ဇြေန်မျဵုဥူ၊ နာဲ

နာဲဇြေန်မျဵုဥူ (ကော်) အထောဋ် (ဇင်မျိုးဦး) ဝွံ ဒှ် သၟာပရဟိတ ကောံ ကုသကိုပ်ဂီုကၠီုကွာန်နာင်သၠုင်လေအ်တက်။ ကြဴနူ မကေတ် တာလျိုင် သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်နာင်သၠုင်လေအ်တက် မွဲဂိတု ဟွံပေင်က္ဍင် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၇ အခိင် ၁၂း၃၀ မၞိဟ် နူ ကၠအ် လပါ်ဇိုင်ဒဵုတေအ် ကော်နင်ဖုန် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဂွံဆဵုကေတ် မၞိဟ်တၠိင်မုက် မထေင်ကေတ် ကမၠတ်ကွဳလိုန်ဓာတ် ဂေတ်ဒၟံင် အကြာဇိုင်ဒဵု နွံဒၟံင် ဂးတုဲ နာဲအထောဋ် ကော်ကေတ် သကအ်ဇကု နာဲရတ်တုဲ တိတ်အာ နကုကွဳလိုန်ဓါတ် ညးမွဲ မွဲမ သွက်ဂွံ ဗက်ရပ် ကမၠတ်တအ်ဂှ်ရ။ ညးၜါဂှ် တိတ်ဂွံ နူ ကွာန် ၜိုတ်ၜါတိုင် ပ္ဍဲ ဘာ်တရဴဂှ် အာစုက်ဒး ကောန်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) က္ဍိုပ် နာဲအလေန် (အလင်း)တအ်တုဲ သီုညးၜါ ဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ်၊ တုဲပၠန် ကွဳလိုန်ဓါတ် ညးၜါဂှ်လေဝ် နာဲအလေန်တအ် ကေတ်ဏာကီုရ။ 

 ပထမအဝဲ ကောံ ကုသ္ၚိကၟိန် 
နာဲအထောဋ် က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်နာင်သၠုင် ပ္ဍဲ ဇရေင်မိမၜါ နာဲတေန်ငိုဲ၊ မိကျေန်တာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၈၅ ဂိတုမေ ၃၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ဇှ်ေ ၁၃ မၟံက်) တ္ၚဲသိုက်။ နာဲအထောဋ် နွံ ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၇ တၠ နာဲအထောဋ် ဒှ် ကောန် မရနုက် ကုဒုတိယ။ ကောဒေအ်တအ်ဂှ် မိပါန်ဝါ၊ နာဲအထောဋ်၊ နာဲသိုဝ်ပိုင်၊ မိဥမ္မာ၊ မိဝေနှေန်၊ မိဝေလေန်၊ နာဲနေထက်လေန်။ အာယုက် မမံက်ဘာစိုပ် နာဲအထောဋ် မံင်ဘာ တံခွန်တိုင် ဂွံ (၃) တန်။ နာဲအထောဋ် စှ်ေဒၞာဲ ကုမိစန္ဒာမန် တုဲ ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်ၜါ မိဟံသာ (သၞာံ ၂၀၂၅ ဂွံအာယုက် ၁၄ သၞာံ)၊ မာံသြန်ဆာန် (သၞာံ ၂၀၂၅ ဂွံ အာယုက် ၈ သၞာံ)။

 ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု ကောံ ကုကမၠောန်ပရဟိတ 
အဓိက ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု ဂကောံသ္ၚိကၟိန် နာဲအထောဋ်တအ်ဂှ် ဒှ် ကမၠောန်ကၠအ်ခၜိုတ်၊ တုဲပၠန် သွံ ဂေတ်။ အကြာဂှ် သီု ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် သကိုပ်ဂကောံဂီုကၠီုကွာန်ကီုရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲ ဂကောံသင်္ခါရဂကောံရေင်တၠုင်စံင်ဇွသင်၊ ဂကောံစံင်ဇွဂြဇုတ် ကွာန်နာင်သၠုင်တအ်ဂှ် နဒဒှ် မၞိဟ်တိုင်ခဳမွဲဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင် နူစ ဒက်ဂကောံတအ်ရ။ ညးမဒှ် သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန် နာဲမန်သဝ်နဲ တၞဟ်န မိက်ဂွံလုပ်ဒုင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၂၅ တုဲ ဒးနုက်တိတ် နူ တာလျိုင် သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်ရ။ နာဲသဝ်နဲ တိတ်အာ နူ တာလျိုင်ဂှ်မ္ဂး ဂွိင်ဖေက် နူ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ပၠုပ်စုတ် မၞိဟ်ဍေဟ်တအ် ဗီုကု ဂကူဗၟာတအ်မ္ဂး ကောန်ကွာန် ဒှ် ဒဒိုက် ဂၠိုင်။ နာဲသဝ်နဲ ဒုင်ဂုဏ် ဟီုဂး ရံင်မုက်မတ် ကောန်ကွာန်ဇကုတုဲ နာဲအထောဋ် ဒးဒုင်အာတဲ သွက်ဂွံကေတ် တာလျိုင် သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်ရ။ နာဲအထောဋ် ဂွံဒှ် သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုနဝ်ဝေမ္ဗာ ၁၀။ 

 မဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ် 
ကြဴ နူ နာဲအထောဋ် လုပ်ကေတ် တာလျိုင် သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန် ဂွံ ၂၇ တ္ၚဲတုဲ ပ္ဍဲ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၇ အခိင်ၜိုတ် ၁၂း၃၀ ဂှ် နာဲသက်ချွန်း ကုသမ္ဘာညး မိမိုးမိုး ဆက်နင်ဖုင် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဂွံဆဵုဒၟံင် မၞိဟ်တၠိင်မုက်ၜါပိ ညးတအ် ထေင်ကေတ် ကမၠတ်ကွဳလိုန်ဓါတ် ဒှ်မာန်ရ။ ကွဳလိုန်ဓါတ် ပ္ဍဲ ကၠအ်ဂှ် ဒးဒုင်ကၠတ်ဒၟံင် ဂၠိုင် ကုအလန်ကီုရ။ နာဲအထောဋ်ဂှ် တၞဟ်နဂွံအာရပ် ကမၠတ်ဂှ်တုဲ ကော်ဏာ သကအ်ဇကု မာံရတ်တုဲ တိတ်အာ ညးမွဲ ကွဳလိုန်ဓါတ် မွဲမရ။ ညးၜါဂှ် တိတ်အာ မ္ၚးကွာန်ညိ 0,89 km (0,56 mi တိုင်) ဒၞာဲ  ဂှ် စုက်ဒး ကုကောန်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) မကော်ဂး ဒပ်အေဒဳ၊ က္ဍိုပ် နာဲအလေန် (အလင်း)တအ်တုဲ ဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ် သီုညးၜါ ပ္ဍဲ ဂၠံင်ဂှ်ရ။

အတိုင်သဝ်ဝန် ပါ်ကရေက် လ္ၚတ်ဇွညးၜါဂှ်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် နာဲရတ်ဂှ် ဒးဒုင်တက်လဝ် ပ္ဍဲ ခၟင်၊ ဗုင် တက်တုဲ တေအ်စုတ် ပၠံင်သေနာတ် ပ္ဍဲ ပၠက်ကဴကၞေင်တုဲ ပန်စုတ်လဝ်ဂှ်ရ က္ဍဟ်ဂှ် ခတိုဟ်တိတ်အာရ။ နာဲအထောဋ်ဂှ် ဒးဒုင်ပန် နူပၞး လပါ်စး ပန်လစုတ်။ ဂြိုဟ် နာဲအထောဋ်ဂှ် လှေက်အာရ။ နာဲအထောဋ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင်ပန်လဝ် ကြပ်ကြပ်ကီုရ။ ပ္ဍဲ ဗဒါဲဇွတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် သၞော်မကမ် M16 သီုဖအိုတ် ၆ မ။ ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညးၜါဂှ် ဒးဒုင်ပဒေါအ်တုဲ ၜုင်တက် မာံရတ်တုဲ ပန်ဂစိုတ်၊ နာဲအထောဋ် ညာတ် ရဲဇကု ဒးဒုင်ပန်တုဲ ဇကု ဂစာန်ဒြေပ်တုဲ ပန်စုတ် နာဲအထောဋ် မသုန်လစုတ် ဒး ပန်လစုတ်။ တုဲမ္ဂး ကွဳလိုန်ဓါတ်တၞဟ်မွဲမဂှ် စံင်ထောအ် ဗဒါယ် ဇွတအ်ဂှ်ရ။ ကွဳလိုန်ဓါတ် နာဲအထောဋ်ဂှ် ဂကူ ငါးမွေထိုး၊ ကွဳလိုန်ဓါတ် နာဲရတ်ဂှ် ပြောင်းလုံး သီုၜါမဂှ် င္ၚုဟ် နွံ ၁၅၀ ကိုဋ်ပြင်ပြင်ရ။ (ကွဳလိုန်ဓါတ် မစံင်စွံလဝ် ဗဒါယ် ဇွဂှ် ဒှ် ကွဳလိုန်ဓါတ် ဂကူ Wave 110၊ ဒှ် ကွဳလိုန်ဓါတ် ညးၜါဂှ် ဟွံသေင်ရ)။ ပ္ဍဲ ကွဳလိုန်ဓါတ် နာဲရတ်ဂှ် လှုဲ နွံဒၟံင် ၂၀ ကိုဋ်၊ မိညးတေအ် ကဵုလဝ် သွက်ဂွံရာန် ကပေါတ်ပလေဝ်သ္ၚိ။ စပ် ကုနာဲအလေန် မပန်ဂစိုတ် ညးၜါဝွံဂှ် နာဲအလေန် ချူလဝ် လိက်ဒုင်စဳရေင် ကု ညးတာလျိုင် ကဆံင်လတူ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ဗီုဏအ် "ဟိုတ်နူ ကၠုင်သီုလွဟ်ကီုတုဲ ကေတ်ကၠာတဲ ပန်ဒးအာ ဟိုတ်နူ ဟွံတီ အခါန်ဒှ်ဒၟံင် ညးအုပ်ဓုပ်ကွာန်"။ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်)ဂှ် ၜိုန်ရ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကု ဂကောံက္ဍိုက်ပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပရေင်ပၞာန်ကီုလေဝ် နတဲဇေတ်ဇေတ်ဂှ်  နွံဒၟံင် ကောန်ရဲ ညး ကုညးရ။ နာဲအလေန်ဂှ် ဒှ် ကောန်ရဲ ညးက္ဍိုပ် (ဇၞော်အိုတ်) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) နာဲဇဲယ။

စပ် ကုနာဲအထောဋ် ကု နာဲရတ် မဒးဒုင်ပန်ဂစိုတ်ဝွံတုဲ ပရိုင်တမ္ညဝ်အာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ ဂွံကြပ်ပိတ္ၚဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၉ အခိင်သဝ်တ္ၚဲဂှ် နူ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ပ္တိတ် "လိက်ပတိုန်ထ္ၜး လတူသ္ဂံင်(MRA) ပန်ဒး ဂကောံအုပ်ဓုပ်ကွာန် နာင်သၠုင်/လေံတက်" ပ္ဍဲ လိက်ဂှ် ချူလဝ် ဗီုဏအ် "အခိင်လ္ဒောဝ်တ္ၚဲ ၜိုတ် ၁၂း၃၀ နာဍဳဂှ် သ္ဂံင်ဒပ် RMA ပိုဲ ဆုတ်ကၠုင် စိုပ်အာအကြာဂၠံင်ကၠအ်ထၜိုတ်တုဲ ကွဳလိုန်ဓါတ်ရဲဒပ်ပိုဲမွဲဖ္ဍိုက်ကၠာဂှ် ၜက်လုပ်အာရ။ သှ်ေမွဲဖ္ဍိုက် အဃောတတ်အာဂှ် ဆဵုဒးမၞိဟ်(၂)တၠဗျာမ်နင် ကုလွဟ်တုဲ ရဲဒပ်ပိုဲပန်ဏာ နလွဟ်(၈)လစုတ် ချိုတ်အာသီုညးၜါ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ။ သီဂွံလွဟ် ခါဗိုင်မွဲဇကိုအ် ကေုာံ ကွဳလိုန်ဓါတ်မွဲဖ္ဍိုက်ရ။ ကွဳလိုန်ဓါတ်တြေံမွဲဖ္ဍိုက် (ၚါးမြွေထိုး)ဂှ် စံင်ထောံလဝ်ဒၞာဲဂှ်ရ။ သ္ဂံင်တအ် စိုပ်ဒၞာဲတုဲ ပံက်ဗုင်ကွဳလိုန်ဓါတ်ဂှ် ကလေင်သီဂွံ ပလောံပၞာန်ထပ်စွံလဝ် ပ္ဍဲဗုင်ကွဳလိုန်ဓါတ် မွဲခတှ်ေ၊ လိက်စၟတ်သမ္တီ (Note Book မုဒုံမြို့မရဲစခန်း)မွဲအုပ်၊ ထိုင်စၞာံမွဲမရ။ ... ပရေင်ပွမ္ဒးပန်ဏာသာ်ဝွံဂှ် ဟိုတ်နူတီဒၟံင် ညးအုပ်ဓုပ်ကွာန်တအ်တုဲ နရန်တၟအ်နွံနွံ ပန်ဏာဟွံသေင်ရ။ ညးလွဟ်အဲလွဟ်တုဲ ဒးကေတ်ကၠာတဲညးသ္ကအ်ရောင်။"

ကြဴနူ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) တြးပ္တိတ် လိက်ပတိုန်ထ္ၜး ညးတအ်တုဲ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၀ ဂှ် နကုအရီုအဗင် နူ ညးမရီုဗင်တအ်ဂှ် မိစန္ဒာမန် သမ္ဘာ နာဲဇြေန်မျဵုဥူ၊ မိခင်လပြည့်ဝန်း သမ္ဘာ နာဲဆာန်ရတ် ချူ လိက်ဂရင်ဗတီ ဇရေင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ကုညးတာလျိုင်မဆေင်စပ်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံစၟဳစၟတ်၊ တုဲပၠန် ညံင်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုမဒှ်လဝ် ဇေတ်ဇေတ် ဗွဲမဍာံပြ၊ တုဲပၠန် ကုညးမကလိလောန်ဒုဟ်(တအ်)ဂှ် အတိုင်သၞောဝ်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ညံင်ဂွံစဳရေင်ကဵုရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲ လိက်ဂှ် ချူလဝ် "တင်ဂၞင် မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ပတိုန်ထ္ၜးဝွံ ဟွံကိတ်ညဳ ကုသက်သဳ မဂွံဆဵုကေတ် ဗီုဇွတအ် မနွံ၊ ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ နူ သဝ်ဝန်ရာဇာဝတ် မစၟဳစၟတ်လဝ် ဇွတအ်ကီု သီု ဗီုပိုယ် ညးတၠခန္ဓတအ် မဂွံဆဵုကေတ်လဝ် ဇွတအ်ဂှ်ရ။" နူ ညးမဗိုင်ရေင်တၠုင် ကိစ္စဝွံ ကလိဂွံ ဗီုရုပ် နူ ရုင်ဗၠာဲသၟိင်မုဟ်ဍုင် မစၟတ်သမ္တီလဝ် အခိင်ညးတအ် စၟဳစၟတ်ဇွတအ်ဂှ်တုဲ ဗီုတအ်ဂှ် ဆက်ပလံင်ဏာ ဇရေင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ကုညးတာလျိုင်မဆေင်စပ်ဂမၠိုင် နဒဒှ် ပွမထပ်ပၠုပ်သက်သဳ ပ္ဍဲ ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗာ ၁၁ ဂှ်ရ။

နာဲအလေန်ဂှ် ဒှ် ရဲဇာတိကွာန်ကၟာဝက် အရာပ်ကျာ်ကောံ မဒှ် ကောန် နာဲထွန်းရှင်၊ မိဣဂဲ မဒှ် တၠသ္ၚိ မိယှာန်၊ တုဲ ဒှ်ဒၟံင် ကောန်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ တၟာလအ်ရ။ အခိင် မဒှ်ဒၟံင် ကောန်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ဒေါအ်ပန်ပှ်ောတေအ်မ္ဂး ပံင် ကု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ၂၀၉တုဲ ပံက်လဝ် ဒၞာဲဝိုင်ဝေင် ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ကီု သီု ကုဒေသဂှ် မဂၠိုင် ကုဂိတု။ အခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ် ဟိုတ်နူ သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်နာင်သၠုင်လေအ်တက် တြေံ နာဲသဝ်နဲ ဟွံကဵု ပံက် ဝိုင်ဝေင် ပ္ဍဲ ကွာန်ညးတအ်တုဲ နာဲအလေန် ဟွံပေင်ဒၟံင်စိုတ် လတူ နာဲသဝ်နဲ နွံဒၟံင်ရ။ အခိင် ဂကောံ ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန် ပါ်တိတ် နူ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ပါဗက်အာ ကရောမ်ဂှ်ကီုတုဲ လၟုဟ် ချဳဒၟံင်ဓရာင် ပ္ဍဲ ဒေသပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ်ရ။ 

သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်နာင်သၠုင်လေအ်တက်တအ်ဂှ် ဗက်ရပ်ဒၟံင် မၞိဟ်မသွံ ဂဥုဲၜူမာဲ မွဲခဏ မွဲခဏ။ ဟိုတ် နာဲအလေန် မဂွံဂစိုတ်ထောအ် ညးၜါဏအ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ဒၟာနူ ညးတအ် ဗက်ရပ်ဒၟံင် ဂဥုဲၜူမာဲဏအ်ဒှ်မာန်ရ။

 နိဿဲ 

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