मध्य रेल्वे क्षेत्र

मध्य रेल्वे हा भारतीय रेल्वेतील एक महत्त्वाचा विभाग आहे. मध्य रेल्वेचे मुख्यालय मुंबईमधील छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस येथे आहे. भारतामधील पहिली प्रवासी रेल्वेगाडी मुंबई ते ठाणे दरम्यान १६ एप्रिल १८५३ रोजी मध्य रेल्वेमार्गावरून धावली. महाराष्ट्रातील बहुतांशी, ईशान्य कर्नाटकातील काही व दक्षिण मध्य प्रदेशमधील काही रेल्वेमार्ग मध्य रेल्वेच्या अखत्यारित येतात.

 मध्य रेल्वेचे उपविभाग 
मध्य रेल्वे विभाग ५ उपविभागांमध्ये विभागला गेला आहे.

 मुंबई उपविभाग 
 मुंबई छशिमट - दादर - कुर्ला
 मुंबई छशिमट - वडाळा रोड - कुर्ला (हार्बर मार्ग)
 कुर्ला - वाशी - नेरूळ - बेलापूर - पनवेल
 कुर्ला - घाटकोपर - ठाणे - दिवा जंक्शन - कल्याण जंक्शन
 दिवा जंक्शन - पनवेल - रोहा
 दिवा जंक्शन - वसई रोड
 कल्याण जंक्शन - कसारा - इगतपुरी
 कल्याण जंक्शन - नेरळ जंक्शन - कर्जत - लोणावळा
 नेरळ जंक्शन - माथेरान
 कर्जत - पनवेल
 कर्जत - खोपोली

 पुणे उपविभाग 
 लोणावळा - पुणे - दौंड
 दौंड - बारामती
 पुणे - सातारा - सांगली - मिरज - कोल्हापूर
 मिरज - पंढरपूर

 सोलापूर उपविभाग 
 मनमाड - अहमदनगर - दौंड
 दौंड - कुर्डुवाडी - सोलापूर
 कुर्डुवाडी - पंढरपूर
 कुर्डुवाडी - लातूर - लातूर रोड
 सोलापूर - होटगी - गुलबर्गा - वाडी

 भुसावळ उपविभाग 
 इगतपुरी - मनमाड - चाळीसगाव - पाचोरा - जळगाव - भुसावळ
 चाळीसगाव - धुळे
 पाचोरा - जामनेर (नॅरो गेज)
 भुसावळ - बऱ्हाणपूर - खंडवा
 भुसावळ - जळंब - अकोला - मुर्तिजापूर - बडनेरा
 जळंब - खामगाव
 बडनेरा - अमरावती
 मुर्तिजापूर - यवतमाळ (नॅरो गेज)
 मुर्तिजापूर - अचलपूर (नॅरो गेज)

 नागपूर उपविभाग 
 बडनेरा - पुलगाव - वर्धा - नागपूर
 वर्धा - माजरी - ताडळी - चंद्रपूर - बल्लारशा
 नागपूर - आमला - इटारसी

 रेल्वे गाड्यांची यादी 
 क्रमांक   रेल्वे नाव  सुरुवातीचे स्थानक   अंतिम स्थानक२२२२१/२२२२२राजधानी एक्सप्रेसछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईहजरत निजामुद्दीन, दिल्ली१२१२३/१२१२४डेक्कन क्वीनछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईपुणे जंक्शन, पुणे१२१३७/१२१३८पंजाब मेल छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईफिरोजपुर, केंट, फिरोजपुर११०३५/११०३६शरावती एक्सप्रेसदादरम्हैसूर जंक्शन, म्हैसूर११०८५/११०८६ए.सी. डबल डेकर एक्सप्रेसकुर्ला एल.टी.टी.मडगाव जंक्शन, गोवा१२२८९/१२२९०दुरंतो एक्सप्रेस छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईनागपूर जंक्शन, नागपूर२२१०७/२२१०७८लातूर एक्सप्रेस छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबई लातूर रेल्वे स्थानक, लातूर११३०१/११३०२उद्यान एक्सप्रेसछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईके.एस.आर. बेंगलोर सिटी१२०२५/१२०२६शताब्दी एक्सप्रेसपुणे जंक्शन, पुणेसिकंदराबाद जंक्शन, सिकंदराबाद१२०५१/१२०५२जन शताब्दी एक्सप्रेसदादरमडगाव जंक्शन, मडगाव१२११३/१२११४गरीब रथ एक्सप्रेसपुणे जंक्शन, पुणेनागपूर जंक्शन, नागपूर१२११५/१२११६सिद्धेश्वर एक्सप्रेसछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईसोलापूर२२११९/२२१२०तेजस एक्सप्रेसछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईकरमाळी १२१०५/१२१०६विदर्भ एक्सप्रेसछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईगोंदिया जंक्शन, गोंदिया११०३९/११०४०महाराष्ट्र एक्सप्रेससी.एस.एम.टी. कोल्हापूर, कोल्हापूरगोंदिया जंक्शन, गोंदिया११०२३/११०२४सह्याद्री एक्सप्रेसछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईसी.एस.एम.टी. कोल्हापूर, कोल्हापूर११०२७/११०२८मुंबई चेन्नई मेलछत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबईचेन्नई सेंट्रल, चेन्नई

 मध्य रेल्वेवरील उल्लेखनीय गाड्या 
 डेक्कन क्वीन - पुणे ते मुंबई
 हुसेनसागर एक्सप्रेस - मुंबई ते हैदराबाद
 गीतांजली एक्सप्रेस - मुंबई ते कोलकाता
 महालक्ष्मी एक्सप्रेस - मुंबई ते कोल्हापूर
 दीक्षाभूमी एक्सप्रेस - कोल्हापूर ते धनबाद
 आझाद हिंद एक्सप्रेस - पुणे ते कोलकाता
 उद्यान एक्सप्रेस - मुंबई ते बंगळूर
 डेक्कन एक्सप्रेस - पुणे ते मुंबई
 गोदावरी एक्सप्रेस - मनमाड ते मुंबई
 मिरज एक्स्प्रेस - मिरज ते सोलापूर

 विकास प्रकल्प 
 नवीन मार्ग 
 अमरावती - नरखेड
 लोणंद - फलटण - बारामती
 अहमदनगर - परळी वैजनाथ
 पुणतांबे - शिर्डी

 दुपदरीकरण 
 सोलापूर - मोहोळ

 गेज रूपांतर 
 कुर्डुवाडी - लातूर (नॅरो गेज ते ब्रॉड गेज)
 पंढरपूर - मिरज (नॅरो गेज ते ब्रॉड गेज)

वर्ग:भारतीय रेल्वेचे विभाग
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:मध्य रेल्वे