ဂကောံဗွဝ်(၂)ဂမၠိုၚ်

ဂကောံဗွဝ်(၂)ဂမၠိုၚ်တၠဂုဏ်အ္စာဘဒ္ဒန္တဩဝါဒ ဘာမ္ၚဵုကျာ်သြဳမန်၊ လိက်အုပ် - သ္ကအ်တဲမန်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာ။ ဥက္ကလာပသၟဝ်ကျာ။
 ၁ ။ ကာမ(၂)သာ် 
 ၁ ။ ဝတ္ထုကာမ = ကာမက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲ မပ္တံဒၞာဲ၊  ဒၞာဲသိတ်၊ စၞအာဟာရ၊ ကယျိုၚ်ကယျဝ်၊
 ၂ ။ ကိလေသကာမ = ကာမက္တဵုဒှ်ဆေၚ်စပ် ကေုာံ ကာမရာဂ။  ဣဝွံ ကာမ (၂) ပြကာရ။

 ၂ ။ ကျာ်မွဲဇကုက္တဵုဒှ်မ္ဂး  အဂ္ဂသာဝက (၂)ဇကု
 ၁ ။ ကွးသ္တုံ / ပုၚ် = ညံၚ်မှာထေရ်သာရိပိုတ်၊
၂ ။ ကွးဇွိ / ပါဲ  =  ညံၚ်မှာထေရ်မောဂ္ဂလာန်။  ဣဝွံ အဂ္ဂသာဝက (၂)မဒှ်ရ။

 ၃ ။ ကဝ် (၂)သာ်
 ၁ ။ သုညကဝ်   =   ကတ်ကျာ်တြဲမွဲဇကုဟွံက္တဵုဒှ်၊
 ၂ ။ အသုညကဝ်   =   ကဝ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်တံဂှ်။  ဣဏံဝွံ ကဝ်(၂)သာ်မဒှ်ရ။

 ၄ ။ တၠအရှန်တိတ်ဒှ် (၂)သာ်
 ၁ ။ ဇျာနိကတၠအရှန်၊
 ၂ ။ အဇျာနကတၠအရှန်။

 ၅ ။ တၠအရှန်တိတ်ဒှ် (၂)သာ်
 ၁ ။ သမထယာနိကတၠအရှန်၊
 ၂ ။ ဝိပဿနာယာနိကတၠအရှန်။

 ၆ ။ တၠအရှန်တိတ်ဒှ် (၂)သာ်
 ၁ ။ သမထဓုရတၠအရှန်၊
 ၂ ။ ဝိပဿနာယနိကတၠအရှန်။

 ၇ ။ တၠအရှန်တိတ်ဒှ် (၂)သာ်
 ၁ ။ သဒ္ဓါဓရတၠအရှန်၊
 ၂ ။ ပညာဓရတၠအရှန်။

 ၈ ။ တၠအရှန်တိတ်ဒှ် (၂)သာ်
 ၁ ။ သက္ခဝိပညာကတၠအရှန်၊
 ၂ ။ ဆဠာဘိညာတၠအရှန်။

 ၉ ။ ဒါန်ဓမ္မဒါနတိဒှ် (၂)
 ၁ ။ လောကဳယဓမ္မဒါန   =   ရန်ကဵုပိုန်လောကဳတုဲကဵုဒါန်။
 ၂ ။ လောကုတ္ထရဓမ္မဒါန   =   ရန်ကဵုမဂ်, ဖဵု, နိဗ္ဗာန်တုဲကဵုဒါန်။ ဣဝွံ ဒါန်တိတ်ဒှ် (၂)သာ်ရ။

 ၁၀ ။ ဒါန် (၂)သာ်
 ၁ ။ အာမိဿဒါန်   =   ဒါန်ပစ္စဲပန်မပ္တံကဵုပိဏ္ဍပါတ်, သ္ပိုၚ် , သ္ၚာ။
 ၂ ။ ဓမ္မဒါန  =  ဒါန်ဓရ်ဓမ္မက္ခန်(၈၄၀၀၀)ကီု၊  ပွမဟီုတွံဒၠောံဗ္တောန်ထ္ၜးစဳပျးဓရ်ကုညးမွဲသ္အာၚ်ကီု။

 ၁၁ ။ ဒါန် (၂)သာ်
 ၁ ။ အဇ္စျတ္တိကဒါန်  =  ပွမကဵုဒါန်ဝတ္ထုပ္ဍဲသန္ထာန် မပ္တံကဵု ခ္ဍောၚ်မတ်, ဆီ။
 ၂ ။ ဗာဟိရဒါန်  =  ပွမကဵုဒါန်ဝတ္ထုမ္ၚးသန္ထာန်၊ မပ္တံထဝ်သြန်၊ ပစ္စယ်ပန်တံဂှ်။

 ၁၂ ။ ဒါန် (၂)သာ်
 ၁ ။ ဝဋ္ဋနိဿိတဒါန  =  ရဒၞာမိက်ကဵုပိုန်တသိုခ်လောကဳတုဲ ပွမကဵုဒါန်။
 ၂ ။ ဝိဝဋ္ဋဿိတဒါန  =  ရဒၞာမိက်ကဵုပိုန်လောကုတ္တဵု၊  မဂ်,  ဖဵု,  နိဗ္ဗာန်တုဲ ပွမကဵုဒါန်။

 ၁၃ ။ ဒါန် (၂)သာ်
 ၁ ။ အသၚ်္ခါရိကဒါန်  =  ညးမွဲသ္အာၚ် ဟွံဒးဖ္တိုက်ဖ္အောဝ် နအလဵုဇကု ဓရ်သဒ္ဓါက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုဒါန်။
 ၂ ။ သၚ်္ခါရိကကဒါန်  =  ညးတၞဟ်ဖ္တိုက်ဖ္အောဝ်ဟီုတွံဒၠောံဗ္တောန်တုဲမှ ပွမကဵုဒါန်။

 ၁၄ ။ ဒါန် (၂)သာ်
 ၁ ။ သဟတ္ထိကဒါန  =  ဂွံကဵုဒါန်နတဲဇကု၊  ဂွံဒုၚ်ကဵုဝတ္ထုဒါန်ကုဒၟုၚ်ဒါန်နတဲဇကု။
 ၂ ။ အဏတ္တိကဒါန  =  ဖ္အောဝ်စကာ(ပြၚ်ဏာဝတ္ထုဒါန်) ကုညးမွဲသ္အာၚ်တုဲ ပွမကဵုဒါန်။

 ၁၅ ။ ဒါန် (၂)သာ်
 ၁ ။  သက္ကစ္စဒါန  =  ကာလကဵုဒါန်လ္တူပူဂဵုဒၟုၚ်ဒါန်ကီု၊ လ္တူဝတ္ထုဒါန်ကီု၊  နွံကဵုဂါရဝ သ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ။
 ၂ ။  အသက္ကစ္စဒါန  =  ကာလကဵုဒါန်လ္တူပူဂဵုဒၟုၚ်ဒါန်ကီု၊ လ္တူဝတ္ထုဒါန်ကီု၊ ဟၟဲကဵုဂါရဝ ဟွံသ္ပရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ။

 ၁၆ ။ ဒါန် (၂)သာ်
 ၁ ။ ပစ္စယာနုဂ္ဂဟဒါန  =  ပွမကဵုဒါန်ပစ္စဲပန် မပ္တံကဵုသ္ၚာ၊  မဏ္ဍပါတ်, ဘာ, ဂဥုဲ ။
 ၂ ။ ဓမ္မာနုဂ္ဂဟဒါ  =  ချူခၞံဗဒှ်ပါဠိပါၚ်ကျာ်တုဲ ကဵုဒါန်ကီု၊  ကောန်, ဍိက်, တၠသ္ၚိကဵုအစိုပ်ဒဒှ်သာမဏဳ, ခၟဳပ္ဍဲသာသနာကီု။

 ၁၇ ။ ဓရ်လောကပါ (၂)သာ်
 ၁ ။  ဟဳရိ  =  ဒးကၠောန်, ဒးပ္တုဲပွအကုသဵုဒုစရိုတ်မ္ဂး ဂွပါပ်။
 ၂ ။  သြတ္တပ္ပ  =  ဒးကၠောန်, ဒးပ္တုဲပွအကုသဵုဒုစရိုတ်မ္ဂး  ဖေက်ပါပ်၊  ဣဝွံ ဓရ်လောကပါလ (၂) ပြကာမဒှ်ရ။

 ၁၈ ။  ဓရ်သစ္စဟိုတ် (၂)
 ၁ ။  သမုဒယသစ္စ၊
 ၂ ။  မဂ္ဂသစ္စ။

 ၁၉ ။  ဓရ်သစ္စဖဵု (၂)
 ၁ ။  ဒုက္ခသစ္စ၊
 ၂ ။  နိရောဓသစ္စ။

 ၂၀ ။  ဓရ်ပရမတ်ဍန်န် (၂)
 ၁ ။  ရုပ်၊
 ၂ ။  နာမ်။

 ၂၁ ။  ဓရ် (၂) ပြကာ
 ၁ ။  ဓရ်လောကဳ၊
 ၂ ။  ဓရ်လောကုတ္တဵု။

 ၂၂ ။  ဓရ (၂) ပြကာ
 ၁ ။  ဂန္ထဓရ  =  ပွမဖျေံဗ္တောန်ပါဠိပါၚ်ကျာ်။
 ၂ ။  ဝိပဿနာဓရ  =  ပွမဇၞော်ပၟဝ်ဘာဝနာ (သဳလ၊  သမာဓိ၊ ပညာ)။

 ၂၃ ။  ဓရ်ဋ္ဌာန (၂)
 ၁ ။  တဏှာ၊
 ၂ ။  အဝိဇ္ဇာ။

 ၂၄ ။  ပွမသ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲနွံ (၂)သာ်
 ၁ ။  အာဝါဟ  =  ပွမသ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ၚာ်တြုံ။
 ၂ ။  ဝိဝါဟ  =  ပွမသ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲပ္ဍဲသ္ၚိကောန်ၚာ်ဗြဴ။

 ၂၅ ။  ပ္ဍဲဂကူအလံက်ကျာ်ဂမၠိုၚ်ါ က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလ္အိတ်ဘဝမာန် (၂)ဂကူ
 ၁ ။  ခတ္တိယကုလ  =  ဂကူသၟိၚ်။
 ၂ ။  ဗြာဟ္မဏကုလ  =  ဂကူဗဗၞး။

 ၂၆ ။  ပ္ဍဲဂကူအဂ္ဂသာဝက, မဟာသာဝကတံက္တဵုဒှ်မာန် နွံ(၂)ဂကူ
 ၁ ။  ခတ္တိယကုလ  =  ဂကူသၟိၚ်။
 ၂ ။  ဗြာဟ္မဏကုလ  =  ဂကူဗဗၞး။

 ၂၇ ။  ဗဗေၚ်ဂပ်ဝ်ပ္ဍဲကဵုခမဳတအ် (၂)မ
 ၁ ။  ဗဗေၚ်ပသဲ၊
 ၂ ။  ဗဗေၚ်တိ။

 ၂၈ ။  ပညာမဂ္ဂၚ် (၂)
 ၁ ။  သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊
 ၂ ။  သမ္မာသၚ်္ကပ္ပ။

 ၂၉ ။ ဘာဝနာ (၂)
 ၁ ။  သမထဘာဝနာ  =  ပွမဇၞော်ပၟဝ်ဂလိုၚ်ဓရ်သမာဓိ။
 ၂ ။  တိပဿနာဘာဝနာ  =  ပွမဇၞော်ပၟဝ်ဂလိုၚ်ဓရ်ပညာ၊  ဣဝွံ ဘာဝနာ (၂) ပြကာရ။

 ၃၀ ။  ရိုဟ်ကၞက်သံသာ (မူလ) (၂)
 ၁ ။  အဝိဇ္ဇာ၊
 ၂ ။  တဏှာ။

 ၃၁ ။  သန္ထာန် (၂)
 ၁ ။  အဇ္စျတ္တသန္ထာန်၊
 ၂ ။  ဗဟိဒ္ဓသန္ထာန်။

 ၃၂ ။  သၚ် (၂) ဂကူ
 ၁ ။  မရမတ္တ(အရဳယ)သၚ်  =  ခမဳသၚ်က္လိဂွံမဂ်, ဖဵု, အစိုပ်နိဗ္ဗာန်။
 ၂ ။  သမုတ္တိသၚ်  =  ခမဳသၚ်မဂပ်ဝ်ဖ္ဍောတ်ဗှ်နကဵုဥတ္တိစတုတ္ထကမ္မဝါစာ။

 ၃၃ ။  ဟိုတ်သရဏဂုဏ်ဂွံလီုနွံ (၂) သာ်
 ၁ ။  ပွမပြံၚ်အာဒ္ဂေတ်ကွေတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။
 ၂ ။  ပွမစုတိ (ချိုတ်) အာ။

 ၃၄ ။  ကၠာဟွံချိုတ်ဏီ ကမၠောန်ဂပ်ဝ်ဒးကၠောန် (၂) သာ်
 ၁ ။  ကတ္တဗ္ဗံကုသလံ  =  ဒးကၠောန်ကုသဵု။
 ၂ ။  စရိတဗ္ဗံဗြဟ္မစရိယံ  =  ဒးဒ္ဂေတ်, ဒ္ဂေတ်မပြဲ။

 ၃၅ ။  ပွမသၠးပွးကဵုဒါန် (၂) ပြကာ
 ၁ ။  ပုဂ္ဂလိကဒါန  =  ရန်တၟံကဵုပူဂဵုမွဲမွဲတုဲ  ပွမသၠးပွးကဵုဒါန်။
 ၂ ။  သံဃိကဒါန  =  ဟွံရန်ကဵုပူဂဵု ရန်တၟံကဵုသၚ်ဂမၠိုၚ်တုဲကဵုဒါန်။

 ၃၆ ။  ဝေဒနာ (၂) ပြကာ
 ၁ ။  သုခဝေဒနာ  =  ပွမဒုၚ်စသိုၚ်တသိုခ်။
 ၂ ။  ဒုက္ခဝေဒနာ  =  ပွမဒုၚ်စသိုၚ်ဒဒိုက်။

 ၃၇ ။  ဥပရာဇာဘိသေက (၂) ပြကာ
 ၁ ။  ကနိဋ္ဌဥပရာဇာ  =  ပွမကဵုဒေံဒၟံၚ်သ္ၚိဂတ (သ္ပဥပရာဇာ)။
 ၂ ။  ပုတ္တနတ္တာဒိဥပရာဇာ  =  ပွမကဵုကောန်, ကောန်စဴဒၟံၚ်သ္ၚိဂတ။  (သ္ပဥပရာဇာ) ။

 ၃၈ ။  ညးမ္ဒးဒ္ဂေတ်လ္ၚတ် ညံၚ်ရဴဇာဒိသိုၚ် (၂) တၠ
 ၁ ။  သၟိၚ်ပိုၚ်ဍုၚ်၊
 ၂ ။  ညးသၞောဝ်ဓရ် (ဂဗုတ်)။

 ၃၉ ။  အၚ်္ဂသမ္ဖပ္ပလာပ (၂) သာ်
 ၁ ။  ဂလာန်ဟၟဲကဵုကြက်၊ ဟၟဲကဵုဖဵု ညံၚ်ဂလာန်ဂၟာဂၠဴတံ။
 ၂ ။  ပွမဟီုဂလာန်သာ်ဂှ် ညးတၞဟ်ပတှ်ေအာ၊  ဣဝွံ အၚ်္ဂသမ္ဖပ္ပလာပ (၂) သာ်မဒှ်ရ။

 ၄၀ ။  အၚ်္ဂအဘိဇ္စျာ (၂) သာ်
 ၁ ။  ဒြပ်ညးသ္အာၚ် မၞုံကဵုတၠမမၚ်မွဲလဝ်။
 ၂ ။  ပွမလၟောဝ်နၚ်နဒဒှ်ဒြပ်ဇကု၊  ဣဝွံ အၚ်္ဂအဘိဇ္စျာ (၂)သာ်မဒှ်ရ။

 ၄၁ ။ အၚ်္ဂဗျာပါဒနွံ (၂) သာ်
 ၁ ။ ပွမဂြိုဟ်ကဵုပူဂဵုသ္အာ။
 ၂ ။ ပွမချပ်ပၠေၚ်ညးမွဲသ္အာၚ်။  ဣဝွံ အၚ်္ဂဗျာပါဒ (၂) သာ်မဒှ်ရ။

 ၄၁ ။ အၚ်္ဂမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနွံ (၂) သာ်
 ၁ ။ ပွမဂိုၚ်ကေတ်ကွေတ်မပၠန်ဂတး။
 ၂ ။ အတိုၚ်မဂိုၚ်ကေတ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ပြာကဋ်။ ဣဝွံ အၚ်္ဂမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (၂)သာ်မဒှ်ရ။

