ဇြပ်ဗု၊ ပွိုင်ဍုင်

ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ()  ()  ဝွံ ဒှ်ပွိုင်ဍုင် မနွံ ပ္ဍဲခရိုင်မတ်မလီု၊ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာတုဲ ဒတန်ရုင်သၟိင်ပွိုင်ဍုင်ဂှ် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဇြပ်ဗုရ။ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဍုင် (၂) ဍုင်၊ အရာပ် (၉) ဂကောံကွာန် (၃၃)၊ ကွာန် (၅၀) ရ။

ဝင်
ဒၞာဲဍုင်ဇြပ်ဗုဝွံ နွံဇြပ်ဇၞူမွဲရ။ အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ဇြပ်ဇၞူဂှ် သြိုင်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၇၄။ ဗွဲကြဴဒၞာဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ဒတန်မၞိဟ်မံင် ကွာန်ဍောတ်တ်မွဲရ။ အခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ် ဇြပ်ဗုဂှ် နွံသၟဝ် ပွိုင်ဍုင် ဍုင်ကျာ်ခမဳရ။ သၞာံ ၁၉၆၃ ဒဳဇြေန်ပါ ၁၀ ဂှ် ရုင်သၟိင် (ဝန်ထောက်ရုံး)ဂှ် ပြံင်ကၠုင် စွံ ပ္ဍဲဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တုဲပၠန် သၞာံဂှ်ပၠန် ဒဳဇြေန်ပါ ၁၂ ဂှ် ရုင်ပကင်ရင်ဍုင် (မြို့ပိုင်ရုံး) ပြံင်စွံ ပ္ဍဲဍုင်ဇြပ်ဗုကီုရ။ စတမ်နူဂှ်တုဲ ကွာန်သၟတ်ဇြပ်ဗုဂှ် ဒှ်အာ ဍုင်ဒတန်ရုင်သၟိင်ပွိုင်ဍုင်ရ။ စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၄ ဂိတုဂျောန် ၁၀ ဂှ် နူကဵု ဌာနဝန်ဇၞော်ကာအပ္ဍဲဍုင် လလောင်တြး ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နဒဒှ် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ခရိုင်ကျာ်ခမဳဂှ် နဒဒှ် ခရိုင်မတ်မလီုရ။ ဒုင်သဇိုင် ကုဇြပ်ဇၞူ မကၟဳလဝ် သောတ်ဗုဗုဂှ်ရ ညးကော်စ ဇြပ်ဗု နကဵု ဘာသာဗၟာ သံဖြူဇရပ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ဂှ် ညးကၠောန်သဘင် ဇြပ်ဗု ပေင်ကၠံသၞာံ။

ဒတန် ကေုာံ သမၠဲ
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ လပါ်သၠုင်ကျာ၊ ခရိုင်မတ်မလီု။ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု လေတ္တဳတွဒ်သမၠုင်ကျာ အကြာ ၁၅ ဒဳဂရဳ ၃၇ မိနေတ် ကဵု ၁၆ ဒဳဂရဳ ၅ မိနေတ်၊ လံင်ဂျဳတွဒ်ဗမံက် အကြာ ၉၇ ဒဳဂရဳ ၃၄ မိနေတ် ကဵု ၉၇ ဒဳဂရဳ ၅၃ မိနေတ်ရ။ သမၠဲပွိုင်ဍုင်ဂှ် နွံ ၃၁၇.၆၈ စတုရံတိုင်တုဲ ဍုင်ကျာ်ခမဳဂှ် သမၠဲနွံ ၁.၀၈ စတုရံတိုင်ရ။ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ဗမံက် ကဵု ပလိုတ် နွံဇမ္ၚောဲ ၈.၂၅ တိုင်၊ သၠုင်ကျာ ကဵု သၟဝ်ကျာ နွံ ဇမ္ၚောဲ ၄၀ တိုင်။ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ပယျဵုဆက်ဗွဲကဵု ဒိုဟ်ဗမံက် စုက်ပွိုင်ဍုင်လှာကှ်၊ ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် စုက် ၜဳမုတ္တမ၊ ဗွဲဒိုဟ်သၠုင်ကျာ စုက်ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ စုက်ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ 

ပထဝဳ
တိ
တိဍာ် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် လပါ်ဗမံက်ဂှ် နွံကဵု ကရောင်ဒဵု မဒြေပ်ဒၟံင် လပါ်သၠုင်ကျာ သၟဝ်ကျာ၊ လဒေါဝ်ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ဒှ်ဒၞာဲတိဗလးတုဲ လပါ်ပလိုတ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုၜဳမုတ္တမရ။ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် နွံလတူဗလးၜဳ ဗွဲသၟဟ် (၁၀၀) ပေ၊ ဒၞာဲသဝ်အိုတ်ဂှ် နွံလတူဗလးၜဳ (၈၀) ပေရ။

ဍာ်
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဝွံ နွံကဵု ကြုင်/ၜဳဂမၠိုင်ရ။ ကြုင်/ၜဳတအ်ဂှ် နူဗမံက် ဇွောဝ်စှ်ေ လပါ်ပလိုတ်အိုတ်ရ။

ရာသဳဥတု
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ဒှ်ဒေသဂမ္တဴမွဲတုဲ အခိင်ကညင် ကတဴအိုတ် ဂမ္တဴ စိုပ်စဵု ၃၃.၈C° တုဲ အခိင်ဂံက် ဂမ္တဴသဝ်အိုတ် နွံ ၁၇.၀C° ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ဂှ် လၟိဟ်တ္ၚဲ ဗြဲမဂူ ပွိုင်မွဲသၞာံ နွံ (၁၃၃) တ္ၚဲတုဲ လၟိဟ်လယိုင်ဍာ်ဗြဲ နွံ ၂၂၀,၅၆ ၝောအ်တဲရ။ 

လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်လၟိဟ်မၞိဟ်သၞာံ ၂၀၁၉ မ္ဂး ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် မၞိဟ်နွံ ၁၆၃၆၀၅ တၠ။ ပ္ဍဲဂှ် ဂကူကချင် ၃ တၠ၊ ဂကူကရေင် ၈၇၅၆ တၠ၊ ဂကူချေင် ၂ တၠ၊ ဂကူမန် ၉၇၅၀၇ တၠ၊ ဂကူဗၟာ ၅၅၀၆၆ တၠ၊ ဂကူယခေင် ၃၂၇ တၠ၊ ဂကူသေံ ၂၅ တၠ၊ ဂကူပအိုတဝ် ၄၂ တၠ၊ ဂကူကြုက်/ဂလာမစာတ် ၁၈၇၇ တၠ ရ။ မၞိဟ် ၅၇၉၇၃ ဂှ် ပဒတဴ လတူဍုင်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်ဂမၠိုင်ရ။ မၞိဟ်လျုင်ပတှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာဂှ် ၁၄၅၉၃၈ တၠ၊ ခရေတ်ယာန် ၆၄၇၀ တၠ၊ ဟိန္ဒူ ၄၈၄၁ တၠ၊ အေတ်သလာမ် ၆၀၆၈ တၠ။ 

ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဂှ် ကၠောန်ဂူခၜိုတ်ရဝ်ပါ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ကၠအ်သတ်ဆုနာနာလေဝ် နွံကီုရ။ တိဗ္ၚ မတဵုသြောအ် နွံ ၂၇၆၄၃ ဨက၊ တိကၠအ် နွံ ၇၆၈၅၄ ဨက။

ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်
တရဴကျာ၊ တရဴဍာ် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ဟွံမဲ၊ တုဲ တရဴတိုက် နွံဂၠံင်ကွဳပၟတ် မဒြေပ်ဒၟံင် မတ်မလီု-ရေဝ်။ ကွဳစက်ဂမၠိုင် မဒြေပ်အာ ဇြပ်ဗု-မတ်မလီု၊ မတ်မလီု-ဇြပ်ဗု၊ ဇြပ်ဗု-ကျာ်ပိနွံရ။

 ဍုင် ကေုာံ ကွာန် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု 
ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု နကဵု ဍုင် (၂) ဍုင်၊ ကွာန်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

ဍုင်
 ဍုင်ဇြပ်ဗု
 ဍုင်ကျာ်ခမဳ

ကွာန်
 (မြမာလာ) 
 သၞေဟ်ကိုင် (နှစ်ကိုင်း)
  ခရိုင်ၚာဲ (ပဒါငံ)
 ကွာန်သက်(ကွမ်းသတ်)
 ဒဵုစိင် (ဆင်တောင်)
 ကြုင်ကဍာ် (ကျုံကဒါတ်)
 တံင်ဖလုတ် (တောင်ဖလု)
 (ကရင်သောင်)
 ဝါခရူ (ဝါခရူ) 
 ကြုင်ကြုက်(ကျုံကရုတ်)
 စက်စာဲ (စက်စဲ)
 ဝါကဝါဲ (ဝါကဝါ)
 ဝါရက် (ဝါရက်)
 ဝါကလိ/ကလဳ (ဝဲကလီ)
 ပ္ၚ (ပင)
 ဝါဝင်ရာဲ(ဝဲဝင်ကရာ)
 ကြုက်ပိ(ကရုပ္ပိ)
 ဝါဂၠံင် (ဝါကလောင်း)
ဗဒိုပ်နှော် (စခမ်းကြီး)
 အံင်ခေဝ် (အံခဲ)
 ကအ်လေဝ်(ကော့လေး)
 ပရဳ (ထင်းရူး)
 ဝါခမိ (ဝဲခမိ)
 ကွာန်ဝင်ဗၠဲ (ကျောင်းရွာ)
 အနေင် (အနင်း) 
ကွာန်ပလိုင်မှုဟ် 
ကွာန်ပြာန်ဍေင် 
ကွာန်ဝင်ဝုန် 
ကွာန်ကၠအ်ဗြာတ် 

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု