မန်သ၊ နာဲ

နာဲမန်သ (ကော်) နာဲမှဳ ဝွံ ဒှ်သၟာပၠန်ဂတး သွက်အခေါင်ဗၠးၜးဂကူမန်မွဲတၠရ။ နူအာယုက် ၂၇ သၞာံဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ဂလေင်ဂကူ ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိ သွာင်ပၞာန်တုဲ ဒးဒုင်ရပ် ကုသၞ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်ပွိုင် ၃ သၞာံတုဲ ဗၠးတိတ်နူထံင်ဂှ် က္လေင်ဆက်ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိ မွဲအလန်ပၠန် စဵုကဵုစိုပ်အာယုက် ၆၀ တုဲ ဒေါအ်ဇူ နူဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။ ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ပ္ဍဲသွာင်ပၞာန်မ္ဂး ကဆံင်သကိုပ်ဒပ်ကရေက်၊ ပ္ဍဲသွာင်အုပ်ဓုပ်မ္ဂး ကဆံင်ဥက္ကဋ္ဌပွိုင်ဍုင်၊ ညးအုပ်ကာ ကဆံင်ခရိုင်ဂှ် ကေင်ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ။ 


အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဗွဲခမၞန် 
နာဲမန်သ မဒှ်ကောန်ဇၞော် နာဲကောန်ပါ၊ မိကျဳဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုကထိုန် ၇ မမံက် (၁၉၄၅ နဝ်ဝေမ္ဗါ ၁၁)နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ သၟာန်စလဝ် မိသဳတာမွန် မဒှ် ကောန်ဝုတ် နာဲမန်သ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် အရာပ်စိင်တံင်ရ။ အခိင်နာဲမန်သ မကလိဂွံ ၜိုတ် အာယုက် ၂၇ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၃၄ ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။ နာဲမန်သ လုပ်ယိုက်ဂၠေင် သွာင်ပၞာန်တုဲ ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးလျိုင်ဥက္ကဋ္ဌပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဒှ် နာဲဟံသာ၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ညးအုပ်ကာနာနာဂှ် နာဲအမတ် (ကော်) နာဲဝေင်စိင် (ဝင်းစိန်) (မညးဒှ် အပါ နာဲမေန်လာတ် ညးမဒှ်အလံင်အမာတ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု သဘင်မာဲ ၂၀၂၀)။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ဂိတုမေ ၜိုတ် ၂၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ ၜိုတ် ဂိတုပသာ်အိုတ်)ဂှ် နာဲမန်သ ကေုာံ နာဲအမတ် ဒးဒုင်ရပ်ကဵု ကောန်ပၞာန်ဗၟာ ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဗီုဒှ်ဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ဂိတုမေ ၄ ဂှ် နာဲအမတ် က္လိဂွံ ကောန်တြုဟ်မွဲ (နာဲမေန်လာတ်)၊ သမ္ဘာဇကု သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ ၜိုတ် ၁၀ တ္ၚဲဂှ် နာဲအမတ် စဴအာသ္ၚိဇကု ပ္ဍဲကၠအ်သတ် သွက်ဂွံဗဵုမုက်ကောန် ကေုာံ သ္ဂောအ်ရီု သမ္ဘာဇကု။ နာဲအမတ် ဂွံမံင် ပ္ဍဲသ္ၚိ ကရောမ်ကောန်တှ် ကေုာံ သမ္ဘာဇကု ၅ တ္ၚဲတုဲ ကိစ္စ မဒးပသောင် ဂဗုတ်အမှု ရဲကွာန် ပ္ဍဲကွာန်တံင်ပိုအ် နွံတုဲ တိတ်အာ နူသ္ၚိ။ ပ္ဍဲဂှ် ဒှ်ပေါဲဗတိုက် ကုသၞ(ကောန်ပၞာန်ဗၟာ)တုဲ ဒးပါဲတိတ်အာ လပါ် ဝါခရူ။ အခိင် ညးတအ် မနွံ ပ္ဍဲဝါခရူဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ တမ်ဒပ် ၃၁ ကြတ်ဗတိုက်တုဲ ညးတအ် က္လေင်အာ ကၟာဝက်။ ပ္ဍဲကၟာဝက် အခိင်ဗတံဂၠုဂၠု (တ္ၚဲဂိတုပသာ်အိုတ် ဒှ်မာန်) နာဲမန်သ ဒးလဝ်လွဟ်တုဲ ချဳဓရာင်ခိုဟ်ဟ် ဟွံမာန်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတအ် ချပ်ရေင်သကအ် နာဲမန်သ ကဵု နာဲအမတ် ကေုာံ ကောန်ပၞာန်ၜါ အောပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်တုဲ ညးသၟေဟ်တအ် ထ္ၜးဇကု ဖန်ညံင် ဗၟာဂွံဗက်အာ လပါ်ကောန်ပၞာန်ဂမၠိုင်တေအ်ရ။ ဆဂး ကောန်ပၞာန် မသှ်ေဒၟံင် ကရောမ်ညးတအ်ညးၜါဂှ် ဖျေဟ်ထောအ်လွဟ်တုဲ နာဲမန်သ ကဵု နာဲအမတ် ဒးဒုင်ရပ်အာ ကုကောန်ပၞာန်ဗၟာ ပ္ဍဲဗတံဂှ်ရ။ ဗၟာရပ်ဂွံတုဲ ဍေဟ်တအ် စာန်ဂစိုတ်ထောအ်ရ။ ဆဂး အမာတ်မန်တြေံ အစာဖိုလ်စိင် အာဟီုတုဲ ဍေဟ် ဟွံဂစိုတ်၊ စၞးဂှ် ညးတအ် ဒးထံင်ရ။ နကဵု ဒုဟ် မဆက်ဆောမ် ကုဂကောံမ္ၚးသၞောဝ်၊ ဒုဟ်မရပ်လွဟ်၊ ဒုဟ်ပလီုပလာ်ဍုင် သီုဖအိုတ် ဍေဟ်ဖျေဟ် ထံင် ၁၀ သၞာံ။ ညးတအ် က္လေင်ဗက်အမှုတုဲ သှ်ေ မွဲသၞာံ၊ ထပ်ဝေင်အမှုပၠန်ဂှ် ကျအာတုဲ က္လေင်ဒးအာ ပိသၞာံ။ ညးတအ် သီုၜါ ဒးထံင် ပိသၞာံရ။ အခိင်မနွံ ပ္ဍဲထံင်မတ်မလီုဂှ် ဂွံစုက်လုက် ကုနာဲတေန်အံင် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် မဒးဒၟံင်ထံင်မတ်မလီုဂှ်ရ။နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ သၟာန်စလဝ် နာဲမေန်လာတ်

နာဲမန်သ ဗၠးတိတ်နူထံင်တုဲ ဗွဲကြဴ က္လေင်လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိ မွဲဝါပၠန်တုဲ အခိင်မပေင်အာယုက် ၆၀ ဂှ် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန်ဗော်ရ။ ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ပ္ဍဲသွာင်ပၞာန်မ္ဂး ကဆံင်သကိုပ်ဒပ်ကရေက်၊ ပ္ဍဲသွာင်အုပ်ဓုပ်မ္ဂး ကဆံင်ဥက္ကဋ္ဌပွိုင်ဍုင်၊ ညးအုပ်ကာ ကဆံင်ခရိုင်ဂှ် ကေင်ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ။

 ဂကောံသ္ၚိကၟိန် 
နာဲမန်သ ဒက်ဘဝသ္ၚိကၟိန် ကုမိလှယုံ တုဲ က္လိဂွံ ကောန်ဇာတ်ပန်တၠ နာဲခေန်ဇြဝ်၊ မိတာန်ကျဝ်၊ (နာဲသိုက်နန်ထဝ် + မိညာဏ်ထဝ်)၊ (မာံစံရင်မော် + မိအိအိနွယ်)။

 လအိတ်လမျီု 
ပ္ဍဲဂိတုမေ ၁၄၊ သၞာံ ၂၀၂၃ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၁၇း၃၉ ဂှ် နာဲမန်သ စုတိအာ နကဵု ယဲအာယုက်ဇၞော် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲညးဍုင်ကွာန် မတ်မလီု။ ဂိတုမေ ၁၅ ဂှ် ဖျေဟ်ကမ္မဌာန် ပ္ဍဲသုသာန် ကွာန်စိင်တံင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာရ။ ဂိတုမေ ၂၁ ဂှ် ကၠောန်ပကုသိုလ် ပ္ဍဲသ္ၚိအရာပ်စိင်တံင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရ။

 နိဿဲ 

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