हृदयनाथ मंगेशकर

(ऑक्टोबर २६, १९३७ - हयात) हे प्रसिद्ध मराठी संगीतकार आहेत. नामवंत पार्श्वगायिका लता मंगेशकर आणि आशा भोसले या त्यांच्या थोरल्या बहिणी आहेत.

 कारकीर्द 
त्यांनी काही निवडक मराठी (उदा. चानी, जैत रे जैत, उंबरठा, निवडुंग) आणि हिंदी (उदा. धनवान, सुबह, मशाल, लेकिन, माया मेमसाब) चित्रपटांचे संगीत दिग्दर्शन केले असले आणि यांतील बरीचशी गाणी गाजली असली तरी त्यांची ओळख प्रामुख्याने महाराष्ट्राचे 'भावगंधर्व' अशी करून देण्यात येते ती त्यांच्या अनेक अनवट चालींनी सजलेल्या आणि मराठी जगतात गाजलेल्या मान्यवर मराठी कवी आणि गीतकारांच्या कविता आणि गीतांमुळे. सुरेश भट, चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर, ग्रेस, शांता शेळके यांच्या अनेक कविता मराठी माणसापर्यंत पोहोचल्या त्या हृदयनाथ मंगेशकरांनी दिलेल्या अनवट, भावपूर्ण चालींमुळेच. मराठीतले आद्यकवी आणि संत ज्ञानेश्वरांच्या काही रचना हृदयनाथ मंगेशकरांच्या संगीतामुळे मराठी जनसामान्यांच्या ओठी रुळल्या आहेत. मराठी भावसंगीतापलिकडे त्यांनी अमराठी जगतातही गालिबच्या गझला, संत मीराबाई, कबीर, सुरदासांच्या रचना, भगवद्‌गीतेतील काही श्लोक संगीतबद्ध करून प्रामुख्याने आपल्या ज्येष्ठ भगिनी लता मंगेशकर यांच्याकडून गाउन घेऊन अजरामर केले आहेत.

त्यांच्या चाली हिंदुस्थानी अभिजात संगीत आणि रागदारींवर आधारित असल्यातरी त्यातही ते अनेक नवनवीन प्रयोग करतात. आपले वडील आणि संगीत नाटकांच्या जमान्यातले प्रख्यात गायक-नट मास्टर दिनानाथ मंगेशकर यांची पदेही ते आपल्या संगीतरचनांमधे वापरतात.

 गाजलेली गीते 
 शीर्षक गायक/गायिका गीतकार चित्रपट सुन्या सुन्या मैफिलीत माझ्या लता मंगेशकर 	सुरेश भट 		उंबरठा 	 चांदण्यात फिरताना आशा भोसले सुरेश भट 	मालवून टाक दीप लता मंगेशकर 	सुरेश भट 	सूर मागू तुला मी कसा? अरुण दातेसुरेश भट 	तुज मागतो मी आता लता मंगेशकर रामकृष्ण बाबू सोमयाजी 	भय इथले संपत नाही लता मंगेशकर ग्रेस 			 सावर रे लता मंगेशकर मंगेश पाडगावकर 		दे मला गे चंद्रिके लता मंगेशकर 	राजा बढे 	रातिची झोप मज येईना लता मंगेशकरशांता शेळकेपवनाकाठचा धोंडीत्या फुलांच्या गंधकोषी हृदयनाथ मंगेशकर सूर्यकांत खांडेकरॐ नमोजी आद्या लता मंगेशकर संत ज्ञानेश्वरतिन्हीसांजा सखे मिळाल्या लता मंगेशकर भा.रा.तांबे 		हे हिंदू नृसिंहा प्रभो शिवाजी राजा लता मंगेशकर 	स्वातंत्र्यवीर सावरकर 	जिवलगा, राहिले दूर घर माझे आशा भोसले शांता शेळकेसागरा प्राण तळमळलाहृदयनाथ, मीना, उषा आणि लता मंगेशकर स्वातंत्र्यवीर सावरकरहासायाचे, आहे मला लता मंगेशकर आरती प्रभु 	जाईन विचारित रानफुला किशोरी अमोणकर 	शांता शेळके 	वादलवारं सुटलं गो लता मंगेशकर 	शांता शेळके 	नीज रे नीज शिवरायालता मंगेशकर 	राम गणेश गडकरी	कशी काळनागिणी लता मंगेशकर 	भा.रा.तांबे 	नाहि कशी म्हणू तुला लता मंगेशकर चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर 	वेडांत मराठे वीर दौडले सातलता मंगेशकर वि.वा. शिरवाडकरशिवकल्याणराजाती येते आणिक जाते 	महेंद्र कपूरचिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर	हे श्यामसुंदर राजसा 	किशोरी आमोणकर 	शांता शेळके

 पुरस्कार 
 २००९ साली भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री पुरस्कार देऊन सन्मानित केले.
 पुणे नवरात्र महोत्सवातर्फे दिला गेलेला ’महर्षी पुरस्कार" (२०१४)
 पुणे-चिंचवड येथील नादब्रह्म परिवारातर्फे नादस्वरब्रह्मश्री पुरस्कार (७ जानेवारी २०१७)
 पुणे भारत गायन समाजाचा पं. राम मराठे स्मृती पुरस्कार (९ ऒक्टोबर २०१७)
 २०१८ सालचा मटा सन्मान महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार (१६ मार्च २०१८)

 बाह्य दुवे 
 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर पं. हृदयनाथ मंगेशकर यांनी संगीत दिलेली गाणी
 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर पं. हृदयनाथ मंगेशकर यांनी गायलेली गाणी

वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते