အဇဳ (ဇြိုင်ဝါ)

ဇြိုင်ဝါ Zaiwa (autonym: ; Tsaiwa, Tsaiva, 载瓦; ဇိုင်ဝါး/အဇီး) ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ဗၟာသၟဝ်ကျာ မဟီုဂးဒၟံင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုကြုက် လပါ်နေရတိ ကေုာံ ရးနိဂီုဗၟာ လပါ်ဗၟံက်။ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဏအ် နွံၜိုတ် ၁၀၀,၀၀၀။ ယၟုဂကူဏအ်ဂှ် နကဵု ဂကူဂျိန်ဖဝ် မ္ဂး ကော်စ အဇဳ (Atsi)။ ပါဲနူဏအ်တုဲ ကော်ချူဒၟံင် နကဵုယၟု Atzi, Azi, Aci, Aji, Atshi, Atsi-Maru, Maru, Zi, Tsaiwa, Szi ကေုာံ Xiaoshanhua တအ်လေဝ် နွံကီုရ။ အရေဝ်ပေလ (Pela /Bola) ဂှ် နွံစ မၞိဟ်မဟီု ၜိုတ် ၄၀၀ ဂှ် ဒှ်ရမ္သာင်တၞဟ် ဂကူဝွံရ။ စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၅၀ တုဲ ဂကူဝွံ စချူကၠုင်လိက် နကဵု အက္ခရ်ရဝ်မာန်။ ခရေတ်ဝင်မာတ်ဂှ် ပ္တိတ် နကဵု ဘာသာဇြိုင်ဝါ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၈ နကဵု အက္ခရ် ဖြသာ (Fraser alphabet) တုဲ သၞာံ ၁၉၅၁ ဂှ် နကဵု အက္ခရ်ရဝ်မာန်ရ။

ဂမ္စာဲ
မၞိဟ်မဟီုအရေဝ် ဇြိုင်ဝါ နွံ ၇၀,၀၀၀ ပြင်ပြင် ပ္ဍဲရးယူနာန်၊ ရးနိဂီုကြုက်၊ ပ္ဍဲဒေသ မပ္တံ ကု
Bangwa (邦瓦), Longchuan County, Dehong Prefecture
Zhanxi (盏西), Yingjiang County, Dehong Prefecture
Xishan (西山), Mangshi, Dehong Prefecture

ပ္ဍဲကဵု စရင်အရေဝ်ဘာသာဂၠးတိမ္ဂး အရေဝ်ဝွံ နွံကဵု ရမ္သာင်တၞဟ်ခြာ Bengwa, Longzhun ကေုာံ Tingzhu။
ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာမ္ဂး သဒံင် (Sadon/Sadung) ဂှ် ဒှ်ရမ္သာင်တၞဟ်ခြာ နူကဵု အရေဝ်ဘာသာဝွံရ။

 ရမ္သာင် 

 ဗျည် 
ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်ဘာသာဇြိုင်ဝါဂှ် နွံကဵု ရမ္သာင်ဗျည် ဗီုဏအ်ရ။
BilabialLabio-dentalDental/AlveolarPost-alveolarPalatalVelarplainpal.plainpal.PlosivevoicelessppʲtkkʲaspiratedpʰpʰʲtʰkʰkʰʲAffricatevoicelesst͡s̪t͡ʃaspiratedt͡s̪ʰt͡ʃʰFricativevoicelessfs̪ʃxxʲvoicedvʒNasalmmʲnŋŋʲApproximantwlj

 သွဵု 
ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်ဘာသာဇြိုင်ဝါဂှ် နွံကဵု ရမ္သာင်သွဵု ဗီုဏအ်ရ။ 
FrontCentralBacklaxtenselaxtenselaxtenseCloseiiuuMidɛɛəəɔɔOpenaaSyllabicɹ̩ɹ̩

 တွိုန်ရမ္သာင် (Tones) 
ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်ဇြိုင်ဝါဂှ် နွံကဵု တွိုန်ရမ္သာင် မသုန်။ ပိဂှ် မွဲဗီု တုဲ သၟေဟ်ၜါဂှ် မွဲဗီု။ (Three of these five tones are in unchecked syllables and the remaining two are in checked syllables.) The tones are distinguished through a numbering system of one to five; one being the lowest pitch and five the highest pitch.

နိဿဲ

ဆက်ဗှ်








ကဏ္ဍ:BEHM