ဝေါဟာမန်တြေံ

ဒးဒါန်လိက်ညးဂလိုင်တုဲဝေါဟာ 
ဝေါဟာမန် ဂစိုတ်ကၟက် ညးဂမၠိုၚ်သုၚ်စောဲခေတ်လၟုဟ်ဏအ်တအ်ဂှ် ဒးဒါန်ပဋ္ဌေဝ်ဗက်အာရ။ ဥပမာ သၟိၚ်ဂှ် ''သၟိံ သၟီ'' စၞောန်ဂှ် ''စၞ်'' တဿဂှ် ''တသၝ'' ဂစိုတ်ကၟက်ဗီုဏအ် ၜိုန်ရတၠပညာမန်ကၠာတေံ ကေၚ်သုၚ်စောဲလဝ်နွံကီုလေဝ် ခေတ်လၟုဟ် ဟိုတ်နူသုၚ်စောဲဟွံမွဲနုဲ ဒးဒါန်ပဋ္ဌေဝ်ရ။ အတိုၚ်ဏအ် ယဝ်ရသုၚ်စောဲအာတှေ်ရော၊ မၚ်မွဲဂစိုတ်ကၟက်တၠပညာမန်ကၠာကၠာတေံဂးတုဲ ဒုၚ်တဲမာန်ဟာ။

 *ပိုယ်မန်ဂှ် ဇြိုၚ်စိုတ်ကဵုပရေၚ်ဒးပြံၚ်သၠာဲဗွဲမလောန်ရ။ 

 ► မိမဇုဇတအ် ကၠောန်ကွဳဂၠဴလေပ်မ္ဂး ကောန်ဇာတ်တအ်လေဝ် ဍိုက်ဆၜိုတ်ကွဳရ။ ညံၚ်ဂွံသၠုၚ်နူဂှ် ညံၚ်ဂွံခိုဟ်နူဂှ် ညးဂွံချပ်ကၠောန်ဂှ်အောန်ရ။ အခိၚ်တပူကဵုတဗဝ်အာကူဗၞိက်ကဵုကွဳစောတ်၊ ကဵုက္ၜၚ်တေံဂှ် ဂျာမနဳ၊ အမေရိကကာန်တအ်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံၚ်မၞိဟ်အရိုၚ်ဏီရ။ ဆၜိုတ်ကွဳဂၠဴဓဝ်ဂှ်လေဝ် ကၠောန်ဟွံဒှ် အာကၠုၚ်တရဴတိုက်မ္ဂး ဒးကွာ်ကေတ်ရ။ အာတရဴဍာ်မ္ဂး ၜိၚ်ကေတ်ရ။ ဆဂးလၟုဟ် ညးတအ်အာလတူကျာ၊ ကၠောန်ကောန်ပျူတာ၊ ကၠောန်ကွဳစက်ကာနာနာသာ်မာန်တုဲ ဒယှ်တှ်တမ်ညဝ်ဂၠးတိ အမ်သဝ်အိုတ်အာဟွံမာန်ရ။ ပိုယ်မန်ဂှ် ဂိုဟ်အာဲကၟာဲဇုဇနော်နာဲတအ်တုဲ ဆၜိုတ်ဍိုက်မံၚ်ကွဳဖိုဟ်ဏီရ။ 

 က 

 ► က ဍာ်ဟၟဲ ဒးဘဲပံက်
 ► က လေၚ် အကြာကဝေက်
 ► ကကၠဴမွဲအံၚ် ပၞံၚ်မွဲဗလး
 ► ကဇၞော်စကဍောတ် ကဍောတ်စအိက်ၚာ်
 ► ကဇၞော်မံၚ်ဍာ်ဒမျိုဟ် ဂလာန်ဇြိုဟ်နွံပ္ဍဲညးဇၞော်
 ► ကညာၚ်စဵုပါၚ်ၜေဲ ကရေဲစဵုကအ်ထကး
 ► ကတေန်မှမာန် ဂစာန်မှဇၞး
 ► ကာလဗျု ဗ္တောန်တိုန်ဆု
အဓိပ္ပာယ် 
ပိုဲမၞိတ်တံ နူအဝဲဍောတ်သွတ်တေံ ဟိုတ်နူဟွံဂွံ ကတ်လ္ၚတ်လဝ်ကွတ်ပညာတုဲ ကာလစိုပ်အဝဲဗျုမ္ဂး ဂိုဟ်ကဟောံဒၟံၚ်ရ။ ညံၚ်ရဴညးဗျုဗျု ဗ္တောန်တိုန်တၞံဆုကီု၊ စိုပ်အဝဲဗျု ဂွံကတ်ပညာမ္ဂး ဂမြၚ်ဉာဏ်လဇုဲလဇ ဟွံမြက်ဇက် ဗီုညးသၟတ်တံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဃောအဝဲဍောတ်သွတ် ဂစာန်ကတ်ပညာညိ။
 ► ကွာ်သီုကဆမ် ဟီုသီုခၜမ်
အဓိပ္ပာယ် 
ကာလကွာ်အာ အကြာမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မ္ဂး ညံၚ်ကျာ်သြဳဂွံနွံ ကွာ်အာသိုက်သိုက်သြဳသြဳညိ။ ကာလဟီုဂလာန် အကြာမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်လေဝ် ဂလာန်ရိုၚ်ဇိုၚ်တံဂှ် အေၚ်ခၜမ်လဝ်တုဲ ဂလာန်နွံကဵုယေန်သၞာၚ်ဟေၚ်ဟီုဂးညိ။ ကာလဂှ်မ္ဂး ဒှ်ညးနွံကဵုယေန်သၞာၚ်တီကၠိုဟ်အခိုက်အလိုက်မၞိဟ်မွဲမာန်ရ။

