ဗော်တမ္ၚံင် ကေုာံ ဇမၞော်မၟောဝ် ကၟိန်ဍုင်

ဗော်တမ္ၚံင် ကေုာံ ဇမၞော်မၟောဝ် ကၟိန်ဍုင် (ဇမၠေအ် - ဗော်ကျဖေတ်) (,  ဂှ် ဒှ်ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ဒြဟတ်ဇၞော်မွဲရ။ ဗော်ဝွံ နူ ဂကောံတမ္ၚံင် ကေုာံ ဇမၞော်မၟောဝ် ကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း) ဂှ် ပြံင်လှာဲလဝ် နဒဒှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ ခုတ်ခဴလဝ်ယၟု ဗော်တမ္ၚံင် ကေုာံ ဇမၞော်မၟောဝ်ကၟိန်ဍုင်၊ တုဲ ဒှ်ဗော် မဆက်ကေတ် အဝဵုဍုင် ကြဴနူ ခေတ်အလဵုအသဳပၞာန်နဝတရ။Haynes, Jeffrey (2019). The Routledge Handbook to Religion and Political Parties. Routledge မၞိဟ်စၞး နူကဵုဗော်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ပၞာန်ရာံ ဂၠိုင်ရ။ ဗော်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဗော် မထံက်ဂလာန် နကဵုပၞာန်သွက်ဂွံအာက္ဍိုပ် ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန်။ ညးမဒက်ပ္တန်လဝ် ဗော်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဦးသိန်းစိန်၊ ကြဴနူ သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၁၀ တုဲ ဗော်ဏအ် ဂွံဒှ် အလဵုအသဳတုဲ ဦးသိန်းစိန် ဂွံဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်။ ညးကေတ်တာလျိုင် ဥက္ကဋ္ဌဗော်ဏအ် စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၃ ရ။ စတမ်နူ သၞာံ ၂၀၂၂ တုဲ ဗော်ဏအ်ဂှ် နွံဒၟံင် သၟဝ်ပၠတရဴ ဦးခင်ရီ၊ ညးမဒးဂၞပ် ထံက်ဂလာန် ဂဥုပ်သကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင်။

သွဟ်မာဲဂမၠိုင်

စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ 
 သဘင်မာဲ ဒၞာဲမဇၞး သီုဖအိုတ် လၟိဟ်မာဲ  မာဲ နကဵုတၟအ်ကၠံ သွဟ်မာဲ တင်စၟတ် ညးမဖန်ဇန် သဘင်မာဲ၂၀၁၀  — —  ၁၂၉ မဒက်အလဵုအသဳမာန် ဦးသိန်းစိန်၂၀၁၂  — —  ၅ မဒက်အလဵုအသဳမာန် ဦးသိန်းစိန်၂၀၁၅  — —  ၁၁၂ဗော်ဒစဵုဒစး ဦးသိန်းစိန်၂၀၂၀  — —  ၄ဗော်ဒစဵုဒစး ဦးသန်းဌေး

စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန်
 သဘင်မာဲ ဒၞာဲမဇၞး သီုဖအိုတ် လၟိဟ်မာဲ  မာဲ နကဵုတၟအ်ကၠံ သွဟ်မာဲ တင်စၟတ် ညးမဖန်ဇန် သဘင်မာဲ၂၀၁၀  ၁၁,၈၅၈,၁၂၅ ၅၆.၇၆%  ၂၅၉ မဒက်အလဵုအသဳမာန် ဦးသိန်းစိန် သဘင်မာဲ၂၀၁၂  — —  ၃၇  မဒက်အလဵုအသဳမာန် ဦးသိန်းစိန် သဘင်မာဲ ၂၀၁၅  ၆,၃၄၁,၉၂၀ ၂၈.၃%  ၁၈၃  ဗော်ဒစဵုဒစး ဦးသိန်းစိန် သဘင်မာဲ ၂၀၂၀    ၃  ဗော်ဒစဵုဒစး ဦးသန်းဌေး

 ဝင် 
ကံင်သဳၜိုဟ်သြိုဟ်သာယာ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ဍုင် (နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ) မဒှ် ကံင်သဳပၞာန်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံတမ္ၚံင် ကေုာံ ဇမၞော်မၟောဝ်ကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၃ ဂိတုသေတ္တေမ္ဗါ ၁၅ ဂှ်ရ။ ဂကောံဝွံဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံဗဟဵုမွဲတုဲ ဇၟာပ်ပ် ရး ကဵု တွဵုရးဂှ် နွံမွဲမွဲ (သီုဖအိုတ် ၁၇) ရ။ ဂကောံကဆံင်ခရိုင် နွံ ၆၆ ဂကောံ၊ ဂကောံကဆံင်ပွိုင်ဍုင် နွံ ၃၂၀ ဂကောံ။ အတိုင်စရင်ကောန်ဂကောံ သၞာံ ၂၀၀၇ မ္ဂး ဂကောံဂှ် နွံကောန်ဂကောံ သီုဖအိုတ် ၂၄ ပြကောဋိကိုဋ်ရ။ စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုမာတ် ၂၉ ဂှ် ဂကောံဂှ် ပြံင်လှာဲ နဒဒှ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ က္လိဂွံယၟု ဗော်တမ္ၚံင် ကေုာံ ဇၞော်မၟောဝ် ကၟိန်ဍုင် နကဵုဘာသာဗၟာ (ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ) ရ။ 

သဘင်မာဲ ၂၀၁၀ ဂှ် ဗော်ဏအ် ဂွံဇၞးမာဲတုဲ ဂွံဒှ် အလဵုအသဳကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဗၟာ။ ဥက္ကဋ္ဌဗော်ဏအ် ဦသိန်းစိန်ဂှ် ဂွံဒှ် သမ္မတဍုင်ရ။ 

သၞာံ ၂၀၁၅ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁၂ အခိင်ဗတံ ပ္ဍဲနေပျဳဒဝ် ပ္ဍဲဌာနဗဟဵု ဗော်ကျဖေါတ်ဂှ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု က္ဵုဒှ်တုဲ ဦးရွှေမန်း ညးမကေတ်လဝ်တာလျိုင် ဥက္ကဋ္ဌယာယဳ ကဵု ညးအုပ်ကာ ဦးမောင်မောင်သိန်း တအ် ဒးဒုင်ပ္တိတ် နူတာလျိုင်ဂမၠိုင်ရ။ တုဲ ခပ္တိုန် ဦး​ေဋ္ဌးဦး နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးတင်နိုင်သိန်း နဒဒှ် ညးအုပ်ကာဗော်ရ။ ပ္ဍဲသဘင်ပသောင်ပရိုင် ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၂ ဂှ် ဟီုပ္တိတ် ဒဒှ်ရ ဦးရွှေမန်း ဆက်နွံဒၟံင် နဒဒှ် ဂကောံကေင်ကာ ဖိုဟ်ရ။ သဘင်သဳကၠဳဗော်အလန်ဒုတိယဂှ် ရုဲစှ်ပ္တိုန် ဦးသန်းဌေး နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ စၞးဒၞာဲ ဦးသိန်းစိန်။ ဦးသန်းဌေးဂှ် ကေင်ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကဆံင် ဂဥုပ်သကိုပ်ဗိုလ်မွဲတုဲ နဒဒှ် ဒုဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲဌာနဝန်ဇၞော်ဒြဟတ်၊ ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်ဂှ် နဒဒှ်ဝန်ဇၞော် ကေင်ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ။

 က္ဍိုပ်သကိုပ်ဗော် 
ဥက္ကဋ္ဌဂမၠိုင်

 ဦးသိန်းစိန် ၈ ဂျောန် ၂၀၁၀ - ၂ မေ ၂၀၁၁
 သူရ ဦးရွှေမန်း (ယာယဳ) ၂ မေ ၂၀၁၁ - ၁၆ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၁၂
 ဦးသိန်းစိန် ၁၆ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၁၂ - ၁ မေ ၂၀၁၃
 သူရ ဦးရွှေမန်း (ယာယဳ) ၁ မေ ၂၀၁၃ - ၁၃ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၅
 ဦးဋ္ဌေးဦး ၁၃ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၅ - ၂၃ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၆
 ဦးသန်းဌေး  ၂၃ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၆ - ၂၀၂၂
 ဦးခင်ရီ ၅ သေပ်တေမ္ဗါ ၂၀၂၂ - လၟုဟ်

 ဂၠံင်တရဴဗော် 

 (က) မူဝါဒ ကောန်ဂကူ (ဝါဒမဆေင်ကဵုဍုင်)။ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ ညံင်ဟွံဂွံထကး၊ ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ကောန်ဍုင်အရင် ညံင်ဟွံဂွံထကး၊ အဝဵုကၞောတ်အထောတ် ညံင်ဂွံခိုင်ဗိုန်ဂှ် ပအဓိကရောင်။ 
 (ခ) မူဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်။ ပအဓိက ကုဂုဏ်ဖိုလ်ဍုင် (ဝါ) ကောန်ဂကူတုဲ ဒ္ဂေတ်အာ သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳဗော်ဇဳရောင်။
 (ဂ) မူဝါဒ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်။ သၞောတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဗွဝ်ဖျာဂှ် ဒ္ဂေတ်အာရောင်။
 (ဃ) မူဝါဒ ကာဍုင်သအာင်။ နကဵုမူဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မကတိုင်ကမှ် ကေုာံ ဗၠးၜးဂှ် ဒ္ဂေတ်အာရောင်။ ညံင်ဂွံ ညဳသၟဟ် ကုမူဇၞော်(၅) ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် ပံင်တောဲအာဂှ် ရေင်တၠုင်အာရောင်။
 (င) မူဝါဒ ကာဒစဵုဒၞာ။ ညံင်ဂွံစဵုဒၞာ ဘဲအန္တရာယ် အပ္ဍဲ ကေုာံ မ္ၚးဍုင် သီုဖအိုတ်ဂှ် ရေင်တၠုင်ကၠောန်အာရောင်။ 
 (စ) မူဝါဒ မဆေင်ကုအခေါင်အရာမၞိဟ်။ ဗွဲမကိတ်ညဳကု သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ အခေါင်ကောန်ဍုင်ကွာန် မကလိဂွံထေက်တအ်ဂှ် ဇၟာပ်ကောန်ဍုင်ကွာန် ညံင်ကလိဂွံဂှ် ဒုင်လျိုင်ရောင်။ 
 (ဆ) မူဝါဒ မဆေင်ကုကာကောန်ဍုင်အရင်။ ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံညဳသၟဟ်ဂှ် စွံအာရီုရောင်။ ဗွဲမကိတ်ညဳ ကုသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်ဂှ် အခေါင်ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် ညံင်ကလိဂွံ ဒုင်စသိုင်ပေင်ပေင်မာန်ဂှ် ဗၟံက်အာရုပ်ရဴကမၠောန်ရောင်။ 
 (ဇ) မူဝါဒ မဆေင်ကဵု သၟာဗ္ၚ။ ညံင်ဘဝပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပရေင်မၞိဟ် သၟာဗ္ၚတအ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ရေင်တၠုင်အာရောင်။ မၞိဟ်မကၠောန်ဗ္ၚ အခေါင်မကၠောန်ဗ္ၚ ညံင်ဂွံနွံဂှ် ဒုင်လျိုင်ရောင်။ 
 (ဈ) မူဝါဒ မဆေင်ကဵု သၟာကမၠောန်။ ညံင်ဘဝ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် သၟာကမၠောန်တအ် ဂွံဇၞော်မောဝ်ဂှ် ရေင်တၠုင်အာရောင်။ ဗွဲမကိတ်ညဳ ကုဥပဒေသဇိုင်ဂှ် အခေါင်သၟာကမၠောန်ဂမၠိုင် ညံင်သ္ဂောအ်ကလိဂွံပေင်ပေင်မာန်ဂှ် ဒုင်လျိုင်ရောင်။ 
 (ည) မူဝါ မဆေင်ကဵု ပရေင်သာသနာ။ အခေါင်စ္ၜုဲစ္ၜော် ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဒုင်လျိုင်ရောင်။ 
 (ဋ) မူဝါဒ မဆေင်ကဵု ပရေင်ပံင်တောဲကမၠောန်။ ဒုင်သဇိုင် ကုပရဲဂုဏ်ဖိုလ်ဍုင် ဂုဏ်ဖိုလ်ကောန်ဂကူတုဲ ပံင်တောဲရေင်တၠုင်အာရောင်။
 (ဌ) မူဝါဒ ပရေင်ပညာ။ ပရေင်ပညာ ညံင်ကဆံင်ဂွံသၠုင် မပတဝ်ပၞး ကုဍုင်ဂၠးကဝ်မာန်ဂှ် ရေင်တၠုင်အာရောင်။ ရိုဟ်ကၞဟ်ဒြဟတ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ဂှ် ရေင်တၠုင်ကၠောန်အာရောင်။ 
 (ဍ) မူဝါဒ ပရေင်ထတ်ယုက်။ အလုံမွဲ ကောန်ဂကူ ညံင်အာယုက်ဂွံဂၠိင်၊ ထတ်ယုက်၊ ကြံင်မ္ၚုဟ်ဂှ် ရေင်တၠုင်အာရောင်။ 
 (ဎ) မူဝါ မဆေင်ကဵုယေန်သၞာင်။ အင်္ဂလက္သန် ယေန်သၞာင်ကောန်ဂကူ ညံင်ဟွံဂွံကၠေအ်လီုအာဂှ် မင်မဲ သၠုင်ပတိုန်ရောင်။

 လဒက်ပတန်ဗော် လၟုဟ် 

 ဥက္ကဋ္ဌ -  ဦးခင်ရီ
 ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ(၁) - 
 ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂) -
 အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး - ဦးသက်နိုင်ဝင်း (အငြိမ်းစား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နှင့် အငြိမ်းစား နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီး)
 ပါတီဗဟိုကော်မတီဝင် - ဒေါ်ကျော့ယဉ်ဝင်း
 ပါတီပြောရေးဆိုခွင့် ပုဂ္ဂိုလ်များ - ဒေါ်နန်းမြမြမီမီဇော်, ဒေါ်ယဉ်မင်းမြင့်ဆွေ(တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ), ဒေါက်တာနန္ဒာလှမြင့်

 နိဿဲ