Япон Манжуурт халдан довтолсон нь

Япон Манжуурт халдан довтолсон нь — Японы эзэнт гүрэн нь 1931 оны 9 сарын 18-нд ДИУ-ын Манжуур нутагт Мүгдэнгийн хэрэг явдлаар шалтаглан халдан довтолжээ. Энэ үйл явдал 1932 оны 2 сарын 27 хүртэл 5 сар 9 хоног үргэлжилсэн. Үйл явдал Японы ялалтаар төгсөж Японы тоглоом улс Манж-го Манжуурыг эзлэн үүсэн байгуулагдсан. Энэхүү Манжуурыг халдан эзэлсэн байдал 1945 оны 8 сард Зөвлөлт-Монголын хамтарсан чөлөөлөх дайны стратегийн ажилллагаа явагдах хүртэл 14 жил гаруй хугацаанд үргэлжилжээ.

 Урьтач нөхцөл 
1905 онд Орос-Японы дайнд Япон ялж Ляодун хойгийг түрээсээр ашиглах болсон. 1910 онд Солонгосыг өөрийн харьяанд оруулж ДИУ, түүний Манжуур нутагтай шууд хиллэх болж, Манжуур руу албан бусаар нэвтэрч хутгалдах болсон. 1928 онд Хятадад Чан Кайши Гоминдан намын удирдлагад гарч ирснээр Японтой шууд сөргөлдөх болсон ба Манжуур дахь үндсэрхэг үзэл Японы эсрэг чиглэж хатуу дэглэм тогтоох шаардлагатай болсон.

 Эзлэн түрэмгийлсэн нь 
1931 оны 9 сарын 18-нд Японы эзэн хааны цэргийн жанжин штаб орон нутагт хэрэг явдлыг шийдэх эрхийг Манжуурт байсан Квантуны армийн захиргаанд шилжүүлэв. Квантуны цэргийн ерөнхий командлагч Хонжо Шигэрү Өмнө Манжуурын төмөр замын дагуух цэргийн ажиллагааг идэвхжүүлэх даалгавар өгөв. 9 сарын 19-ны өглөө явган цэрэг Мүгдэн хотод нэвтэрч үлдсэн хятад цэргийг даран эзлэв. 1-р батальон Чанчүнь хотын ойр хятад цэргийг цохив. Солонгосын цэргийг тусламжаар нэмэлт хүч болгон ирүүлж, сарын төгсгөлд Гирин, Ляоян, Шэньян, Фүшүнь, Даньдун, Сыпин, Чанчүнь хотуудыг эзлэв. Хятадын цэрэг Тяньжин руу ухрав. Японы тоглоомын засаг захиргаа бүрэлджээ. 

Токио дахь төв засгийн газрын зөвшөөрөлгүйгээр энэхүү халдан довтолгоо эхэлжээ.

11 сарын 15-нд 400 гаруй цэргийн амь алдсанаар Ма генерал Чичихарт Японы үлэмж хүчинд ялагдаж, Японы 3500 цэргийн хүч 11 сарын 19-нд Чичихарт нэвтрэв. 11 сарын төгсгөлд 10000 цэрэг давшиж, Манжуурт Японы нийт 60000 цэрэг байрлав. 
ДИУ-ын нэр хүнд энэ ялагдлын дараа олон улсад унаж засгийн газрыг огцруулж, шинэ засгийн газар байгуулагдав. 

Манжуурын өмнөд хэсгийг эзэлсний дараа Японы цэрэг хойд хэсэг рүү чиглэж 1932 оны 2 сарын 4-нд Харбиныг авав. ДИУ-ын харьяанд байсан үйлдвэрийн газруудыг Манж-го улсын харьяа болгов. 

Санхүүгийн их хямралын үед Манжуурын байгалийн баялагийг ашигласан нь Японд хэрэгтэй байв. 

 Уршиг нөлөө 
Олон улс Японы үйлдлийг шүүмжилсэн боловч хариу хэмжээ авч чадаагүй. Үндэстнүүдийн Лиг энэ явдлыг таслан зогсоогоогүй сул байдал нь 1938 онд Герман Чехословакт довтолсон, 1935 онд Итали Этиоп руу довтолсон зэрэг үйл явдлыг зоригжуулжээ. 

Ангилал:Манж-го