ဂကောံဗွဝ်(၃)ဂမၠိုၚ်

ဂကောံဗွဝ်(၃)ဂမၠိုၚ်တၠဂုဏ်အ္စာဘဒ္ဒန္တဩဝါဒ ဘာမ္ၚဵုကျာ်သြဳမန်၊ လိက်အုပ် - သ္ကအ်တဲမန်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ။ ဥက္ကလာပသၟဝ်ကျာ။
 ၁ ။ အၚ်္ဂသ္ပမၞိဟ်ဇၞော်သၞောဝ်ဓရ် (သ္ဂုတ်သွာတ် ဂဗုတ်) (၃)သာ်
 ပွမဟွံဂွံသ္ပအနိၚ်အထက်ဂှ်မွဲ။
 ပွမဟွံဗက်စအဂတိပန်ဂှ်မွဲ။
  ပွမစဳရေၚ်ဂဗုတ်ဗွဲမညဳသၟဟ် ကေုာံ ဒဒှ်ဍေံကၠောန်သ္ပဒးလဝ်။ ဣဝွံ အၚ်္ဂဇၞော်သၞောဝ်ဓဝ် (၃) သာ်မဒှ်ရ။

 ၂ ။ အနုဂါမိကနိဓိ (၃)သာ်
 ဒါန
 သဳလ
 ဘာဝနာ ။ 

 ၃ ။ အရာဟဂပ်ဝ်သၟာန် (၃) သာ်
 ဃောဓလိုက်က္တဵုနူသတိက်ဟဂပ်ဝ်သၟာန်။
 ဃောကၠုၚ်နူတရဴ သီုမဍောၚ်ဂှ် ဟဂပ်ဝ်သၟာန်။
 ညးမကၠုၚ် ကေုာံ ဒေါသက္တဵုဒှ် (ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်)ဂှ် ဟဂပ်ဝ်သၟာန်။ ဣဝွံ အရာဟဂပ်ဝ်သၟာန် (၃) ပြကာမဒှ်ရ။

 ၄ ။ အကုသဵုဝိတက် (၃) သာ်
 ကာမဝိတတက်  =  ကသပ်ချပ်စပ်ကဵုကာမဂုဏ်။
 ဗျာပါဒဝိတက်  =  ကသပ်ချပ်စပ် မိက်ဂွံကဵုညးတၞဟ်အာစိုပ်လီုလာ်။
 ဝိဟိံသာဝိတက်  =  ကသပ်ချပ်စပ်ကဵုပွမကယျာန်ပါဲ (ဒ္စဵုဒ္စး) ။ ဣဝွံ အကုသဵုဝိတက် (၃)သာ်မဒှ်ရ။

 ၅ ။ ဥတုပိ
 ဂိမန္တဥတု  =  ဥတုက္တဴ၊ (သ္ပတံနူဖဝ်ရဂိုန်မွဲစွေက် စိုပ်ဒ္ဂိုန်ပေၚ်)။
 ဝဿန္တဥတု  =  ဥတုဗြဲ၊ (ဒ္ဂိုန်(၁)စွေက် စိုပ် က္ထိုန်ပေၚ်)။
 ဟေမန္တဥတု  =  ဥတုၜိုဟ်/ဥတုသကတ် (က္ထိုန်မွဲစွေက် စိုပ်ဖဝ်ရဂိုန်ပေၚ်)။

 ၆ ။ ဓရ်ကာလပိ
 ကာလအတိက် (၂)  =  အဝိဇ္ဇာ, သၚ်္ခါရ။
 ကာလအနာဂတ် (၂)  =  ဇာတိ, ဇရာမာရဏ။
 ကာလပစ္စုပ္ပန် (၈)  =  ဝိဉာဏ်, နာမ်ရုပ်, သဠာယတန, ဖဿ, ဝေဒနာ, တဏှာ, ဥပါဒါန်, ကမ္မဘဝ။ ဣဝွံ ဓရ်ကာလပိမဒှ်ရ။

 ၇ ။ ကာယကံ (၃) သာ်
 ပါဏာတိပါတ  =  ပွမဂစိုတ်လမျီုညး။
 အဒိန္နာဒါန  =  ပွမဂိုၚ်ကၠတ်ကေတ်ဒြပ်ညးမၞုံကဵုတၠ။
 ကာမေသုမိစ္ဆာစာရ  =  ပွမဒ္ဂေတ်ဓရ်မေထုန်ပ္ဍဲကောန်ဇာတ်သမ္ဘာညး။ ဣဝွံ ကာယကံ (၃) သာ်မဒှ်ရ။

 ၈ ။ ကာလပိသာ်
 ကာလပစ္စုပ္ပန်  =  အခိၚ်ကာက္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်လၟုဟ်, ပစ္စက္ခဂတမတ် (တ္ၚဲဏံ)။
 ကာလအတိက်  =  အခိၚ်ကာမက္လိလောန်ကၠုၚ်တုဲတုဲတေံ (နူကၞေံတေံ)။
 ကာလအနာဂတ်  =  အခိၚ်ကာလကြက်ဒးဒှ်အနာဂတ်ဂတတေဴ (တ္ၚဲယးဂတတေံ)။

 ၉ ။ ကံ (၃) သာ်
 ကာယကံ  =  ပွမကၠောန်, ပ္တုဲနကဵုကာယ။
 ဝစဳကံ  =  ပွမကၠောန်, ဟီုနကဵုပါၚ်။
 မနောကံ  =  ပွမကၠောန်,  ချပ်နကဵုစိုတ်။  ဣဝွံ ကံပိမဒှ်ရ။ 

 ၁၀ ။ ကုသဵုဝိတက် (၃) သာ်
 နေက္ခမ္မဝိတက်  =  ချပ်ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠးနူကာမဂုဏ်။
 အဗျာပါဒဝိတက်  =  ချပ်ညံၚ်ဟွံဂွံအာစိုပ်လီုလာ်။
 အဝိဟိံသာဝိတက်  =  ချပ်ညံၚ်ဟွံဂွံကယျာန် (ဟွံဂွံဒ္စဵုဒ္စး)။  ဣဝွံ ကုသဵုဝိတက် (၃) ပြကာမဒှ်ရ။

 ၁၁။ စေတနာပိတန်
 ပုဗ္ဗစေတနာ   =   စေတနာက္တဵုဒှ်ဗွဲကိုပ်ကၠာ နူဟဂွံသ္ပကုသဵု, ကဵုဒါန်ဏီ ဃောချပ်။
 ပဥ္ဇစေတနာ   =   စေတနာက္တဵုဒှ်ဃောကၠောန်, ပ္တုဲကုသဵု ဃောကဵုဒၟံၚ်ဒါန်။
 ပရစေတနာ   =   စေတနာက္တဵုဒှ်ကြဴနူတ္ၚဲသ္ပကုသဵု, ကဵုဒါန်တုဲ။  ဣဝွံ စေတနာပိတန်မဒှ်ရ။

 ၁၂ ။   စရိုတ် (၃) သာ်
 လောကတ္ထစရိယာ   =   တၞဟ်နဒ္တုဲမြမောဝ်ပ္ဍဲလိုက်။
 ဉာတတ္ထစရိယာ   =   တၞဟ်နဒ္တုဲမြမောဝ်က္လောဂမၠိုၚ်။
 ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယာ   =   တၞဟ်နဒးဒှ်ကျာ်။  ဣဝွံ စရိုတ်ပိမဒှ်ရ။

 ၁၃ ။ ဇျာပန (၃)ဂကူ
 အဂ္ဂိဇျာပန   =   ပွစံၚ်ဇွဂြဇုတ်နကဵုပၟတ်။
 ဘူမိဇျာပန   =   ပွမတိုပ်ဇွဂြဇုတ်ပ္ဍဲတိ။
 ဥဒကဇျာပန   =   ပွမဖဳထောံဇွဂြဇုတ်ပ္ဍဲဍာ်။  ဣဝွံ ဇျာပန ပိဂကူမဒှ်ရ။

 ၁၄ ။ တြိကဋုက် (၃) သာ်
 မြေက္ခမိဟ်
 မကၞိ
 လ္ဂဝ် ။

 ၁၅ ။ တဏှာ (၃) သာ်
 ကာမတဏှာ   =   ပွမစောဲလာံကဵုဓရ်အာရီုကာမဂုဏ်(၅)ပြကာ။
 ဘဝတဏှာ   =   ပွမစောဲလာံကဵုဘဝ၊ တဏှာ မစိုန်သ္ကီု ကေုာံ သဿတဒိဋ္ဌိ။
 ဝိဘဝတဏှာ   =   ပွမစောဲလာံကဵုတဏှာ ရဴဝွံမ္ဂးဘဝဟၟဲ၊ တဏှာမစိုန်သ္ကီု ကေုာံ ဥစ္ဆောဒိဋ္ဌိ၊ ဣဝွံ တဏှာ ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၁၆ ။ တြိဖလ (၃) သာ်
 သတ်တၠုဲ
 သတ်ဂစွံ
 သတ်ဂမောဝ် ။

 ၁၇ ။ ဒါန်ပိသာ်
 ဟိနဒါန်   =   ဝတ္ထုဒါန်ဍိုန်လျနူဇကုရပ်စပ်။
 မဇ္စျိမဒါန်   =   ဝတ္ထုဒါန်တုပ်သၟဟ်ကဵုဇကုရပ်စပ်။
 မဏိတဒါန်   =   ဝတ္ထုဒါန်ခိုဟ်ပြဲနူဇကုရပ်စပ်။ ဣဝွံ ဒါန်တိတ်ဒှ်ပသာ်မဒှ်ရ။

 ၁၈ ။ ဒါန်ပိသာ်
 ဒါနဒါသ   =   ဝတ္ထုဒါန်ဍိုန်လျနူဇကုရပ်စပ်။
 ဒါနသဟာယ   =   ဝတ္ထုဒါန်တုပ်သၟဟ်ကဵုဇကုရပ်စပ်။
 ဒါနသာမိ   =   ဝတ္ထုဒါန်ခိုဟ်ပြဲနူဇကုရပ်စပ်။ ဣဝွံ ဒါန်တိတ်ဒှ်ပသာ်မဒှ်ရ။ ဣဝွံ ဒါန်တိတ်ဒှ်ပိသာ်ရ။

 ၁၉ ။ ဒါန်ပိသာ်
 သဟတ္ထိကဒါန   =   နတဲဇကုပရာပ်ကဵုဒၟုၚ်ဒါန်(သၠးကဵုဒါန်)။
 အာဏတ္ထိကဒါန   =  ပွမဖ္အောဝ်စကာညးသ္အာၚ်ကဵုသၠးကဵုဒါန်။
 နိဿဂ္ဂိယဒါန   =   ပွမပြၚ်ဏာဝတ္ထုဒါန်ကုညးမွဲသ္အာၚ်တုဲ သၠးကဵုဒါန်။ ဣဝွံ ဒါန်ပိပြကာရ။

 ၂၀ ။ ဒါနပိသာ်
 ဒါန   =   ကဵုဒါန်ထဝ်, သြန်, စိၚ်, ချေံ,  ပြေၚ်, ဂၠဴ, တိဗ္ၚ, ကောန်, သမ္ဘာ။
 ဒါနဥပ   =   ကဵုဒါန်မပ္တံကဵုအဝဲဇိုၚ်, တဲ, က္တောဝ်, မတ်။
 ဒါနပရမတ္ထ   =   ကဵုဒါန်လမျီုဇကု။ ဣဝွံ ဒါန်ပိသာ်မဒှ်ရ။

 ၂၁ ။  ဒေတတဴဣဒ္ဓိဇၞော်လ္တူနူသၟိၚ်အိန် (၃)တၠ
 ဒေဝတဴစူဠရဋ္ဌ ။
 ဒေဝတဴမဟာရဋ္ဌ ။
 ဒေဝတဴအနေကဝဏ္ဏ ။ ဟိုတ်တုန် − သၟိၚ်အိန်ဂှ် ကဵုလဝ်ဒါန်ပ္ဍဲဘဝမ္ၚးသာသနာတုဲ ဒေဝတဴဇၞော်ပိဝွံ ဟိုတ်နူကဵုလဝ်ဒါန်ပ္ဍဲသာသနာဏံတုဲ ဣဒ္ဓိဇၞော်နူသၟိၚ်အိန်ရ။

 ၂၂ ။ ဒးကၠောန်လၟိုန် (၃) သာ်
 ဒါန ၊
 သဳလ ၊
 ဘာဝနာ ။

 ၂၃ ။ ဒးဝေၚ်ပါဲလၟိုန် (၃) သာ်
 ကာယကံဒုစရိုတ် ၊
 ဝစဳကံဒုစရိုတ် ၊
 မနောကံဒစရိုတ် ။

 ၂၄ ။ ဒးသ္ပစ္ၜုဲစ္ၜော်လၟိုန် (၃) သာ်
 ကျာ် ၊
 ဓရ် ၊
 သၚ် ။

 ၂၅ ။ ဒိဋ္ဌိ (၃) သာ်
 နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ   =   ပွမဂိုၚ်ကေတ်ကွေတ်မ္ၚး ဓရ်ဖဵုဟၟဲ (ကု+အကုဟၟဲ၊ ကံ+ကံဖဵုဟၟဲ)။
 အကိရိယဒိဋ္ဌိ   =   ပွမဂိုၚ်ကေတ်ကွေတ်မ္ၚး ဂွံဒှ်မၞိဟ်ဟိုတ်နူကံအတိက်ဟွံသေၚ် (ဟိုတ်နူမိမၜါ)။
 အဟေတုကဒိဋ္ဌိ   =   ပွမဂိုၚ်ကေတ်ကွေတ်မ္ၚး ဓရ်ဖဵုလေဝ်ဟၟဲ ဓရ်ကံလေဝ်ဟၟဲ၊  (ကၠောန်ဒု−ဒုဟ်ဟၟဲ)။ ဣဝွံ ဒိဋ္ဌိပိသာ်မဒှ်ရ။

 ၂၆ ။ ဒေသနာ (၃) သာ်
 အာဏာဒေသနာ   =   ဝိနဲပိဋကတ်မဂပ်ဝ်ဟီုတွံဒၠောံဗ္တောန်ပ္ညပ်ဗွဲအာဏာ။
 ဝေါစဟာရဒေသနာ   =   သုတ္တန္တပိဋကတ် မဂပ်ဝ်ဟီုတွံဒၠောံဗ္တောန်ဗွဲဝေါဟာရဂှ်။
 ပရမတ္ထဒေသနာ   =   အဘိဓမ္မပိဋကတ် မဂပ်ဝ်ဟီုတွံဒၠောံဗ္တောန်ဗွဲမရမတ္ထဂှ်။ ဣဝွံ ဒေသနာ ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၂၇ ။  ဒၠောံဗ္တောန်ကျာ်တြဲ (၃) သာ်
 သဗ္ဗပါပဿအကရဏံ   =   လ္ပကၠောန်အကုသဵုအိုတ်ညိ ။
 ကုသလဿဥပသမ္ပဒါ   =   ကၠောန်ကုသဵုအိုတ်ညိ ။
 သစိတ္တပရိယောဒပနံ   =   လၟိုန်စွံစိုတ်ခိုဟ်ဟ်၊ စွံစိုတ်ပြဲပြဲအိုတ်ညိ။ ဣဝွံ ဒၠောံဗ္တော်ကျာ်တြဲပိသာ်မဒှ်ရ။

 ၂၈ ။ နိဓိပ္တောံ (ဒြပ်ပ္တောံ) ပိသာ်
 ထာဝရနိဓိ ၊
 ဇၚ်္ဂမနိဓိ ၊
 အၚ်္ဂသမနိဓိ ။ ဣဝွံ နိဓိပ္တောံပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၂၉ ။ ပိဋကတ်ပိ
 ဝိနယပိဋကတ်မွဲ ။
 သတ္တန္တပိဋကတ်မွဲ ။
 အဘိဓမ္မပိဋကတ်မွဲ ။ ဣဝွံ ပိဋကတ်ပိမဒှ်ရ။

 ၃၀ ။ ဓရ်တိရစ္ဆာန်တအ်တီ (၃) သာ်
 ပွမစ ၊
 ပွမတိက် ၊
 ပွမဒ္ဂေတ်ဓရ်မေထုန် ။

 ၃၁ ။ ပွမတန်ပဋိသိန္ဓ အၚ်္ဂ (၃) သာ်
 မိမၜါ ပွကောံဓရီု (အာကၠုၚ်) ။
 ပွမဒှ်အဃောသတ္တံစုတိ ။
 ပွမကိတ်ညဳကဵုဥတုသမယ ။ အၚ်္ဂပိသာ်ဝွံ ဍိုက်ပေၚ်မ္ဂး က္လိဂွံတန်ပဋိသန္ဓိရ။

 ၃၂ ။ ပေမ (ပွမသ္ဍိုက်ဆာန်) တိတ်ဒှ် (၃) သာ်
 တဏှာပေမ  =   ပွမသ္ဍိုက်ဆာန်သမ္ဘာ, တၠသ္ၚိ, ကဝေၚ်ဂရိုၚ် ။
 ဂေဟဿိတပေမ   =   ပွမသ္ဍိုက်ဆာန်မိမ, က္လော, ကောဒေံ, ကောန်ဇာတ် ။
 မေတ္တပေမ   =   ပွမသ္ဍိုက်ဆာန်နကဵုစေတနာ, နွံပၟိက်မိၚ်ဂွံကဵုညးတၞဟ်ဇၞော်မောဝ်, ဒှ်တသိုခ် ။

 ၃၃ ။ ပရိနိဗ္ဗာန် (၃) သာ်
 ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်   =   ဂွံဖ္အိုတ်ကၠေံ (ဂစိုတ်ကၠေံ)ကိလေသ ၁၅၀၀၊ တဏှာ−၁၀၈ သီုဝါသၞာ၊ နကဵုအရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏ် ပ္ဍဲဇရေၚ်တံဇြဲဗောဓိ။
 ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်   =   သက္ကရာဇ်−၁၄၈၊ ဂိမန္တဥတု၊ ဂိတုပသာ်(၁၅)မံက်၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ဏာမုက္ခဝါလ္ပာ်ဒိုဟ်ပၠိုတ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ကုသိနာရာံ၊ ဇရေၚ်ဥဒျန် သၟိၚ်မလ္လာ၊ က္ညစဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲရ။
 ဓာတုပရိနိဗ္ဗာန်   =   အနာဂတ်ဂတ ကြက်ဒှ်ရ၊ ကာလသာသနာကျာ်အိုတ်၊ ညးဟွံရှ်ေသှ်ေမွဲတုဲ ဓာတ်ဂမၠိုၚ် အာကောံပ္ဍဲဇရေၚ်ဇြဲဗောဓိတုဲ တူလေၚ်အာအိုတ်ရောၚ်။ ဣဝွံ ပရိနိဗ္ဗာန်ပိသာ်မဒှ်ရ။

 ၃၄ ။ ပူဂဵုပ္တုဲဒါန် က္လိဂွံသမ္ပတ္တိပိမာန်
ဘောဂသမ္ပတ္တိ   =   ပွမက္လိဂွံပိုန်ဟာန်ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန်။
ဘဝသမ္ပတ္တိ   =   ပွမက္လိဂွံ ဒဒှ်ဘဝမၞိဟ်, ဘဝဒေဝတဴ ။
နိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိ   =   ပွမက္လိဂွံ အာစိုပ်ဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန် ။

 ၃၅ ။ ဖေက်ပိဂကူ
စိုတ်ဖေက်   =   ဖေက်ဝွံ ဟိုတ်နူဒှ်ဂကူဖေက် မပ္တံကဵုကၠဗြန်တအ်ရောၚ်။
ဖေက်သမထ   =   ဖေက်ဝွံ ဟိုတ်နူဒှ်ဂကူဖေက်အာရီုနိမိတ် မပ္တံဇွမၞိဟ်, ဇွပုခ္ဍံၚ်, ဂအုံဇုတ်တံရ။
ဖေက်ဝိပဿနာ   =   ဖေက်ဝွံ ဖေက်ဘယဉာဏ်ရောၚ်။ ဣဝွံ ဖေက်ပိဂကူမဒှ်ရ။

 ၃၆ ။ ဘုံ (၃) သာ်
ကာမဘုံ၊
ရူပဘုံ၊
အရူပဘုံ။ ဣဝွံ ဘုံ(၃)မဒှ်ရ။

 ၃၇ ။ မနောကံ (၃)သာ်
အဘိဇ္စျာ   =   ပွမချပ်ဒြပ်ညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံဒှ်ဒြပ်ဇကု။
ဗျာပါဒ   =   ပွမချပ်ဒြပ်ညးတၞဟ် ညံၚ်ဂွံအာစိုတ်လီုလာ်။
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ   =   ပွမချပ်ဂိုၚ်ကေတ်ကွေတ်မစ္ဆာ။ ဣဝွံ မနောကံ ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၃၈ ။ ပွမပေၚ်ပၟိက် (၃) သာ်
ဗွဝ်ပၟတ်၊
ၜဳမှာသၟိဒ်၊
ညးလောဘဇၞော်။

 ၃၉ ။ မာန (၃) ဂကူ
သေယျမာန   =   ၜိုတ်အဲမွဲရောဟၟဲ အဲပြဲအိုတ်ရ။
သဒိသမာန   =   ညးဂမၠိၚ် ၜိုတ်လဵုမိက်ဂွံခိုဟ်တှ်ေခိုဟ် ၜိုတ်အဲရဒှ်။
ဟိနမာန   =   ယုတ်ပရေံနူအဲ မွဲဟၟဲရ။ ဣဝွံ မာနာ ပိဂကူမဒှ်ရ။

 ၄၀ ။ မဂ္ဂၚ်ဗွဲခမၞောန် (၃) သာ်
သဳလမဂ္ဂၚ်၊
သမာဓိမဂ္ဂၚ်၊
ပညာမဂ္ဂၚ်။

 ၄၁ ။ မိမရီုဟွံမာန် (၃) သာ်
ဇရာဘယံ   =   ဒဒိုက်ဗျု (ဘဲ)။
ဗျာဓိဘယံ   =  ဒဒိုက်ယဲ (ဘဲ)။
မရဏဘယံ   =   ဒဒိုက်ချိုတ် (ဘဲ)။

 ၄၂ ။ မၞိဟ်ဗြဴလ္တက်ပဠောအ်ကယျိုၚ်ကယျဝ်မဟလ္လတာမာန် နွံ(၃)တၠ
ဂၞကျာ်ဝိသာခါ။
ဂၞကျာ်မလ္လိကာ   =   သမ္ဘာသ္ကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်ဗန္ဓုလ။
ဂၞကျာ်သုမန   =   ကောန်ဝုတ်သေဋ္ဌဳဇၞော်ဍုၚ်ဗာရဏသဳ။ ဣဝွံ ပိတၠမဒှ်ရ။

 ၄၃ ။ မၞိသ်ဗြဴတံ ဂါရဝနွံ(၃)သာ်
ပွမသ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလ္တူမိမၜါ။
ပွမသ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလ္တူခါံသဳၜါတၠ။
ပွမသ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴလ္တူတၠသ္ၚိဇကု။ ဣဝွံ မၞိသ်ဗြဴတံ ဂါရဝနွံ (၃)ပြကာမဒှ်ရ။

 ၄၄ ။ ရတ် (ရတနာ)ပိသာ်
ဗုဒ္ဓရတ်   =   ကျာ်။
ဓမ္မရတ်   =   ဓရ်။
သံဃရတ်   =   သၚ်။  ဣဝွံ ရတ်ပိမဒှ်ရ။

 ၄၅ ။ လက်သဏ်အ္စာသဝ် (၃)သာ်
ပွမဆိုက်ဗ္ဒက်ဍိုဟ်ကေက်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဂဥုဲ, ပြကိုဟ်ဓာတ်, ပြကိုဟ်ဗိန္ဒော။
ပွမဟီုဂလာန်ဍိုန်ၜတ်ဇိပ်ဂၠိပ်။
ပွမဍိုက်ပေၚ်တဴ ကေုာံ ဓရ်သဳလ။ ဣဝွံ လက်သဏ်အ္စာသဝ် ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၄၆ ။ လက်သဏ်အ္စာတက္ခဳ (၃)သာ်
ပွမၞုံကဵုသမ္တီဉာဏ်ခိုဟ်။
ပွမချူအ္ခရ်ပြဟ်ပြေဟ်။
ပွမချူအက္ခရ်သောၚ်ကၠး။ ဣဝွံ လက်သဏ်အ္စာတက္ခဳ (၃) ပြကာမဒှ်ရ။

 ၄၇ ။ လက်သဏ်ပြောဟိတ် (၃)သာ်
ပွမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝေဒ။
ပွမဆိုက်ဗ္ဒက်ပ္ဍဲအရာမန်ယန်။
ဒၞာဲဒးဟီုမ္ဂး ပွမဟီုဗွဲမဂံၚ်သ္ကာ။ ဣဝွံ လက်သဏ်ပြောဟိတ် ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၄၈ ။ လက်သဏ်ညးဇၞော်ဂဗုတ် (၃)သာ်
ပွမဍိုက်ပေၚ်ကဵုလက်သဏ်ဂကူ။
ပွမလဟိၚ်တဴပ္ဍဲပြကိုဟ်မပ္တံကဵုဓမ္မသာဒ်။
ပွမလေပ်ဖ္အောဝ်စကာဍိက်သ္ကံတွဳဝါရ ဒၞာဲညးကဵုညး။ ဣဝွံ မိသာ်မဒှ်ရ။

 ၄၉ ။ လက်သဏ်ပူဂဵုသမၠီု (၃)ပြကာ
ဒုစိန္တိတဿစိန္တာ   =   ချပ်လ္ပာ်ဒုစရိုတ်။
ဒုဘာသိတဿဘာသနာ   =   ဟီုလ္ပာ်ဒုစရိုတ်။
ဒုက္ကမ္မဿကတဥ္စ   =   ကၠောန်လ္ပာ်ဒုစရိုတ်။

 ၅၀ ။ လက်သဏ်ပူဂဵုတၠပညာ (၃)ပြကာ
သုစိန္တိတဿစိန္တာ   =   ချပ်လ္ပာ်သုစရိုတ်။
သုဘာသိတဿဘာသနာ   =   ကၠောန်လ္ပာ်သုစရိုတ်။
သုက္ကမ္မဿကတဥ္စ   =   ကၠောန်လ္ပာ်သုစရိုတ်။  ဣဝွံ လက်သဏ်ပူဂဵုတၠပညာ ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၅၁ ။ ဝိဇ္ဇာပိ
ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်၊
ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်၊
အာသွက္ခာယဉာဏ်။  ဣဝွံ ဝိဇ္ဇပိမဒှ်ရ။

 ၅၂ ။ သာဝကကျာ်ပိ
အဂ္ဂသာဝက   =   ကွးသွုံမွဲ၊  ကွးဇွိမွဲ။
မဟာသာဝက   =   ကွးကျာ်(၈၀) ညံၚ်အညာတကောဏ္ဍည။
ပက္ကတိသာဝက   =   သၟေဟ်နူသာဝကၜါဂှ်တုဲ ဒှ်ပက္ကတိသာဝကဖ္အိုတ်ရ။ ဣဝွံ သာဝကကျာ်ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၅၃ ။ သိက္ခာ (၃)သာ်
အဓိသဳလသိက္ခာ   =   ပွမထိၚ်ဒက်မၚ်မွဲ သဳလသိက္ခာပိုဒ်ဗွဲမလောန်။
အဓိစတ္တသိက္ခာ   =   ပွမပ္တိုတ်ဇြဟတ်ကဵု ညံၚ်သ္ဂောံက္လိဂွံသမာဓိဗွဲမလောန်။
အဓိပညာသိက္ခာ   =   ပွမပ္တိတ်ဒြဟတ် ညံၚ်သ္ဂောံက္လိဂွံပညာ(ဉာဏ်/ဝိပဿနာ)ဗွဲမလောန်။ ဣဝွံ သိက္ခာပိမဒှ်ရ။

 ၅၄ ။ သဳလမဂ္ဂၚ် (၃)သာ်
သမ္မာဝါစာ ၊
သမ္မာကမ္မန္တ ၊
သမ္မာအာဇဳဝ။ ဣဝွံ သဳလမဂ္ဂပိမဒှ်ရ။

 ၅၅ ။ သမာဓိမဂ္ဂၚ် (၃)သာ်
သမ္မာဝါယာမ၊ 
သမ္မာသတိ၊
သမ္မာသမာဓိ။ ဣဝွံ သမာဓိမဂ္ဂၚ် ပိမဒှ်ရ။

 ၅၆ ။ သာသနာပိတန်
ပရိယတ္တိသာသနာ   =   ပွမကတ်လ္ၚတ်ဖျေံပ္တိုန် မပ္တံပိဋကတ်ပိ၊ ပါဠိပါၚ်ကျာ်။
ပဋိပတ္တိသာသနာ   =   ပွမဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်မၚ်မွဲ သဳလ၊  သမာဓိ၊  ပညာ၊  ဓုတၚ်−၁၃၊ ဝတ်ဇၞော်−၁၄၊ ဝတ်သၟတ်−၈၀၊ သဳလ, သမာဓိ၊  ဝိပဿနာပညာ။
ပဋိဝေဓသာသနာ   =   ပွမတီကေတ်ဖဵုဂုဏ် (မဂ်ဉာဏ်, ဖဵုဉာဏ်, နိဗ္ဗာန်မာန်)။ ဣဝွံ သာသနာပိတန်မဒှ်ရ။

 ၅၇ ။ ဟွံဂွနွံ (၃)သာ်
သ္ဍိုက်မၠိုက်ဒးကဵုစိုတ်တုဲ ဟွံဂွ။
ကၠောဝ်ဗျဵုတဟၚ်တုဲ ဟွံဂွံ။
မတ်ဒကုဲတုဲ ဟွံဂွံ။ ဣဝွံ ဟိုတ်ဟွံဂွံ (၃)သာ်မဒှ်ရ။

 ၅၈ ။ ဓရ်သၚ်္ခါရ (၃)သာ်
ပုညာဘိသၚ်္ခါရ   =   ဂကောံမဟာကုသဵုစေတနာ, ရူပကုသဵုစေတနာ, လေပ်ပြုပြေၚ်စဳရေၚ်သွက်ဏာဗ္စိုပ်ကဵုဘုံမၞိဟ်၊ ဘုံသွ(ဒေဝတဴ)၊ ဘုံဗြီုရူပ။
အပုညာဘိသၚ်္ခါရ   =   ဂကောံဗွဝ်စေတနာမစိုန်သ္ကီု ကေုာံအကုသဵုစိုတ်(၁၂)၊ လေပ်ပြုပြေၚ်စဳရေၚ်သွက်ဏာဗ္စိုပ်ကဵုဘုံအပါဲပန်။
အာနေဥ္ဇာဘိသၚ်္ခါရ   =   ဂကောံစေတနာမစိုန်သ္ကီုပ္ဍဲအရုပကုသဵုပန်၊  လေပ်ပြုပြေၚ်စဳရေၚ်သွက်ဏာဗ္စိုပ်ကဵုဗြီုအရူပ။ ဣဝွံ ဓရ်သၚ်္ခါရတိတ်ဒှ်(၃)သာ်ရ။

 ၅၉ ။ လွဳပရာဓရ်မ္ဂး ဒးစွံသတိ (၃) သာ်
ပွမတက်ဒၟံၚ်ကျာဂှ် ဒးဖ္အောန်။
ပွမစစၞစဵုကဵုလောန်ဟွံဂွံ။
ပွမတိတ်ဂၠိုၚ်လောန် ဟွံဂွံ။ လၚ်္ကာ−ဂလာန်သီုစၞ၊ တိက်ပိရ၊ မုချဒးဖ္အောန်ရောၚ်။

 ၆၀ ။ စိုတ်ပိဂကူ
ကိလေသစိုတ်   =   လေပ်သ္ပအာရီုကဵုပ္ညပ်ဟေၚ်ရ။
ဝိပဿနာစိုတ်   =   လေပ်သ္ပအာရီုကဵုရုပ်ပရမတ်+နာမရမတ်ဟေၚ်ရ။
မဂ်စိုတ်, ဖဵုစိုတ်   =   လေပ်သ္ပအာရီုကဵုနိဗ္ဗာန်ဟေၚ်ရ။ ဣဝွံ စိုတ်ပိဂကူမဒှ်ရ။

 ၆၁ ။ မန်ပိဂကူ
မန်ဒိုၚ်၊
မန်ဒ၊
မည ။ ဣဝွံ မန်ပိဂကူမဒှ်ရ။

 ၆၂ ။ ထေရ် (၃)သာ်
အနုထေရ်   =   နူသ္ပခၟဳစဵုကဵုစိုပ် (၁၀)ဝှ် ။
မဇ္စျိမထေရ်   =   နူစှ်ဝှ်စဵုကဵုစိုပ် (၂၀)ဝှ် ။
မဟာထေရ်   =   (၂၀)ဝှ်လ္တူ ။

 ၆၃ ။ ဂၠံၚ်တရဴသၟိၚ်အာနွံ (၃)ဂၠံၚ်
အန္တောဝဳထိ   =   ဂၠံၚ်အပ္ဍဲ၊
မဇ္စျေဝဳထိ   =   ဂၠံၚ်လ္ဒေါဝ်၊
ဗာဟိရဝဳထိ   =   ဂၠံၚ်မ္ၚး၊ ဣဝွံ ဂၠံၚ်တရဴသၟိၚ်တ္ၚဲ အာတိတ်ဒှ်ပိပြကာရ။

 ၆၄ ။ ဒေဝတဴ (၃) ပြကာ
ဒေဝတဴသမ္မုတိ   =   သၟိၚ်မၞိသ် ၊  ဨကရာဇ်။
ဒေဝတဴဥပပတ္တိ   =   ဒေဝတဴ,  ဗြီုအလုံအိုဿီ မလေပ်က္တဵုဗဒှ် နကဵုဥပပါတ်ပဋိသန္ဓိတအ်။
ဒေဝတဴဝိသုဒ္ဓိ   =   ကျာ်, အရှန် မလေပ်သ္အးဇ္ၚးကၠေံနူကိလေသ (၁၅၀၀)တုဲ၊ ဣဝွံ ဒေဝတဴပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၆၅ ။ ပဟာန် (၃) ပြကာ
တဒၚ်္ဂပဟာန်   =   ပွမပါဲကၠေံကိလေသမာန် ဗၞတ်မွဲချိုန်ခဏ။
ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန်   =   ပွမပါဲကၠေံကိလေသ နကဵုဓရ်ဇျာန်, သမာပတ်။
သမုစ္ဆေဒပဟာန်   =   ပွမပါဲကၠေံကိလေသ ဗွဲမသ္ကုသၟေဟ် နကဵုဓရ်မဂ်၊  ဣဝွံ ဓရ်ပဟာန် ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၆၆ ။ ကျာ်တြဲသ္ပပရိနိဗ္ဗာန် ဟိုတ်ဂွံက္ညအာဍုၚ်ကုသိနာရာံ နွံ(၃)သာ်
ဟိုတ်နူနွံပၟိက်မိက်ဂွံဟီုတွံ မဟာသုဒဿနသုတ်ကီု။
ပွမတီကေတ်ပြဘာဇ်သုဘဒ္ဒ  ကြက်ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်အရှန်ကီု။
ဟိုတ်နူဓါတ်ကျာ်သၟိၚ်(၇)က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ် က္တဵုဒှ်ပၞာန်ဏောၚ် ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်ပၞာန်  အ္စာဗၞးဒေါန ဆေဝ်ဒဝ်ကဵုမာန်၊  ဖန်ဖက်ကဵုမာန်ကို၊ ဣဝွံ ဟိုတ်ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၆၇ ။ သၟိၚ်တအ် ဟဂပ်ဝ်ပါဲထောံကၠေံ မၞိသ်(၃)တၠ
ညးမရီုဗၚ်လဝ်လမျီုသၟိၚ်။
ကာလအာစိုပ်ဒဒိုက် ညးမဟံၚ်ပြာ်လဝ်။
ညံၚ်ဂွံဒှ်သၟိၚ်  ညးမပ္တိုန်ကဵုလဝ်။  ဣဝွံ (၃) ပြကာမဒှ်ရ။

 ၆၈ ။ ဋ္ဌာန်သၟိၚ်တအ် ဟဂပ်ဝ်ဝိုတ်ကၠေံ (၃) ဒၞာဲ။
ဋ္ဌာန်ဇာတိဒှ်မၞိဟ် (တိုပ်သုက်)။
ဋ္ဌာန်ဂွံဒုၚ်စဝ်လဝ်ဘိသိက်။
ဋ္ဌာန်ဂွံပေါဲအံၚ်ဇၞးသၞသတြု။ ဣဝွံ ဋ္ဌာန်ဝိုတ်ဟွံထေက် ပိပြကာရ။

 ၆၉ ။ မာန (၃) သာ်
ဇာတိမာန   =   ဗ္ဒါဲကဵုဇာတ်တုဲ  ပွမသၠုၚ်ပ္တိုန်မာန်။
ဣသာရိယမာန   =   ဗ္ဒါဲကဵုအလဵုအသဳတုဲ  ပွမပ္တိုန်မာန်။
ဂေါတ္တမာန   =   ဗ္ဒါဲကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်တုဲ  ပွမပ္တိုန်မာန်။ ဣဝွံ မာနတိတ်ဒှ်ပိပြကာရ။

 ၇၀ ။ ခၟဳတအ် ပွမဒုၚ်ဒါန်ဘာနွံ (၃) ပြကာ
ဘာပုဂ္ဂလိက   =   ဘာရန်တၟံလဝ်ကဵုပူဂဵုမွဲမွဲတုဲ  ပွမကဵုလဝ်ဒါန်။
ဘာဂဏိက   =   ဘာရန်တၟံလဝ်ကဵုသၚ်ဂကောံဂမၠိုၚ်တုဲ ကဵုလဝ်ဒါန်။
ဘသံဃိက   =   ဘာရန်တၟံလဝ်ကဵုသၚ်အလုံအိုဿီုတုဲ ကဵုလဝ်ဒါန်။ ဣဝွံ ဘာတိတ်ဒှ်ပိပြကာရ။

 ၇၁ ။ အၚ်္ဂလမဳအလဇ္ဇဳတအ် နွံ(၃) ပြကာ
သဥ္စိစ္စအာပတ္တိံအာပဇ္ဇတိ   =   ပွမအာစိုပ်အာပတ် (ဒုဟ်) မွဲဟာန်ကေုာံစေတနာ။
အာပတ္တိံပရိဂူဟတိ   =   ပွမဂြောပ်ဗ္ဒန်လဝ်အာပတ်(ဒုဟ်) မအာစိုပ်လဝ်တုဲ။
အဂတိဂမနဥ္စဂစ္ဆတိ   =   ပွမဗက်စအဂတိပန်ပြကာ။  ဣဝွံ အၚ်္ဂခမဳအလဇ္ဇဳ ပိပြကာရ။

 ၇၂ ။ ကောန် (၃) ပြကာ
အတိဇာတ   =   ကောန်မၞုံကဵုဂုဏ်ဇၞော်လောန်လ္တူနူကဵုမိမၜါ။
အနုဇာတ   =   ကောန်မၞုံကဵုဂုဏ်တုပ်သၟဟ်ကေုာံမိမၜါ။
အဝဇာတ   =   ကောန်မၞုံကဵုဂုဏ်ယုတ်သဝ်နူမိမၜါ။  ဣဝွံ ကောန်တိတ်ဒှ်ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၇၃ ။ သုတ်ပိပြကိုဟ်
ပြကိုဟ်သုတ်သဳလကွန်၊
ပြကိုဟ်သုတ်မဟာဝါ၊
ပြကိုဟ်သုတ်ပါထေယျ။ ဣဝွံ သုတ်ပိပြကာရ။

 ၇၄ ။ ပွမသ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲ နွံ(၃)သာ်
အာဝါဟမၚ်္ဂလာ   =   ပွမုၚ်ဏာမၞိသ်ဗြဴတုဲ သ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲပ္ဍဲသ္ၚိမၞိသ်တြုံဂှ်။
ဝိဝါဟမၚ်္ဂလာ   =   ပွမဒုၚ်ဏာမၞိသ်တြုံတုဲ သ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲပ္ဍဲသ္ၚိမၞိသ်ဗြဴဂှ်။
စရမၚ်္ဂလာ   =   ပွမသ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲဒၞာဲမွဲမွဲ၊ ဗွဲမမိပ်မြဟ် ဒုၚ်တၠုၚ်ကၟုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲမပ္တံကဵု(အခန်မလိၚ်မ္ၚဵုကာနာနာ)ဒၞာဲဖျာစသုၚ်ဗွဲတုန်။ ဣဝွံ ပွမသ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲ တိတ်ဒှ်ပိပြကာရ။

 ၇၅ ။ ပထမဇျာန် (၃)ဘုံ
ဗြဟ္မပရိသဇ္ဇာ၊ 
ဗြဟ္မပရောဟိတာ၊
မဟာဗြဟ္မာ။

 ၇၆ ။ ဒုတိယဇျာန် (၃)ဘုံ
ပရိတ္တဘာ၊ 
အပ္ပမာဏာဘာ၊
အဘဿရာ။

 ၇၇ ။ တတိယဇျာန် (၃)ဘုံ
ပရိတ္တသုဘာ၊
အပ္ပမာဏာသုဘာ၊
သုဘကိဏှာ။

 ၇၈ ။ လက္ခဏပိ
အနိစ္စလက္ခဏ   =   ခန္ဓ, နာံ, ရုပ် ဒှ်/လီု၊ ပၠန်ဂတး ဟွံဗိုန်။
ဒုက္ခလက္ခဏ   =   ခန္ဓ, နာံ, ရုပ် ဒှ်ဗွဝ်ဒဒိုက်။
အနတ္တလက္ခဏ   =   ခန္ဓ, နာံ, ရုပ် ဟွံဒ္ဂေတ်ဗက်ပၟိက်စိုတ်ညးမွဲ၊  ဟွံဂွံအလဵုအသဳ။ ဣဝွံ လက္ခဏပိ မဒှ်ရ။

