က (သတ်ဍာ်)

က မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဍာ်မန်ဂမၠိုင် () ၜိုတ်မပကောံဂွံ။ ယၟုက နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် တၞဟ်နဂွံ ဆက်သှ်ေအာကီု ရန်တၟအ်တုဲ ယၟုကတအ်ဂှ် သီုဗၟံက်ထ္ၜးကဵု နကဵု ဘာသာသအာင် ဗွဲတၟေင် ဘာသာဗၟာ ကေုာံ အင်္ဂလိက်ရ။ ဒေသမန်ဂှ် ဟိုတ်မနွံ ဇိုင်ၜဳမှာသၟိဒ်တုဲ ကဍာ်မန်ဂှ် နွံကဵု ကၜဳ (ဝါ) ကဍာ်ဖၞုင်ကီု သီု ကကြုင် (ဝါ) ကာ်ဍာ်ပတေက်ရ။ 

+ဗီုရုပ်ယၟု (မန်)ယၟု (ဗၟာ)ယၟု (အင်္ဂလိက်)ပရူကကလောတ်ငါးပလွေ/ငါးပုလွေကဍာ်ဖၞုင်၊ ကကဝင်ငါးရံ့သင်းအုံကကသောငါးသယောthumbကခဍိ၊ ကကၞာဲသတ်ငါးကွမ်းရှပ်Indian mackerelကဍာ်ဖၞုင်၊ thumbကဍတ်ငါးပြေမclimbing perchကကျာငါးနုပ်/ ငါးတောင်စင်းthumbကကြင်ငါးကြင်းmrigal carp, gudgeonကဍာ်ပတေက်၊ကကၠုငါးရံ့အကြီးမျိုးကကၠဴငါးဖျံ/ငါးပျံthumbကကၠာ်ငါးဖျင်းသလက်gouramithumbကကွာင်ငါးမုတ်pornfretကဍာ်ဖၞုင်၊ thumbကခတေတ်ကကတစ်giant sea perchကခဍိငါးမဲလုံးthumbကခပိုင်ငါးတန်Gagata gagata, adipose catfishthumbကခဗံင်/ကဂဗံင်ကသပေါင်း၊ ကကတစ်အကြီးစားgiant sea perch, cockup fish.တုပ်ညံင် ကခတေတ်၊ ဇၞော်၊ နွံပ္ဍဲ ၜဳ။thumbကခူရင်ကခူရံ/ကကုရံtassel fish, threadfinကချူငါးကြောင်းကဂဒက်ငါးရံ့ခေါင်းတိုshort headed snakeheadthumbကဂဗာတ်ငါးကျည်းAsian stinging catfish, fossil catHeteropneustes fossilis၊ ကဍာ်ပတေက်၊ ကလင်ဟေဝ်တုပ်ကဵုကဂဗာတ်၊ ကဂဗာတ် လမ္စံက်ဓယောင်၊ ဗတသောဲ။ 
ကလင်ဟေဝ်ဂှ် အသာ်ခဗိုက်၊ ဗတဗော်ဒၟံင်။ကတာမ်တုပ်ကဵု ကဂဗာတ်၊ အသာ်တုပ်ကဵု ကလင်ဟေဝ်၊ ဗတခပေဟ်။ကက္ဍိုပ်ၜဝ်တုပ်ညံင်ကဣဇုတ်၊ မံင်ပ္ဍဲကြုင် တၟအ်၊ (ကဣဇုတ်ဂှ် မံင်ပ္ဍဲကြုင် ဗတဳ)ကပလင်ကတၟာခပှ်ေချာ၊ ခပှ်ေ၊ ဖျုန်ကေဝ်ဒၟံင်။ ကဣသက်တုပ်ညံင်ကမနာမ်၊ ဇကုဍေဟ် ဂၠိင်နူကမနာမ်၊ ပ္ဍဲဒကဲၜါလပါ်ဂှ် သက်ဒၟံင် မွဲမွဲလပါ်ၜါတၞုင်ကဣရောမ်တုပ်ညံင်ကဣသက်၊ (ဍောတ်ညိ)။ကသတ်ခနိကဍောတ်တ်၊ ဗီုပြင်တုပ်ညံင် ကဍတ်၊ မနွံပ္ဍဲဍာ်ပတေက်။ကကောန်မှိင်အသာ်ဗုဗု၊ ဗီုပြင်တုပ်ညံင်ကဗၠိက်။thumbဂဂနန်/ကအနန်ငါးရံ့banded snakeheadကဍာ်ပတေက်၊ကဂြဝ်ငါးသယောကဇနာန်ငါးမြွေတိုးophidianကဍာ်ပတေက်၊ကဇၞောဝ်ငါးတံခွန်ribbon fishTrichieurus lepturusthumbကဍာ်ငါးဘတ်/ငါးပတ်sheat-fishကဍာ်ပတေက်၊ thumbကတေအ်ကင်းမွန်/ပြည်ကြီးငါးsquidကဍာ်ဖၞုင်၊ကတျုငါးလောက်thumbကထဍော်ငါးပူတင်းglobe fish, puffer fishကဍာ်ဖၞုင်၊ thumbကဒလုင်ငါးရှဉ့်ကဍာ်ပတေက်၊thumbကဒြင်ဗှ်လင်းပိုင်ကဍာ်ဖၞုင်၊ကဓဂုက် (ဇြုံ)ကနကုတ်ဍာ်ဖၞုင်၊ thumbကပကိုင်ငါးဇင်ရိုင်းsmall sorubiumကဍာ်ပတေက်၊ကပဍေင်ငါးဖမ်းမ၊ ငါးဖယ်အောင်းကဍာ်ပတေက်၊ ကပန်ငါးလင်ဗန်းthumbကပၞးငါးပုဏ္ဏားmango fishကဍာ်ပတေက်၊ ကပၞဟ်ငါးပနော်Ophiocephalus punetatus၊ ကဍာ်ပတေက်၊thumbကခဍိဍောတ်၊ ကပၠာထောဝ်ပလာတူး/ ငါးကွင်းရှပ် indian mackerelIndian