 ခ 

 ► ခၚ်လေံကျာ်ရာမ် ဟွံတီဂးဟာ
 ► ခတှ်ဂၠိုၚ်ဟွံဂွိၚ် ရိၚ်ဂၠိုၚ်ကတာ်ကဠေံ
 ► ခန္ဓဗတ်ဒးလ္ၚု ယၟုမွဲမလ္ပကဵုလီု
 ► ခမဳဇၞော်ဝသ် ခရှ်ဇၞော်အာယုက်
 ► ခမဳထပှ် ခရှ်မသုန်
 ► ခမဳသဳလ ခရှ်သစ္စ

 ဂ 
 ► ဂကူဇေတ် လၟေတ်ဝါကၠုၚ်ဂဝ်
 ►ဂကူဇေတ် လၟေတ်ဟွံထောံ
 ►ဂကူပကောတ် ဓဝဲါဒး ဓဝဲါထညောတ်
 ►ဂကူရိပၞဟ် ဟွံတီရှ်သာ

 ဃ 

 ► ဃရက် ဗက်ဂၠံၚ်ကရတ်
 ►ဃရက် လအ်ဂွံ
 ►ဃရက်က္ဍၚ် လအ်ဂွံက္ဍၚ်
 ► ဃလဵုခဏံၚ် ဒးထံၚ်ခစှေ်ချောဲ
 ►ဃောကျာ်သြဳတိုန် ကွိုန်ထပက်

 ၚ 

 ► ၚဟ်ခၜံက် ဇၞော်နူစိၚ်
 ►ၚုဟ်တိုန်မွဲဗရဟ် ကသပ်ဒှ်မွဲဗီု
 ►ၚုဲၜိုန်ဍောတ်သွတ် ၜိၚ်တတ်ၜဳမာန်
 ►ၚေက်ကၞေဟ် ကေက်နူၚေက်ၜုန်
 ►ၚေတ်လေဝ်ဟွံလပိုက် စာ်လေဝ်ဟွံဇိၚ်
 ►ၚဴတမ်ဒကှ် ဟွံတီရှ်
 ►ၚဴနွံညာဏ် မာန်ဇာဒိသိုၚ်
 ►ၚဴလေၚ်ဂုဏ်ရမျာၚ် သမၠီုလေၚ်ဂုဏ်ပါၚ်

 စ 

 ►စ မေထုန် တိက် ဂၠဴကၠိက်တီကီု
 ►စကၠုၚ် ၚေက်ဒှ်အက္ခရ်ဗ
 ►စကၠေၚ်ကၠေၚ်လေဝ် ဟွံဒှ်ဖျုန်သွ
 ►စစၞခိုဟ်လေဝ် ဟွံဒှ်ဇြဟတ်
 ►စကအ်လ္ပသၠုၚ် တိက်ဂၞဳလ္ပသၠုၚ် အာကွာန်ပဠုၚ်ဒှ်ဒိုက်
 ►စကာဥဂွိုအ် မိက်ဂွံပတိတ်ဘာ
 ►စက္ဍဴလံက်ကၞုၚ် သုၚ်ၜံက်လံက်တမ်
 ►စက္ၜဴဒးထောံကၞာတ် စဗြာတ်ဒးထောံခၞော်
 ►စက္ၜဴနူကၞောတ် ဝေတ်ကောန်နူဍောတ်တ်

 ဆ 

 ►ဆဂွံဆဂၠဟ် ဆဒှ်ဆကၠောန်
 ►ဆၚ်ဍာ်တှေ်ဍုက် လုက်ပၟတ်တှေ်တူ
 ►ဆာန်ကွး ထ္ၜးကွတ်
 ►ဆာန်ကွး ထ္ၜးကဵုနဲ
 ►ဆာန်ကောန် ကၠောန်ကဵုတ္ၚအ် 
 ►ဆာန်ဗြဴ အာလ္ပမံၚ်လအ်
 ►ဆာန်ကောန် ဗတောန်ကဵုပညာ
 ►ဆာန်ကဵုဒှ်ဂုဏ် ဝုန်လ္ပကဵုထပေက်
 ►ဆာန်ကဵုလေပ် စေပ်ကဵုတီရှ်

 ဇ 

 ►ဇကုဂွံ မုဒိတာ ညးတၞဟ်ဂွံဣဿာ
 ►ဇကုပရေံ ဇကုဟွံဆဵု ညးပရေံ ဇကုမိက်ဂွံဗဵု
 ►ဇကုပိုန်ဟၟဲ ၜိုန်ကောန်ရဲရ ဟွံပကာမွဲ
 ►ဇကုဖေက်တှေ်ဍေံဂံၚ် ဇကုဂံၚ်တှေ်ဍေံဂြိပ်
 ►ဇကုဗၠေတ် ပတိုန်ဒုဟ်ကဵုခေတ်
 ►ဇကုရေဲ ရေဲဟွံတီ ရေဲတၞီဍာ်
 ►ဇန်ကဝ်  ၜဝ်ကဵုစး  ပ္ၚာန်ထကး  စးကဵုၜဝ်
 ►ဇၞးကၠာကတဴ  ဇၞးကြဴၜိုဟ်

 ည 

 ►ညးကၠုၚ်ကဵုကြံၚ် ဇကုအာကဵုၜတ်
 ►ညးကၠုၚ်ကဵုထတ်  ဇကုအာကဵုသာ  နယ်တၠပညာ
 ►ညးကၠုၚ်လေဝ်လ္ပတာ  ညးအာလေဝ်လ္ပဗ္ဒောံ
 ►ညးကဵုဒါန်လ္ပကယျာန်စး  ဂၠဴဂွံသၟးသၟးလ္ပထၜိဟ်ၚေက်
 ►ညးချိုတ်အဲပလံၚ်  အဲချိုတ်ညးစံၚ်
 ►ညးဂမၠိုၚ်ဂွံတီသၟာဒါန်  ဒးဂွါန်ဒယိုၚ်ကၞာထး

 ဍ 

 ►ဍညးကဵုညး
 ►ဍာက်ပါၚ်ဇကု ဇကုကလေၚ်ကၠာန်
 ►ဍာက်နွံဂွံသုၚ် ပုၚ်နွံဂွံစ
 ►ဍာံတှေ်ကေတ်  ဗၠေတ်တှေ်ထောံ
 ►ဍာတ်ကြောံတှေ်လုပ်ကတောဝ် ကျေဝ်ဂေါဝ်တှေ်လုပ်မတ်
 ►ဍာံလောန်  ကလၚ်စဝါတ်
 ►ဍုၚ်ဇဳ ၜဳကၠောံ
အဓိပ္ပာယ် 
ပူဂိုလ်ကေၚ်အာလဝ် ဍုၚ်ကွာန် ဌာန်ညးသ္အာၚ်တံဂှ် ဗွဲမဂၠိုၚ် ပညာ ဗဟုသုတဇၞော်နူ ပူဂိုလ်ဟွံတိတ်နူဌာန်ဇကု မွဲလှေ်ဂှ်ဏီရ။ ကေၚ်အာဍုၚ်ဇဳ ကေၚ်တတ်ကၠောံၜဳဂၠိုၚ်မ္ဂး ကွတ်ပညာ ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာညးသ္အာၚ် နွံဗီုလဵု ဇကုဂွံတီကေတ်တုဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်ဌာန်ဇကုလေပ်ရ။

 တ 

 ►တကအ်ဇမ္ဗုဒိပ်  နိမိတ်ဒှ်ကၠာ
 ►တကအ်နိဿဲကဵုဗိုၚ်  ဗိုၚ်နိဿဲကဵုတကအ်
 ►တကေတ်ဇၞော်ဂဇအ်ခိုၚ်  ဟီုလေပ်ဂွံဟီုဂၠိုၚ်
 ►တကေတ်ဝေတ်က္ဍိုပ်
 ►တက်ကျာတက်ကျာ  ဂဥုဲသက်သာ
 ►တက်ကၠဵု  သ္ၚေဝ်တၠ

 ထ 

 ►ထညောန်ဒှ်လၞီ အီဒှ်ဖဵု
 ►ထဍိၚ်စိၚ်
 ►ထဍိၚ်ဒးဆီဍာဲမှ အဵုယာဲအဲ
 ►ထထထံၚ်ထံၚ်
 ►ထၞက်ဟွံဂိ လက်ရောၚ်ဂိ
 ►ထပက်ယန် ပတန်ကျာ် ထပ်တဲ ပိရဲဏံ ဗွဲကြဴပဠေဝ်ဝါတ်
 ►ထပိုဲကဵုသာမဏဳ ခမဳကဵုပယျၚ်(တုပ်ပ်)
 ►ထၟာဲကၟေက် ကဵုဂၟဳကၟေက်
 ►ထၟာဲကဵုထၟာဲ လုက် ဇုက်ကဵုဇုက် ပူ
 ►ထၟာဲဟွံကတဴ ဂၟဳရောၚ်ကတဴ

 ဒ 

 ►ဒကာကျာ်မွဲဝါ ဒကာဘာမွဲလန်
 ►ဒကာကဵုလေံကျာ် ကဘာ်ကဵုၚေက်
 ►ဒကာကဵုလေံကျာ် ဍာ်ကဵုသွာ
 ►ဒကာဗျန်ထ္ၜးသၞေက် လေံကျာ်ထ္ၜးၚေက်ထဝ်
 ►ဒကာဘာဂဟေဝ်စ ဒကာကျာ်သၠာ်စ
 ►ဒးကဵုစိုတ်တှေ်ကျေဝ်
 ►ဒးကဵုစိုတ်တှေ်ပိက် ဟွံဒးကဵု  စိုတ်တှေ်အိက်

 ►ဒိုက်ဝါတ် ကဠောဒညာတ်ဟွံမွဲ
 အဓိပ္ပာယ် 
သေဋ္ဌဳမ္ဂးဂှ် ပိုန်ဒပြ် ထပ်သြန်ဂၠိုၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ညးဂမၠိုၚ် ထေၚ်ဇၞော် သွမသ ကဋ္ဌောဒညာတ်အိုတ်ရ။ ညးဒိုက် ၀ါတ်မ္ဂးဂှ် ဟိုတ်အောန်ကဵုဒြပ်ဂှ်ရ ညးဂွိၚ်ဖေက်ဒး ထံက်ပၚ် ဒးဂၠေံကဵုဒြပ်ရတ်တုဲ ၜိုန်ရကဋ္ဌောမသဇကု နွံကီုလေဝ် ညးဟွံမိက်သပ္ပ ကဋ္ဌောမသမွဲရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဒိုက်ဝါတ် ကဋ္ဌောဒညာတ်ဟွံမွဲ ညးဂးစရ။
 ►ဒှ်ကောန်ရုပ်တှေ် အတိုၚ်ညးပလှေ် ဒးလှေ်
 အဓိပ္ပာယ် 
ညးဟွံလေပ်ပညာဂှ် ဟိုတ်နူပညာဟွံမွဲ ဒးသ္ပဒ်ၟၚ်ကောန်ရဲ ကောန်ကွး ညးလေပ်ပညာတအ်တုဲ ဗီုညးဗဂေတ်စကာ ဇကုဒးဒုၚ်ပလှေ်ဒၟံၚ်လၟိုန်ရ။ ညးဟွံလေပ်ပညာဂှ် ကဵုလဝ်ဥပမာ ညံၚ်ကောန်ရုပ် ဟိုတ်လမျီုဟွံမွဲ အတိုၚ်ညးပလှေ် ဒးဒုၚ်လှေ်ဗက် လၟိုန်ရသေၚ်ဟာ။
 ►ဒၟာနူဓမက်ဂြဲဂြက်ညးသ္ကအ်
အဓိပ္ပာယ် 
ညးဒးစိုတ်ကဵုဓမက်ဂှ် ဂွံဓမက်ညးသ္ကအ်မ္ဂး စစှေ်တိက်သၠိၚ် မိပ်လဟိၚ်ရ။ ဓမက်ဂှ် ၜိုန်ရသ္ပဝေၚ်မိပ်ကီုလေဝ် ကာလဓမက်ဒး လောန်ကာဲအာမ္ဂး ဂြဲဂြက်ညးသ္ကအ် ဒှ်သၞတၚ်မာန်ရ။ ဒၟာနူဓမက် ဂြဲဂြက်ညးသ္ကအ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ။
 ►ဒှ်ခမဳတိုန်ပၞၚ် ဒှ်ခရှ်တိုန်စၚ်
အဓိပ္ပာယ် 
ညးလ္ၚဵု ဟိုတ်နူဂံၚ်သကာတုဲ ဒှ်ခမဳဂှ် ဂွံဒှ်အ္စာဓရ်တိုန်ပၞၚ် ဟီုတွံသၚ်ရိုဟ်ကဵုဂကောံဒါယကာဂမၠိုၚ်ရ။ ကာလရာမ်တိတ်ခရှ်ပၠန်လေဝ် ဟိုတ်နူနွံအကေၚ်တုဲ ဟွံမွဲကဵုရောမ်ဒညမွဲသာ် ဂံၚ်လုပ်ဝိုၚ် ဂံၚ်တိုန်စၚ်ပၠန်ရ။ ညးနွံအကေၚ်တံဂှ် ဒၞာံလဵုစိပ်ပ် ဟွံရောမ်ဒည ဂံၚ်သကာဒၟံၚ်လၠိုန်ရ။
 ►ဒးစိုတ် ဒကုဲ ဓီုဓုဲ ဟွံဂွ
အဓိပ္ပာယ် 
ကာလဒးစိုတ်ကဵုကပေါတ်ညးတၞဟ်မွဲမွဲမ္ဂး ဒးအာတ်တၠဍေံဂှ် ဟွံဂွရ။ ကာလဒညောက်ဒကုဲတိုန်မ္ဂး လဒေါ၀်မၞိဟ်လေဝ်ဂံၚ်တိက် ဟွံဂွရ။ ကာလဉာဏ်ဇြိုၚ် ဉာဏ်ဓီုဓုဲမ္ဂး လၞုဟ်ကတ်ပညာဂှ် ဟွံဂွရ။ ဟွံဂွပိသာ်ဝွံ ဒှ်သဘာဝ မၞိဟ်တအ်ရ။
 ►ဒဳဇကုဒှ်ကသံက် လ္ပပံက်ကဵုညးတၞဟ်ဗဵု
အဓိပ္ပာယ် 
ဒဳဇကုဒှ်ဒၠံၚ်ကသံက်ဂှ် လ္ပပံက်ကဵုညးဗဵုညိ။ ယဝ်ပံက်ကဵုညးဗဵုမ္ဂး ညးထေၚ်သောဲဇကုမာန်ရ။ ဗီုဂှ်ကီု ဒုဟ်ဇကုကေၚ်ပတုဲလဝ်ဂှ် လ္ပလဴပူစကဵု ညးဖအိုတ်ညိ။ ယဝ်လဴစမ္ဂး ဒးဒုၚ်အစောညးမာန်ရ။
 ►ဒးကဵုစိုတ်တှေ်ကျေဝ်
အဓိပ္ပာယ် 
ညးလ္ၚဵု စိုတ်ဍုတ်ဍေဲတ္ၚံက်ကဵုညးတၞဟ်လေပ်ဒၠံၚ်ရ။ ညာတ်ညးတၞဟ်ကၠောန်လဝ်ခိုဟ်ဂှ် ကာလဟွံဒးကဵုစိုတ်တှေ် ဟီုပရေံ ပတိုန်ဒုဟ်နာနာသာ်တုဲ ကားလဒးကဵုစိုတ်တှေ် ထိုၚ်သးဟီုကျေဝ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး ညာတ်ညးခိုဟ်ထေက်ကဵုဒးထိုၚ်သး ညးမာန်ရ။
 ►ဒတုံကမၠိုၚ် ဂြဲချောဲ
အဓိပ္ပာယ် 
ကာလဒတုံစှေ်ကမၠိုၚ်မ္ဂး ညံၚ်ဇကု ဟွံဂွံဗၠိုက်စှေ် စိုပ်ဂတာတေံ ဗက်ဂြဲချောဲတုဲ ချောဲဂှ်လေဝ် ဒတုံဗက်စှေ်အာဇကုကီုရ။ ဗီုဂှ်ကီု ဒုဟ်ဇကုနွံတုဲ ညးဟီုပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ကၠုၚ်မ္ဂး ဇကုမွဲဓဝ် ဟွံမိက်ဒုၚ် ဗက်စၞောန် လ္ပုဟ်တဲကဵုညးတၞဟ် သ္ပညံၚ်ညးတၞဟ် နွံကဵုဒုဟ်ကီုရ။ စိုတ်ဓါတ် ဒတုံကမၠိုၚ် ဂြဲချောဲ ဂှ် လ္ပစွံလဝ်ညိ။ မွဲတ္ၚဲမ္ဂး ဒှ်အန္တရာဲကဵုဇကုမာန်ရ။
 ►ဒက်ဝဲ ဗဇဵု ဝဵုစၞာဲ ပိဏအ် ပဲါသ္ၚောဲသ္ၚောဲ
 ►ဒကာကဵုလေံကျာ် ဍာ်ကဵုသွာ
 ►ဒက်ဒှ် သှ်လာဲ

 ဓ 
 ►ဓမ္မတာဍာ် ဇွောဝ်အာလ္ပာ်သဝ်
 ►ဓမ္မတာရုဲ ညာတ်အုဲမုက်ဂေါဝ်
 အဓိပ္ပာယ် 
ညးသမၠီုမ္ဂးဂှ် မိပ်လဟိၚ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲပွသရာမ်ပါပ်လၟိုန်ရ။ ပွသရာမ်ပါပ်အကုသိုလ်ဂှ် ခယျဒး ကမၠောန်ခိုဟ်တုဲ အလဵုဇကုလေဝ် ပ္တိတ်ဇြဟတ် ညးတၞဟ်လေဝ် ထဴကဵုကၠောန်ရ။ ဓမ္မတာရုဲ ညာတ်အုဲမုက်ဂေါ၀် ဓမ္မတာ သမၠီု ဂွံကၠောန်ပွသရာမ်ပါပ် မိပ်သၠောၚ်ရ။

 ►ဓမ္မတာလိုက် အခိုက်ညးဂလိုၚ်
 ►ဓမ္မတာလိုက် အခိုက်ဗၠေတ်နွံလၟိုန်
 ►ဓမ္မတာသာဲ ဂၠာဲဇာပ်မြမောဝ်
 ►ဓရိုအ်မွဲဍ ဒကမွဲမိဟ်
 ►ဓရ်ခိုဟ် ဂြိုဟ်ၜိုဟ်ကလၚ်ဟွံဖဲ
 ►ဓရ်ယုတ်ကဵုပြဲ ၜါရဲဏံ ဆလအ်ပံၚ်ဟွံကိတ်
 ►ဓရ်အဲဂှ်ကေတ် ဒ္ဂေတ်အဲဂှ်လ္ပကေတ်
 ►ဓလာဲဟၟဲ ကျာ်တြဲဟွံဒှ်ကျာ်
 ►ဓလေတ်ဟွံဗၠး စိုပ်အခိၚ်ဒးချိုတ်

 န 

 ►န ဟွံဂွံဂြီု ဂလာန်ဟွံဂွံအုပ်နိဂီု
 ►နတၟာဂၞာ
 ►နနယ်ဂြုန်သာဲ  ဂၠာဲပကောံဒြပ်
 ►နနွံကဵုဓရီု ဂလာန်နွံကဵုနိဂီု
 ►နန်ထဝ်လေဝ်ဗၠိုက်  ဖမ်ထဝ်လေဝ်လိုက်
 ►နပရေံထောံဒှ်  ကောန်ပရေံကၠဟ်ဟွံမာန်

 ပ 

 ►ပကတိကျေဝ်  ဇြက်ဒးပဠေဝ်ဟၟဲ
 ►ပံက်ကအ်ဂွံပိုတ်  ဟိုတ်နူစၞာဲ
 ►ပကျေဝ်ညံၚ်မြာ်  သၠိုက်ထ္ၜးတကေတ်
 ►ပဂုဏ်  ဒးဓဗး
 ►ပံၚ်ကဵုညး ပလှုၚ်ညံၚ်ဒဵု  ဟီုအရေဝ်လ္ပကြောဓလဵု
 ►ပစညးကြော  ညးထဴဒးစိုတ်
 ►ပညာဂၠာဲလောဲ  နယ်ဂၠာဲဝါတ်

 ဖ 

 ►ဖန်ညးကဵုဓရ်  လဝ်စိုတ်ကဵုဒး
 ►ဖရံက်ဒှ်ကယျုစုတ်ၜဵု  ၜဵုဒှ်ကယျုဇြက်စုတ်ဟၟဲ
 ►ဖရံက်ဟွံခိုဟ် လအ်အိုတ်  မၞိဟ်ဟွံခိုဟ် လအ်ချိုတ်

 ေ 

 ►ဖေက်ကၠခစမယိ မယိဂှ်ပၠန် ဓဇန်လောန်နူကၠ
 ►ဖေက်ကၠဵုအာဂတ  ဖေက်ကၠအာလက်ကရဴ
 ►ဖေက်က္ဍၚ်ဘက္ဍၚ်  ဓဝက်က္ဍၚ်ၜေံက္ဍၚ်
 ►ဖေက်တှေ်ဒိုက်  ဂံၚ်တှေ်သိုက်
 ►ဖေက်တှေ်သၞလုပ်ကၠုၚ်  ဂံၚ်ဒုၚ်တှေ်သၞဂြိပ်
 ►ဖေက်ဖေက်ဂံၚ်ဂံၚ်
 ►ဖ္ဍောတ်မံၚ်ရ  ရထဟွံတီ
 ►ဃောကတ်ပညာ ဒးစွံဥပမာ ညံၚ်ထိုၚ်ပြအ်
အဓိပ္ပာယ် 
ပြအ်ဂှ် စၞစ ကပေါတ်ခိုဟ်ပရေံဟွံရုဲ ဆဵုတှေ် ပြိုက်စုတ် ပ္ဍဲထိုၚ်ဖအိုတ်ရ။ ကာလစိုပ်ဒၞာဲမ္ဂး ညးတေံ ရုဲစှေ်တုဲ ပရေံဂှ်ကၠဟ်ထောံ ခိုဟ်ဂှ်ကေတ်ရ။ တုပ်နဲသာ်ဂှ်ကီု အယောပိုဲဍောတ်သွတ် ကတ်လ္ၚတ်လဝ်ဖအိုတ်ရ။ ကာလဇၞော်ဂေါ၀်တိုန် ချပ်ပါ်ပဲါဒးတိုန်မ္ဂး ပရေံဂှ်ကၠဟ်ခိုဟ်ဂှ် ကပှ်ကေတ်ညိ။

 ဗ 

 ►ဗကေတ်တုပ်  ဒ္ဂေတ်ဟွံတုပ်
 ►ဗက်ပၞောန်  ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်
 ►ဗက်ၝောံ ဂွံရသမ္ဒိုဟ်
 ►ဗက်အလိုက်စိုတ်  ဒဵုချိုတ်လေဝ်ဟွံဖဲ
 ►ဗက်အလိုက်ညးဆာန်  စးဂလာန်ညးက္ဍုဟ်
 ►ဗက်အလိုက်ဍာ်  ဒဒိုက်သက်သာ
 ►ဗက်အလိုက်ဗုၚ်  ဒးဒုၚ်ဘဲ  အေၚ်ထောံဂွံပရဲ
 ►ဗစာလေပ်မှ  တၠပညာ  စိုတ်ခိုဟ်မှ  သပ္ပုရိုဟ်
 ►ဗတကၠဵု  သာ်လဵုစုတ်စုတ်ဍေၚ်
 ►ဗတကၠဵုတ္ၚံက်ကၜိုၚ်  လ္ပပြိုက်သိုၚ်ဒုန် ဂုဏ်ဖဵုဟၟဲ

 ဘ 

 ►ဘတှေ်ဖေက်  ဗတေက်တှေ်လကိုတ်
 ►ဘယ်ကၠုၚ် ပရဟ်ဒုၚ်ပဲါလဝ်
 ►ဘဝကတောဝ်ဍိုၚ်  ကတောဝ်ဇြိုၚ်ဟွံအောန် ဖန်ဂွံကတောဝ် ကလၚ်ဓရ်ဟွံခိုဟ်ဟာ
 ►ဘဝတဲဟၟဲလေဝ်ဂၠိုၚ်  ဘဝဇိုၚ်ဟၟဲလေဝ်ဟွံအောန် ဖန်ဇိုၚ်တဲနွံပြာကဋ် ပ္တုဲဝတ်ဟွံခိုဟ်ဟာ
 ►ဘတၟာဘာ
 ►ဘာထဝ်ပဠေဲ  ဗုၚ်ဂၞဴလှာၚ်ဝိုဟ်
 ►ဘာလေဝ်မံၚ် မုဟ်ကၞံၚ်လေဝ်ဟွံတီ
 ►ဘာသာထပိုတ်မာန်  ဝါသနာထပိုတ်ဟွံမာန်
 ►ဘိက်လဝ်ဏောၚ်ကၠုၚ်  ကၠောဝ်ပုၚ်လ္ပထေၚ်

 မ 

 ►မံၚ်ကယျိုၚ်ခရှ် ဒှ်သ္ၚိကၟိန်မှ
 ►မံၚ်ကဵုတ္ၚအ်တှေ် လအ်ချိုတ်
 ►မံၚ်ဂှ်သ္ၚိတိုက် ကွိုက်ဂှ်သွခစေပ်
 ►မံၚ်ညံၚ်ကၠ ညးဟွံပရဲ မံၚ်ညံၚ်ဒြာဲ မိတ်သဟာဲဂၠိုၚ်ဘဲ
 ►မံၚ်ညံၚ်ဆုဒကုတ်
 ►မၚ်ဍာ်ဍာ်လအ်တိုန် မၚ်ပုၚ်ပုၚ်လအ်စိန်
 ►မံၚ်တမ်ကောန်ကောန်ဒဴ မံၚ်တမ်ဗြဴဗြဴချိုတ်
 ►မံၚ်ဒေါဝ်ၜဳဖိုဟ် ကၠောဝ်ဍာ်
 ►မၚ်ပုၚ် ပုၚ်လအ်ပါ် မၚ်ဍာ်ဍာ်လအ်တိုန် 
 ►မံၚ်ပ္ဍဲဍာ်လေဝ်ဟွံဍုက် ဂၠုက်ပၟတ်လေဝ်ဟွံတူ မၞိဟ်လတူမၞိဟ်ဒးဂးရ

 ယ 

 ►ယံၚ်တှေ်ယံၚ် လ္ပဒၟံၚ်(ယံၚ်ဒံၚ်)
 ►ယထာကာရဳ တထာဝါဒဳ
 ►ယထာဝါဒဳ တထာကရဳ
 ►ယၟုရသှ်ၜေက် မၞိဟ်တ္ၚက်စဴအာ
 ►ယျဵု ညံၚ်တိကလောံ
 ►ယျဵုဂၠိုၚ် ညးပပရအ်
 ►ယျဵုမံၚ်ကြမ်အိုတ်
 ►ယွံကောန်မနုဿ သဗ္ဗကမၠောန် ကၠောန်ကဵုချိုတ်ပၠိုတ် စိုတ်ကဵုဗိုန်ခိုၚ် ညံၚ်ဇာဒိသိုၚ် ရပ်သတ်ဂြိုပ်ဂှ်ကဵုဂွံဒှ်ညိ
 ►ယအ် မိစ္ဆာ လောန်အာဒိဌိ
 ►ယအ်လောန်တှေ်ပူ တေၚ်လောန်တှေ်ပိုတ်
 ►ယာဂဒူ ကေတ်ခၟံက်
 ►ယာံတှေ်ယာံ လ္ပကဵုညးတီ
 ►ယာသၠုၚ်သၠုၚ် ၜုၚ်သာသာ
 ►ယာဲဍေံဟွံဗတောန် ကောန်ဍေံဟီုဂလာန်ရုန်မဵု အပါဍေံဟွံဗတောန် ကောန်ဍေံဟီုဂလာန်ဆဆဵု
 ►ယုတ်ယုတ်မှာ်မှာ် စာ်စာ်ၚေတ်ၚေတ်
 ►ယဲကဵုဂဥုဲ ဗ္ဂပ်ဒး ဗၠးတွဵုဟွံဝါတ်
 ►ယဲတှေ်ဒိုက် ချိုတ်တှေ်လေၚ်
 ►ယဲမွဲ ဒိုက်ၜါ
 ►ယဲဟၟဲဂှ် လာဘ်ပရဲဇၞော်အိုတ်

 ရ 

 ►ရံၚ် ညံၚ်ဒံက်ခေဝ် ရံၚ်ကောန်ၚာ်
 ►ရံၚ်ကွာန်တုဲဒိုပ် ရံၚ်ဂြိုပ်တုဲဇူ
 ►ရံၚ်ကဵုထဝ်သြန် ဒှ်အှော်စန်ညး
 ►ရံၚ်ကဵုဒြပ် ခပပ်ကဵုရုပ်သာ်(ဂကူလီုလာ်အိုတ်)
 ►ရံၚ်ဂၠုၚ်တုဲရာန် ရံၚ်မိတ်တုဲဆာန်
 ►ရံၚ်တှေ်ဆဵု ဗဵုတှေ်ညာတ်
 ►ရံၚ်တိုန်တုဲအာ ရံၚ်အခါတုဲကၠုၚ်

 လ 

 ►လံက်ဂြိၚ် ကဠိၚ်မုက်
 ►လက်စိုပ်ဂကူ ချဴစိုပ်ကၞောတ်
 ►လံၚ်လေၚ် ဝေၚ်ဝါတ် ကျာတ်ကၠတ်(ဒှ်ကမၠတ်)
 ►လဆောဝ်သၠုၚ်လဆောဝ်သဝ် လဆောဝ်ဂတဝ် လဆောဝ်ဗၠိုက်
 ►လညာတ်ဗၠေၚ် အထေၚ်ဗၠေတ် ကွေတ်မှာရာ
 ►လတူကဝ် စဝ်စုတ်တၚ်လာဲ လတူဍာ်သာဲ ပၠာဲစုတ်သဂြာ