 ၇၉ ။ ဍုၚ်သာကျဝၚ် (၃)ဍုၚ်
ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် ။
ဍုၚ်ဒေဝဒဟ ။
ဍုၚ်ကောလိယ ။

 ၈၀ ။ ယၟုကောန်ဝုတ်သၟိၚ်မာပိ
တဏှာ ။
ရာဂ ။
အာရတဳ။  ဣဝွံ ကောန်ဝုန်သၟိၚ်မာရ်ပိမဒှ်ရ။

 ၈၁ ။ ဘဲကပ်ဇၞော် (၃)သာ်
ဒဗ္ဘိက္ခဘယ   =   ဘဲဒဒိုက်ကၞောဝ်ကၠောဝ်ဗျဵုက္တဵုဒှ်တံဂှ်။
ရောဂဘယ   =   ဘဲယဲက္တဵုဒှ် သတ္တံဒးသ္ပကာဂစိုတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်။
အမနုဿဘယ   =   ဘဲက္လော်, ဘုတ်, ပြိုတ်  မရပ်စပ်သတ္တံတုဲ ဒးသ္ပကာဂစိုတ်။

 ၈၂ ။ ရနုက်ဗပေၚ်ပါရမအကျာ် တိတ်ဒှ်ပိသာ် မတွံဂး
ပညာဓိက 
သဒ္ဓါဓိက
ဝဳရိယဓိက ။

 ၈၃ ။ လၟိဟ်ကဝ်ဒးရနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳ (၃)ပြကာ
တြုံဗောဓိသတ် မဒှ်ပညာဓိကပါရမဳဂှ် ပန်အသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမွဲမှာလက်ကဝ် ဒးရနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳရ။
တြုံဗောဓိသတ် မဒှ်သဒ္ဓါဓိကပါရမဳဂှ် ဒ္စာံအသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ်  ဒးရနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳရ။
တြုံဗောဓိသတ် မဒှ်ဝဳရိယဓိကပါရမဳဂှ် စှ်တြဴအသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ် ဒးရနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳရ။

 ၈၄ ။ အသဝ်ချေံကဏ္ဍက (၁၈)ဟတ်
ဇမၠိၚ်ချေံကဏ္ဍက (၁၉)ဟတ် ။
သၠုၚ်ချေံကဏ္ဍက (၈)ဟတ်။
ဗုၜတ်ညံၚ်ရဴကၞုသၚ်ပဝေါတ်ညးမပေါတ်လဝ်။ ဣဝွံ အသဝ်ချေံကဏ္ဍကတိတ်ဒှ်ပိပြကာရ။

 ၈၅ ။ ခေတ္တပိ
ဇာတိခေတ်   =   စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ ။
ဝိသယခေတ်   =   အနန္တစက္ကဝါ ။
အာဏာခေတ်   =   မွဲလက်ကိုဋ်စက္ကဝါ ။ ဣဝွံ ခေတ်တိတ်ဒှ်ပိပြကာရ။

 ၈၆ ။ အလံၚ်ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမ္မာ ဒုၚ်စသိုၚ်နန် (၃)မ
နန်ရမ္မ   =   မၞုံကဵုဘုံ(၉)ဘုံ၊ ဒုၚ်စသိုၚ်ရာသဳသကတ် (ရာသဳၜိုဟ်)။
နန်သုရမ္မ   =   မၞုံကဵုဘုံ(၅)ဘုံ၊ ဒုၚ်စသိုၚ်ရာသဳက္တဴ။
နန်သုဘ   =   မၞုံကဵုဘုံ(ရ)ဘုံ၊ ဒုၚ်စသိုၚ်ရာသဳဗြဲ။

 ၈၇ ။ သေဋ္ဌဳဍုၚ်ကောသမ္ဗဳ (၃)တၠ
ဃောသကသေဋ္ဌဳ ။
ကုက္ကုဋသေဋ္ဌဳ ။
ပါဝါရိကသေဋ္ဌဳ ။

 ၈၈ ။ သေဋ္ဌဳဍုၚ်ကောသမ္ဗဳ(၃)တၠ ခၞံလဝ်ဘာပိမ
ဘာဃောသိတာရာံ ။
ဘာကုက္ကုဋာရာံ ။
ဘာပါဝါရိကာရာံ ။

 ၈၉ ။ သတ်ကာမစုတိနူကာမဘုံတုဲ ဒးအာက္တဵုဒှ်မာန်(၃)ဘုံ
စုတိနူကာမဘုံတုဲ သတ်က္လေၚ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲကာမဘုံပၠန် ။
စုတိနူကာမဘုံတုဲ သတ်ဒးအာက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲရူပဘုံ ။
စုတ်နူကာမဘုံတုဲ သတ်ဒးအာက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲအရူပဘုံ။ ဣဝွံ ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၉၀ ။ စုတိနူဗြီုရူပတုဲ ဒးအာက္တဵုဒှ်မာန် (၃)ဘုံ
စုတိနူရူပဘုံတုဲ က္လေၚ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲရူပဘုံပၠန် ။
စုတိနူရူပဘုံတုဲ က္လေၚ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲကာမဘုံ ။
စုတိနူရူပဘုံတုဲ က္လေၚ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲအရူပဘုံ ။ ဣဝွံ ပိပြကာမဒှ်ရ။

 ၉၁ ။ ပွမသ္ပသာမဏဳဂွံဒှ်သာမဏဳဂှ် ဟိုတ်နွံ(၃)သာ်
ပွမကးကၠေံသော် ။
ပွမကဵုသ္ပိုၚ်, သ္ၚာ ။
ပွမကဵုဂိုၚ်ကေတ်သရဏပိ ။ ဣဝွံ ဟိုတ်ဂွံဒှ်သာမဏဳ(၃)ပြကာရ။

 ၉၂ ။ ပိဋကတ်ပိ ဗီုတောဲကေုာံ ဒေသနာပိ
ဝိနယ်ဂှ်   =   ယထာပရာဓသာသနာ ။
သုတ်ဂှ်   =   ယထာနုလောမသာသနာ ။
အဘိဓရ်ဂှ်   =   ပရမတ္ထဒေသနာ ။ ဣဝွံ (၃)ပြကာမဒှ်ရ။

 ၉၃ ။ ပိဋကတ်ပိ ဗီုတောဲကေုာံ သာသနာပိ
ဝိနယ်ဂှ်   =   ယထာပရာဓသာသနာ ။
သုတ်ဂှ်   =   ယထာနုလောမသာသနာ ။
အဘိဓရ်ဂှ်   =   ပရမတ္ထဒေသနာ ။ ဣဝွံ (၃)ပြကာမဒှ်ရ။

 ၉၄ ။ ပိဋကတ်ပိ ဗီုတောဲကေုာံ ကထာပိ
ဝိနယ်ဂှ်   =   သံဝရာသံဝရကထာ ။
သုတ်ဂှ်   =   ဒိဋ္ဌိဝိနိဝေဋ္ဌနကထာ ။
အဘိဓရ်ဂှ်   =   နာမရူပပရိစ္ဆောဒကထာ ။ ဣဝွံ (၃)ပြကာရ။

