ဂၠုဲ

မန်
ဂၠုဲ

နာမ်
ညးမဒးမံၚ်သၟဝ် ဒးဒုၚ်ကလၚ်အသမ်ပၟိၚ်နာဲတၠ၊  ညးဟွံမွယ်ကဵုအခေါၚ်ပၠန်ဂတးတုဲ ဒးမံၚ်သၟဝ်တဲတၠအဝဵုတံ၊

ပွံၚ်အက္ခရ် နဲတၞဟ်
ဂလုဲ ၊  ဂလုယ် ၊ 

အဓိပ္ပါယ်တၞဟ်
ဂကူဟွံမွယ်ကဵုဍုၚ်ဂှ် ဒှ်ဍိက်ဂၠုဲဂကူနွံကဵုအဝဵုဂှ်မာန်ရ၊ ညံၚ်ဂွံဗၠးတိတ်နူဘဝဍိက်ဂၠုဲဂှ် ဂကူညးကဵုညးဒးရုန်ဂ္စါန်ကေတ်ကေတ်ရ။
ညံၚ်ရဴအခေတ်ကၠာတေံကီု ကောန်ဝုတ်ဇကုသွံကဵုသေဋ္ဌဳသ္ပဍိက်ဂၠုဲပ္ဍဲကဵုသေဋ္ဌဳဂှ် ၜိုတ်ဆဂွံသၠာဲကေတ်ကဵုစၞစအဟာရမွဲတ္ၚဲၜါဗဂါပ်ဗီုဏံလေဝ်နွံရ။
အခေတ်တ္ၚဲဏံပၠန် ညံၚ်ရဴကောန်ၚာ်ကၠေံကီု ဍေံရပ်ဏာကောန်ၚာ်တံသွက်သ္ဂောံဍိက်ဂၠုဲညးနွံကဵုထတ်သြန်တံလေဝ် ဒးစွံသတိကွေံ။

လဟီု
ဟွံမွယ်ကဵုပညာ ဒှ်ဍိက်ဂၠုဲညး၊ ( ညံၚ်ရဴဟွံမွယ်ကဵုပညာတုဲ တုပ်တဴညံၚ်ရဴပြေၚ်ဂၠဴတံ ဒးဒုၚ်စကာဇြဟတ်ရ၊ ဘွဂၠုဲဏံဂွံတိက်ဗၠးအာမ္ဂးတှ်ေ ဒးလ္ၚတ်ပညာညံၚ်ဂွံဇၞော်မေါဝ်တုဲ သွက်ဂွံသ္ဂုတ်သွာတ်သွက်ဘွဇကု ညံၚ်ဂွံနွံကဵုၚုဟ်မးတုဲ ညံၚ်ရဴဟွံဒးဒုၚ်စကာနူညးကဆံၚ်လ္တူကီု ဟွံဒးဒုၚ်သ္ပဍိက်ဂၠုဲညးတၞဟ်ရ)။
သ္ပဂၠုဲညးဟွံဖဲဏီဟာ၊ ( ညံၚ်ရဴဂကူမွဲဂှ်ကီု  ကောန်ဂကူတံဂှ် ဟွံမွယ်ကဵုနဲကဲဗဂဵုလဟဵုသွက်ဂကူဇကုတုဲ သွာၚ်နာနာထေက်ကဵုဒးနွံပ္ဍဲဂကူဇကုဂှ်လေဝ် အိုတ်ပိုတ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်ဇၟာပ်သွာၚ်တုဲ ဂကူဂှ်ဟေၚ်ဒတုံနွံဒၟံၚ်သၟဝ်တုဲဂကူတၠအဝဵုတံမာန်တုဲ ဟီုစ သ္ပဂၠုဲညးဟွံဖဲနွံဟာ)။

ဝေါဟာလဝါ
ကောန်ဍိက်သ္ၚိသေဋ္ဌဳ။
ဂၠုဲနွံပ္ဍဲထံၚ်−(သ္ၚိစာတ်)။
ဂၠုဲဂဥုဲဝိဝိၚ် (ညံၚ်ညးစောဲကဵုဂဥုဲဝိဝိၚ်ၜူမာဲနာနာတံဂှ်တုဲ ညံၚ်ရဴဒှ်မံၚ်ဂၠုဲဂဥုဲတံဏံကီုရ)။
ဘဝဍိက်ဂၠုဲ ဟွံမွယ်ကဵုအခေါၚ်အရာ။
အဲဒှ်ဍိက်ဂၠုဲဗှ်ေမွဲအာယုက်ရ၊ ( ညံၚ်ရဴဝုတ်ဗၠာတံချူဝေၚ်လိက်ကဝေၚ် ဒဒှ်ရဆာန်ဒေံဝုတ်ကညာမွဲတုဲ ဗက်အလိုက်ညံၚ်ရဴဂၠုဲမွဲ ဗီုလဵုဒေံဝုတ်စကာဂှ် ကောဗၠာဲကၠောန်ပ္တုဲရေၚ်တၠုၚ်ကဵုဖအိုတ်)။
မၞိဟ်ဟွံမွယ်ကဵုပညာ ဒှ်ဍိက်ဂၠုဲညးမွဲအာယုက်ရ။

ဝေါဟာတၟုပ်
ဍိက်
ပၠက်
ကောန်ကမၠောန်
ကောန်လိၚ်
ဍိက်ဘိၚ်
ဍိက်ၜံက်
ဍိက်အရက်
ဍိက်ဂဥုဲ
ဍိက်မေထုန်
ဍိက်အာရီု

ဝေါဟာဒစး
သေဋ္ဌဳ
သမ္ၚေဟ်
ကောန်သၟိၚ်
ဨကရာတ်
အမာတ်ဒဴဗညာ

နိဿဲ
ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်