदर रझा   ब्रेंडन टेलर (४५७)   मुजीब उर रहमान (१६)  २०२३   दिलशान मधुशंका    शॉन विल्यम्स    शॉन विल्यम्स (६००)   वानिंदु हसरंगा (२२)

हे देखील पहा
 आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी-२० पात्रता

संदर्भ


विश्वचषक पात्रता