 ၉၅ ။ ပိဋကတ်ပိ ဗီုတောဲကေုာံ သိက္ခာပိ
ဝိနယ်ဂှ်   =   အဓိသဳလသိက္ခာ ။
သုတ်ဂှ်   =   အဓိစိတ္တသိက္ခာ ။
အဘိဓရ်ဂှ်   =   အဓိပညာသိက္ခာ။ ဣဝွံ (၃)ပြကာရ။

 ၉၆ ။ ပိဋကတ်ပိ ဗီုတောဲကေုာံ ပဟာန်ပိ
ဝိနယ်ဂှ်   =   ဝဳတိက္ကမပဟာန် ။
သုတ်ဂှ်   =   ပရိယုဋ္ဌာနပဟာန် ။
အဘိဓရ်ဂှ်   =   အနုသယပဟာန် ။ ဣဝွံ (၃)ပြကာရ။

 ၉၇ ။ တမ်, လ္ဒေါဝ် , လ္အိတ်သာသနာပိပြကာ
တမ်သာသနာ   =   သဳလ , သမာဓိ , ပညာ ။
လ္ဒေါဝ်သာသနာ   =   အရိယမဂ် ။
လအိတ်သာသနာ   =   ဖိုလ်, နိဗ္ဗာန် ။ ဣဝွံ (၃)ပြကာရ။

 ၉၈ ။ ညးကၠောန်ကုသဵုဟွံကလိဂွံကုသဵု (၃)
ကျာ် ။
ပစ္စေကဗုဒ် ။
တၠအရှန် ။  တၚ်သမ္တီ။   ။ ညးပိဝွံ ဟိုတ်မစာ်စဍးအာနူဂၠံတိုက်ဒမၠု မတွံဂး အဝိဇ္ဇာတုဲ ဟွံကလိဂွံကုသဵုရ၊  ကြိယာဟေၚ်ကလိဂွံရောၚ်။

 ၉၉ ။ နယပိ
ဝိတ္တာရနယ   =   ပ္ဍဲဍုၚ်သွဝ်တာဝတိံ လုကဴမွဲဝှ်ပိဂိတု ကျာ်တြဲတွံပၟိၚ်တဴ အဘိဓမ္မဒေသနာဗွဲတြး ။
သၚ်္ခေပနယ   =   ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြက်စၠန် ကျာ်တြဲတွံပၟိၚ်တဴအဘိဓမ္မဒေသနာ ကုမှာထေရ်သုရိပိုတ်ဗွဲခမၞောန်။
နာဝိတ္ထာရနာတိသၚ်္ခေပနယ   =   မှာထေရ်သာရိပိုတ် ကလေၚ်တွံပၟိၚ်တဴ အဘိဓမ္မဒေသနာ ကုခမဳမသုန်ကၠံ ကေၚ်က္တဵုဒှ်ကောန်ကဝ ပ္ဍဲဘဝကိုပ်ကၠာ ဗွဲဟဂွံက္ဍန်လောန် ဟဂွံတြးလောန်။ ဣဝွံ (၃)ပြကာရ။

 ၁၀၀ ။ အဓိပ္ပါယ်ပါရမဳ (၃)ပြကာ
ပွမသၠးပွးကဵုဒါန်ဝတ္ထု ဆေၚ်စပ်ကဵု မ္ၚးသန္ထာန်ဇကုဇကုဂှ်    =    သာညပါရမဳ ။
ပွမသၠးပွးကဵုဒါန်ဝတ္ထု ဆေၚ်စပ်ကဵု အဝဲသန္ထာန်ဇကုဇကု မပ္တံကဵုဇိုၚ်, တဲ, မုဟ်, ကတောဝ်ဂှ်   =   ဥပပါရမဳ။
ပွမသၠးပွးကဵုဒါန်ဝတ္ထု ဆေၚ်စပ်ကဵုလမျီုဇကုဇကုဂှ်   =   ပရမတ္ထပါရမဳ။ ဣဝွံ (၃)ပြကာရ။

 ၁၀၁ ။ ဗီုကျာ်တြဲက္ညတိုန်အာဍုၚ်သွဝ်တာတတိံ ပိလၟာ်
နူကဵုဍုၚ်လိုက်ဇိုၚ်ပုၚ်ဂှ် မွဲလၟာ် ။
က္ဍဟ်ဒဵုယုဂန္ဓရ်ဇိုၚ်ပုၚ်ဂှ် မွဲလၟာ် ။
ဍုၚ်သွဝ်တာဝတိံဇိုၚ်ပါဲဂှ် မွဲလၟာ် ။  ဣဝွံ ပိလၟာ်မဒှ်ရ။

 ၁၀၂ ။ ဋ္ဌာန, သၠုၚ်, ဗွိုက် တၞံဗပေၚ်ပါဒကဇာတ်(၃)ပြကာ
တၞံဗပေၚ်ပါဒကဇာတ်   =   မၞုံဒၟံၚ်ဋ္ဌာနဍုၚ်သွဝ်တာဝတိံ ဗၟံက်ကဵုသၟဝ်ကျာ ။
တၞံဗပေၚ်ပါဒကဇာတ်   =   မၞုံကဵုသၠုၚ် (၁၀၀)ယောဇနာရ။
တၞံဗပေၚ်ပါဒကဇာတ်   =   မၞုံကဵုဗွိုက် (၁၅)  ယောဇနာ ။ ဣဝွံ ပိပြကာရ။

 ၁၀၃ ။ ဇမၠိၚ်, အနာံ, သတီုသၞာပဏ္ဍုကၟဝ် (၃)ပြကာ
ဇမၠိၚ်သၞာပဏ္ဍုကၟဝ်   =   (၆၀) ယောဇနာ ။
အနာံသၞာပဏ္ဍုကၟဝ်   =   (၅၀) ယောဇနာ ။
သတီုသၞာပဏ္ဍုကၟဝ်   =   (၁၅) ယောဇနာ ။  ဣဝွံ ပိပြကာရ။

 ၁၀၄ ။ နိဒါန်ပိပြကာ
ဒူရေနိဒါန် ။
အဝိဒူရေနိဒါန် ။
သန္တိကေနိဒါန် ။  ဣဝွံ နိဒါန်ပိပြကာရ။

 ၁၀၅ ။  ပညာ (၃)သာ်
 စိန္တာမယပညာ   =   ပညာမက္တဵုဒှ် ဟိုတ်တဳနူပွမချပ်။
 သုတမယပညာ   =   ပညာမက္တဵုဒှ် ဟိုတ်နူပွမက္လၚ်မၚ်မှိၚ်။
 ဘာဝနာမယပညာ   =   ပညာမက္တဵဒှ် ဟိုတ်နူဘာဝနာ။

 ၁၀၆ ။ ပညာ (၃) သာ်−မွဲနဲပၠန်
 ဒါနမယပညာ   =   ပညာပ္တုဲတဴဟိုတ်နူဒါန။
 အဓိသဳလပညာ   =   ပညာမက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲသဳလမပြဲ။
 အဓိပညာယပညာ   =   ပညာမက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲပညာမပြဲ။ ဣဝွံ (၃)သာ်ရ။

နိဿဲ
  ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