မေန်အံင်လှာင်

မေန်အံင်လှာင် (,  ) နကဵု ယၟုပေင်ပေင် "သကိုပ်ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် သတိုမဟာသရေသဳသူ သတိုသဳရိသုဓမ္မ မေန်အံင်လှာင်" (ၜံင် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၃၊ ၁၉၅၆) ဂှ် ဒှ်သကိုပ်ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ဗၟာ၊ မပကင်ရင်ဒၟံင် သဟရးဗၟာ နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် စတမ်နူ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ ကြဴနူ ပၞာန်သီအဝဵုဍုင်တုဲရ။ တုဲပၠန် ညး သီုကေတ်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲအလဵုအသဳပၟင်ဍုင် နူစ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၁ ဂှ်ရ။ ညး အုပ်ဓုပ်ဒၟံင် ဒပ်ပၞာန်ဍုင်ဗၟာ ဗွဲမဗၠးၜး နဒဒှ် သကိုပ်ကဍိုက်ကဍိုပ် ပရေင်ဒစဵုဒၞာဍုင် (ဒပ်ပၞာန်) စတမ်နူ ဂိတုမာတ် သၞာံ ၂၀၁၁ ကြဴနူ ညးဂွံဒုင် ခပတိုန် တာလျိုင်ဂှ် နကဵု ညးပကင်ရင်ဍုင် နကဵုပၞာန် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော်တာန်ယှိုဲ၊ မညးဒှ် မၞိဟ်မပအပ်အဝဵုဍုင် ကုအလဵုအသဳကောန်ဍုင်ကွာန် အခိင်ကာလ ညးမဒေါအ်ဇူ နူတာလျိုင်ဂမၠိုင်ရ။"Who is Myanmar junta chief Min Aung Hlaing? 5 things to know,"   6 February 2021, Nikkei Asia, retrieved 28 December 2021 ကိုပ်ကၠာ ညးဟွံဂွံ ဒုင်ကဵု တာလျိုင်ဂှ် ညးဝွံ ဒှ်လဝ် သကိုပ်ကောပ်ကာဲ ပရေင်ပၞာန်တိုက်၊ ဍာ်၊ ကျာ။

မေန်အံင်လှာင် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲမေန်ဗူ။ ကိုပ်ကၠာ မေန်အံင်လှာ ဟွံဂွံ လုပ်ပၞာန်ဏီဂှ် ညးတိုန်လဝ် ဘာသၞောဝ်ဥပဒေ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဝိဇ္ဇာ ကဵု သိပ္ပံ လ္ဂုင် (Rangoon Arts and Science University)။ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မကလိဂွံ ကဆံင် ဗွဲမပြဟ်မွဲတၠ၊ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ညးဂွံဒှ် ဂဥုပ်ဗိုလ် ကဆံင် သၞံင် မသုန်။ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ အလဵုအသဳ ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ မဒှ် အလဵုအသဳ ကောန်ဍုင်ကွာန်ဂှ် မေန်အံင်လှာင် ဆက်ထိင်လဝ် ညံင်ဒပ်ပၞာန် ဂွံဆက် ထိင်ရပ်လဝ် အဝဵုဍုင် ကေုာံ ပါလုပ် ပ္ဍဲကမၠောန် ပ္ညဳပ္ညပ် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကုဒပ်လွပ်လွဟ် ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင်ရ။ မေတ်ရှေန်စၟဳစၟတ်တင်ဂၞင် ကုလသမဂ္ဂ ညာတ်ကေတ် မေန်အံင်လှာင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် အဓိက ပ္ဍဲအရာဂမ္စိုတ်ကမၠက်ဂကူရဝ်ဟေန်ဂျာရ။ ညး ကဵု ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ညးမဒှ် မၞိဟ်မကဵုကသပ်ဍုင် ပံင်တောဲတုဲ နကဵု ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ အာစဵုဒၞာ ညး ဂဗုတ်ဂမ္စိုတ်ကမၠက်ဂကူဂှ် ပ္ဍဲရုင်ဗစာသၞောဝ်ဓဝ်ဂၠးကဝ်ရ။

