လၟေင်ကမၠောန် သုတေသန ဝေါဟာရမန်

လၟေင်ကမၠောန် သုတေသနဝေါဟာရမန် (Business Plan for Mon Lexicon)

ဇၞူမတ် (Vission Statement)
ဝေါဟာရမန် ခေတ်နာနာတအ်ဂှ် သ္ဒးတီကၠိုဟ် ပွံက်(အဓိပ္ပါယ်) ကေုာံ လွပ် (ဗီုစကာ)၊ တုဲပၠန် ဝေါဟာရမန်တအ်ဂှ် သ္ဒးဂျိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲအရေဝ် ကေုာံ လိက်မန်။

တင်ရန်တၟအ် (Mission Statement)
"ဝေါဟာရမန်ဗၠိုတ် ဂကူမန်အိုတ်" 
ဟိုတ်ဂှ်ရ တၠပညာ ကေုာံ တၠဝါသနာ လတူအရေဝ်ဝေါဟာရမန်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ညးမစွံၚုဟ်မးလတူအရေဝ်မန်တအ် ပံင်ကောံရေင်သကအ်တုဲ သ္ဒးကၠောန်အာ ကမၠောန်သုတေသန ဝေါဟာရမန်ရ။

 ဇၟာပ်မၞိဟ် မဗှ်လိက်မန်လေပ်တအ်ဂှ် ဗိုင်ပကောံ မအရေဝ်ဝေါဟာရမန် နူကဵု လိက်မန်တြေံကီု သီုကဵု လိက်မန်တၟိဂမၠိုင်။ ဒၞာဲမဂွံပကောံစွံ (ဝါ) ဒၞာဲမပတိုန်ထ္ၜး ကုဂကောံဏအ်ဂှ် ဒှ်မုက်လိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် (ဟွံသေင်မ္ဂး) ဝှုက်ဗောက် အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်။
 မအရေဝ် မပကောံဂွံလဝ်တအ်ဂှ် တၠပညာ ကေုာံ တၠဝါသနာ မနွံကဵုလညာတ်သုတေသနတအ် ပသုတေသနေတုဲ ပံက် ပွံက်အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ စၞောန်ထ္ၜး လွပ် ဗီုမဂွံစကာတအ်ရ။ 
 မဝေါဟာရ မပကောံဂွံလဝ်တအ်ဂှ် ပကောံစွံလဝ် ပ္ဍဲဒတန် ဇၟာပ်မၞိဟ် ကလိဂွံမာန် လတူအေန်တာနေတ် ကေုာံ စကာနဲ social media မပ္တံကဵု ကၠောန်ပ္တိတ် ရုပ်ဒမျိုင်တုဲ ညံင်ဂွံဗျာပ်တြးစိုပ် အကြာညးဍုင်ကွာန်တအ်။

ကမၠောန် မကၠောန်ပတိတ် (Product Desription)
ကာလမချူလိက်မန် မဟီုအရေဝ်မန်မ္ဂး ညံင်ဂွံဒှ် နကဵုအခိုက်မန်ဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်မွဲ သွက်ဂကူမန် ဂွံဆက်တန်တဴအာ နဒဒှ် ဂကူတၞဟ်ခြာမွဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုဂကောံဝွံ ညံင်ဂွံဗၟံက်ပ္တိုန် မအရေဝ်မန်တုဲ မအရေဝ်မန်တအ်ဂှ် ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဇၟာပ်အခိင်ကလိဂွံမာန်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်မကၠောန်ပ္တိတ်အဓိက ဂကောံဝွံရ။ 

ကမၠောန်ဝွံ မဒှ်ကမၠောန် အိုတ်မွဲဂကူမန်တုဲ သီုဒှ်ကမၠောန် မလှဲလး ဗွဲမလောန်ဂှ်ရ ပွံက် ကေုာံ လွပ်ဝေါဟာရတအ်ဂှ် နကဵုတၠပညာမန်တအ် သ္ဒးသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဗိုင်ဖျေဟ်ကဵု သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။

ဟိုတ်နူ တၠပညာ ကေုာံ တၠဝါသနာ လပါ်အရေဝ်ဘာသာမန်တအ် ပံင်ကောံတုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လဝ်ဂှ်ရ ဝေါဟာရ နူကဵုဂကောံဝွံ မပလဝ်ဒတန်တအ်ဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရ မနွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်တုဲ ခိုင်ကၠိုက်ဗိုန်ဇၟအ်ရ။ 

မအရေဝ်မပကောံဂွံလဝ်တအ်ဂှ် နကဵုဂကောံဝွံ ပါ်ပသောင်ကဵုပွံက်၊ ဂၠာဲနိရုတ်ဍေဟ်တုဲ ညးမစကာ မအရေဝ်တအ် ဂွံတီကေတ် အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ တမ်နိရုတ် မအရေဝ်တအ် မကၠုင်နူလဵု၊ နူမန်တြေံဟာ၊ နူသံသကြိုတ်ဟာ၊ နူဗၟာဟာ တုဲပၠန် ဝေါဟာရ မဒှ်ဒၟံင်ၜါမ္ဂး မအရေဝ်လဵု မဒှ်မအရေဝ်မန် မအရေဝ်လဵု မဒှ်မအရေဝ်ဂလေအ်ဂှ် ရုဲစှ်ကေတ် မအရေဝ် မဒးဂၞပ်စိုတ်ညးတအ်မာန်ရ။

တၞဟ်န ဂွံပသုတေသနဂွံကီု၊ တၞဟ်န ညးမစကာတအ် ဂွံစကာဒးကီုတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်မအရေဝ်ဂှ် သ္ဒးပါ်ကဵုလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရောင်။ (ဇၟာပ်မဝေါဟာရ ပါ်ကဵု ဇၟာပ်တင် ဟွံဂွံကီုလေဝ် ၜိုတ်ပါ်ဂွံဂှ် ဒးပါ်ထ္ၜးလဝ်ရ)

 Alternative forms (ပွံင်အက္ခရ် နဲတၞဟ်)
 Etymology (နိရုတ်) နူပါဠိ နိရုတ္တိ မဂၠာဲတမ်မူလ မအရေဝ်
 pronunciation (ဗွဟ်ရမ္သာင်)
 word class; noun (နာမ်), pronoun (စၞးနာမ်), verb (ကြိယာ), adjective (နာမဝိသေသန), adverb (ကြိယာဝိသေသန), preposition (ဝိဘတ်), conjunction (သမ္ဗန်), interjection (အမေဍိက်)။ 
 synonym (ဝေါဟာတၟုပ်) ဝေါဟာရတုပ် ကေုာံ ကြပ်တုပ် ဥပမာ ကွာ် ကဵု အာ။
 antonym (ဝေါဟာဒစး) ဝေါဟာရဒစဵုဒစး ဥပမာ ဒေါအ် ကဵု ချဳ။
 hyponym (ဝေါဟာလွာ) ဝေါဟာရ မဆက်တိတ်အာ။ ဥပမာ ဗ္ဂဲ၊ နူဂှ် ဆက်တိတ်အာ ဗ္ဂဲကၟက်၊ ဗ္ဂဲဇၞူ၊ ဗ္ဂဲဂြိုပ်။ 
 related term (ဝေါဟာရ မဆက်စပ်)
 translation (တြာဲ)
 proverb (လဟီု/ဗီုဂလာန်)

+ ဥပမာ သွက် မနာမ် ကာလမကၠောန်  ဗီုဍေဟ်မမံက်တိုန် ပ္ဍဲ ဝိက်ရှေန်နရဳကျာ်
==မန်==

===ပွံင်အက္ခရ် နဲတၞဟ်===
ကျာက်

===နိရုတ်===
နူ (မန်တြေံ) ကျာက် (လဆောဝ်) ကျေက်

=== ဗွဟ်ရမ္သာင် ===
* IPA  /kyac/

===စၞးနာမ်/ နာမ်===
ကျာ် (kyāk)
# ဣဓိကြဳဇှ် ဟွံသေင်မ္ဂး မပတှ်ေကေတ် မဒှ်ညးမဂွံလဝ် စၟိန်ပြမာန် စက္ကဝါ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး မဒှ်ညးမသၠဲပြဲ မနွံကဵု ဣဓိကြဳဇဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမပစၞး ကုဣဓိကြဳဇှ်၊ ပူဂိုလ်ဂှ်။ 

===ဝေါဟာတၟုပ်===
* တၠဳနွံကုပိုန်
* စေတဳ

===ဝေါဟာဒစး===
* သၟိင်မာ / သၟိင်မာရ်

=== ဝေါဟာလွာ ===
* ကျာ်တြဲ
* ကျာ်ထာဝရ
* ကျာ်ပဋိမာရုပ် 
* ကျာ်စေတဳ
* ကျာ်ဇၞော်
* ကျာ်သြဳ

===လဟီု===
* ကျာ်ဒှ် မာပလီု (''ကမၠောန်မွဲမွဲ ကြပ်ဒှ်ကၠုင်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ပလီု'')
* ကျာ်လီုဂုန်ဇြဲ မၞိဟ်လီုဂုန်ရဲ (''အရာမဒးလီု ဟိုတ်နူ ပွဳပွူ'')
* ကျာ်ဒးနွံကဵု ဒလာဲ မၞိဟ်ဒးနွံကဵု ဗဒါဲ (''မံင်ညးမွဲဓဝ် ဟွံဂွံ၊ ဒးနွံကဵု ပွဳပွူ'')
* ကျာ်ထဝ်ဟွံမဲ ရဲကွာန်ဟွံလ္ၚောဝ် (''ဂုန်ပကာသန မပတံကဵု ဒြပ်၊ ပညာ ဟွံမဲမ္ဂး ညးတၞဟ် ဟွံပဂရု'')
* ကျာ်ပ္ဍဲဘုတ်လေဝ် ဟွံဗၠးအရေဝ် (မၞိဟ်လဵုလေဝ် ဂွံဗၠး အစောဒကညးတၞဟ် ဟွံမဲ)
* ကျာ်ဇၞော် ထဍိင်ဒးထၟာဲတဲ (''မၞိဟ်ဇၞော် ကၠောန်ဗၠေတ်အာ'')

===တြာဲ===
* English: God
* မြန်မာ: ဘုရားကျာ်
မန်
ပွံင်အက္ခရ် နဲတၞဟ်
ကျာက်
နိရုတ်
နူ (မန်တြေံ) ကျာက် (လဆောဝ်) ကျေက်
 ဗွဟ်ရမ္သာင် 
 IPA  /kyac/
စၞးနာမ်/ နာမ်
ကျာ် (kyāk)
 ဣဓိကြဳဇှ် ဟွံသေင်မ္ဂး မပတှ်ေကေတ် မဒှ်ညးမဂွံလဝ် စၟိန်ပြမာန် စက္ကဝါ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး မဒှ်ညးမသၠဲပြဲ မနွံကဵု ဣဓိကြဳဇဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမပစၞး ကုဣဓိကြဳဇှ်၊ ပူဂိုလ်ဂှ်။  
ဝေါဟာတၟုပ်
 တၠဳနွံကုပိုန်
 စေတဳ
ဝေါဟာဒစး
 သၟိင်မာ / သၟိင်မာရ်
 ဝေါဟာလွာ 
 ကျာ်တြဲ
 ကျာ်ထာဝရ
 ကျာ်ပဋိမာရုပ် 
 ကျာ်စေတဳ
 ကျာ်ဇၞော်
 ကျာ်သြဳ

လဟီု
 ကျာ်ဒှ် မာပလီု (ကမၠောန်မွဲမွဲ ကြပ်ဒှ်ကၠုင်မ္ဂး မၞိဟ်ဗက်ပလီု)
 ကျာ်လီုဂုန်ဇြဲ မၞိဟ်လီုဂုန်ရဲ (အရာမဒးလီု ဟိုတ်နူ ပွဳပွူ)
 ကျာ်ဒးနွံကဵု ဒလာဲ မၞိဟ်ဒးနွံကဵု ဗဒါဲ (မံင်ညးမွဲဓဝ် ဟွံဂွံ၊ ဒးနွံကဵု ပွဳပွူ)
 ကျာ်ထဝ်ဟွံမဲ ရဲကွာန်ဟွံလ္ၚောဝ် (ဂုန်ပကာသန မပတံကဵု ဒြပ်၊ ပညာ ဟွံမဲမ္ဂး ညးတၞဟ် ဟွံပဂရု)
 ကျာ်ပ္ဍဲဘုတ်လေဝ် ဟွံဗၠးအရေဝ် (မၞိဟ်လဵုလေဝ် ဂွံဗၠး အစောဒကညးတၞဟ် ဟွံမဲ)
 ကျာ်ဇၞော် ထဍိင်ဒးထၟာဲတဲ (မၞိဟ်ဇၞော် ကၠောန်ဗၠေတ်အာ)

တြာဲ
 English: God
 မြန်မာ: ဘုရား

+ ဥပမာ သွက် မကြိယာ ကာလမကၠောန်  ဗီုဍေဟ်မမံက်တိုန် ပ္ဍဲ ဝိက်ရှေန်နရဳကၠာတ်
==မန်==

===နိရုတ်===

===ဗွဟ်ရမ္သာင်===
IPA /klàt/ 

===ကြိယာ ၁===
ကၠာတ် (klāt)<br>
မပ အရာမနွံပ္ဍဲပါင် ပ္တိတ်မ္ၚး။ 

===ကြိယာကရိုတ်===
ကၞာတ် (အရာမကၠာတ်ပ္တိတ်လဝ် နူကဵုပါင်) ဥပမာ- ကၞာတ်ၜဴ (စၜဴ သ္ၚာဲဇြောတ်ကေတ် ဍာ်ဍေဟ်တုဲ အရာမသှ်ေဒၟံင် (စဟွံဂွံ ကၠာတ်ပ္တိတ်နူပါင်)။ ကၞာတ်က (ကဇၞော်ဇၞော် စလဝ် ကဍောတ်တ်တုဲ မကလေင်ကၠာတ်ပ္တိတ်လဝ်)။ 

===ဝေါဟာတၟုပ်===
ဆဟ် 
===ဝေါဟာဒစး===
ၚိတ်

===ကြိယာ ၂===
ကၠာတ် (klāt)<br>
မဟွံလဂူ ကုညးမွဲသအာင်၊ မဟွံမိက်ဒဒှ်ေ ကုညးမွဲသအာင်။

===ဝေါဟာတၟုပ်===
* ပါဲ
* ဓလေတ်

===ဝေါဟာဒစး===
* လဂူ
* ဍုက်ကေဝ်

===တြာဲ===ကၠာတ်
မန်
နိရုတ်
ဗွဟ်ရမ္သာင်
IPA /klàt/ 
ကြိယာ ၁
ကၠာတ် (klāt)
မပ အရာမနွံပ္ဍဲပါင် ပ္တိတ်မ္ၚး။ 
ကြိယာကရိုတ်
ကၞာတ် (အရာမကၠာတ်ပ္တိတ်လဝ် နူကဵုပါင်) ဥပမာ- ကၞာတ်ၜဴ (စၜဴ သ္ၚာဲဇြောတ်ကေတ် ဍာ်ဍေဟ်တုဲ အရာမသှ်ေဒၟံင် (စဟွံဂွံ ကၠာတ်ပ္တိတ်နူပါင်)။ ကၞာတ်က (ကဇၞော်ဇၞော် စလဝ် ကဍောတ်တ်တုဲ မကလေင်ကၠာတ်ပ္တိတ်လဝ်)။ 
ဝေါဟာတၟုပ်
ဆဟ် 
ဝေါဟာဒစး
ၚိတ်
ကြိယာ ၂
ကၠာတ် (klāt)
မဟွံလဂူ ကုညးမွဲသအာင်၊ မဟွံမိက်ဒဒှ်ေ ကုညးမွဲသအာင်။
ဝေါဟာတၟုပ်
 ပါဲ
 ဓလေတ်
ဝေါဟာဒစး
 လဂူ
 ဍုက်ကေဝ်
တြာဲ

လၟေင်ကမၠောန် ဗွဝ်ဖျာ (Marketing Plan)
 မအရေဝ် မပလဝ်သုတေသနတုဲ ပကောံချူစွံလဝ် လတူလာင် (Wiktionary Mon)။ ဇၟာပ်မၞိဟ် အခိင်ဟွံရုဲ ဗှ် လ္ၚတ်ကေတ်မာန်။

 ချူ menu script တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ် ဒကုတ်ဗဳဒဳယော၊ ကမၠောန်ဏအ် ဇၟာပ်မၞိဟ်ကၠောန်ဂွံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကေတ်အဆက် ကုသၟာceleမန် မကၠောန်ဒၟံင် ဒကုတ်ဗဳဒဳယောဂရိုင် ပ္ဍဲကဵု social media တုဲ ဖန်ပ္တိတ်၊ ဒကုတ်ဝဳဒဳယောဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ် ပ္ဍဲ Youtube, facebook တုဲ ညံင်ဂွံဂွံ မၞိဟ်ဗဵုဂၠိုင်င်ဖန်မ္ဂး ကုညးမကၠောန်တအ် ကလိဂွံသြန်မာန်။

 ကၠောန်ဝဳဒဳယောဟီုတွဟ်။

 ဒါန်လိက် - ယဝ်ရ အစာချူလိက်မွဲမွဲ အာတ်မိက်ကၠုင် ကဵုဒါန်လိက် ညးမချူလဝ်မ္ဂး နကဵုဂကောံဝွံ ဗိုင်ဒါန်ကဵု မအရေဝ်ဝေါဟာရ။ မအရေဝ်ဝေါဟာရ မစကာလဝ် ဒစဵုဒစးဒၟံင် အခိုက်မန်တအ်ဂှ် သၠာဲပြံင်စုတ် ဝေါဟာရ အခိုက်မန်။ ဖန်ကဵု ဝါကျအခိုက်မန်။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ကဵုစၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်ရ နကဵု အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ဗိုင်ဒါန်လဝ် မဆေင်ကဵု ဝေါဟာရ။

 လိက်မဒးစကာ အကြာဍုင်ကွာန် မပ္တံ လိက်ကဵုသတိ ဥပမာ (No smoking) တအ်ဂှ် နကဵုဂကောံဝွံ ပကောံတုဲ ချူစွံလဝ် လတူအေန်တာနေတ် (ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်) တုဲ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဇၟာပ်အခိင် ကလိဂွံမာန်။ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဟိန်အာ ဟိန်ကၠုင် ဆဵုလိက်မကဵုသတိ မချူလဝ် နကဵုဘာသာသအာင်တအ်ဂှ် တက်ကေတ်ဗီုတုဲ ပလံင်ဗစိုပ် ကုဂကောံဝွံ။ နကဵု ဂကောံဝွံ ကၠာဲကဵု ဘာသာမန်၊ ဘာသာအင်္ဂလိက်၊ ဘာသာဗၟာတုဲ ပတိုန်စွံလဝ် လတူအေန်တာနေတ်။

 ကာလမွဲတ္ၚဲ ကမၠောန်စိုပ်တရဴၜိုတ်ဒးရးတုဲမ္ဂး ခၞံပတိတ် လိက်အဘိဓာန်နိရုတ်မန် (Etymology Dictionary)

သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အရာမပြိုင်ပကာန် (Competitor analysis)
ဒုင်သဇိုင်ကု အစောမ် Strengths (S), တင်ဍိုန်လျ Waknesses (W), အခေါင်  Opportunities (O), အန္တရာယ် Threats (T) တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်အာ ပရေင်ကမၠောန်အဆက်က်။

 နဲကဲရပ်စပ်ဂမၠိုင် (Operations)
ဒုင်သဇိုင် ကု တင်လတူဏအ် (SWOT) တုဲ ဖျေဟ်ဗီုလဵု ဂွံတတ်ၜက်အာ အခက်အခုဲတအ်ဂှ်။ 

မဖျေဟ်လၟေင်ကမၠောန် ဘဏ္ဍာ (Finacial planning) 
ကဏ္ဍဏအ် ပြဟ်ဟ် ဟိုတ်နူ အရာအိုတ်သီုဂှ် ကၠောန်ကေတ် နကဵုစေတနာတုဲ ဒၞာဲမပကောံ မအရေဝ်တအ်ဂှ် စကာ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကေုာံ ဝိက်ရှေန်နရဳ မဒှ်ဒၞာဲ မကလိဂွံ သက္ကုၚုဟ် မဟွံမဲ ကုပယျဵုတုဲ ဟွံဒးစကာ ဘဏ္ဍာဏီရ။

ဒတန် (Platform)
ဒၞာဲဒတန် ချဳဓရာင် ကေုာံ ဗၟံက်ရုပ်ရဴကမၠောန်ဂှ် စွံအဓိက လတူအေန်တာနေတ်တုဲ မုက်လိက်ဓရီုကျာ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်၊ social media (facebook) တုဲ ဒၞာဲဒတန် မဂိုင်ဒေပ် ကမၠောန်ဂှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ကဏ္ဍ အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန် ကေုာံ  ဝိက်ရှေန်နရဳမန်။

မဖျေဟ် ကာလ (Timeline)
Wiktionary Mon ဂှ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲလဒပ် (incubator) ရ။ ဍေဟ်ဂွံဍတ်ပါ် (ဝါ) သ္ဂောအ်ကလိဂွံ မုက်လိက်တၞဟ်ခြာမွဲဂှ် အောန်အိုတ် မၞိဟ်ချဳဓရာင် ဟွံပိုတ်သကုတ် သ္ဒးနွံ (၃) တၠ။ ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အရာဒတန် မပကောံဝေါဟာရမန်ခိုဟ်အိုတ် ညာတ်ကေတ်တုဲ သွက်ကမၠောန်ပိုယ် ဂွံအာဍာ်ဇမၠိင်ဂှ် ပိုယ်နွံပၟိက်ဒၟံင် မုက်လိက်ဏအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုဂကောံဏအ် ဆက်ကေတ်တာလျိုင် လုပ်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်တုဲ စွံလဝ် အခိင် ပွိုင် (၁) သၞာံ။ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုသေတ်တေမ်ပါမ္ဂး မုက်လိက်ဘာသာမန် ညံင်ဂွံကလိဂွံဒှ် ဒးဂစာန်ရ။

လဒက်ဂကောံ/မပါ်ပရအ်တာလျိုင် (Team Building)
နဒဒှ် ဥပမာ 
 တၠဂုန်
 နာဲ
 နာဲ
 နာဲ
 နာဲ

ကိရိယာ (Tool) 
 SEAlang Library Mon Dictionary 
 International PhoneticAlphabet 
 အခိုက်အလိုက် ရမ္သာၚ်မန်

ကဏ္ဍ:အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်