 ဝ 

 ►ဝတၟာဝါ
 ►ဝတ်အလေဝ်  အရေဝ်အခြာ  ဇိုၚ်တဲကဵုသာက္ဍာ
 ►ဝဟၟဲ  လ္ပကဲစုတ်ဝိ
 ►ဝါတ်  တံၚ်ဒုန်ဂၠံၚ်ကၞောတ်
 ►ဝါတ်  လ္ပပြံၚ်ဂအာၚ် 
 ►ဝါတ်ဃောမံၚ်ဝါတ်

 သ 

 ►သကအ်ပရေံ စှေ်ထံၚ်  ပွံၚ်ဟွံခိုဟ် တာလီု
 ►သကအ်ပရေံဒးထံၚ်  ပွံၚ်ဟွံခိုဟ်ဒးချုက်
 ►သၚ်ပဝ်  ဓရ်ဒှ်
 ►သစ္စဟၟဲ  ရဲဝေၚ်
 ►သဇိုၚ်ဇကု ဇကုဂၠေၚ်  ပရေၚ်ဇကု ဇကုဖန်
 ►သတိကၠာ  ပညာကြဴ
 ►သတိမွဲခိုၚ်  ဇြိုၚ်ဂွံဒလူ

 ဟ 

 ►ဟံၚ်အောဟ်ဂွံစံၚ်  ဟံၚ်ဒးသမၠီု ယီုပီုဟွံဖဲ
 ►ဟဇန်မှဒှ်ကျာ်  သၠာ်မှဒှ်ၚဴ
 ►ဟွံကၠိုဟ်အခိုက်  ဟွံတီအလိုက်
 ►ဟွံကိတ်ကဵုဖ္ဍိုက်  ဟွံကြိုက်ကဵုဇြဟတ်
 ►ဟွံကေၚ်ကၠောန်  ဟွံတီပၞောန်
 ►ဟွံကေၚ်ဆဵုဝၚ်  ထေၚ်ဂးၜဳ
 ►ဟွံကဵုပၠန်လေဝ်ထေဲ  ကဵုပၠန်လေဝ်ဟွံကလေၚ်လေဲ

 ဠ 

 ►ဠကမ်ကဵုဖဵု  ဒှ်ကၠဵုလေဝ်ဟွံကၠောဝ်အိက်
 ►ဠကၠုၚ်လ္ပာ်က္ၜံၚ်  ဠဆံၚ်လ္ပာ်သကဲ
 ►ဠကၠောန်ဝါတ်  ဠညာတ်လောဲ
 ►ဠကုသဵုရီု  ဒးဗီုစှေ်သၞောတ်
 ►ဠကုသဵုရီု  ဗီုချပ်ဒှ်မာန်

 ၜ 

 ►ၜံက်ဖျေံတှေ်သဝ်  ဗဝ်ပ္တိုန်တှ်ေသၠုၚ်
 ►ၜံက်မွဲတၞုၚ်  ပုၚ်မွဲထၟောတ်  ဇဗၠုမွဲသွတ်
 ►ၜက်သၞာံ  ဂါမ်ဗြဲ
 ►ၜံက်အာၜံက်ကၠုၚ်  ဗီုချေံအဖုၚ်

 အ 

 ►အကြာပြေၚ်ၜါဒိ ချောဲလှေက်
 ►အကဝ် အဖဝ်နွံ ပရအ်သကအ်နွံ
 ►အကွက်စလ္ပဂျိုၚ် အကွက်ဂျိုၚ်စညိ

 ၝ 

 ►ၝောံကဵုကၟက်  ဖက်ကၠုၚ်နူတမ်ကဝ်
 ►ၝောံဇက်  ကောန်ဂၠောဲ
 ►ၝောံဒေါန်  ကောန်ဒဴ
 ►ၝောံဒေါန် ကောန်လက်
 ►ၝောံမၞိဟ်လ္ပၜုၚ်ဂစိုတ်  အရေဝ်လ္ပဟီုဖအိုတ်
 ►ၝောံဠက်မှ  ကၟက်မွဲ

 ဣ 

 ►ဣမိဂၠိုၚ် ကောန်ချိုတ်

 ဥ 

 ►ဥမၚ်လီုလ္ပမံၚ် မၞိဟ်လီုလ္ပပံၚ်
 ►ဥုံဒးပါ ဂါထာဍာံ
 ►ဥုံပါမှ ဂါထာ
 ►ဥုံဟွံပါ ဂါထာဟွံသေၚ်

 ဨ 

 ►ဨဝံကၠေံဟွံအိုတ်ဏီ ကံက်တိုန်ဨဝံဂလိၚ်ပၠန်ဣရ

နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်

ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်
ကဏ္ဍ:နယ်ပညာ
ကဏ္ဍ:ပရေင်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဂကောံမၞိဟ်
ကဏ္ဍ:သင်္ချာ