mackerelကဍာ်ဖၞုင်၊ ယၟုကၠုင်နူသေံ၊ ကဗဂးငါးမြင်းရင်းkind of large catfish with a pointed snoutthumbကဗဂေါင်ငါးဖောင်ရိုး garfishကဍာ်ပတေက်၊thumbကဗလိုက်ငါးနှပ်Bombay duck, bummalo, bombil, boomlaကဍာ်ဖၞုင်၊thumbကဗလုဟ်ကဘီလူးကဍာ်ပတေက်၊ကဗံင်ဗှ် (ကဒြင်ဗှ်)လင်းပိုင်ကဍာ်ဖၞုင်၊thumbကဗၠိက်ငါးဖယ်featherbackကဍာ်ပတေက်၊ thumbကမနာမ်ငါးခုံမdaceကဍာ်ပတေက်၊ ကမင်ကဝ်/ကမင်ကရ်ငါးမန်းဟိုင်း၊ မကန်း၊ မကရ်း(ပါဠိ - မကရ)၊ ကဍာ်ဖၞုင်၊ကလတာ်ကၠဵုငါးခွေးလျှာflatfishကဍာ်ဖၞုင်၊ thumbကဝဲငါးမန်းကဍာ်ဖၞုင်၊thumbကသကအ်ငါးခူwalking catfishကဍာ်ပတေက်၊ thumbကသပါငါးလိပ်ကျောက်ကဍာ်ဖၞုင်၊thumbကသလံက်ငါးသလောက်Ilish, Hilsha fishကဍာ်ဖၞုင်၊ Tenualosa ilisha ကသၠၜဴကဟဂးငါးမြင်းရင်၊ ငါးပါးနီကအပြိုင်ပင်လယ်ငါးခူကဍာ်ဖၞုင်၊thumbကအရံင်ငါးရောင်Engraved catfishArius caelatusthumbငါးရောင်Spotted catfishA. Maculatesthumbငါးရောင်Giant catfishA. Thalassinusthumbငါးရောင်Veined catfishA. venosusthumbကကတီုငါးနုသန်း/ကကတိုးSoldier catfishOsteogeneosus militaristhumbကဣဇုတ်ငါးသလဲထိုးloachthumbကဣတေဝ်ငါးဇင်စပ်/ငါးစင်စပ်small perchကဍာ်ပတေက်၊thumbကဣဗီုကသပိုးကဍာ်ပတေက်၊ကအေက်ငါးဖျံတစ်မျိုးကဍာ်ဖၞုင်၊thumbငါးမြစ်ချင်းcarpခုတ်ငါးမန်းXiphiasgladiusကျူနာငါးကြီးTetrapturusaudaxဒါးငါးမန်းThunnusalbacaresငါးရွက်တိုက်Istiophorusplatypusthumbဗျာဆန်ဝိုက်Threadfin trevally, pennant-fish, African pompanoA. Alectic indicusthumbပန်းဇင်းDjeddaba trevally, shimp scad, slender yellowtail kingfishAlepes djellabathumbပန်းဇင်းBlack fin trevallyAlepes melanopterathumbငါးဓါးမKuweh trevally, cleftbelly kingfish, thin crevalleAtropus atropusthumbဇာဂျန်းLongnose cavallaCarangoides chrysophrysဇာဂျန်းLong nose cavallaC. ciliariusthumbဇာဂျန်းFerdau's cavallaC. ferdauthumbဝိုင်းဖြူကြီးMalabar's cavallaC. malabaricusthumbဇာဂျန်းYellow fin jackCaranx ignobilisthumbဇာဂျန်းDusky jackC. sexfasciatusthumbပန်းဇင်းLayang scadDecapterus macrosomathumbပန်းဇင်းRound scadD. maruadsithumbကလငူGolden toothless trevallyGnathanodon speciosusthumbပြည်တော်သာHardtail scad, finny scad, finletted mackerel scad, cordyla scadMegalaspis cordylathumbငါးလက်ဝါးTalang queen fishScomberoides commersonianusthumbမျက်စံကျယ်Yellow stripe trevallySelaroides leptolepsisthumbငါးသော်ဘက်Black banded trevallySeriolina nigrofasciatathumbငါးဝံပုChacunda gizzard shadAnodontostoma chacundathumbငါးကျော်ညိုRainbow sardineDussmieria acutathumbဇင်းဗြားElongate ilishaHilsa ilishaငါးပါးလျှာTardooreOpisthopterus tardoorethumbငါးခုံးညိုGold stripe sardinellaSardinella gibbosathumbငါးဘုရင်Green job fishB. Aprion virescensthumbငါးပါးနီMangrove red snapper, blood-red, snapperLutjanus argentimaculatusthumbငါးပါးနီJohn's snapperL.johnithumbငါးဘုရင်Malabar red snapperL.malabaricusthumbငါးဘုရင်Russell's snapperL.russelliငါးဘုရင်Blood red snapperL.sanguineusthumbငါးဘုရင်Emperor red snapperL.sebaethumbငါးဘုရင်Brownstripe red snapperV.vittaငါးဘုရင်Sharp toothed snapperPristipomoides typusthumbကြိုးဝါSpotted Golden goat fishParapeneus heptacanthusကြိုးဝါGolden band goat fishUpeneus moluccensisကြိုးဝါYellow goat fishU.sulphuresuကြိုးဝါYellow stripe goat fishU.vittatusthumbငါးရွှေYellow pike congerC. Congresox talabonthumbငါးရွှေIndian pike congerCongresox talabonoidesthumbရွှေငါးDalagoa thread fin breamNemipterus dalagoaethumbရွှေငါးJapanese threadfin breamN.japonicusthumbရွှေငါးDouble whip threadfin breamN.nematophorusရွှေငါးNotched threadfin breamN.toluthumbဇယော်ကြီးFour finger threadfinD. Eleutheronema tetradactylumthumbဇယော်Black spot threadfinP.sextariusဂုံးကြီးLined silver gruntE. Pomadasys hastaဂုံးပျောက်Blotched gruntPomadasys maculatus thumbသင်းဝါReeve's croakerChrysochir aureusသင်းဖြူTiger toothed croakerOtolithes rubberနတ်ကတော်ကြီးBronze croakerOtolithoides biauritusနတ်ကတော်Penna croakerPanna microdonခေါင်းပွBig eye croakerPennahia macrophthalmusခေါင်းပွBig head pennah croakerP.macrocephalusကသမြင်းSpotted croakerProntonebia diacanthusနတ်ကတော်Blotched tiger toothedPterotolithus maculatesကျောက်ငါးBleeker's grouperEpinephelus bleekeriကျောက်ငါးGreasy grouperEpinephelus tauvinaငါးပုလွေShort fin lizard fishG. Saurida micropectoralisငါးပုလွေGreater lizard fishSaurida tumbilငါးပုလွေBrush toothed lizard fishSaurida undosquamisငါးပျက်rosy jew fishthumbငါးပုတ်တင်Indian whitingthumbငါးဖိန့်carp

ပြကိုဟ်
 သက်လောန် (နာဲ) (၂၀၁၉)၊ အဘိဓာန်မန်ဗၟာ၊ မုက်လိက် ၁၃၄ - ၁၃၆
 ILO Liaison Officer for Myanmar (2015) တန်ဖိုးမြှင့်ဖြစ်စဉ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ လေ့လာခြင်း နှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှု မဟာဗျူဟာ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ မြိတ် နှင့် ရန်ကုန် - မြန်မာနိုင်ငံ၊ Page; ၇၆ - ၇၈

ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍအဓိက!