बांगलादेश

बांगलादेश किंवा पीपल्स रिपब्लिक ऑफ बांगलादेश हे भारताच्या पूर्वेला असलेले बंगाली भाषिक मुस्लिम बहुल राष्ट्र आहे. १९४७ सालच्या अखंड भारताच्या फाळणीमध्ये पूर्व व पश्चिम अशा दोन भागात पाकिस्तानची निर्मिती झाली. त्यातला पूर्व भाग हा आजचा बांगलादेश म्हणून ओळखला जातो. तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानाची भाषा बंगाली, तर पश्चिम पाकिस्तानात उर्दू वापरात होती. भाषा आणि इतर प्रश्नामुळे पूर्व पाकिस्तानातील जनतेचा असंतोष वाढत गेला. हा असंतोष मोडून काढण्यासाठी पाकिस्तान सरकारने लष्कर पाठविले व लष्करी कायदा लागू केला. पाकिस्तानी लष्कराच्या मोहिमेमुळे आणि तणावाच्या परिस्थितीमुळे पूर्व पाकिस्तानातील नागरिकांचे भारतीय हद्दीत मोठ्या प्रमाणात स्थलांतर होऊ लागले. परिणामी भारताला या प्रकरणात लष्करी हस्तक्षेप करावा लागला. १९७१ मध्ये पूर्व पाकिस्तान वेगळे होऊन बांगलादेशाची निर्मिती झाली.
ढाका ही बांगलादेशची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून चट्टग्राम, सिलहट, राजशाही इत्यादी इतर मोठी शहरे आहेत. ब्रम्हपुत्रा, पद्मा व मेघना ह्या येथील प्रमुख नद्या आहेत. २०११ साली बांगलादेशची लोकसंख्या सुमारे १४.९७ कोटी होती. बांगलादेश हा जगातील आठव्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचा देश आहे.

प्रशासकीय विभाग

बांगलादेश एकूण ८ प्रशासकीय विभागांमध्ये वाटला गेला आहे. 
 विभाग मुख्यालय स्थापना उपविभाग क्षेत्रफळ (km2)  लोकसंख्या (2011) घनता (/km2) (2011)जिल्हे उपजिल्हे ग्रामीण परिषदाखुलना विभाग  खुलना  इ.स. 1960 10  59  270     22,284.22  1,56,87,759 699चट्टग्राम विभाग  चट्टग्राम  इ.स. 1829 11 101   949  33,908.55  2,91,45,000  831ढाका विभाग  ढाका इ.स. 1829  13  123  1,248   20,593.74  3,64,33,505  1,751बारिसाल विभाग  बारिसाल  इ.स. 1993  6  39  333  13,225.20  83,25,666  613मयमनसिंह विभाग मयमनसिंह इ.स. 2015 4  34  350  10,584.06  1,13,70,000  1,074रंगपूर विभाग  रंगपूर इ.स. 2010 8  58  536  16,184.99  1,57,87,758  960राजशाही विभाग  राजशाही इ.स. 1829 8  70  558  18,153.08  1,84,85,858  1,007सिलहट विभाग सिलहट इ.स. 1995 4  38  334  12,635.22  98,07,000  779एकूण ८  ढाका   64  522  4,576  1,47,610.00  14,69,68,041  1,106

वाहतूक
बांगलादेशात अनेक महामार्ग अस्तित्वात असून सर्व प्रमुख शहरे महामार्गांद्वारे जोडली गेली आहेत. बांगलादेश रेल्वे ही देशामधील एकमेव रेल्वे वाहतूक कंपनी असून देशात आजच्या घडीला २,७०६ किमी लांबीचे लोहमार्गाचे जाळे आहे. बांगलादेशामधील अनेक नद्यांमुळे जलवाहतूक हा येथील वाहतूकीचा एक प्रमुख मार्ग आहे. बांगलादेशात ८,०४६ किमी लांबीचे जलमार्ग अस्तित्वात आहेत. बिमान बांगलादेश एरलाइन्स ही येथील सरकारी विमानवाहतूक कंपनी असून ढाक्याचा शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांगलादेशातील प्रमुख विमानतळ आहे.

खेळ
ऑलिंपिक खेळात बांगलादेश
बांगलादेश क्रिकेट संघ
बांगलादेश फुटबॉल संघ

बाह्य दुवे





 संदर्भ 

वर्ग:दक्षिण आशियाई देश