रीमा लागू

रीमा लागू (पूर्वाश्रमीच्या नयन भडभडे; (२१ जून  १९५८ - १८ मे, २०१७) या मराठी व हिंदी चित्रपट आणि नाट्य अभिनेत्री होत्या. सुमारे चार दशकांचा मराठी चित्रपट आणि नाट्यसृष्टीतील अनुभव असलेल्या रीमाने अनेक हिंदी चित्रपटांमधून चरित्र अभिनेत्री म्हणून काम केले. मैने प्यार किया, हम आपके हैं कौन..!, हम साथ साथ हैं यासारख्या हिंदी चित्रपटातले तसेच तू तू मै मै या हिंदी दूरदर्शन मालिकेमधील त्यांचे काम गाजले.

 आरंभीचे आयुष्य 
मराठी रंगभूमीचा वारसा त्यांना त्यांच्या आईंकडून आला. मूळची मुंबईची असलेल्या नयन हिचा मुंबई-पुणे-मुंबई-पुणे असा प्रवास झाला.

त्यांचे प्राथमिक शिक्षण गिरगावातील चिकित्सक आणि कमळाबाई या शाळांमध्ये झाले. त्यांनी बालकलाकार म्हणून अभिनय क्षेत्राशी नाते जोडले, मात्र नंतर त्यांच्या आईने त्यांना अभ्यासासाठी या क्षेत्रापासून दूर राहायला सांगितले आणि नयन १९७० मध्ये पुण्यात शिक्षणासाठी आली. हुजूरपागा शाळेत तिने ८वीत प्रवेश घेतला. १९७४ मध्ये ती मॅट्रिक झाली. पुणे येथील हुजूरपागा या शाळेत शिकत असताना विद्यार्थी दशेतच तिच्या अभिनयाची नोंद घेतली गेली. आंतरशालेय नाट्य स्पर्धामध्ये ती मराठी आणि हिंदी नाटकांतून भूमिका करून हमखास बक्षिसे मिळवून द्यायची. शाळेत असताना तिने ‘वीज म्हणाली धरतीला’ आणि ‘काबुलीवाला’ या नाटकांतून काम केले होते. ‘काबुलीवाला’ नाटकातील तिचा अभिनय पाहून समोर बसलेल्या प्रत्येकाच्या डोळ्यात पाणी यायचे. हरहुन्नरी नयनला शालेय नाटकामध्ये नेहमी पुरुष व्यक्तिरेखा साकाराव्या लागत असत. शाळेच्या अखेरच्या वर्षी अखरेच्या वर्षी तिने ‘नटसम्राट’ नाटकातील अप्पासाहेब बेलवलकर ही व्यक्तिरेखा साकारली होती. त्या वयामध्ये तिच्यासारख्या मुलीने तात्यासाहेबांचे शब्द आपल्या अभिनयासह पेलणे हे खरेच कौतुकास्पद होते.

नयन भडभडे यांनी मुंबईमध्ये विल्सन महाविद्यालयात प्रवेश घेतला. ‘ती फुलराणी’द्वारे त्यांचा नाटकांमधील प्रवास सुरू झाला. त्यांनी श्याम बेनेगल यांच्या एका जाहिरातीमध्ये यादरम्यान काम केले. ही जाहिरात गाजली आणि मग त्यांनी अभिनय क्षेत्रात अधिक उत्साहाने काम करायला सुरुवात केली. या दरम्यान त्या बँकेतही नोकरी करत होत्या. मात्र बँकेतील नोकरी आणि अभिनयातील कारकीर्द या दोन्ही गोष्टींचा तोल सांभाळणे कठीण झाल्याने त्यांनी पूर्णपणे अभिनयासाठी वेळ दिला. या दरम्यान त्यांनी रंगकर्मी आणि बँकेतील सहकारी विवेक लागू यांच्याशी लग्न केले आणि नयन भडभडेची रीमा लागू झाली. त्यांचा हा विवाह फार काळ टिकला नाही. त्यानंतर रीमा लागू यांनी दीर्घ काळ रीमा लागू हीच ओळख कायम ठेवली.

अभिनयाची व्यावसायिक कारकीर्द
रीमा लागू यांनी जाहिरातींमधून अभिनय क्षेत्राशी पहिली ओळख करून घेतली. महेश कोठारे यांच्यासोबत त्यांनी जाहिरातींमध्ये काम केले. ‘हा माझा मार्ग एकला’मध्येही त्यांनी लहानशी भूमिका केली होती. मात्र ती भूमिका फार प्रकाशात आली नाही. त्यांनी मास्टरजी या चित्रपटात बालकलाकार म्हणून काम केले. काही काळ रंगभूमीवरही त्यांनी बालकलाकार म्हणून काम केले. मात्र नंतर बराच काळ त्या अभिनय क्षेत्रापासून लांब होत्या. बालकलाकार म्हणून ‘दृष्टी आहे जगाची निराळी’ या चित्रपटातही त्यांनी महेश कोठारेंसोबत अभिनय केला. मात्र तो प्रदर्शित होऊ शकला नाही. त्यानंतर लवकरच त्यांच्या व्यावसायिक कारकिर्दीला सुरुवात झाली. १९७०-८० च्या दशकात मराठी रंगभूमीवर व नंतर मराठी, हिंदी चित्रपटांत त्यांनी  विविध भूमिका केल्या. नाट्य अभिनेते विवेक लागू यांच्याशी लग्न झाल्यानंतर त्यांचे नाव रीमा लागू झाले.

रीमा लागू यांनी गुजराती नाटकांतून, तसेच कन्नड आणि भोजपुरी चित्रपटांमधूनही काम केले. १९८०-९० च्या दशकामध्ये आमीर खान, सलमान खान, करीश्मा कपूर या अभिनेत्यांचा उदय होत असताना त्यांना आईच्या भूमिका मिळायल्या लागल्या आणि त्यांनी गरीब बापुडवाण्या आईला ग्लॅमरस रूप दिले. कयामत से कयामत तक, मैंने प्यार किया, साजन, वास्तव, कुछ कुछ होता है अशा चित्रपटांमधून एक नवी आई प्रेक्षकांना दिसली. मैंने प्यार किया, साजन, हम साथ साथ हैं, जुडवा, पत्थर के फूल, शादी करके फस गया यार, निश्चय, कहीं प्यारना हो जाए यांसारख्या सिनेमांमध्ये रीमा यांनी सलमान खानच्या आईची भूमिका साकारली आहे.

रीमा लागू यांनी आरके बॅनरसोबत हीना या चित्रपटातही भूमिका केली. खानदान, श्रीमान श्रीमती, तू तू मै मै या मालिकांनी त्यांनी वेगळी ओळख निर्माण केली. तू तू मै मै या विनोदी मालिकेला प्रेक्षक आजही पसंत करतात.

मराठी नाटके
 के दिल अभी भरा नही
 घर तिघांचं हवं
 चल आटप लवकर
 छाप काटा
 झाले मोकळे आकाश
 ती फुलराणी
 तो एक क्षण
 पुरुष
 बुलंद
 सविता दामोदर परांजपे
 विठो रखुमाय
 शांतेचं कार्टं चालू आहे
 सासू माझी ढासू
 सौजन्याची ऐशी तैशी

मराठी चित्रपट
 अरे संसार संसार
 नवरा माझा नवसाचा 
 मान सन्मान 
 आईशपथ
 आपलं घर
 कवट्या महांकाळ
 जिवलगा 
 दृष्टी आहे जगाची निराळी
 धूसर
 बिनधास्त 
 घो मला असला हवा 
 शुभ मंगल सावधान 
 सिंहासन
 सैल
 हा माझा मार्ग एकला

हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका
 खानदान
 तू तू मैं मैं
 दो और दो पॉंच
 नामकरण
 श्रीमान श्रीमती

