ကၠဵုဂြိုပ်

ကၠဵုဂြိုပ် / ကၠဵုတိ (Fox) ဂှ် ဒှ်သတ်တိရစ္ဆာန် တဲလဒေါဝ်၊ မလုပ်လၟိဟ် ဂကူဗမဴတှ်တုဲ နွံကဵု ဂကူနာနာသာ် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဇာတ် Canidae ရ။ ကၠဵုဂြိုပ်ဂှ် နွံကဵု ဂၞာက္ဍဟ် ထပေဟ်၊ ကတောဝ် ကေက်ပိကၠင် စူတိုန်ဒၟံင်၊ တၞုင်ခၟူကေက် ယာတိုန်ဒၟံင်ညိည၊ တုဲပၠန် ဗတဂဗြိုတ်ဂၠိင်။ 

ကၠဵုဂြိုပ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဇၟာပ်တိုက်၊ ပ္ဍဲကဵု ဒေသအန္တာတိက် (Antarctica) ရ ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ကၠဵုဂြိုပ် မပြးဇးဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ ကၠဵုဂြိုပ်ဗကေတ် (red fox (Vulpes vulpes)) ဂကူဏအ်ဂှ် နွံကဵု ဂကူလစှ်ေ ၜိုတ် ၄၇ ဂကူရ။ စပ်ကဵု ကၠဵုတိတုဲ ပ္ဍဲကဵု ပေါမ်အာဂီု (ဗွဲတၟေင် ရးပလိုတ်) တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်ရ။ 

 နိရုတ္တိ 
ပ္ဍဲကဵုလိက်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် "ကၠဵုဂြိုပ်"၊ ပ္ဍဲကဵုလိက် ဇာတ် ၅၅၀ ဇာတ် မရနုက်ကေု ၁၂၈၊ မူကျာ်ဇၞော်အစွောအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် "ကၠဵုဂြိုပ်မွဲ ဍေဟ်ဂေတ်ကၠုင်အာ ညာတ်ပွကၞိတအ်ဂှ်တုဲ အဲဝဵုကေတ်ကၞိဂမၠိုင်ဝွံတုဲ အဲရပ်စ ကၞိတအ်ဂှ်ညိ၊ ဍေဟ်ချပ်၊" တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုဇာတ် ၃၁၆ ဂှ်လေဝ် "ကၠဵုဂြိုပ်မွဲဂှ် တၞဟ်န ဂၠာဲသ္ၚဳအဟာရဂှ် တိတ်အာ နူခြုံဇကုဂှ်တုဲ -"။သက်လောန်၊ နာဲ၊ အဘိဓာန် မန်ဗၟာ၊ မုက်လိက် ၂၆၇။  မအရေဝ် ကၠဵုတိ ဝွံ ဒှ်မအရေဝ်မန်တၟိ မကၠာဲနူ အရေဝ်ဗၟာ "မြေခွေး" ဒှ်မာန်ရ။ ဟိုတ်မဂွံကော်စ ကၠဵုတိဂှ် ဍေဟ်တအ် မလေပ်မံင် ပ္ဍဲကဵု ကသိုန်တိ ဒှ်မာန်ရ။ 

 Phylogenetic relationships 

 လက်သန် 
ဂကူကၠဵု မလုပ်လၟိဟ် ကၠဵုဂြိုပ် (ဝါ) ကၠဵုတိတအ်ဂှ်:
GenusSpeciesPictureCanisEthiopian wolf, sometimes called the Simien fox or Simien jackalthumb|Ethiopian wolf, native to the Ethiopian highlandsCerdocyonCrab-eating foxthumb|Crab-eating fox, a South American species† Dusicyonextinct genus, including the Falkland Islands wolf, sometimes known as the Falklands Islands foxthumb| Falkland Islands wolf Illustration by John Gerrard Keulemans (1842–1912)Lycalopex Culpeo or Andean fox
 Darwin's fox
 South American gray fox
 Pampas fox
 Sechuran fox
 Hoary foxthumb|A South American gray fox in Pan de Azúcar National Park along the Pacific coast of the Atacama DesertOtocyonBat-eared foxthumb|Bat-eared fox in KenyaUrocyon Gray fox
 Island fox
 Cozumel fox (undescribed)thumb|Island fox (Urocyon littoralis), in the Channel Islands of California, USVulpes Arctic fox
 Bengal fox
 Blanford's fox
 Cape fox
 Corsac fox
 Fennec fox
 Kit fox
 Pale fox
 Rüppell's fox
 Red fox
 Swift fox
 Tibetan sand fox

 နိဿဲ 

 လေန် မ္ၚး 

 BBC Wales Nature: Fox videos
 The fox website

ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်
ကဏ္ဍ:BEHM
Category:ဇဳဝဗေဒ
Category:သတ္တဗေဒ
Category:
Category: