အံင်ထူ (ဗညာမန်)

ဗညာမန် (မာံအံင်ထူ) (မင်းအောင်ထူး) (ၜံင် ၃၀ မာတ် ၁၉၇၂) ဝွံ ဒှ် ညးမရေင်တၠုင် ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်မှာဇန်၊ ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်ဂကူမန်ကီု သီု ဒှ် သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောံ ကုသၟာအနုသုခုမ လပါ်မချူလိက်ကီု သီုလပါ် ဒယှ်ေဒွက်ရ။ မာံအံင်ထူဝွံ ဗွဲမဗဗွဲ အခိင်အခါ ခေတ်ကာလ ၜိုတ်အကာဲအရာမကဵုဂှ် ဖန်ဗဒှ်၊ ချဳဓရာင်၊ ယိုက်ဂၠေင် ကၠောန်ကၠုင် ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ် သွက်ဂကူမန် မပ္တံ ကုပံက်ဗ္တောန် လိက်မန် ပ္ဍဲ ဒေသဇကု၊ အခိင် မဒှ် ဘဝကွးဘာတက္ကသိုလ်လေဝ် ချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂကောံကွးဘာမန်တက္ကသိုလ် ဒၞာဲကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင်။ တုဲပၠန် အခိင်ကာလမဒက်ပ္တန် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ညံင်ပၞာန်အပ္ဍဲဍုင် ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ်အာဂှ်လေဝ် နဒဒှ် သွာင်လပါ်ဂကူမန်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင် နဒဒှ် ကဆံင် တွဵုရးကီု သီုကုကဆံင်ကၟိန်ဍုင် သၞာံ ဗွဲမလအ်ကီုရ။ သွာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပၠန်ရ နူ သၞာံ ၁၉၉၀ မဒှ် အခိင်မစဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂွံပၠန်တုဲ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန်ဂှ် နဒဒှ် ဂကောံသၟတ်ဗော်ဂှ် စလုပ်ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်ရ။ သဘင်မာဲ ၁၉၉၀ တုဲ ပၞာန် ဟွံပအပ် အဝဵု ကုညးမဇၞးမာဲတုဲ အခေါင် မကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်လေဝ် ဒေါအ်အာကီုရ။ ကြဴနူ ပၞာန်ဗၟာ ပဒတန် သၞာံ ၂၀၀၈ တုဲ သွက်ဂွံကၠောန် သဘင်မာဲ ၂၀၁၀ဂှ် ကဵု အခေါင်ဒက် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်တအ် ဒက်ပ္တန် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် ဂှ်လေဝ် မာံအံင်ထူ ပါလုပ် နဒဒှ် မၞိဟ်မစဒက်ပ္တန်တုဲ နူဂှ် ဆက်ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂကူမန် စဵုတ္ၚဲဏအ်တုဲ လၟုဟ် ပ္ဍဲ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် ညးလျိုင်ကေင်ကာ မွဲတၠတုဲ သဘင်မာဲ ၂၀၂၅ ဏအ်ဂှ် ဒုင်ရုဲစှ် သွက်စၠတ်ဓဝ်တွဵုရးဍုင်မန် နကုသၞောတ်မဇၞးနကုဗၞတ်ဗ္ၜတ် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) ရ။

 ဘဝသၟတ်၊ ပရေင်ပညာ ကောံ ကုပရေင်သ္ၚိကၟိန် 
မာံအံင်ထူ (ဗညာမန်) က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၇၂ ဂိတုမာတ် ၃၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၃၃ ဂိတုစဲ ၃ စွေက်) ပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ် အရာပ်အံင်မင်္ဂလာ ပ္ဍဲ ဇရေင် မိမဂကူမန်ၜါ နာဲတေန်အံင် (နိုင်တင်အောင်) မိတေန်ယဳ (မိတင်ရီ)ရ။ မာံအံင်ထူဂှ် ဒှ် ကောန်ဂၠု ဇၞော်အိုတ်တုဲ နွံ ဒေအ်ပိ၊ နာဲမျိုးညီညီ (B.Sc (Marine Biology)၊ မိနီနီစိုး (Final Yr (Physics), D. TEd၊ မိဝေဝေစိုး (B.A. (English, D. TEd, B.S (Accounting) Rasmussen University, U.S.A.။

သၞာံ ၁၉၇၇ ဂှ် မာံအံင်ထူ စမံင် ဘာတန်မူလ (အ.မ.က (၅)) အရာပ်အံင်မင်္ဂလ ဍုင်ရေဝ်၊ သၞာံ ၁၉၈၂ ဂှ် ဆက်တိုန် ဘာတန်သမၠုင်ဍုင်ရေင် (အ.ထ.က ရေးမြို့) (လၟုဟ် အထက ၁) ဂွံအံင် တန်နဝမ နူ ဘာဂှ်တုဲ သၞာံ ၁၉၈၈ ဂှ် မံင် ဘာတန်သမၠုင် (၃) (အ.ထ.က (၃) ပွိုင်ဍုင်မ္ၚးထံင် ဍုင်လ္ဂုင် (ပုဇွန်တောင်၊ ရန်ကုန်မြို့)ရ။ ဆဂး ဟိုတ်နူ ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈တုဲ ဘာကၟာတ်အာ။ သၞာံ ၁၉၉၀ ဂှ် ဘာကလေင်ပံက်ပၠန်ဂှ် ဆက်တိုန် ပ္ဍဲ ဘာတန်သမၠုင် ဍုင်ရေဝ်တုဲ ဂွံအံင်ကေတ် တန်မလုပ်တက္ကသိုလ် နကုဂုဏ်တၟေင်ၜါ ဘာသာပထဝဳ ကု ဘာသာဝင်။ နူဂှ် ဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်လ္ဂုင် (ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်) တုဲ သၞာံ ၁၉၉၅ ဂှ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ B.Com (Management Studies) ရ။

သၞာံ ၂၀၁၈ ဂိတုမေ ၁၂ ဂှ် မာံအံင်ထူ သၞက်ကရောဲ ဒက် ဘဝသ္ၚိကၟိန် ကု မိဇၟန်အးဆာဲ (မိချိုဦး) မဒှ် ကောန် နာဲနေ မိရီသိန်း (ခ) ဒေါ်ကတ် ဇာတိကွာန်ကအ်ဒုန်မြင် (ဂကောံကွာန်ဒဵုထောင်) ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်ရ။

 ကဆံင်ကမၠောန် 
ကြဴနူ မာံအံင်ထူ ဂွံအံင်ကေတ် စှ်တန်တုဲ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံအာတိုန် တက္ကသိုလ်ဏီ ပ္ဍဲ သၞာံပညာ ၁၉၉၁ - ၁၉၉၂ ဂှ် လုပ်ကၠောန် ကမၠောန်အစာဘာ နဒဒှ် ညးဍုင်ကွာန်မခ ပ္ဍဲ ကွာန်မွဲသၞာံ။ ကြဴနူ မကလိဂွံ မဟိမုတဆိပ်တြာ နူ တက္ကသိုလ်တုဲ သၞာံ အကြာ ၁၉၉၆ - ၁၉၉၇ ဂှ် လုပ်ကၠောန် ကမၠောန်စရေ ကမ္မဏဳ (ကုမ္ပဏီစာရင်းကိုင်) ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ သၞာံ ၂၀၀၀တအ် ဂှ် အာကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ၊ မလေရှာ။

နူ သၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲ ငြိမ်းဖောင်ဒေးရှင်းတုဲ ပ္ဍဲ ဖံင်ဒေရှေန်ဏအ်ဂှ် အကြာသၞာံ ၂၀၀၉ - ၂၀၁၁ ဂှ် နဒဒှ် Program Coordinator ပ္ဍဲ သွာင် Integrated Education Enhancement Program (အစဳအဇန် ပရေင်ပညာမပဗဟဵု ကုကောန်င္ၚာ်)၊ သၞာံ ၂၀၁၁ - ၂၀၁၃ ဂှ် နဒဒှ် မနေဂျာ (Project Manager) ပ္ဍဲ Multi Action Services (Youth Felloship) Project။ သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၁၇ ဂှ် နဒဒှ် မနေဂျာ (Project Manager) ပ္ဍဲ Youth Empowerment for Community Development Project (ပရေင်ကမၠောန် သၠုင်ပ္တိုန် အစောမ်စရာဲသၟတ် သွက်ဒေသဇၞော်မောဝ်ဖေါအ်ဗြေဝ်)၊ သၞာံ ၂၀၁၉ - ၂၀၂၀ ဂှ် နဒဒှ် ညးလျိုင်ဌာနတွဵုရးဍုင်မန်ရ။

နူ သၞာံ ၂၀၂၀ စဵုလၟုဟ်ဂှ် ကမၠောန်ဇကု မတဵုကၠအ်၊ ပံက် ဘာဒမံင်ကွးဘာ (မောက္ခမွန်ဘော်ဒါဆောင်)တအ်ဂှ် ကၠောန်ဒၟံင်ရ။

 ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်ဍုင်ကွာန် 
မာံအံင်ထူဝွံ နူ ဘဝသၟတ် စဵု အခိင်လၟုဟ်ဂှ် ရေင်တၠုင်ကၠုင် ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်ဍုင်ကွာန် ဗွဲမဗဗွဲ ကုအခိင်အခါ၊ အကာဲအရာ နာနာသာ်ရ။ ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်ဍုင်ကွာန်လ္ၚဵုဂှ် သရောပ်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ပ္ဍဲ ဒၞာဲဏအ်ညိညရ။
 သၞာံ ၁၉၈၃ - ၁၉၈၇ ဂှ် နဒဒှ် အစာအရီုမထ္ၜးနဲ ပ္ဍဲ ဒပ်ဖံခရာသၟတ် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် (အကူနည်းပြ၊ ရေးမြို့နယ်လူငယ်ဘင်ခရာတပ်ဖွဲ့)။
 သၞာံ ၁၉၈၄ - ၂၀၀၅ ဂှ် နဒဒှ် သကိုပ်ဒပ်စရေက်/ညးလျိုင်အထံက် (တပ်ခွဲမှူး/ရေးထောက်အရာရှိ) ပ္ဍဲ ဒပ်ညးလွဳယဲခရက်ဇိုင်ဗကေတ် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် (ရေးမြို့နယ် ကြက်ခြေနီသူနာပြုတပ်ရင်း)။
 သၞာံ ၁၉၉၇ - ၁၉၉၉ ဂှ် နဒဒှ် ညးမရေင်တၠုင်ကေင်ကာကမၠောန် ကဆံင်ပွိုင်ဍုင် ဂကောံဇၞော်မောဝ် ကောံ ကုခိုင်ကၠိုက်ကၟိန်ဍုင် ဍုင်ရေဝ် (ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးအသင်း၊ ရေးမြို့)။
 သၞာံ ၁၉၉၄ - ၁၉၉၅ ဂှ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ဂကောံခရက်ဇိုင်ဗကေတ် တက္ကသိုလ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်လ္ဂုင် (ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ကြက်ခြေနီအသင်း)။
 သၞာံ ၁၉၉၅ ဂှ် နဒဒှ် ညးအုပ််ကာနာနာ ခပေါင်းဆောင်သာယာရေးကော်မတီ၊ ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်။
 သၞာံ ၂၀၀၆ နဒဒှ် ညးမပါလုပ်ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် (Co-Founder) သကိုပ်ပ္ညဳပ္ညပ် ဇာဇၞိက်ဇၞော်မောဝ်ပရေင်မၞိဟ်ဒေသရးမန် (Mon-region Social Development Network/မွန်ဒေသလူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးကွန်ရက်)။

 သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၀ နဒဒှ် ညးလျိုင်ကေင်ကာဗဟဵု ဂကောံမဟာမိတ် ညးတာလျိုင် သွာင်မှာဇန် သွက်ပရေင်ကၠးဖ္ဍး ကောံ ကုပရေင်ဒုင်လျိုင် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ (Myanmar Alliance for ransparency and Accountability - MATA/မြန်မာနိုင်ငံပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုဆိုင်ရာ အရပ်ဘက်မဟာမိတ်အဖွဲ့)။
 သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၀ နဒဒှ် ညးမဒက်ပ္တန်/သကိုပ်ပ္ညဳပ္ညပ် ဇာဇၞိက်ဂကောံမှာဇန်ဂမၠိုင် တွဵုရးဍုင်မန် (Mon State CSO's Network/မွန်ပြည်နယ်အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများကွန်ရက်)။
 သၞာံ ၂၀၂၀ - စဵုလၟုဟ် နဒဒှ် မၞိဟ်မကဵုကသပ် ဇာဇၞိက်ဂကောံမှာဇန်ဂမၠိုင် တွဵုရးဍုင်မန်။

 ပရေင်ချဳဓရာင်ဂမၠိုင် မစပ် ကုဂကူမန် 
မာံအံင်ထူဝွံ နူ ဘဝသၟတ် သၞာံ ၁၉၈၇ တေအ်ဂှ် ရေင်တၠုင်ကၠုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ကမၠောန်ဗ္တောန်လိက်မန် ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် စဵုအခိင်လၟုဟ်ရ။ အကြာ သၞာံ ၁၉၉၃ - ၁၉၉၅ အခိင်မဒှ် ဘဝကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂှ်လေဝ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲ ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ပ္ဍဲ ကမ္မတဳဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင်နာနာသာ် မပ္တံ ကုဖက်ဆောညးလျိုင်အနုပညာ၊ ညးလလောင်ပရိုင်၊ သာပ်ကမ္မတဳသွာင်ယေန်သၞာင်တအ် ဒှ်တမ်ရ။ သၞာံ ၂၀၀၆ - ၂၀၀၇ ဂှ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲ ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဍုင်ရေဝ်။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် သီု ကေတ်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံသၟတ်မန် ဍုင်ရေဝ်ကီုရ။ နူ သၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ် နဒဒှ် မၞိဟ်မပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် ကမ္မတဳဂကောံသၟတ်မန်အလုံဒေသရး (League of All Mon Youth Orgamizations - LAMYO/ဒေသလုံးဆိုင်ရာမွန်လူငယ်အဖွဲ့ချုပ်)တုဲ ပ္ဍဲ ကမ္မတဳဏအ်ဂှ် နဒဒှ် ဂကောံကေင်ကာ၊ သကိုပ်ဘဏ္ဍာဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ။ သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၁၆ ဂှ် နဒဒှ် ဖက်ဆောညးရေင်တၠုင်ဖိုလ် ပ္ဍဲ ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။ သၞာံ ၂၀၁၈ - ၂၀၂၀ ဂှ် နဒဒှ် မာန္နေဂျာ ဂကောံအရီုအဗင်ပရေင်ကွတ်ပညာ သွက်ၜိုဟ်လလံ (Technical Assistance Team - TAT/ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဆိုင်ရာနည်းပညာအထောက်အကူပြုအဖွဲ့)။ ကောံဓရီုဇၞော်ပရေင်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံပံင်ကောံပရေင်ဂကူမန် (Mon Affairs Union) ဂှ် ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ်ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် ဂကောံကေင်ကာမွဲတၠရ။

ပါဲနူ မဟီုကၠုင် ဗွဲလတူဝွံတုဲ ပ္ဍဲ ကမ္မတဳ မကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဂကူမန်ဂှ်လေဝ် နဒဒှ် ကဆံင်ဗဟဵုဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်ဒၟံင် လၟေင်လၟေင်သၞာံ နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိကမွဲရ။

 ကမၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန် 
နကုပရေင်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈ ဂှ် သၞောတ်မွဲဗော်နေဝေန်ဂှ် သရိုဟ်လီုအာတုဲ အဝဵုဍုင်ဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်အုပ်ဓုပ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။ သွက်ဂွံကလေင်ပအပ် အဝဵုဍုင် ကုညးဍုင်ကွာန် ဂးတုဲ သၞာံ ၁၉၉၀ ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကဵု အခေါင် မဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ။ အခိင်ဂှ် သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်မန် မနွံ ပ္ဍဲ ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်တအ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် (MNDF)၊ မာံအံင်ထူ ပါလုပ် နဒဒှ် ဂကောံသၟတ် သွက် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ရ။ အလုံမွဲကၟိန်ဍုင် ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ နွံ ၄၉၂ ဒၞာဲဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံအာ ၃၉၂ ဒၞာဲ၊ ဗော်တစည မဒှ် ဗော်မထံက်ဂလာန် ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဂွံ ၁၀ ဒၞာဲ။ ဗော်မန်ဂှ် ဂွံ ၅ ဒၞာဲရ။ သဘင်မာဲတုဲ ဒပ်ပၞာန် ဟွံပအပ် အဝဵု ကုအမာတ်စၠတ်ဓဝ်ဂမၠိုင်၊ စၞးဂှ် ဒပ်ပၞာန် ဟီု ဒးချူ သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် ဗီုမဒက်ပ္တန်ဍုင်ကၠာရ။ နကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ကၠောန် သဘင်သဳကၠဳမပ္တန် သၞောဝ်သဇိုင်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ် နကုဒပ်ပၞာန် ကၠောန် သဘင်ဆန္ဒညးဍုင်ကွာန်တုဲ ပဒတန် သၞောဝ်သဇိုင် ၂၀၀၈ ရ။ သၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် ဒပ်ပၞာန် ကဵု အခေါင် မဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် သွက်ဂွံလုပ်ဒုင် ရုဲမာဲ သဘင်မာဲ ၂၀၁၀ ရ။ အခိင်ဂှ် သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်၊ က္ဍိုပ်သကိိုပ်ကောန်ဂကူမန်လ္ၚဵုတအ် ဒက်ပ္တန် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် ရ။ ပ္ဍဲ ကမၠောန် မဒက်ပ္တန် ဗော်ဝွံ နကု မာံအံင်ထူ ပါလုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင် နူတမ်ရ။

ဗွဲကြဴ ဟိုတ်နူ ဗော်ပရေင်ဍုင်မန် ဒှ်ဒၟံင်ၜါတုဲ ညးဍုင်ကွာန်တအ် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံပံင်ပ္ကောံ မွဲဗော်ဂှ် မာံအံင်ထူ ပါလုပ် ပ္ဍဲ အရာမဂစာန် သွက်ဗော်မန် ဂွံဒှ် မွဲကီုရ။ အခိင်ကာလ ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် ကု ဗော်ကောန်ဂကူမန် ပံင်ပ္ကောံ ဒက်ပ္တန် မွဲဗော် နကုယၟု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုဂျူလာင် ၁၁ ဂှ်တုဲ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် မာံအံင်ထူ လုပ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ရ။ ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် မာံအံင်ထူ လုပ်ဒုင်ရုဲမာဲ စၞး ဗော်ညဳသၟဟ်မန် သွက် စၠတ်ဓဝ်တွဵုရးဍုင်မန် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် စၟတ် (၂)တုဲ ဂွံဇၞးကေတ်မာဲရ။ ဆဂး ဟိုတ်နူ ပၞာန်ထိင်အဝဵုတုဲ သီုဟွံဂွံလုပ်ယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန်အမာတ်စၠတ်ဓဝ်ရ။

သဘင်သဳကၠဳဗော် အလန်ပထမ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် မာံအံင်ထူ ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဂကောံကေင်ကာဗဟဵုမွဲတၠတုဲ သဘင်မာဲ ၂၀၂၅ ဂှ် မာံအံင်ထူ လုပ်ဒုင်ရုဲမာဲ စၞး ဗော်ညဳသၟဟ်မန် သွက် စၠတ်ဓဝ်တွဵုရးဍုင်မန် နကုသၞောတ်မဇၞးနကုဗၞတ်ဗ္ၜတ် (အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်) ရ။

 ပွမရေင်တၠုင် ပရေင်ၜိုဟ်လလံဍုင် 
သွက်ဂွံလ္ၚတ်ရံင် ပရေင်ၜိုဟ်လလံတုဲ နကုကဆံင်ကၟိန်ဍုင်ဂှ် အလဵုအသဳ ကဵု အခေါင်မဒက်ပ္တန် ကမ္မတဳလ္ၚတ်ရံင်စံင်ပရေင်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော တွဵုရးဍုင်မန် (Civilian Ceasefire Monitoring Committee/ မွန်ပြည်နယ် အရပ်သား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး စောင့်ကြည့်လေ့လာရေး ကော်မတီ) ပ္ဍဲ ကမ္မတဳဏအ်ဂှ် မာံအံင်ထူ ကေတ်လဝ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာ နူ သၞာံ ၂၀၁၃ စဵု စိုပ် သၞာံ ၂၀၁၈။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် နဒဒှ် ညးသကိုပ်ပ္ညဳပ္ညပ် (ညှိနှိုင်းရေးမှူး) ဂှ် ရေင်တၠုင်လဝ် ပ္ဍဲ သဘင်သဳကၠဳပရေင်ၜိုဟ်လလံ ဂကောံမှာဇန်ရးနိဂီုဗၟာဒေသအဂၞဲ (မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ဒေသ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ)။ သဘင်သဳကၠဳပရေင်ၜိုဟ်လလံကၟိန်ဍုင် မကော်ဂး ပေန်လုံ ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ အလန်ပထမကီု သီုအလန်ဒုတိယ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၆ ကု ၂၀၁၇ ဂှ် နဒဒှ် ညးလ္ၚတ်ဂှ် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။ သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် ပ္ဍဲ ကမ္မတဳဝှဝ်ရာမ်ပရေင်ၜိုဟ်လလံ သွာင်ဂကောံမှာဇန် တွဵုရးဍုင်မန် (မွန်ပြည်နယ် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ ငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်ကော်မတီ) နဒဒှ် ဂကောံက္ဍိုက်က္ဍိုပ်ကီု၊ ပ္ဍဲ ကမ္မတဳဝှဝ်ရာမ်ပရေင်ၜိုဟ်လလံ သွာင်ဂကောံမှာဇန် ကဆံင်ကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စုအဆင့် (ပထမအကြိမ်) အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းငြိမ်းချမ်းရေးဖိုရမ်ကျင်းပရေးကော်မတီ) နဒဒှ် ဂကောံကမ္မတဳ မြဴသာ်ဝွံ နကုကဆံင်တွဵုရးကီု သီု ကဆံင်ကၟိန်ဍုင်ဂှ် လုပ်ချဳဓရာင် ကေတ်လဝ် တာလျိုင်နာနာသာ်ရ။

နူ သၞာံ ၂၀၁၈ စဵု စိုပ် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲ ကမ္မတဳဂကောံမှာဇန်တွဵုရးဍုင်မန် မရီုဗင် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ (Mon State CSOs' Peace Support Committee/မွန်ပြည်နယ် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းများ ငြိမ်းချမ်းရေး အထောက်အကူပြုကော်မတီ)။

ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ရေင်တၠုင်လဝ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲ ဂကောံကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သဳကၠဳပရေင်ဍုင်ကွာန် ကဆံင်ကောန်ဂကူ သွာင်ဂကူမန် (မွန်လူမျိုးအလိုက် အမျိုးသားအဆင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ)ကီု၊ နဒဒှ် ညးစၞးကောန်ဍုင်အရင်ဂှ် တိုန်စိုပ်လဝ် သဘင်သဳကၠဳပရေင်ၜိုဟ်လလံကၟိန်ဍုင် (ပေန်လုံ ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ) အလန်စတုတ္ထ။

 ပရေင်အနုသုခုမ ကောံ ကုလိက်ပတ် 
မာံအံင်ထူဝွံ သီု ဒှ် ညးမစိုန်သကီု ပ္ဍဲ အနုသုခုမ လပါ်ဂဳတမွဲကီုရ။ သၞာံ ၂၀၀၆ ပ္ဍဲ ပေါဲပြိုင်ယေန်သၞာင် ဒယှ်ေ၊ လလှ်ေ၊ ပွမချူ၊ တွိင်တွိုက် (အဆို၊ အက၊ အရေး၊ အတီးပြိုင်ပွဲ) ကဆံင်ကၟိန်ဍုင် မရနုက်ကု (၁၄) ဝါဂှ် ကလိဂွံ လာပ်ပထမ (တဆိပ်ထဝ်) ပ္ဍဲ လပါ်ပွမချူရ။ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ဂွံပါလုပ် နဒဒှ် ညးမချူဒွက် ပ္ဍဲ ဂကောံယေန်သၞာင်တွဵုရးဍုင်မန် (မွန်ပြည်နယ်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့)။ ဒွက်မန် ဒွက်ဗၟာ မဒှ် အခိုက်ဒွက်ယေန်သၞာင်တြေံ ဗီု ကုဒွက်အတးတအ်ဂှ် သီုချူ သီုဒယှ်ေလဝ် နွံတဴကီုရ။

သၞာံ ၂၀၁၂ ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် နဒဒှ် အေဝ်ဒဳတာမဒုင်လျိုင် ဂျာနေဝ်သြင်လောန်တာမ် (သံလွင်တိုင်းမ်ဂျာနယ်)။

သၞာံ ၂၀၁၂ အလဵုအသဳတွဵုရးဍုင်မန် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲပြိုင်ယေန်သၞာင် ဒယှ်ေ၊ လလှ်ေ၊ ပွမချူ၊ တွိင်တွိုက် ကောန်ဍုင်အရင်ဂှ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍယေန်သၞာင်မန်ဂှ် မာံအံင်ထူ ကေတ်လဝ် တာလျိုင်၊ ရေင်တၠုင်လဝ် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ၊ တုဲပၠန် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ကမ္မတဳမခါတ်အကာဲယေန်သၞာင်ကောန်ဍုင်အရင် လုကဴ ပွိုင် ၇ သၞာံပေင်ပေင်ရ။

သဘင်ဗွဟ်လိက်သုတေသနဂမၠိုင် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု အကြာ သၞာံ ၂၀၀၅ - ၂၀၁၄ ဂှ် မာံအံင်ထူ ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံသကိုပ်သက/ညးမပ္ညဳပ္ညပ်။ ပ္ဍဲဂှ် အလဵုဇကု မာံအံင်ထူလေဝ် ချူပ္တိုန်လဝ် လိက်စံင်သုတေသန ဗွဲတၟေင် သွာင်ဂဳတ နွံကီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် သၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ် လိက်စံင် "ရာမညဂီတရှာပုံတော်"၊ သၞာံ ၂၀၂၃ ဂှ် "ပျူခေတ်ပြိုင်မွန်ဂီတ" တအ်ဂှ် ချူပ္တိုန်လဝ်ကီုရ။

 ပရေင်ဆဵုဂဗဍုင်သအာင် 
နကုပရေင်ကမၠောန်၊ ပရေင်လ္ၚတ်၊ နမအာတိုန် ကောံဓရီု၊ နမအာတိုန် တန်ဗတောန်၊ ပရေင်လဟိင်စိုတ် မွဲမွဲတုဲ မာံအံင်ထူ ဂွံအာစိုပ် လ္ၚတ်လဝ် ဍုင်သအာင် မနွံ တမ် ရးမရာဇ်သေံ၊ ရးနိဂီုမလေသျှာ၊ ရးနိဂီုသေင်္ကာပူရ်၊ ရးနိဂီုအဝ်သတေလျာ၊ ရးနိဂီုဂျပါန်၊ သဟရးအမေရိကာန်တအ်ကီုရ။

 နိဿဲ 

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