लिअँडर पेस

लिअँडर एड्रीयन पेस ( जून १७, १९७३) एक भारतीय व्यावसायिक टेनिसपटू आहे. लिअँडर सध्या ए.टी.पी. टूरमधील दुहेरी तसेच डेव्हिस करंडक स्पर्धांमध्ये टेनिस खेळतो. आजवर पुरुष दुहेरीमध्ये ८ तर मिश्र दुहेरीमध्ये १० ग्रँड स्लॅम स्पर्धांची अजिंक्यपदे मिळवणारा पेस हा जगातील सर्वोत्तम दुहेरी टेनिस खेळाडूंपैकी एक मानला जातो. सर्वाधिक वयामध्ये ग्रँड स्लॅम स्पर्धेचे विजेतेपद मिळवण्याचा मान त्याच्याकडेच जातो. भारतामधील आजतागायतचा सर्वात यशस्वी टेनिस खेळाडू असलेल्या पेसला १९९६-९७ मध्ये राजीव गांधी खेल रत्न, १९९० मध्ये अर्जुन पुरस्कार तर २००१ साली पद्मश्री हे भारतामधील अनेक उच्च पुरस्कार मिळाले आहेत.

१५ ग्रँड स्लॅम विजेतेपदे मिळवण्यासोबतच पेस त्याच्या १९९६ अटलांटा ऑलिंपिक स्पर्धेमधील पुरुष एकेरीमध्ये कांस्यपदक मिळवण्यासाठी देखील प्रसिद्ध आहे. १९९२ ते २०१२ दरम्यान सलग सहा ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतलेला पेस हा एकमेव भारतीय खेळाडू तर जगातील एकमेव टेनिस खेळाडू आहे. इतर स्पर्धांमध्ये त्याने भारतासाठी अनेक पदके जिंकली आहेत. डेव्हिस करंडकासाठीच्या भारतीय संघाचा तो अनेक वर्षे कर्णधार होता. २०१० सालच्या विंबल्डन स्पर्धेमध्ये विजय मिळवून पेस रॉड लेव्हरखालोखाल तीन वेगवेगळ्या दशकांमध्ये विंबल्डन विजेतेपदे मिळवणारा दुसराच टेनिस खेळाडू ठरला. २०१० साली पेसने ऑलिंपिक गोल्ड क्वेस्ट ह्या गीत सेठी व प्रकाश पडुकोण ह्यांनी स्थापन केलेल्या संस्थेमध्ये प्रवेश केला. भारतीय खेळाडूंना ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये पदके मिळवण्यासाठी प्रोत्साहन व प्रशिक्षण देणे व अधिकाधिक जागतिक दर्जाचे खेळाडू घडवणे हे ह्या संस्थेचे ध्येय आहे.

जीवन
लिअँडरचा जन्म १७ जून १९७३ रोजी गोव्यामध्ये झाला. लिअँडरचे दोघे पालक माजी खेळाडू आहेत. त्याचे वडील व्हेस पेस हे निवृत्त हॉकी खेळाडू असून ते १९७२ म्युनिक ऑलिंपिक स्पर्धेमध्ये कांस्यपदक मिळवणाऱ्या भारतीय हॉकी संघामध्ये होते. लिअँडरची आई जेनिफर पेस ही माजी बास्केटबॉल खेळाडू असून १९८२ साली तिने भारतीय बास्केटबॉल संघाचे नेतृत्व केले होते. १९व्या शतकामधील प्रसिद्ध बंगाली कवी मायकेल मधुसूदन दत्त हे जेनिफर पेसचे आजोबा होते. लिअँडरचे बालपण कलकत्त्यामध्ये गेले. कलकत्त्यामधील ला मार्तिनिये ह्या प्रसिद्ध शाळेमध्ये तसेच कोलकाता विद्यापीठातील सेंट झेव्हियर्स कॉलेज येथे त्याने शिक्षण घेतले. १९८५ साली लिअँडरने मद्रासमधील ब्रिटानिया अमृतराज टेनिस अकॅडमीमध्ये दाखला घेतला जेथे त्याचे टेनिस जीवन घडण्यास सुरुवात झाली. १९९० साली विंबल्डन स्पर्धेमधील जुनियर स्पर्धेमध्ये अजिंक्यपद मिळवून लिअँडर प्रसिद्धीझोतात आला.

बॉलिवूड अभिनेत्री महिमा चौधरी हिच्यासोबत काही काळ व्यतीत केल्यानंतर लिअँडरने मॉडेल रिया पिल्लई हिच्यासोबत विवाह केला. त्याला आयना पेस ही एक मुलगी आहे.

ग्रँड स्लॅम कारकीर्द
 पुरुष दुहेरी: 16 (8–8) 
२०१२ ऑस्ट्रेलियन ओपन जिंकून पेसने पुरुष दुहेरीमधील ग्रँड स्लॅम पूर्ण केले.
निकालवर्षस्पर्धाकोर्टजोडीदारप्रतिस्पर्धीस्कोरउप-विजयी1999ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड महेश भूपती योनास ब्यॉर्कमन पॅट्रिक राफ्टर3–6, 6–4, 4–6, 7–6(12–10), 4–6विजयी1999फ्रेंच ओपनक्ले महेश भूपती गोरान इव्हानिसेविच जेफ टॅरँगो6–2, 7–5विजयी1999विंबल्डनग्रास महेश भूपती पॉल हारह्यूस जॅरेड पामर6–7(10–12), 6–3, 6–4, 7–6(7–4)उप-विजयी1999यू.एस. ओपनहार्ड महेश भूपती सेबास्तियन लारू ॲलेक्स ओब्रायन6–7, 4–6विजयी2001फ्रेंच ओपन (2)क्ले महेश भूपती पेत्र पाला पावेल विझ्नर7–6, 6–3उप-विजयी2004यू.एस. ओपनहार्ड डेव्हिड रिकल मार्क नौल्स डॅनियेल नेस्टर3–6, 3–6उप-विजयी2006ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड मार्टिन डॅम बॉब ब्रायन माइक ब्रायन6–4, 3–6, 4–6विजयी2006यू.एस. ओपनहार्ड मार्टिन डॅम योनास ब्यॉर्कमन मॅक्स मिर्न्यी6–7(5–7), 6–4, 6–3उप-विजयी2008यू.एस. ओपनहार्ड लुकास लूही बॉब ब्रायन माइक ब्रायन6–7(5–7), 6–7(10–12)विजयी2009फ्रेंच ओपन (3)क्ले लुकास लूही वेस्ली मूडी डिक नॉर्मन3–6, 6–3, 6–2विजयी2009यू.एस. ओपन (2)हार्ड लुकास लूही महेश भूपती मार्क नौल्स3–6, 6–3, 6–2उप-विजयी2010फ्रेंच ओपनक्ले लुकास लूही नेनाद झिमोंजिक डॅनियेल नेस्टर5–7, 2–6उप-विजयी2011ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड महेश भूपती बॉब ब्रायन माइक ब्रायन3–6, 4–6विजयी2012ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड राडेक स्टेपानेक बॉब ब्रायन माइक ब्रायन7–6(7–1), 6–2उप-विजयी2012यू.एस. ओपनहार्ड राडेक स्टेपानेक बॉब ब्रायन माइक ब्रायन3–6, 4–6विजयी2013यू.एस. ओपन (3)हार्ड राडेक स्टेपानेक अलेक्झांडर पेया ब्रुनो सोआरेस6-1, 6-3

 मिश्र दुहेरी: 18 (10–8) 
निकालवर्षस्पर्धाकोर्टजोडीदारप्रतिस्पर्धीस्कोरविजयी1999विंबल्डनग्रास लिसा रेमंड अ‍ॅना कुर्निकोव्हा योनास ब्यॉर्कमन6–4, 3–6, 6–3उप-विजयी2001यू.एस. ओपनहार्ड लिसा रेमंड रेनेइ स्टब्स टॉड वूडब्रिज6–4, 5–7, [11–9]विजयी2003ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड मार्टिना नवरातिलोव्हा एलेनी डॅनीलिदू टॉड वूडब्रिज6–4, 7–5विजयी2003विंबल्डन (2)ग्रास मार्टिना नवरातिलोव्हा अनास्तासिया रोदियोनोव्हा अँडी राम6–3, 6–3उप-विजयी2004ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड मार्टिना नवरातिलोव्हा एलेना बोविना नेनाद झिमोंजिक6–1, 7–6उप-विजयी2005फ्रेंच ओपनक्ले मार्टिना नवरातिलोव्हा दानियेला हंटुचोवा फॅब्रिस सान्तोरो3–6, 6–3, 6–2उप-विजयी2007यू.एस. ओपनहार्ड मेगन सॉनेसी व्हिक्टोरिया अझारेन्का मॅक्स मिर्न्यी6–4, 7–6(8–6)विजयी2008यू.एस. ओपनहार्ड कारा ब्लॅक लिझेल ह्युबर जेमी मरे7–6, 6–4उप-विजयी2009विंबल्डनग्रास कारा ब्लॅक ॲना-लेना ग्रोनेफेल्ड मार्क नौल्स7–5, 6–3उप-विजयी2009यू.एस. ओपनहार्ड कारा ब्लॅक कार्ली गुलिक्सन ट्रॅव्हिस पॅरट6–2, 6–4विजयी2010ऑस्ट्रेलियन ओपन (2)हार्ड कारा ब्लॅक येकातेरिना माकारोव्हा यारोस्लाव लेविन्स्की7–5, 6–3विजयी2010विंबल्डन (3)ग्रास कारा ब्लॅक लिसा रेमंड वेस्ली मूडी6–4, 7–6उप-विजयी2012ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड एलेना व्हेस्निना बेथनी मॅटेक-सँड्स होरिया तेकाउ3–6, 7–5, [3–10]उप-विजयी2012विंबल्डनग्रास एलेना व्हेस्निना लिसा रेमंड माइक ब्रायन3–6, 7–5, 4–6विजयी2015ऑस्ट्रेलियन ओपनहार्ड मार्टिना हिंगीस क्रिस्टिना म्लादेनोविच डॅनियेल नेस्टर6–4, 6–3विजयी2015विंबल्डन (4)ग्रास मार्टिना हिंगीस अलेक्झांडर पेया तिमेआ बाबोस6-1, 6-1Winner2015यू.एस. ओपन (2)हार्ड मार्टिना हिंगीस बेथनी मॅटेक-सँड्स सॅम क्वेरी6–4, 3–6, [10–7]Winner2016फ्रेंच ओपनक्ले मार्टिना हिंगीस सानिया मिर्झा इव्हान दोदिग4–6, 6–4, [10–8]

 संदर्भ आणि नोंदी 

बाह्य दुवे

 चाहत्यांचे संकेतस्थळ 


वर्ग:भारतीय टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते