उदगीर

उदगीर हे महाराष्ट्र राज्यातील एक तालुक्याचे ठिकाण आहे.

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी

उदगीर शहरावर ८०० वर्ष मुघलांचे राज्य होते.  तसेच  १७६० मधील निजाम विरुद्ध मराठे ही लढाई झाली आणि त्यात सदाशिव भाऊंनी निजामाचा पराभव केला. पानिपतच्या लढाईची सुरुवात उदगीर मधून झाली. 
 उदागिरबाबामुळे हे शहर प्रसिद्ध झाले.  
उदगीर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
उदगीरला ऐतिहासिक तसेच शैक्षणिक वारसा पण लाभलेला आहे. उदगीर हे शिक्षणाच्या बाबतीत पुढारलेले शहर आहे. पहिल्यांदा लातूर pattern सुरुवात श्यामलाल मेमोरियल हायस्कूल येथे झाली, नंतर सर्वत्र पसरली. उदगीर शहर हे प्राथमिक शिक्षणासाठी प्रसिद्ध आहे. वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, कृषी, विधी महाविद्यालय आहेत. तसेच महाराष्ट्रातील ५ पशुवैद्यकीय महाविद्यालयापैकी १ महाविद्यालय उदगीरमध्ये आहे. 

उदगीर हे शहर सुपारी फोडण्याच्या आडकित्ता यासाठी प्रसिद्ध आहे. लातूर जिल्ह्यातील सर्वात मोठी बाजारपेठ भरते. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे तिरंगा ध्वजाच कापड उदगीर येथे त्यार्केले जाते. तसेच उदगीरमध्ये ८० दाल मिल आहेत. व्यवसायाबाबतीत उदगीर अग्रेसर आहे. 

उदगीर शहर हे पर्यटनासाठी प्रसिद्ध आहे. त्यात उदगीरचा किल्ला, दुधियाहनुमान मंदिर, हत्तीबेट, साईधाम, सोमनाथपूर मंदिर, हवागीस्वामी मठ आणि यात्रा आणि 
 मुघलकालीन बांधणी असलेला चोबारा, 
उदगीरमधील कल्पना सिनिमागृह हे मराठवाड्यातील सर्वात मोठे म्हणजे ७५mm आहे. 
 यावर्षीच्या स्वच्छता सर्वेक्षनामध्ये उदगीरचे नाव आले आहे. 
उदगीरचा भुईकोट किल्ला यादवकाळातला. निजामाला उदगिरात नमवले गेले, पण त्याला कायमची वेसण घालायला मराठे चुकले.
येथील किल्ल्यातुन एक भुयारी मार्ग बिदरच्या किल्ल्यापर्यन्त जातो व हा मार्ग अंन्दाजे ६० ते ७० किमी लांब आहे.

भौगोलिक स्थान
तालुक्यातील गावे
उदगीर तालुक्यात ८७ ग्रामपंचायती आहेत.

हवामान
लोकजीवन
प्रेक्षणीय स्थळे
नागरी सुविधा
जवळपासचे तालुके

देवणी, जळकोट, चाकुर

संदर्भ
https://villageinfo.in/
https://www.census2011.co.in/
http://tourism.gov.in/
https://www.incredibleindia.org/
https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
https://www.mapsofindia.com/ 
https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
https://www.weather-atlas.com/en/india-climate

 ९५वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, उदगीर २०२२ 

हे संमेलन उदगीर नगरीत महाराष्ट्र उदयगिरी महाविद्यालय, उदगीर येथे २२ ते २४ एप्रिल २०२२ या काळात होणार आहे. या संमेलनाचे अध्यक्ष - भारत सासणे आहेत. या संमेलनाचे अधिकृत संकेतस्थळ https://abmss95.co.in आणि https://abmss95.mumu.edu.in आहेत.

 उदगीर किल्ला 

उदगीर किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर जिल्ह्यातील उदगीर तालुक्यामध्ये स्थापित आहे.
उदगिरचा ईतीहास :

उदगीर हे शहर मरठा आणि निजाम यांच्या युद्धासाठी प्रसिद्ध् आहे.ज्याचे नेत्रत्व सदाशिव्रराव भाऊ यांनी केले होते , जे १७५९ मद्धे निजामाला पराजित केले होते.

निजाम व मराठे यांच्यात झालेली १७६०ची प्रसिद्ध लढाई ही उदगीर मध्ये झाली, या लढाईत निजामाचा मराठ्यांनी पराभव घडवून आणला.

उदगीरचा किल्ला हा भूइकोट किल्ला म्हणून ओळखला जातो.

उदगीरच्या किल्ल्यात उदागिर बाबांची समाधी बांधण्यात आली आहे, हा किल्ला शहरापासून १ कि.मी अंतरावर विराजमान आहे.

उदगीरचा किल्ला महाराष्ट्राच्या तसेच देशाच्या ऐतिहासिक लढाईसाठी, तसेच ऐतिहासिक स्थळासाठी

प्रसिद्ध आहे. उदगीर ते बिदर अशी ६३ कि.मीची सुरंग या मध्ये बांधलेली आहे हा किल्ला जवळपास ८०० वर्षं पूर्वी बांधलेला आहे.

हा किल्ला दक्षिणाभिमुखी असून रुंदीपेक्षा लांबीने अधिक आहे.

वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील गावे