ဗညာအံင်မဵု၊ ဒံက်တာ

ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု (သၠးဂဗ္ဘ ၁၄ အဝ်ဂေတ် ၁၉၄၇) ဇာတိ၊ ခရိုက်ကလိ၊ ဍုင်ရေဝ်ဝွံ ကၠောန်ကၠုင် ကမၠောန်ပရေင်ဂကူမန် နူဘဝသၟတ် စဵုကဵုအာယုက်ဇၞော် မကေင်ဒှ်လဝ် အမာတ်စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ (ကၟိန်ဍုင်)မွဲရ။ လုပ်စိုပ်တိပၠန်ဂတး ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ ကေတ်လဝ်တာလျိုင် ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်။ ဒေါအ်ဇူ နူဌာနပရေင်ထတ်ယုက်တုဲ ပံက်လဝ် အခန်ဂဥုဲဗညာ (ဗညားဆေးကုခန်း) ပ္ဍဲဍုင်ကျာ်ပိ၊ အရာပ် (၃) ဂၠံင်ဖရင်နံင်။ သဘင်မာဲ ၂၀၂၀ ဂှ် ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု ဂွံဒုင်ရုဲစှ် ဇၞးမာဲ သွက်ဗော်ညဳသၟဟ်မန် နဒဒှ်မၞိဟ်စၞး စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် ကၟိန်ဍုင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တုဲရ။ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၊ ၂၀၂၁ ပ္ဍဲတ္ၚဲမပံက် စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင်တၟိဂှ် နကဵုဒပ်ပၞာန် ထ္ၜးဟိုတ် နကဵုကမ္မရှေန်မာဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳ မကၠောန်လဝ် သဘင်မာဲ၂၀၂၀ဂှ် ဟိုတ်နူဗၠေတ်ယောင်ယာဂၠိုင်၊ လီလဝ်မာဲ ညံင်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဇၞးမာဲဂၠိုင်င်တုဲ ထိင်ထောအ် အဝဵုဍုင်ရ။ နကဵု အလဵုအသဳပၞာန် ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် ဂှ် နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပလံင်ဏာ ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု နဒဒှ် မၞိဟ်စၞးဗော် ပ္ဍဲကံင်သဳဂှ်ရ။

ပထမအဝဲ
ဗညာအံင်မဵုဝွံ ဒှ်ကောန် နာဲယှိုယ်ဥူ မိဂိုင် မကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ခရိုက်ကလိ၊ ဍုင်ရေဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၇ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၁၄ ရ။  အတိုင်အလဵုဇကု နာဲဗညာအံင်မဵု မလလဴထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်ဝှုက်ၜောက်ညးမ္ဂး အပါနော်ညး ကေုာံ မိမညးတအ်ဂှ် တၞဟ်နမိက်ဂွံကဵု ညးလေပ်လိက်မန်ကၠာတုဲ အာစွံညးဘာလကျာ် ဘာဂေါခေတ္ထာ (ဘာဝါဂၠဴ) ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ ညးမံင် ဘာလကျာ်ၜါသၞာံတုဲ အပါနော်ညး ပ္တိတ်လိက်မွဲကၞပ် ကဵုဗှ်တုဲ ညးဗှ်လိက်မန်ဒးခိုဟ်ခိုဟ်ရတုဲ အပါနော်ပ္တိတ်ညး နူဘာလကျာ်တုဲ အာစွံညး ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ (ဘာဗၟာ) ရ။ ၜိုန်ရ ညးမံင်ဘာလ္ဇုဲ နူညးတၞဟ်ၜါသၞာံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူညးဗှ်လိက်မန်၊ လိက်ဗၟာလေဝ် ညးဗ္တောန်လောဲတုဲ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ညးဂွံအံင်ကေတ် ၜါတန်တုဲ ဗက်ညးတၞဟ်မာန်ကီုရ။ ဘာညးမကေင်လဝ်မံင်လဝ်ဂှ် ဘာအထက (၁) ဍုင်ရေဝ်၊ ဘာအထက (၆) မင်္ဂလာတောင်ညွန်ံ၊ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ပညာဂဥုဲဂှ် ညးတိုန်လဝ် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်ဂဥုဲ (၂) ဍုင်လ္ဂုင်ရ။ ညးကလိဂွံ ဗြးမဟိမုဒံက်တာ (M.B.B.S (Rgn))တုဲ အကြာသၞာံ ၁၉၇၅-၇၆ ဂှ် ကေင်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲကောန်ၚာ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ပံက်ခန်ဂဥုဲဇကုကဵုဇကုရ။

 အကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် 
သၞာံ ၁၉၆၂ ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝေန် သိမ်ထောအ်အဝဵုဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳပၠန်ဂတး (တော်လှန်ရေးအစိုးရ) တုဲ ကၟာတ်ထောအ် ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင်လေဝ် ကၟာတ်ထောအ်ဖအိုတ်ရ။ ဂကောံမှာဇန်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ဂကောံမဆေင်ကဵု လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်တအ်လေဝ် ဒးဒုင်ကၟာတ်ထောအ်ဖအိုတ်ရ။ ဆဂး ဗော်သွးမန်အလုံဍုင်ရာမည (ရာမညတိုင်းလုံးဆိုင်ရာမွန်အဖွဲ့ချုပ်) မွဲဓဝ်ရ ဟွံဒးဒုင်ကၟာတ်။ ပါဲနူ ကၟာတ်ထောအ်ဂကောံဂမၠိုင်ဂှ် အစဳအဇန် ဗ္တောန်လိက်မန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳဂမၠိုင်ကီု၊ ဌာနလိက်မန် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်မတ်မလီု အစာနာဲထောန်ယှိုယ် မကေတ်ဒၟံင်တာလျိုင်တုဲ ဗ္တောန်ဒၟံင်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင်ကၟာတ်ထောအ် ဖအိုတ်ရ။ အစာဘာဂမၠိုင် ညးမဗ္တောန်လိက်မန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳတန်မူလဂှ် ညးကဵုလုပ်သှ်လိက် ယဝ်ရ အံင် ၇ တန်မ္ဂး ညးကဵု ပအစာဘာ ဗ္တောန်လိက်ဗၟာ ပ္ဍဲဘာဂှ်၊ ကုညးဟွံအံင်တအ်ဂှ် ကဵုက္လေင်သှ် ကာလအံင်မ္ဂး ဂွံဒှ် အစာဘာလိက်ဗၟာရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင် သီုကဵု သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဥူနုကီု က္ဍိုပ်သကိုပ်မန် နူကဵု ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် နာဲအံင်ထောန်၊ နာဲင္ၚိုဲသိင်၊ နာဲထောန်သိင်၊ နာဲနလ္လာ၊ နာဲတေန်အံင်၊ နာဲဆာန်မန်၊ နာဲကြောင်၊ နာဲကောန်ဗၠာဲ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင် သီုညးဖအိုတ်ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော်မန်ကောန်ဍုင်အရင် နာဲဖဝ်ချိုဝ် လေဝ် ဒးဒုင်ရပ်လဝ်ကီုရ။

စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၄ ဂှ် တက္ကသိုလ် က္လေင်ပံက်၊ ပ္ဍဲသဘင်တ္ၚဲကၟိန်ဍုင် သၞာံ ၁၉၆၃ ဂှ် ဂဥုပ်ဗိုလ်နေဝေန်ဟီု "ကောန်ဍုင်အရင်တအ် အခေါင်ဗ္တောန်အရေဝ်လိက်ဇကု၊ ကေုာံ ကမၠောန်ယေန်သၞာင် မကဵုယေန်သၞာင်ဇကု ဗွဲမဗၠးၜး နွံရ" ပ္ဍဲကဵု ဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဂွံအခေါင်ပံက် ကမ္မမတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင် ကောန်ဍုင်အရေင်တုဲ၊ သၟဝ်ကော်မတဳဂှ် ဆာပ်ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်၊ ဆာပ်ကမ္မတဳလိက်ပတ် ယေန်သၞာင်ကရေင်၊ သေံ၊ ယခေင် ဒှ်တမ် ဒက်ပ္တန်ကၠုင်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် တွဵုရးဍုင်မန် ဟွံမဲဏီရ။ ဆာပ်ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် (လ္ဂုင်) ဂှ် စပံက် နူကဵု သၞာံ ၁၉၆၄ ဂှ်ရ။

 ကမၠောန်မန် ပ္ဍဲဗွိုင်တက္ကသိုလ် 
သၞာံ ၁၉၆၄ ဂှ် နာဲဗညာအံင်မဵု ဒှ်ဒၟံင် ကွးဘာ ၉ တန်၊ ဟိန်မကၠုင်ဝေင် သဘင်ကျာ်တၟအ် (ကွာန်ကၟာဝက်) ဂှ် ဂွံအခေါင် အာဆဵုဂဗ ကုမာံယှိုဲယေန် (မင်းရွှေရင်) (ဗွဲကြဴ ဂွံယၟု နာဲရဿ) ညးမဒှ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲကွာန်ကၠအ်သတ်ရ။ မာံယှိုဲယေန်ဂှ် ကေတ်လဝ်တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲကဵု ဆာပ်ကမ္မတဳလိက်ပတ်မန် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ဍုင်လ္ဂုင်ရ။ အတိုင်ညးမလဴထ္ၜးမ္ဂး စနူအခိင်ဂှ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် ကာလတိုန်ဘာတက္ကသိုလ်မ္ဂး လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမန်ဂှ်ရောင်ရ။ သၞာံ ၁၉၆၆ ဂှ် နာဲဗညာအံင်မဵု အာမံင်ဘာ ၁၀တန် ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တုဲ သၞာံ ၁၉၆၇ ဂှ် ဂွံလုပ်တိုန် တက္ကသိုလ်ဂဥုဲ (၂) လ္ဂုင်၊ သၞာံ ၁၉၆၈ အခိင်မက္လေင်ဒက်ပ္တန် ဆာပ်ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်တၟိဂှ် နာဲဗညာအံင်မဵု လုပ်ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် ညးတာလျိုင် ပံက်ဗ္တောန်လိက်မန်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မၞိဟ်သၟတ်မန် မလေပ်လိက်မန်ဂှ် ၜိုန်ရ အောန်တဴ ဗွဲမလောန်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ မဂွံမံင်လဝ် ဘာဝါဂၠဴ၊ လေပ်လဝ်လိက်မန်တုဲ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်လ္ဂုင်ဂှ် ဇၟာပ်တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် မွဲသတ္တာဟမွဲအလန် ဗ္တောန််ကဵု လိက်မန် ကုညးတၞဟ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူကွးဘာမိက်ဂွံ ဗ္တောန်လိက်မန်ဂၠိုင်တုဲ ဒးပါ်လဝ် ၜါတန်၊ သွက်လိက်မန် ကဆံင်သမၠုင်ဂှ် အစာနာဲထောန်ယှိုဲ ဗ္တောန်ကဵုတုဲ နာဲဗညာအံင်မဵုဂှ် ဗ္တောန် တန်သဇိုင်ရ။ ပါဲနူညးတုဲ အစာအရီု မာံယှိုဲလောန် (မင်းရွှေလွင်) နူတက္ကသိုလ်ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ကေုာံ မာံထောန်သိင် (မင်းထွန်းစိန်) နူတက္ကသိုလ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တအ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် တက္ကသိုလ်ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု တက္ကသိုလ်မာန္တလေတအ်ဂှ် ဆာပ်ကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဟွံမဲဏီတုဲ ညံင်ဂွံဒှ်ဂှ် ဗိုင်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဗိုင်ရေင်တၠုင်ကဵုလဝ်ကီုရ။ ကမၠောန်အဓိက ပ္ဍဲဆာပ်ကမ္မတဳဂှ်မ္ဂး ဗ္တောန်လိက်မန်၊ သွာင်ယေန်သၞာင်ဂှ်တှ်ေ ဗ္တောန်လှ်ေဒယှ်ေမန် သွက်သဘင်ဒုင်တၠုင်ကွးဘာတၟိတအ်ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ပ္တိတ် ကြက္ကဒိန် ကေုာံ လိက်မဂ္ဂဇြေန်ဂမၠိုင်ရ။

စၟတ်သမ္တီ ဗွိုက်လတက် ယေန်သၞာင်မန်
တၞဟ်နဂွံ ခၞံဗဒှ် ပတိုန် ဗွိုက်လတက်မန်ဂှ် နူကဵု ဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ်မန် နူကဵုတက္ကသိုလ်နာနာ ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ကမ္မတဳဗမံက်ပတိုန် ဗွိုက်လတက်မန် (မွန်အမျိုးသားဝတ်စုံ ထုတ်ဖေါ်ဖြစ်မြောက်ရေး ကော်မတီ) မွဲရ၊၊ ပ္ဍဲကဵုကမ္မတဳဂှ် မာံမောင်တိုး ဒှ်ဥက္ကဌ၊ မာံဗညာအောင်မိုး (ဒံက်တာ) ဒှ်ညးရေင်တၠုင်ဖဵုတုဲ မာံအောင်မြိုင်စိန် ဒှ် ဖက်ဆောံ ညးရေင်တၠုင်ဖဵုရ၊၊ ကမ္မတဳဂှ် ကော်ကောံဓရီု အလန်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပ္ဍဲတိုက်ပိဋကတ်မန် မၞုံပ္ဍဲဂၠံင်ကျာ်၊ ဗဒါဲဂၠံင်တိုန်ကျာ်လ္ဂုင် လပါ်သၟဝ်ကျာ ပ္ဍဲ သၞာံခရေတ် ၁၉၇၁ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၁ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ရ၊၊ နူကဵုကောံဓရီုဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် 
 တၞဟ်န ဂွံဂွံ ကပေါတ်သက်သဳဂမၠိုင်တုဲ ဒးဗက်ပကောံ ဗွိုက်လတက်ဂကူမန်တြေံတြဟ်တအ်ကီု သီုကဵု ဗွိုက်လတက် ခေတ်တၟိ၊၊ 
 စှ်ေအာ အကြာကွာန်မန်တအ်တုဲ ဗက်သၟာန်ဇာန် ကုမၞိဟ်မတီလဝ် ဒၞာဲမဂွံဆဵုကေတ် ဗွိုက်လတက်မန်တြေံဂမၠိုင်၊၊
 စပ်ကဵု ဗွိုက်လတက်မန် ဗီုလဵု မကေင်နွံကၠုင်လဝ်ဂှ် သွက်ဂွံ သၟာန်ဇာန်စ ကုညးမတီကၠိုဟ်ခၠင်တအ်၊၊
 သွက်ကောံဓရီု ဂတဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲတ္ၚဲ သေတ်တေန်ပါ ၅၊ သၞာံ ၁၉၇၁၊၊
ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၁၂-၀၉-၁၉၇၁) ဂှ် ကလေင်ကောံရေင်သကအ် ပ္ဍဲတိုက်ပိဋကတ်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ခမဳသင် ညးစိုတ်မလုပ်စတအ် တိုန်စိုပ်ကီုရ၊၊ လတူဗီုမူအပြောမ် မကၠောန်ပ္တိတ်လဝ်ဂှ် ဗီုပြင်ဂှ် မၞိဟ်ဒစဵုဒစး ဟွံမဲကီုလေဝ် ပ္ဍဲပလောအ်ဓရောပ် (တိုက်ပုံ)မၞိဟ်တြုဟ် မဒှ်အသာ်လမ္စံက်ဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ဟွံဒးဂၞပ်ရ၊၊ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး အသာ်လမ္စံက်ဂှ် ဂကူမန်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် မဒှ်အသာ် အမင်္ဂလ ရ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ စၞးအသာ်လမ္စံက်ဂှ် ကေတ်အသာ်ဗုတုဲ လတူဗုဂှ် စုတ်ကၞင်ဗကေတ်ရ၊၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်တုဲအိုတ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ဟေင် ပဒတန် ဗွိုက်လတက်မန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ၊၊ဗညားအောင်မိုး၊ မွန်အမျိုးသားဝတ်စုံ၊ မဂ္ဂဇြန်မန် တက္ကသိုလ် (တက္ကသိုလ် မွန်မဂ္ဂဇင်း ၁၉၇၁ - ၁၉၇၂) pp. 29-31

ဘဝပၠန်ဂတး
ဒံက်တာဗညာအံင်မဵုဝွံ ကေင်လုပ်ယိုက််ဂၠေင်လဝ် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပ္ဍဲဌာနပရေင်ထတ်ယုက်ကီုရ။ 

ပရေင်ဍုင်ကွာန်
အခိင်ကာလ ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံဒေသရးမန် မလုပ်ပြိုင်မာဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၀ဂှ် ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု လုပ်ဒုင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ စၟတ် (၇) သွက်စၠတ်ထဝ် ကောန်ဂကူ (ကၟိန်ဍုင်) ဂှ် ကလိဂွံဇမၞးမာဲတုဲ ဂွံဒှ်အမာတ်စၠတ်ထဝ်ရ။ တာလျိုင် မယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲစၠတ်ထဝ်ဂှ် 
 ပ္ဍဲ ကမ္မတဳစရင်သြန်ဂှ် နဒဒှ် ကောန်ဂကောံ၊
 ပ္ဍဲ ဂကောံစၟိန်ပြမာန်စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ (အမျိုးသားလွှတ်တော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်)ဂှ် နဒဒှ် ကောန်ဂကောံ၊ 
 ပ္ဍဲ ကမ္မတဳမလ္ၚတ်ပါ်ပါဲသၞောတ်မာဲနကဵုဗၞတ် (PR) ဂှ် ကောန်ဂကောံ၊ 
 ပ္ဍဲ ကမ္မတဳဖအောန်ဖျေဟ် ဒိုက်ဂတ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဒေသကွာန်ရးဂမၠိုင် (ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး နှင့် ဆင်းရဲမှုလျော့ချရေးကော်မတီ) ဂှ် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ။

အရာမပတိုန်ကၠုင်လဝ် ဂလာန်ဂမၠိုင်မပ္တံ 
 ကိစ္စ သွက်ပရေင်ၜိုဟ်လလံတုဲ အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဒေါအ်ကဵု ပွန်ပွောဟ် အလုံမွဲဍုင်။
 ကိစ္စ ဂလိုင်ကဵု ပရေင်ပ္တိတ်ဂလိုင်ကဵု သြန်တမ် ကုသၟာဗ္ၚဂမၠိုင်
 ကိစ္စ ဂလိုင်ကေု ပရေင်ပ္တိတ်ဂလိုင်ကဵု သြန်တမ် ကုသၟာတမ္ၚာဂမၠိုင်
 ကိစ္စ ညံင်သြန်ဗွဝ်သမဝါယမ ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်
 ကိစ္စ ညံင်သြန်ဗွဝ်ကွာန် ဂွံကတဵုဒှ်ကၠုင်
 ကိစ္စ ညံင်ဂွံဗမံက်ပတိုန်ကဵု ပရေင်ကမၠောန်မစွံဗဟဵု ကုညးဍုင်ကွာန်
 ကိစ္စ ညံင်ဟွံဂွံဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ် ပ္ဍဲအရာမလှဲ သြန်ဒကေဝ်ဗၟာ ကဵု သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန်
 ကိစ္စ ညံင်ဂွံဖျေဟ်ကဵု ကာတ်သိမ်ဖုန် (SIM Card) ၁၅၀၀ ဒကေဝ် နူကဵုင္ၚုဟ် မွဲတၞး မသုန်ကိုဋ်။ 
 ကိစ္စ ပရေင်ပညာဍုင် ညံင်ဂွံဂတာပ်ခေတ်တုဲ ပတိုန်ထ္ၜးကၠုင် ညံင်ဂွံချူသၞောဝ်ပရေင်ပညာတၟိ
 ကိစ္စ ဗတောန်လိက်အရေဝ်ဘာသာကောန်ဍုင်အရင်ဂှ် ညံင်ဂွံပါလုပ် အပ္ဍဲကမၠောန်ပရေင်ဘာအလဵုအသဳ
 ကိစ္စ ညံင်ဂွံဒက်ပ္တန်ဍုင် နကဵုသၞောတ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ
 ကိစ္စ ညံင်ဂွံပလေဝ် သဇိုင်ဥပဒေ ၂၀၀၈

သဘင်မာဲ ၂၀၂၀ ဂှ် ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ်မၞိဟ်စၞး စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန် ကၟိန်ဍုင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်တုဲ ဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်ရ။ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၊ ၂၀၂၁ ပ္ဍဲတ္ၚဲမပံက် စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင်တၟိဂှ် နကဵုဒပ်ပၞာန် ထ္ၜးဟိုတ် နကဵုကမ္မရှေန်မာဲ အလဵုအသဳအေန်အေဝ်ဒဳ မကၠောန်လဝ် သဘင်မာဲ၂၀၂၀ဂှ် ဟိုတ်နူဗၠေတ်ယောင်ယာဂၠိုင်၊ လီလဝ်မာဲ ညံင်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဇၞးမာဲဂၠိုင်င်တုဲ ထိင်ထောအ်အဝဵုဍုင်ရ။ နကဵုအလဵုအသဳပၞာန် ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် ဂှ် နကဵု ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ပလံင်ဏာ ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု နဒဒှ် မၞိဟ်စၞးဗော် ပ္ဍဲကံင်သဳဂှ်ရ။

 ဓဝ်ပတှ်ေဂမၠိုင်
သွက်အခေါင် ကောန်ဂကူဇကု ညံင်ဂွံဂွံဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်မာန်၊ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေဒ္ဒရာဇေတ်ဇေတ်ဂှ် တဝ်စၞေဟ်ဒၟံင်ကီုလေဝ် ဗွဲမလောဲသွာ ဗွဲမပြဟ် က္လိဂွံကၠုင် ဟွံမာန်။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်တရဴပၠန်ဂတး ဍာ်ဇမၠိင်။ ဟိုတ်နူအခေါင်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် သွက်ဂကူဇကု ဟွံကလိဂွံတုဲ ဒြဟတ်ဂကူဇကု၊ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂကူဇကု ဍိုန်လျစှ်ေသိုက်သိုက်မာန်ရ။ တၞဟ်န ကောန်ဂကူဇကု ဒြဟတ်ဂွံခိုဟ်တိုန်၊ စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ ညံင်ဂွံကြံင်မ္ၚုဟ်တိုန်ဂှ် ဒးပၠုပ်စုတ်ဆီ လိက်ပတ် ယေန်သၞာင်တအ်ရ။

သ္ၚိကၟိန်
ဒံက်တာဗညာအံင်မဵု ဒက်သ္ၚိကၟိန် ကုမိသဳတာသဵု (သီတာစိုး) တုဲ ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ် ထပှ်၊ မိမိုးငယ်၊ မင်းလင်းမွန်၊ မိယေန်ကျေဝ်မန်၊ မိယုယုမန်၊ မာံဆာန်ရတ်၊ မိမန်ဇေတ်၊ မာံကလောင်တမိ။ 

 တဆိပ်တြာ 
သၞာံ ၂၀၂၂ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၇ ဂှ် နူကဵု ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံသမ္မတဗၟာ လလောင်တြး ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ်တြာ စည်သူဘွဲ့ ကုဒံက်တာဗညာအံင်မဵု ရ။

နိဿဲ