 ၄၃ ။ အၚ်္ဂဒှ်အလံၚ်အဂ္ဂသာဝက (၂) သာ်
 ၁ ။ အဓိကာရရာဒၞာမိက် ဒဒှ်အဂ္ဂသာဝက။
 ၂ ။ ဆန္ဒနွံဗၟိက် မိက်ဂွံဒှ်အဂ္ဂဿာဝကဗွဲတၟေၚ်ဗွဲမလောန်။ ဣဝွံ အၚ်္ဂဒှ်အလံၚ်အဂ္ဂသာဝက (၂)သာ်မဒှ်ရ။

 ၄၄ ။ အၚ်္ဂဒှ်အလံၚ်မဟာသာဝက (၂) သာ်
 ၁ ။ အဓိကာရရာဒၞာမိက် မဒှ်မဟာသာဝက။
 ၂ ။ ဆန္ဒမိက်ဂွံဒှ်မဟာသာဝကဗွဲမလောန်။ ဣဝံ အၚ်္ဂဒှ်အလံၚ်မဟာသာဝက (၂)သာ်မဒှ်ရ။

 ၄၅ ။ အၚ်္ဂဒှ်အလံၚ်မိကျာ်, မကျာ်, ကောန်ကျာ် နွံ(၂)သာ်
 ၁ ။  အဓိကာရရာဒၞာမိက်ဒဒှ်မိကျာ်, မကျာ်, ကောန်ကျာ်။
 ၂ ။ ဆန္ဒနွံပၟိက်မိက်ဂွံဒှ် မိကျာ်, မကျာ်, ကောန်ကျာ်ဗွဲမလောန်။

 ၄၆ ။ စုတိနူဗြီုအရူပတုဲ ဘုံအာက္တဵုဒှ်မာန် (၂)ဘုံ
 ၁ ။ စုတိနူဗြီု အရူပဘုံတုဲ က္လေၚ်က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲအရူပဘုံပၠန်။
 ၂ ။ စုတိနူဗြီု အရူပဘုံတုဲ ဒးအာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲကာမဘုံ။

 ၄၇ ။ သာမဏဳတံ ပွမကဵုဒ္ဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ်သရဏဂှ် တိတ်ဒှ် (၂)သာ်
 ၁ ။ နိဂ္ဂဟိတန္တဂှ်မွဲ၊
 ၂ ။ မကာရန္တဂှ်မွဲ။  ဣဝွံ (၂)သာ်မဒှ်ရ။

 ၄၈ ။ သရုပ်ပုထုဇန် (၂) ကေုာံ အဓိပ္ပါယ်
 ၁ ။ အန္ဓပူထုဇန်  =  ပုထုဇန်ဟၟဲကဵုပွမကတ်ဗ္တောန်, သၟာန်သၟုက်, ကလၚ်, ပကၚ်ရၚ်, ဗ္စာရဏာပ္ဍဲမပ္တံကဵုခန္ဓ, အာယတန, ဓာတ်, သစ္စတံဂှ်။
 ၂ ။ ကလျာဏပုထုဇန်  =  ပုထုဇန်မၞုံကဵုပွမကတ်ဗ္တောန်, သၟာန်သၟုက်, ကလၚ်, ပကၚ်ရၚ်, ဗ္စာရဏာပ္ဍဲမပ္တံကဵုခန္ဓ, အာယတန, ဓာတ်, သစ္စတံဂှ်။

 ၄၉ ။ ဗီုကျာ်တြဲက္ညတိုန်အာ ဍိုၚ်သွဝ်တာဝတိံၜါလဂါံ
 ၁ ။ နူကဵုလိုက်ကဵုက္ဍဟ်ဒဵုယုဂန္ဓရ်ဂှ် မွဲလဂါံ။
 ၂ ။ နူက္ဍဟ်ဒဵုယုဂန္ဓရ်ကဵု ဍုၚ်သွဝ်တာဝတိံမွဲလဂါံ။ ဣဝွံ ဗီုဒှ်ၜါလဂါံရ။

 ၅၀ ။ ပညာ(၂)သာ်
 ၁ ။ အတ္ထဇာပိကပညာ  =  ပညာမလေပ်က္တဵုဗဒှ်ကဵုဖဵု ။
 ၂ ။ ဇာပိတတ္တထာပညာ  =  ပညာမၞုံကဵုဖဵုမဂပ်ဝ်က္တဵုဗဒှ်တုဲ ။  ဣဝွံ  ပညာ(၂)သာ်ရ။

နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