ထ္ၜးဟိုတ် ဒဒှ် သဘင်မာဲ၂၀၂၀ မဒှ် သဘင်မာဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မကလိဂွံဇမၞးဂှ် မဟွံမဲ ကုဗဗွဲဓဝ်တုဲ မေန်အံင်လှာင် လုပ်ထိင်ကေတ်အဝဵုဍုင် ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ ဂှ်ရ မေန်အံင်လှာင် ဒးဒုင်ထေင်ကေတ် ဒဒှ်ရ ညးဒေါအ်ဇူ နူတာလျိုင်ပၞာန်တုဲ သွက်ဂွံ လုပ်ပ ဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ကျဖေတ် နွံကီုရ။ ဟိုတ်နူ ပၞာန်လုပ် ထိင်ကေတ်အဝဵုဍုင်တုဲ ပရေင်ကလိုက်ကမဵု က္တဵုဒှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ နကဵု ဒပ်ပၞာန် လၞိန်ဗပိန် ညးထ္ၜးဆန္ဒတအ်,၊ နူဂှ် နကဵု ညးဍုင်ကွာန် ဂကူဗၟာလေဝ် တိတ်ကၠောန် ပၠန်ဂတးတုဲ ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် ဇၞော်တိုန်ကၠုင်ရ။ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ (ဝါ) ဒပ်ပၞာန်မေန်အံင်လှာင်ဂှ် စကာ နဲကဲ ပလီုသရိုဟ်ဖအိုတ်တုဲ စကာ က္ၜင်ကျာတုဲ ပန်စုတ် သီုကဵု ညးဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ညးကဵု အမိင် ဂစိုတ် ကုရဲပၠန်ဂတး နကဵုလွဟ် သွက်အခေါင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ။ အမိင်ဂစိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ ဟွံဂွံစကာ သၞာံဂၠိုင်စှ်ောရ။ စပ်ကဵု မဟာမိတ် ဍုင်သအာင်မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံအေသဳယာန်ဂှ်လေဝ် ညးဟွံကလိဂွံ အထံက်ဂလာန် သီုဖအိုတ်တုဲ ညးဒး ဗ္ဒဗ္ဒါဲဒၟံင် ရုဿျှ၊ ကြုက် ကဵု အိန္ဒိယ။ ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ပကီုပရာပ် အခေါင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်အဂတိ မေန်အံင်လှာင်တုဲ ရးနိဂီုဗၟာဂှ် ဒးဒုင် ကၟာတ်လဒဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်မိတ် နာနာသာ်တုဲ ရးနိဂီုဗၟာဂှ် စိုပ်အာ ဗီုတြေံ နဒဒှ် ဍုင်ဒမၠမွဲရ။ စရင်အင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ၂၀၂၂ ဂှ် ရးနိဂီုဗၟာ သၟဝ်ပကင်ရင် မေန်အံင်လှာင်ဂှ် စိုပ်အာ ကဆံင် သဝ်အိုတ် ဒုတိယ ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်၊ အဖဂါန္နိသတာန်ဂှ် ဒှ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ သဝ်အိုတ်ပထမ ရ။ 

 ပထမအဝဲ ကေုာံ ပရေင်ပညာ 
မေန်အံင်လှာင် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ၃ ဂျူလာင် ၁၉၅၆ ပ္ဍဲမေန်ဗူ၊ ရးမကွေ၊ သဟရးဗၟာ ပ္ဍဲဇရေင်မိမ ဥူခေန်လှာင် ကဵု ဒဝ်လှမူ၊ မဒှ်ကောန် မရနုက်ကဵု ပန် ပ္ဍဲကောန်သီုဖအိုတ် မသုန်တၠဂှ်ရ။ မိမညးတအ် ၜါတၠဂှ် ဒှ်အစာဘာ နူထဝါဲ၊ ရးတၞင်သဳ။ မိမညးတအ် ဟိုတ်နူတာလျိုင်တုဲ ဒးပြံင် အာမံင် ပ္ဍဲမာန္တလေ ပ္ဍဲအခိင် ညးမကလိဂွံ အာယုက် ၅ သၞာံရ။ အပါညး ဥူခေန်လှာင်ဂှ် ဒှ်သၟာအနုသုခုမ (အစာပါန်ခဳ)မွဲရ။

မေန်အံင်လှာင် အံင်တန်လုပ်တက္ကသိုလ် (စှ်တန်) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၂ ပ္ဍဲ ဘာတန်သၠုင် လသာ ဍုင်လ္ဂုင်။ ညးတိုန် တက္ကသိုလ်ဝိဇ္ဇာ ကေုာံ သိပ္ပံ လ္ဂုင် နူသၞာံ ၁၉၇၃ စဵုကဵု ၁၉၇၄။ တုဲ ညးပြံင်အာ တိုန် ဘာအလံင်ဗိုလ်ပၞာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ တုဲ ညးဘာဗိုလ်ပၞာန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၇။ အတိုင် သကအ်ရဲ နူဘာ မလဴထ္ၜးမ္ဂး ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် အရေဝ်အောန်၊ တုဲပၠန် အလံင်ဗိုလ် ဓမ္မတာမွဲရ။ ဟိုတ်နူ ညးတေအ် မံင်သောင်တုဲ ညးတၞဟ်တအ် ဟွံမိက်ပံင် ကုညးတေအ်ရ။

 နိဿဲ 

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
ကဏ္ဍ:BEHM