राग दुर्गा

राग दुर्गा हा बिलावल थाटातील एक लोकप्रिय आणि मधुर राग आहे. हा राग 'ओडव-ओडव' जातीचा आहे, म्हणजेच याच्या आरोह आणि अवरोहामध्ये प्रत्येकी ५ स्वरांचा वापर केला जातो.

 स्वर रचना 
या रागाचे स्वर संकेत खालीलप्रमाणे आहेत:

 थाट: बिलावल
 जाती: ओडव - ओडव (५ - ५ स्वर)
 वर्ज्य स्वर: 'गांधार' (ग) आणि 'निषाद' (नि) हे दोन्ही स्वर आरोह आणि अवरोहात वर्ज्य आहेत.
 वादी स्वर: धैवत (ध)
 संवादी स्वर: ऋषभ (रे)
 समय: रात्रीचा दुसरा प्रहर.

 आरोह आणि अवरोह 
राग दुर्गाची संवादिनीवर वाजवण्यासाठी स्वर रचना खालीलप्रमाणे दर्शवली जाते:

आरोह: स रे म प ध सं
अवरोह: सं ध प म रे स
पकड: म प ध - म प ध म रे - रे प म रे - स

 प्रमुख वैशिष्ट्ये 
 या रागाचा स्वभाव शांत आणि गंभीर आहे.
 हा राग प्रामुख्याने शृंगार आणि भक्ती रसासाठी वापरला जातो.
 दक्षिण भारतीय (कर्नाटक) संगीतात या रागाला 'शुद्ध सावेरी' असे म्हटले जाते.जोशी, लक्ष्मणशास्त्री, "मराठी विश्वकोश", राग संगीत विभाग.

 संदर्भ 

दुर्गा
वर्ग:हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत