युरोप

युरोप हा पृथ्वीवरील सात खंडांपैकी एक खंड आहे. युरेशिया ह्या महाखंडाच्या पश्चिम प्रायद्वीपावर वसलेल्या युरोपाच्या उत्तरेला आर्क्टिक महासागर, पश्चिमेला अटलांटिक महासागर, दक्षिणेला भूमध्य समुद्र व पूर्वेला काळा समुद्र आहेत. उरल पर्वतरांगा, कास्पियन समुद्र व कॉकासस प्रदेश हे साधारणपणे युरोप व आशियाच्या भौगोलिक विभाजनासाठी वापरले जातात. क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने युरोप हा जगातील दुसरा सर्वात लहान तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने हा जगातील तिसऱ्या क्रमांकाचा खंड आहे. रशिया हा युरोपातील सर्वात मोठा देश तर व्हॅटिकन सिटी हा सर्वात लहान देश आहे.

 भौगोलिक विभाग 
भौगोलिक दृष्ट्या युरोप खंड चार प्रदेशांमध्ये विभागला जातो.
 उत्तर युरोप
 पूर्व युरोप
 पश्चिम युरोप
 दक्षिण युरोप
अनेकदा मध्य युरोप हा देखील एक भौगोलिक प्रदेश समजला जातो.

 घटक देश 

युरोप खंडामध्ये एकूण ५० मान्यताप्राप्त व सार्वभौम देश आहेत. ह्यामधील कझाकस्तान व्यतिरिक्त इतर सर्व देश युरोपाच्या परिषदेचे सदस्य आहेत तर २००७ सालापासून २७ युरोपियन देश युरोपियन संघाचे सदस्य आहेत.
 देशाचे नाव व ध्वज क्षेत्रफळ लोकसंख्या लोकसंख्या घनता राजधानी  आल्बेनिया    तिराना  आंदोरा    आंदोराला व्हेया आर्मेनिया    येरेवान ऑस्ट्रिया    व्हियेना अझरबैजान    बाकु  बेलारुस    मिन्‍स्‍क  बेल्जियम    ब्रसेल्स  बोस्निया आणि हर्जेगोविना    साराजेव्हो  बल्गेरिया    सोफिया  क्रोएशिया    झाग्रेब  सायप्रस    निकोसिया  चेक प्रजासत्ताक    प्राग  डेन्मार्क    कोपनहेगन  एस्टोनिया    तालिन  फिनलंड    हेलसिंकी  फ्रान्स    पॅरिस  जॉर्जिया     त्बिलिसी  जर्मनी    बर्लिन  ग्रीस    अथेन्स  हंगेरी    बुडापेस्ट  आइसलॅंड    रेयक्यविक  आयर्लंड    डब्लिन  इटली    रोम  कझाकस्तान    नुरसुल्तान  लात्व्हिया    रिगा  लिश्टनस्टाइन    फाडुट्स  लिथुएनिया    व्हिल्नियस  लक्झेंबर्ग    लक्झेंबर्ग  मॅसिडोनिया    स्कोप्ये  माल्टा    व्हॅलेटा  मोल्दोव्हा    चिशिनाउ  मोनॅको    मोनॅको  मॉंटेनिग्रो    पॉडगोरिका  नेदरलँड्स    ऍमस्टरडॅम नॉर्वे    ओस्लो  पोलंड    वारसॉ  पोर्तुगाल    लिस्बन  रोमेनिया    बुखारेस्ट  रशिया    मॉस्को  सान मरिनो    सान मरिनो  सर्बिया    बेलग्रेड  स्लोव्हाकिया    ब्रातिस्लाव्हा  स्लोव्हेनिया    लियुब्लियाना  स्पेन    माद्रिद  स्वीडन    स्टॉकहोम  स्वित्झर्लंड    बर्न  तुर्कस्तान    अंकारा  युक्रेन    कियेव  ग्रेट ब्रिटन    लंडन  व्हॅटिकन सिटी    व्हॅटिकन सिटी एकूण   

वरील ५० स्वतंत्र देशांव्यतिरिक्त खालील अंशतः मान्य देश तसेच वरील देशांच्या अखत्यारीखालील प्रदेश युरोपामध्ये मोडले जातातः
 नाव व ध्वज क्षेत्रफळ लोकसंख्या लोकसंख्या घनता राजधानी   ८,४३२ २,१६,००० २९ सुखुमी  ऑलंड द्वीपसमूह (फिनलंड)    मरीहम  फेरो द्वीपसमूह (डेन्मार्क)    तोर्शाउन  कोसोव्हो    प्रिस्टिना  आईल ऑफ मान    डग्लस  गर्न्सी    सेंट पिटर पोर्ट  जर्सी    सेंट हेलियर  जिब्राल्टर (ब्रिटन)    जिब्राल्टर  11,458 138,800 12 स्टेपनाकर्ट  3,355 265,100 78 निकोसिया   3,900 70,000 18 त्सिखिनवाली  स्वालबार्ड व यान मायेन (नॉर्वे) 62,049 2,868 0.046 लॉंगयरबेन   4,163 537,000 133 तिरास्पोल

 संदर्भ 

 बाह्य दुवे 

 युरोपियन परिषद
 युरोपियन संघ


*
*