चित्रपट
 वर्ष  चित्रपटाचे नाव  भूमिका   इतर२०१६जाऊंद्या  ना  बाळासाहेब आईसाहेब  २०१५  कट्यार काळजात घुसली (चित्रपट)  कट्यार  आवाज मै हू रजनीकांत  स्वतः विडंबन २०१३  ४९८ए : द वेडिंग गिफ्ट   २०११  मुंबई कटिंग   २०१०  मित्तल व्हर्सेस मित्तल   २००९  आमरस Amras (Cast and Crew)   २००८  किडनॅंप  सोनियाची आजी  महबूबा  राणीची आई  सुपरस्टार  आई  २००६  आई शपथ देवकी देसाई  २००५   डिव्होर्स नॉट बिटवीन हजबंड अँड वाईफ  न्यायाधीश   सॅंन्डविच (चित्रपट)    शादी करके फस गया   हम तूम और मॉम   कोई मेरे दिल मे है  मिसेस विक्रम मल्होत्रा  २००४  हत्या (चित्रपट)   २००३  कल होना हो मिसेस माथूर  चुपके से  लक्ष्मी तिमघुरे  मै प्रेम की दिवानी हूं   प्राण जाए पर शान न जा    कवट्या महाकाळ   २००२  हत्यार (चित्रपट)  Shanta  २००१  तेरा मेरा साथ रहें  जानकी गुप्ता  इंडियन (चित्रपट)  मिसेस सूर्यप्रताप सिंग सेन्सार   हम दिवाने प्यार के  मिसेस चटर्जी २०००  कहीं प्यारना हो जाए  मिसेस शर्मा जिस देश में गंगा रहता है  लक्ष्मी  दिवाने   निदान  सुहासिनी नाडकर्णी  क्या कहना   १९९९  दिल्लगी   वास्तव : द रिऍलिटी   Shanta  आरजू   Parvati बिनधास्त  Aasawari Patwardhan हम  साथ - साथ  हैं   Mamta १९९८झूट बोले कौवा काटे Savitri Abhyankar कुछ  कुछ  होता  है   Anjali's mother Aunty No. 1  Vijayalaxmi  दिवाना  हूं  पागल  नाही   मेरे  दो अनमोल  रतन   Suman  प्यार तो होणा हि था    तिरछी टोपीवाले    १९९७ दीवाना मस्ताना   Betaabi   येस बॉस    जुडवा    Rui Ka Bojh   Uff! Yeh Mohabbat   १९९६  दिल तेरा दिवाना Kumar's late wife and Ravi's late mom || 
|-
| माहीर || Asha ||
|-
| प्रेम ग्रंथ || Parvati ||
|-
| पापा केहते हैं  || ||
|-
| Vijeta || Mrs. Laxmi Prasad||
|-
| अपने दम पर || Mrs. Saxena||
|-
| १९९५|| रंगीला || ||
|-
| rowspan="3" | १९९४|| हम  आपके  हैं  कौन ..!  || ||Nisha's mom
|-
| Pathreela Raasta || ||
|-
| दिलवाले || ||
|-
| rowspan="7" | १९९३|| प्यार  का  तराणा  || ||
|-
| दिल  है  बेताब  || ||
|-
| गुमराह || Sharda Chadha||
|-
| आज कि  औरत  || Jail Warden Shanta Patil||
|-
| महाकाल || ||
|-
| संग्राम  || ||
|-
| श्रीमान आशिक || Suman Mehra||
|-
| rowspan="9" | १९९२|| शुभमंगल  सावधान 
|-
| Nishchaiy || Yashoda||
|-
| दो  हंसो  का  जोडा 
|-
|कैद में  है  बुलबुल 
| Guddo Choudhry||
|-
| शोला  और  शबनम || Mrs. Sharda Thapa||
|-
| जिना मरणा तेरे संग || ||
|-
| जिवलगा  || ||
|-
| प्रेम  दिवाने  || Sumitra Singh||
|-
| सपने  साजन  के  || ||
|-
| rowspan="5" | १९९१|| साजन  || Kamla Verma||
|-
| हिना || ||
|-
| फर्स्ट लव्ह लेटर  || ||
|-
| पत्थर के फूल || Mrs. Meera Verma||
|-
| प्यार  भरा  दिल  ||Sudha Sunderlal ||
|-
| rowspan="3" | १९९०|| प्रतिबंध || ||
|-
| आशिकी || ||
|-
| पोलीस  पब्लिक  || ||
|-
| १९८९|| मैने  प्यार  किया  || Kaushalya Choudhary||
|-
| rowspan="3" | १९८८|| रिपाई  || ||
|-
| कयामत  से  कयामत  तक  || ||
|-
| हमारा  खानदान  || Dr. Julie ||
|-
| १९८५|| नसूर || Manjula Mohite||
|-
| rowspan="2" | १९८०|| आक्रोश  || Nautaki dancer||
|-
| कलयुग''   Kiran

निधन
रीमा लागू यांचे दिनांक १८ मे इ.स. २०१७ रोजी कोकिलाबेन रुग्णालयात निधन झाले. मृत्यूसमयी त्या ५९ वर्षांच्या होत्या. त्यांना आलेल्या हृदयविकाराच्या झटक्यानंतर उपचारांआधीच त्यांची प्राणज्योत मालवली.
रीमा लागू यांचे निधन

संदर्भ

बाह्य दुवे

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख